Iniwan ako ng nobyo at matalik kong kaibigan noong graduation trip namin.
Iniwan ako ng nobyo at matalik kong kaibigan noong graduation trip namin. Bumalik ako sa hotel para kunin ang passport ko at natuklasan kong nawawala ang camera ko—pero ang nakita ng security ng airport sa bag niya ay talagang nagpakilabot sa akin.
Bahagi 1
SA GRADUATION TRIP NAMIN SA CEBU, NAKIPAGHIWALAY AKO SA BOYFRIEND KO MATAPOS ANG ISANG TAWAG MULA SA HOTEL
“Ma’am, nakita po namin ang pasaporte ninyo sa loob ng safety deposit box. Pero mahigit tatlumpung minuto na pong nakaalis sa hotel ang dalawang kasama ninyo.”
Pagkarinig ko sa sinabi ng receptionist, natigilan ako sa loob ng taxi na bumibiyahe patungong Mactan–Cebu International Airport.
Wala pang dalawang oras bago ang flight namin.
Kung wala ang pasaporte ko, hindi ako makakapag-check in.
Pero hindi ang posibilidad na maiwan ako ng eroplano ang tunay na nagpalamig sa buong katawan ko.
Kundi ang katotohanang parehong alam ng boyfriend ko at ng pinakamatalik kong kaibigan na iniwan ko ang pasaporte ko sa safety deposit box.
Bago ako bumaba sa lobby para mag-check out, malinaw ko pa silang pinaalalahanan.
“Pakikuha na lang ang pouch ng mga dokumento ko sa safety deposit box. Birthday ni Joaquin ang code.”
Nakahiga noon si Joaquin Villareal sa kama habang abala sa pag-scroll sa cellphone.
“Alam na namin. Bumaba ka na. Kami na ang mag-aayos ng mga gamit.”
Samantala, ngumiti si Camille Mendoza at gumawa pa ng “OK” sign gamit ang mga daliri.
“Huwag kang mag-alala, Thea. Ako ang bahala.”
Pero iniwan pa rin nila ako.
Hindi lang sila umalis nang hindi ako hinihintay.
Iniwan din nila ang pinakamahalagang bagay na kailangan ko para makauwi.
Tinitigan ko ang masikip na trapiko sa labas ng bintana at bigla akong napatawa.
Sa loob ng apat na taon, ako ang palaging humahabol kay Joaquin.
Pero sa pagkakataong ito, ayoko nang humabol.
1
“Kuya, puwede po bang bumalik tayo sa hotel?”
Tumingin sa akin ang driver sa rearview mirror.
“Ma’am, malapit na po ba kayong mahuli sa flight?”
“Ayos lang po. Hindi na ako sasakay.”
Masyadong kalmado ang boses ko.
Maging ako ay nagulat sa sarili ko.
Agad na lumiko ang taxi pabalik.
Pagkatapos, tinawagan ko si Tita Lourdes.
Maraming taon nang nagtatrabaho sa Dubai ang mga magulang ko, kaya mula pagkabata ay kay Tita Lourdes ako lumaki sa Iloilo.
Nang sabihin kong gusto kong manatili sa Cebu nang isang linggo pa, hindi niya ako pinagalitan.
“Manatili ka riyan, Althea. Kaka-graduate mo lang. Hindi dapat parang karera ang bakasyon mo. Padadalhan kita ng dagdag na pera.”
Wala pang dalawang minuto, nakatanggap ako ng dalawampung libong piso sa e-wallet ko.
Kinansela ko ang flight ko.
Pagkatapos, binuksan ko ang notes application sa cellphone at sinimulang isa-isahin ang lahat ng ginastos namin sa biyahe.
Mga tiket sa ferry.
Bayad sa hotel.
Island-hopping tour.
Upa sa motorsiklo.
Hapunan sa restaurant sa tabing-dagat.
Mga tiket sa Fort San Pedro.
Ako ang nagbayad nang pauna sa halos lahat dahil palaging sinasabi ni Joaquin na may problema ang card niya.
Si Camille naman ay nagdadahilang pansamantalang naka-lock ang account niya.
Dati, hindi ko iyon pinapansin.
Matagal na kaming magkakaibigan.
Bakit ko naman sila sisingilin sa bawat pisong ginastos ko?
Pero sa sandaling iyon, isinulat ko ang bawat halaga hanggang sa pinakahuling sentimo.
Nang makarating ang taxi sa hotel, halos tatlong pahina na ang listahan ko.
Naghihintay sa may pintuan ang receptionist.
Iniabot niya sa akin ang pouch ng mga dokumento ko habang bakas sa mukha ang pag-aalala.
“Buti na lang po at tiningnan ng housekeeping staff ang safety deposit box. Kung hindi, baka nasa airport na kayo nang mapansin ninyong wala ang pasaporte ninyo.”
“Naiintindihan ko. Maraming salamat.”
Tinanggap ko ang mga dokumento at inilapag ang identification card ko sa counter.
