Umagang Pinili Ko ang Sarili Ko
Bahagi 4: Ang Umagang Pinili Ko ang Sarili Ko
Anim na buwan ang lumipas.
Sa anim na buwang iyon, marami ang nagbago.
Si Rafael ay nahatulan sa mga kasong kaugnay ng pagbabanta, pananakot, at pakikipagsabwatan sa tangkang pagpasok sa tirahan ko. Hindi man naging kasingbigat ng inaasahan ng iba ang parusa, sapat iyon para maramdaman kong kinilala ng batas ang gabing ninakaw niya sa akin.
Si Nestor ay umamin din sa ginawa niya.
Si Andrea naman ay lumipat sa ibang lugar matapos lumabas ang mga mensahe at recording. Bago siya umalis, nagpadala siya ng liham sa abogado ko. Hindi ko binasa agad. Ilang linggo itong nakatago sa drawer ko.
Isang gabi, nang handa na ako, binuksan ko iyon.
Maikli lang ang laman.
Humihingi siya ng tawad.
Sinabi niyang nainggit siya sa akin dahil ako ang babaeng pinili ni Rafael noong panahong akala niya wala nang pipili sa kanya. Sinabi niyang ginamit niya ang kahinaan niya para manipulahin ang taong dati niyang minahal. Sinabi niyang wala siyang karapatang humingi ng kapatawaran, pero umaasa siyang isang araw, hindi ko na dadalhin ang bigat ng ginawa nila.
Tinupi ko ang liham at ibinalik sa sobre.
Hindi ako umiyak.
Hindi ko rin siya pinatawad agad sa puso ko.
Pero hindi ko na rin hinayaang lamunin ako ng galit.
May mga sugat na hindi kailangang halikan para gumaling.
Kailangan lang tigilan ng ibang tao ang paghawak.
At kailangan mong alagaan ang sarili mo hanggang sa matutunan ulit ng katawan mong ligtas ka na.
Lumipat ako sa mas maliwanag na apartment.
Maliit lang iyon, pero may bintanang nakaharap sa silangan. Tuwing umaga, pumapasok ang araw sa puting kurtina at dumadapo sa sahig na parang malambot na kumot.
Noong unang beses kong matulog doon nang tuloy-tuloy hanggang umaga, nagising akong umiiyak.
Hindi dahil sa bangungot.
Kundi dahil wala akong bangungot.
Tinawagan ko si Mama at sinabi kong nakatulog ako nang maayos.
Sa kabilang linya, narinig kong pinipigilan niya ang iyak niya.
“Anak, ang laking bagay niyan.”
Oo.
Malaking bagay iyon.
Ang makatulog nang hindi hawak ang cellphone.
Ang maligo nang hindi nakikinig sa bawat tunog sa labas.
Ang umuwi sa bahay na hindi parang papasok sa lugar ng digmaan.
Ang maniwalang ang pinto ay pinto lamang, hindi hangganan sa pagitan ng buhay at panganib.
Sa trabaho, na-promote ako bilang assistant project manager.
Noong araw na inanunsyo iyon, unang pumalakpak si Gabriel.
Wala siyang sigaw, wala ring malaking eksena.
Pero nang magtagpo ang tingin namin, nakita ko ang tahimik na saya sa mga mata niya.
Pagkatapos ng meeting, iniwan niya sa mesa ko ang isang maliit na box.
Sa loob ay fountain pen.
May maliit na note:
“Para sa susunod mong mga pirma. Ikaw na ang magpapasya kung saan ka pupunta.”
Napangiti ako nang matagal.
Gabriel at I became closer, but slowly.
Hindi ko alam kung paano iyon isasalin sa mas tamang paraan, dahil hindi iyon katulad ng dati kong relasyon.
Walang biglaang pangako.
Walang madramang pagsuyo.
Walang “hindi kita iiwan” na madaling sabihin pero mahirap panindigan.
Sa halip, may mga ordinaryong araw.
Sabay kaming kumakain sa canteen kapag pareho kaming hindi abala.
Pinapahiram niya ako ng payong kapag maulap.
Kapag kailangan kong pumunta sa hearing, sinasamahan niya ako hanggang gate, pero hindi pumapasok maliban kung hilingin ko.
Kapag tahimik ako, hinahayaan niya akong maging tahimik.
Kapag gusto kong magsalita, nakikinig siya.
Isang Sabado, inimbitahan niya akong pumunta sa isang maliit na coastal town kasama ang ilan naming katrabaho. May team outing daw, pero nang makarating kami, karamihan pala sa kanila ay may sariling lakad na.
Tumayo kami sa gilid ng dagat, nakatingin sa alon.
Matagal kaming walang imikan.
Hindi nakakailang.
Hindi mabigat.
Maya-maya, sinabi niya:
“Camille, may gusto akong sabihin.”
Lumingon ako sa kanya.
May kaba sa mukha niya, pero hindi niya itinago.
“Gusto kita.”
Hindi ako nakapagsalita agad.
Nagpatuloy siya, dahan-dahan.
“Hindi ko sinasabi ito para pilitin kang sumagot. Hindi rin para hilingin na maging handa ka agad. Gusto ko lang maging tapat. Kung ang kailangan mo ay kaibigan, kaya kong manatili bilang kaibigan. Kung isang araw maging higit pa, maghihintay ako. Kung hindi, rerespetuhin ko.”
Tahimik ko siyang tiningnan.
Sa nakaraan ko, ang pagmamahal ay parang bagyo.
Malakas. Biglaan. Nakakabingi.
Akala ko, kapag hindi nanginginig ang mundo, hindi iyon pag-ibig.
Pero sa tabi ni Gabriel, ang naramdaman ko ay hindi lindol.
Kundi lupa.
Matibay.
Tahimik.
Hindi nangangakong hindi uulan, pero nagpaparamdam na may matatayuan ako kapag dumating ang ulan.
“Gabriel,” sabi ko, “hindi pa ako buong-buo.”
Tumango siya.
“Alam ko.”
“May mga araw na matatakot pa rin ako.”
“Alam ko.”
“Hindi ako sigurado kung kaya kong magmahal nang tulad ng dati.”
Mahinang ngumiti siya.
“Hindi mo kailangang magmahal tulad ng dati. Baka mas mabuti kung hindi na.”
Napatingin ako sa dagat.
Tama siya.
Hindi ko kailangang bumalik sa dating paraan ng pagmamahal.
Dahil ang dating paraan ko ay punong-puno ng paglimot sa sarili.
Kaya sa unang pagkakataon, pinili kong hindi tumakbo.
Hindi palayo.
Hindi pabalik.
Nanatili ako.
“Pwede nating subukan,” sabi ko. “Dahan-dahan.”
Sa mga mata ni Gabriel, may saya na hindi sumabog, kundi lumiwanag.
“Sapat na iyon.”
Hindi niya hinawakan ang kamay ko agad.
Tinanong niya muna:
“Pwede?”
Napangiti ako.
“Pwede.”
Doon niya pa lang hinawakan ang kamay ko.
Mainit ang palad niya.
Hindi mahigpit.
Hindi nagmamay-ari.
Parang paalala lang na may kasama ako, at maaari akong bumitaw anumang oras nang hindi parurusahan.
Isang taon makalipas ang gabing maulan, bumalik ako sa lumang gusaling tinirhan ko.
Hindi para manatili.
Kundi para kunin ang huling kahon ng gamit na naiwan ko roon sa storage