“Paki-extend po ang room ko nang pitong gabi.”
Nagulat ang receptionist.
“Hindi po ba kayo uuwi kasama ng mga kaibigan ninyo?”
“Mula ngayon, hindi ko na sila kasama.”
Mahina ko lamang iyong sinabi.
Pero para bang may napakabigat na batong matagal nang nakadagan sa balikat ko ang biglang naalis.
Pagbalik ko sa kuwarto, binuksan ko ang maleta ko.
Nandoon pa rin ang lahat ng damit ko.
Pero nawawala ang mirrorless camera ko.
Graduation gift iyon ni Tita Lourdes.
Halos animnapung libong piso ang halaga.
Malinaw kong naaalalang nasa ibabaw iyon ng mesa bago ako bumaba sa lobby.
Agad kong hinanap sa mga drawer, aparador at banyo.
Wala.
Tinawagan ko ang front desk at humiling na matingnan ang CCTV footage sa hallway.
Pagkalipas ng sampung minuto, tumawag ang hotel manager.
“Ma’am, nakita po sa camera na kinuha ng babaeng kasama ninyo ang camera mula sa kuwarto. Inilagay niya iyon sa bag niya bago sila umalis.”
Si Camille.
Mahigpit kong hinawakan ang cellphone.
Kung gayon, hindi nila basta nakalimutang kunin ang pasaporte ko.
Naalala nilang dalhin ang camera ko.
Hindi lang pala mahalaga sa kanila kung makakasakay ako ng eroplano.
Mas mahalaga kung aling gamit ko ang mamahalin.
Nagpadala ako ng mensahe kay Camille.
【Nasa iyo ang camera ko, hindi ba?】
Halos agad na lumitaw ang “seen” notification.
Pero hindi siya sumagot.
Pagkalipas ng limang minuto, tumawag si Joaquin.
Hindi ko sinagot.
Tatlo pang beses siyang tumawag.
Sa ikaapat na tawag, saka ko lamang pinindot ang answer button.
Iritado ang boses niya.
“Althea, nasaan ka? Magbo-boarding na kami.”
“Bumalik ako sa hotel.”
“Nababaliw ka ba? Bakit hindi mo ipinadala sa airport ang pasaporte mo?”
“Bakit hindi ninyo iyon kinuha?”
Natahimik siya nang ilang segundo.
Pagkatapos, bumuntong-hininga siya na para bang ako ang gumagawa ng problema.
“Nagmamadali kami kaya nakalimutan namin. Maliit na bagay lang iyon. Kailangan mo ba talagang palakihin?”
“Paano naman ang camera ko?”
“Dinala iyon ni Camille para sa iyo. Natatakot siyang masira kapag iniwan sa maleta.”
Napatawa ako.
“Dinala niya para sa akin pero hindi man lang sinabi sa akin?”
“Malapit nang ma-lowbat ang cellphone niya.”
“Kung ganoon, bakit nabasa niya agad ang mensahe ko?”
Napatigil si Joaquin.
Pagkatapos, narinig ko ang boses ni Camille sa tabi niya.
“Joaquin, huwag mo nang awayin si Thea. Galit lang siya kaya masama ang iniisip niya tungkol sa akin.”
Pumikit ako.
Magkatabi silang dalawa.
Gaya na naman ng dati.
Sa buong biyahe, palaging sinasabi ni Camille na nahihilo siya sa sasakyan, kaya sa harapan siya pinauupo ni Joaquin.
Kapag kumakain kami, palagi niyang “nagkataong” ino-order ang paboritong pagkain ni Joaquin.
Noong nakaraang gabi, isinuot pa niya ang jacket nito dahil malamig daw ang hangin sa dagat.
Sa tuwing nagpapakita ako ng pagkainis, iisa lang ang sagot ni Joaquin.
“Huwag kang makitid ang isip. Matalik mong kaibigan si Camille.”
Dati, tinatanong ko ang sarili ko kung masyado ba akong sensitibo.
Ngayon, malinaw na sa akin ang lahat.
Hindi ako sensitibo.
Nasanay lang silang tratuhin akong parang tanga.
“Naipadala ko na sa inyong dalawa ang listahan ng mga gastos.”
Sabi ko.
“May utang sa akin si Joaquin na 38,450 pesos. Si Camille naman ay may utang na 21,780 pesos. Bayaran ninyo ako ngayong araw.”
Agad nagalit si Joaquin.
“Sineseryoso mo talagang singilin kami?”
“Oo.”
“Dahil lang nakalimutan namin ang pasaporte mo, gagawa ka ng ganitong drama?”
“Hindi lang dahil sa pasaporte.”
Tiningnan ko ang walang lamang safety deposit box.
“Kundi dahil ngayon ko lang napagtanto na kahit kailan, hindi ninyo ako itinuring na isang taong karapat-dapat igalang.”
Pagkasabi niyon, ibinaba ko ang tawag.
Pagkatapos, agad kong ni-lock ang supplementary bank account na madalas gamitin ni Joaquin sa pag-order ng pagkain at pag-book ng sasakyan.
Wala pang isang minuto, sunod-sunod na dumating ang mga mensahe niya.
【Althea, i-unlock mo ang card. Kailangan naming bayaran ang baggage fee.】
【Huwag kang isip-bata.】
【Sinabi ko nang iningatan lang ni Camille ang camera mo.】
【Pinapahirapan mo ang lahat dahil sa ginagawa mo.】
Hindi ako sumagot.
Naligo ako, nagsuot ng kulay-asul na bestida at lumabas ng hotel.
Sa unang pagkakataon mula nang dumating kami sa Cebu, hindi ko kailangang maghintay habang walang tigil sa pagkuha ng litrato sina Joaquin at Camille.
Naglakad ako sa kalyeng puno ng makukulay na jeepney.
Kumain ako ng malutong na lechon.
Uminom ng malamig na mango shake sa gilid ng kalsada.
Pagkatapos, nag-book ako ng tour papuntang Bantayan Island kinabukasan.
Akala ko, masasaktan ako.
Pero ang kakaiba, puro gaan lamang ang naramdaman ko.
Para bang pagkatapos ng napakahabang paglalakbay, sa wakas ay naibaba ko rin ang mabigat na backpack na matagal ko nang pasan.
Pagsapit ng gabi, nakaupo ako sa isang café malapit sa Fuente Osmeña Circle nang makatanggap ako ng notification mula sa airline.
【Nakumpleto na ng mga pasaherong sina Joaquin Villareal at Camille Mendoza ang boarding procedure.】
Bahagya akong nagtaka.
Sa account ko nakapangalan ang booking naming tatlo, kaya sa cellphone ko pa rin ipinadala ang notification.
Makalipas ang ilang segundo, nag-post ng story si Camille.
Sa larawan, magkatabi sila ni Joaquin sa loob ng eroplano.
Iisa ang earphones na gamit nilang dalawa.
At nakapatong sa kandungan ni Camille ang camera ko.
May caption ang story niya.
【May gustong mag-inarte at magpaiwan, kaya mauna na lang kaming umuwi.】
Kinuha ko agad ang screenshot.
Pagkatapos, tinawagan ko ang airline at iniulat na may pasaherong may dalang gamit na kinuha nang walang pahintulot ng may-ari.
Sinabi ko ring mayroon akong video mula sa CCTV ng hotel.
Hiniling ng staff na ipadala ko agad ang mga ebidensiya.
Ipinadala ko ang CCTV footage, resibo ng camera at screenshot ng story ni Camille.
Pagkalipas ng sampung minuto, nawala ang story.
Tumawag si Joaquin.
Sa pagkakataong ito, wala na ang iritasyon sa boses niya.
Takot na takot na siya.
“Althea, ano ang sinabi mo sa airline?”
“Iniulat ko lang ang nawawala kong gamit.”
“Nababaliw ka na talaga! Pinapababa ng airport security si Camille mula sa eroplano!”
“Talaga?”
“Bawiin mo ang reklamo. Alam mo bang makaaapekto ito sa employment record niya?”
Marahan kong hinalo ang kape ko.
“At ang pagkuha niya sa gamit ko nang walang pahintulot? Walang epekto iyon?”
“Hindi niya ninakaw. Nagkaroon lang ng hindi pagkakaunawaan. Balak niyang iuwi iyon para sa iyo.”
“Nang walang pahintulot ko.”
Humina ang boses ni Joaquin.
“Althea, makinig ka sa akin. Huwag mong hayaang umabot ito sa puntong wala nang maaayos.”
Tiningnan ko ang mga taong naglalakad sa labas ng café.
Kalmado akong sumagot.
“Hindi ako ang gumawa ng bagay na hindi na maaayos.”
“Kayong dalawa iyon.”
Papatayin ko na sana ang tawag nang marinig kong humahagulgol si Camille sa kabilang linya.
Pagkatapos, narinig kong inutusan siya ng airport security na buksan ang bag niya.
Umalingawngaw ang tunog ng zipper.
Nagsalita ang isang lalaki sa Ingles.
“Ma’am, bukod sa camera, may nakita rin kaming sobre na may pangalan ni Althea Reyes.”
Natigilan ako.
Isang sobre?
Wala akong ipinahawak na anumang sobre kay Camille.
Nagkagulo sa kabilang linya.
Pagkatapos, biglang sumigaw si Joaquin.
“Huwag ninyong buksan iyon!”
Pero huli na ang lahat.
Binasa ng security officer ang nakasulat sa labas ng sobre.
“Hotel reservation confirmation para sa dalawang tao sa Boracay. Tatlong gabi. Magsisimula bukas.”
Mahigpit kong hinawakan ang cellphone.
Bukas?
Sinabi sa akin ni Joaquin na kailangan niyang bumalik agad sa Manila pagkatapos ng graduation trip dahil may job interview siya.
Sinabi naman ni Camille na kailangan niyang alagaan ang may sakit niyang ina.
Nagpatuloy ang security officer.
“Ang nag-book ay si Joaquin Villareal. Ang kasama niyang guest ay si Camille Mendoza.”
Parang biglang tumahimik ang buong café.
Narinig kong umiiyak si Camille.
Narinig ko ring paulit-ulit na ipinapaliwanag ni Joaquin na isa lamang iyong “surprise plan.”
Pagkatapos, may isa pang boses na nagsalita sa cellphone.
“Ma’am Althea, may nakita rin po kaming singsing sa loob ng sobre. Nakaukit sa kahon ang pangalan ni Camille.”
Hindi pa ako nakapagsasalita nang agawin ni Joaquin ang cellphone.
Mariin siyang nagsalita.
“Althea, hayaan mong magpaliwanag ako. Hindi ganoon ang iniisip mo tungkol sa singsing.”
Tinitigan ko ang screen ng cellphone.
Sa mismong sandaling iyon, nakatanggap ako ng mensahe mula sa isang hindi kilalang numero.
Iisang larawan lamang ang laman nito.
Sa larawan, nakaluhod si Joaquin sa harap ni Camille sa tabing-dagat.
Sa likuran nila, nakasulat gamit ang mga kandila ang dalawang salitang:
MARRY ME.
Ang oras ng pagkuha sa larawan ay kagabi.
Sa oras na iyon, mag-isa ako sa kuwarto ng hotel.
Gising hanggang alas-dos ng madaling-araw habang inaayos ang résumé at application documents ni Joaquin.
Sa ilalim ng larawan ay may maikling mensahe.
【Ikaw ba si Althea? Sa tingin ko, kailangan mong malaman na nakipag-engage na sa ibang babae ang boyfriend mo.】
Bahagi 2 — ANG LIHIM SA LIKOD NG SINGSING
Matagal kong tinitigan ang larawan.
Hindi ko agad napansin na nanginginig na pala ang mga daliri ko.
Sa kabilang linya, patuloy na nagsasalita si Joaquin.
“Thea, hindi iyon totoong proposal. Para lang iyon sa pictures. Gusto ni Camille magkaroon ng magandang content para sa social media.”
Napatawa ako nang mahina.
“May nakaukit na pangalan niya sa singsing.”
“Puwede kong ipaliwanag.”
“Hindi na kailangan.”
Pinatay ko ang tawag at binuksan ang mensahe mula sa hindi kilalang numero.
【Sino ka?】
Mabilis ang sagot.
【Ako si Liza, photographer sa resort kung saan sila nag-propose kagabi. Akala ko kayo ni Joaquin ang magkasintahan dahil ikaw ang kasama niya nang mag-check in. Nang makita kong ibang babae ang niluhuran niya, nagtanong ako sa staff. Doon ko nalaman na magkasama kayong tatlo.】
Nagpadala pa siya ng dalawang larawan.
Sa una, suot ni Camille ang puting bestida na sinabi niyang binili niya para sa “family dinner.”
Sa ikalawa, magkayakap sila ni Joaquin habang itinataas ni Camille ang kamay na may singsing.
Sa likod nila, nakangiti ang ilang resort staff.
Hindi iyon simpleng litrato.
Hindi iyon biro.
Isa iyong totoong proposal.
Agad kong isinulat kay Liza:
【Maaari mo bang ipadala sa akin ang original files at booking details kung mayroon ka?】
【Oo. Pero may isa ka pang dapat malaman. Ikaw ang nakapangalan sa payment receipt.】
Napatayo ako mula sa upuan.
Ilang segundo ang lumipas bago ko naunawaan ang ibig niyang sabihin.
Ginamit nila ang card ko.
Binuksan ko ang banking application at tiningnan ang mga recent transaction.
May bayad na 24,600 pesos sa isang resort sa Mactan.
Hindi ko iyon napansin dahil isinama ni Joaquin sa sinabi niyang “group activity package.”
Ang perang ginamit niya para mag-propose sa matalik kong kaibigan ay galing sa akin.
Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa ulo ko.
Pero kasabay ng sakit, may kakaibang linaw akong naramdaman.
Hindi na ako malungkot.
Galit na ako.
At sa unang pagkakataon, hindi ko hahayaang lunukin ko lamang ang galit na iyon.
Tinawagan ko ang bangko, iniulat ang unauthorized transaction at ipina-block ang supplementary card ni Joaquin.
Pagkatapos, ipinadala ko sa airport security ang mga larawan, booking receipt at mensahe ni Liza.
Makalipas ang ilang minuto, tumawag sa akin ang security supervisor.
“Ma’am Reyes, ibabalik po sa inyo ang camera sa pamamagitan ng hotel representative. Tungkol naman sa iba ninyong reklamo, kailangan po naming gumawa ng incident report. Handa po ba kayong magbigay ng formal statement?”
“Opo.”
Hindi ko binawi ang reklamo.
Hindi ko rin pinalala ang kuwento.
Sinabi ko lamang ang katotohanan.
Kinuha ni Camille ang camera ko nang walang pahintulot.
Ginamit ni Joaquin ang card ko para sa isang personal na transaksiyong hindi ko inaprubahan.
At pareho nila akong iniwan habang hawak nila ang gamit at pera ko.
Bandang hatinggabi, tumawag si Tita Lourdes.
Hindi ko alam kung paano niya nalaman, pero marahil ay tinawagan siya ni Joaquin para humingi ng tulong.
“Thea,” mahinahon niyang sabi, “gusto mo bang umuwi ako riyan?”
Doon lamang nabasag ang pagpipigil ko.
“Tita, bakit parang ako pa rin ang masama kahit sila ang gumawa nito?”
“Dahil sanay silang pinapatawad mo bago pa sila humingi ng tawad.”
Napahikbi ako.
“Ang sakit.”
“Masakit talaga. Pero tandaan mo, hindi mo ikinaliit ang pagtataksil nila. Sila ang lumiit dahil pinili nilang saktan ang taong nagtiwala sa kanila.”
Umiyak ako nang matagal.
Hindi ako pinatahan ni Tita Lourdes sa pamamagitan ng pagsasabing magiging maayos agad ang lahat.
Hinayaan niya akong umiyak.
Pagkatapos, sinabi niya:
“Matulog ka. Bukas, pumunta ka sa Bantayan gaya ng plano mo. Huwag mong hayaang nakawin nila pati ang natitira mong bakasyon.”
Kinabukasan, sumakay ako sa bus papuntang Hagnaya Port.
Habang lumalayo ang Cebu City, sunod-sunod ang tawag nina Joaquin at Camille.
Hindi ko sinagot ang alinman.
Sa ferry, binuksan ko ang huling mensahe ni Joaquin.
【Thea, na-offload kami sa flight. Nasa airport police station kami. Sabihin mong misunderstanding lang ito. Kapag nasira ang kinabukasan namin, kasalanan mo.】
Matagal kong tinitigan ang mga salita.
Pagkatapos, iisa lang ang isinagot ko.
【Hindi ko sinira ang kinabukasan ninyo. Nahuli lang kayo ng kinabukasan na kayo mismo ang gumawa.】
Hinarang ko ang numero niya.
At nang sumikat ang araw sa ibabaw ng dagat, binuksan ko ang bintana ng ferry.
Hinayaan kong tamaan ng hangin ang mukha ko.
Hindi ko pa alam kung ano ang naghihintay sa Bantayan.
Pero sigurado akong isang bagay ang hindi ko na muling gagawin.
Hindi na ako babalik sa taong iniwan ako para lamang mapadali ang pagtakbo niya patungo sa iba.
Bahagi 3 — ANG BUHAY NA HINDI KO KAILANGANG IPAGMAMAKAAWA
Pagdating ko sa Bantayan Island, sinalubong ako ng puting buhangin, malinaw na dagat at katahimikang matagal ko nang hindi nararanasan.
Walang nagsasabing magmadali ako.
Walang nagrereklamo na mali ang kinuhanan kong litrato.
Walang humihiling na bayaran ko muna ang pagkain dahil “ibabalik na lang mamaya.”
Ako lang.
Sa unang umaga, sumali ako sa isang maliit na island-hopping tour.
Apat lamang kaming turista sa bangka: isang matandang mag-asawa mula Davao, isang college student na naglalakbay mag-isa, at ako.
Ang tour coordinator ay isang lalaking nagngangalang Gabriel de la Cruz.
Hindi siya katulad ni Joaquin na laging abala sa cellphone.
Kapag may nagsasalita, nakikinig siya.
Kapag may matandang bababa ng bangka, agad niyang iniaabot ang kamay.
Nang malaman niyang wala akong camera dahil nasa hotel pa sa Cebu, ipinahiram niya sa akin ang waterproof action camera ng tour company.
“Sayang ang tanawin kung wala kang magiging alaala,” sabi niya.
“Baka mabasa o masira ko.”
“Gamit iyon para sa dagat. Mas malulungkot iyon kung hindi gagamitin.”
Napangiti ako.
Hindi ko sinabi sa kanya ang nangyari.
Ayokong maging babaeng ang buong pagkatao ay umiikot sa pagtataksil ng nobyo.
Sa Virgin Island, naupo ako sa dulo ng isang kahoy na pantalan.
Sa unang pagkakataon matapos ang nangyari, hindi ko iniisip sina Joaquin at Camille.
Pinanood ko lamang ang tubig.
Maya-maya, umupo si Gabriel sa hindi kalayuan.
“May naghihintay ba sa iyong kumuha ng litrato?” tanong niya.
“Wala.”
Itinaas niya ang action camera.
“Kung ganoon, ako na. Para may ebidensiyang masaya kang nakarating dito.”
Kinuha niya ang litrato habang nakaharap ako sa dagat.
Hindi perpekto ang ayos ng buhok ko.
Wala akong makeup.
At hindi ko alam na nakangiti pala ako.
Nang makita ko ang larawan, parang ibang babae ang nakatingin sa akin.
Hindi iyong Altheang laging nakasunod kay Joaquin.
Hindi iyong kaibigang laging handang magparaya kay Camille.
Isa iyong babaeng payapa kahit walang kasama.
Nang gabing iyon, nakatanggap ako ng email mula sa isang malaking marketing agency sa Makati.
Tinanggap nila ang application ko para sa junior creative position.
Ang application na iyon ang halos hindi ko naipasa dahil inuuna kong ayusin ang résumé ni Joaquin.
May online interview ako pagkalipas ng tatlong araw.
Napaupo ako sa kama habang paulit-ulit na binabasa ang email.
Ilang buwan kong pinangarap ang trabahong iyon.
Ngunit dahil palaging sinasabi ni Joaquin na mas mahalaga ang career niya, halos nakalimutan kong mayroon din pala akong sariling mga pangarap.
Agad kong tinawagan si Tita Lourdes.
“Dahan-dahan lang sa interview,” sabi niya. “Huwag mong isipin na kailangan mong patunayan na karapat-dapat ka. Ipakita mo lamang kung sino ka.”
Ginugol ko ang sumunod na mga araw sa paghahanda.
Sa umaga, naglalakad ako sa tabing-dagat.
Sa hapon, inaayos ko ang portfolio ko sa isang maliit na café.
Doon ko madalas makita si Gabriel.
Nalaman kong nag-aaral siya dati ng multimedia arts sa Cebu ngunit umuwi sa Bantayan nang magkasakit ang ama niya.
Ngayon, tumutulong siya sa family tour business habang kumukuha ng freelance photography projects.
Nang malaman niyang may interview ako, inalok niyang tingnan ang portfolio ko.
Hindi niya binago ang mga ideya ko.
Hindi niya sinabing mas mahusay ang gusto niya.
Itinuro lamang niya kung aling mga larawan ang mas malakas at kung paano ko maipapakita ang kuwento sa likod ng bawat proyekto.
“Magaling ka,” sabi niya matapos makita ang campaign concept na ginawa ko noong college.
“Hindi naman,” sagot ko. “Marami pa akong kailangang matutunan.”
“Parehong maaaring totoo iyon. Magaling ka, at marami ka pang matututunan.”
Hindi ko alam kung bakit, pero halos maiyak ako.
Sa loob ng apat na taon, kapag may ipinapakita akong gawa kay Joaquin, sinasabi niyang:
“Okay lang.”
O kaya:
“Mas maganda siguro kung ganito.”
O pinakamasakit:
“Kapag nagkaroon ako ng trabaho, tutulungan kitang makahanap ng bagay na bagay sa iyo.”
Para bang ang pangarap ko ay isang maliit na libangan lamang habang hinihintay ko ang tunay niyang tagumpay.
Sa araw ng interview, hiniram ko ang tahimik na opisina ng tour company.
Tinulungan ako ni Gabriel na ayusin ang ilaw at internet connection.
Bago magsimula ang video call, inilapag niya sa tabi ng laptop ang isang malamig na bottled water.
“Good luck,” sabi niya. “Hindi mo kailangang maging ibang tao.”
Tumagal nang halos isang oras ang interview.
Tinanong ako tungkol sa portfolio, mga campaign idea at kung paano ko haharapin ang mahirap na client.
Sa huling bahagi, sinabi ng creative director:
“Althea, kapansin-pansin na marami sa projects mo ang tungkol sa mga taong hindi napapansin. Bakit iyon ang madalas mong tema?”
Napaisip ako.
Pagkatapos, sinabi ko ang totoo.
“Dahil matagal akong naging taong laging nasa likod ng iba. Gusto kong gumawa ng mga kuwento na nagpapaalala sa mga tao na hindi nila kailangang lumiit para lamang magkaroon ng lugar sa buhay ng ibang tao.”
Natahimik ang panel.
Pagkatapos, ngumiti ang creative director.
“Magandang sagot.”
Kinagabihan, habang kumakain kami ni Gabriel ng grilled scallops sa tabi ng dagat, dumating ang email.
Tinanggap ako.
May starting salary na mas mataas kaysa inaasahan ko.
Kasama rin sa trabaho ang relocation allowance at training program.
Napatalon ako mula sa upuan.
Natawa si Gabriel nang makita ang mukha ko.
“Nakuha mo?”
Tumango ako habang umiiyak.
“Nakuha ko.”
Hindi niya ako niyakap agad.
Binuksan niya lamang ang mga braso at naghintay.
Ako ang lumapit.
Sandali lamang ang yakap.
Walang pangako.
Walang malalaking salita.
Pero sa yakap na iyon, unang beses kong naramdaman na may taong kayang maging masaya para sa tagumpay ko nang hindi iniisip kung paano iyon makikinabang sa kanya.
Samantala, hindi tumigil ang gulo sa Cebu.
Dahil sa incident report, ibinalik sa hotel ang camera ko.
Sumang-ayon akong huwag nang ituloy ang criminal complaint laban kay Camille matapos siyang pumirma sa kasulatang inaamin niyang kinuha niya ang camera nang walang pahintulot at nangako siyang babayaran ang anumang pinsala.
Ngunit hindi ko binawi ang bank dispute laban kay Joaquin.
Napatunayang ginamit niya ang supplementary card ko para sa proposal package at reservation sa Boracay.
Kinansela ng bangko ang transaksiyon at pinanagot siya sa halaga.
Hindi rin sila nakatuloy sa Boracay.
Kinansela ng resort ang booking dahil sa payment dispute.
Makalipas ang isang linggo, kumalat sa mga kakilala namin ang mga larawan ng proposal.
Hindi ako ang nagpakalat.
Isa sa mga kaibigan ni Camille ang nag-post ng congratulations message bago pa nila maipaliwanag kung bakit may girlfriend pa si Joaquin noong naganap ang engagement.
Nalaman din ng pamilya ni Camille na nagsinungaling siyang may sakit ang ina niya.
Galit na galit ang ama niya.
Pinauwi siya sa kanilang probinsiya at pinagbabayad sa utang niya sa akin.
Ang ina naman ni Joaquin ay tumawag kay Tita Lourdes at humingi ng tawad.
Sinabi niyang hindi niya alam ang ginagawa ng anak niya.
Hindi ako nakipagtalo.
Hindi ko rin sinisi ang pamilya niya.
Hiningi ko lamang na ibalik ni Joaquin ang utang niyang 38,450 pesos.
Makalipas ang dalawang buwan, natanggap ko ang buong halaga sa tatlong magkakahiwalay na hulog.
Kasama sa huling bayad ang isang mahabang mensahe.
【Thea, nagkamali ako. Akala ko palagi kang mananatili dahil mahal mo ako. Hindi ko naisip na darating ang araw na mapapagod ka. Hindi nagtagal ang engagement namin ni Camille. Lagi kaming nag-aaway dahil pareho naming alam kung paano nagsimula ang relasyon namin. Sana mapatawad mo ako.】
Matagal kong tinitigan ang mensahe.
Dati, marahil ay tatawag ako.
Magtatanong ako kung kumain na ba siya.
Iisipin kong baka kaya ko pa siyang iligtas.
Ngunit ang Altheang nagbasa ng mensahe ay hindi na iyong babaeng iniwan sa hotel lobby.
Kaya maikli lamang ang sagot ko.
【Pinatawad na kita. Pero ang pagpapatawad ay hindi imbitasyon para bumalik ka sa buhay ko. Sana matuto kang huwag gamitin ang pagmamahal ng iba bilang garantiya na maaari mo silang saktan.】
Pagkatapos, tuluyan ko siyang hinarang.
Makalipas ang anim na buwan, maayos na ang buhay ko sa Makati.
Mahirap ang trabaho.
May mga gabing inaabot ako ng hatinggabi sa opisina.
May mga araw ding pakiramdam ko ay wala akong sapat na talento.
Pero sa tuwing gusto kong sumuko, tinitingnan ko ang larawan ko sa Virgin Island.
Ako iyon, nakaupo sa dulo ng pantalan, nakaharap sa malawak na dagat.
Malaya.
Masaya.
Buhay.
Patuloy kaming nag-uusap ni Gabriel.
Hindi araw-araw.
Hindi rin pilit.
Minsan, nagpapadala siya ng larawan ng pagsikat ng araw sa Bantayan.
Minsan naman, ipinapakita ko sa kanya ang campaign na ginawa ng team namin.
Nang magkaroon ako ng unang malaking project, kinuha ko siyang freelance photographer.
Magkasama kaming bumiyahe sa iba’t ibang bahagi ng Visayas para gumawa ng tourism campaign tungkol sa maliliit na komunidad na bihirang mapansin.
Hindi niya ako minadali.
Hindi rin niya ako pinilit na magtiwala agad.
Isang taon matapos ang graduation trip, bumalik kami sa Cebu.
Sa parehong café malapit sa Fuente Osmeña Circle kung saan ko nalaman ang pagtataksil nina Joaquin at Camille, inilapag ni Gabriel sa harap ko ang isang maliit na kahon.
Napatigil ako.
Natawa siya agad.
“Hindi singsing.”
Binuksan ko ang kahon.
Sa loob ay isang memory card.
“Lahat ng litrato natin sa nakaraang taon,” sabi niya. “Pero may isang folder na kailangan mong tingnan.”
Isinaksak ko ang memory card sa laptop.
Ang pangalan ng folder ay:
MGA ARAW NA PINILI MO ANG SARILI MO.
Nandoon ang litrato ko sa Virgin Island.
Ang unang araw ko sa trabaho.
Ang unang campaign launch ko.
Ang araw na umiyak ako dahil naaprubahan ng client ang concept ko.
Ang mga gabing pagod ako ngunit nakangiti pa rin.
At ang pinakahuling larawan ay kuha niya nang hindi ko alam.
Nakatayo ako sa harap ng dagat habang hawak ang camera na minsang kinuha ni Camille.
Sa ilalim ng larawan, may simpleng caption:
Hindi ka iniwan. Pinalaya ka.
Napatingin ako kay Gabriel.
“Bakit mo ginagawa ang lahat ng ito?”
Huminga siya nang malalim.
“Dahil mahal kita. Pero hindi ko kailangang sagutin mo ako ngayon. Ayokong maging isa na namang taong kailangan mong sundan. Gusto kong maglakad sa tabi mo—kung papayagan mo.”
Hindi ako agad sumagot.
Sa halip, hinawakan ko ang kamay niya.
“Hindi pa ako handang mangako ng habang-buhay.”
Tumango siya.
“Naiintindihan ko.”
“Pero handa akong magsimula.”
Ngumiti siya.
Hindi iyong ngiting may lihim.
Hindi iyong ngiting humihingi ng kapalit.
Kundi isang ngiting marunong maghintay nang hindi ako iniiwan.
Dalawang taon ang lumipas bago kami nagpakasal.
Simple lamang ang proposal.
Walang mamahaling resort.
Walang perang kinuha sa ibang tao.
Walang lihim na kailangang itago.
Sa Bantayan Island, sa parehong pantalan kung saan niya unang kinunan ang litrato ko, lumuhod si Gabriel habang palubog ang araw.
Ngunit bago niya buksan ang kahon, sinabi niya:
“Althea Reyes, hindi kita hinihiling na kumpletuhin ako. Buo na tayo bago pa tayo nagkakilala. Ang hinihiling ko lamang ay piliin nating magsama habang patuloy tayong lumalago.”
Umiiyak akong tumango.
Sa kasal namin, nasa unang hanay si Tita Lourdes.
Dumating din ang mga magulang ko mula Dubai.
Ang dating receptionist sa Cebu hotel, na naging kaibigan ko matapos ang insidente, ang isa sa mga bridesmaid ko.
At si Liza—ang photographer na nagpadala ng larawang nagpabago sa buhay ko—ang kumuha ng wedding photos namin.
Bago magsimula ang seremonya, iniabot niya sa akin ang isang litrato.
Ako iyon sa taxi, ilang taon na ang nakalipas, kuha mula sa labas ng café matapos kong piliing huwag nang habulin si Joaquin.
Hindi ko alam na naroon pala siya noon.
Sa likod ng larawan, may nakasulat:
Ang pinakamagandang bahagi ng kuwento mo ay nagsimula noong akala mong naiwan ka.
Ngumiti ako habang pinagmamasdan si Gabriel sa dulo ng aisle.
Noon, akala ko ang pinakamasakit na nangyari sa akin ay ang maiwan ng dalawang taong pinakamahalaga sa akin.
Pero mali ako.
Ang tunay na trahedya sana ay kung nahabol ko sila.
Kung nakasakay ako sa eroplano.
Kung pinatawad ko sila bago ko nakita ang katotohanan.
Kung patuloy kong ginamit ang buong buhay ko para buhatin ang mga taong hindi man lang kayang dalhin ang pasaporte ko.
Naglakad ako patungo kay Gabriel habang pumapalakpak ang mga mahal namin sa buhay.
Sa bawat hakbang, naaalala ko ang dating ako.
Ang babaeng laging naghihintay.
Laging nagpaparaya.
Laging natatakot maiwan.
Gusto kong yakapin siya.
Gusto kong sabihin sa kanya:
Hindi lahat ng umaalis ay kawalan.
May mga taong kailangang mawala upang makita mo kung gaano kalawak ang mundong matagal nilang ikinukulong sa likod nila.
At may mga pagkakataong ang maletang naiwan, ang flight na hindi nasakyan at ang pusong nadurog ang mismong magdadala sa iyo sa buhay na para talaga sa iyo.
Nang hawakan ni Gabriel ang kamay ko sa harap ng altar, hindi ko naramdamang may taong dumating upang iligtas ako.
Hindi ko na kailangan ng tagapagligtas.
Iniligtas ko na ang sarili ko noong araw na pinabalik ko ang taxi sa hotel.
Si Gabriel ay hindi ang gantimpala ko pagkatapos ng sakit.
Siya ang taong nakilala ko matapos kong matutuhang hindi ko kailangang magmakaawa upang mahalin.
At iyon ang tunay kong masayang wakas.
Hindi ang makahanap ng lalaking hindi ako iiwan.
Kundi ang maging babaeng hindi na muling iiwan ang sarili niya.
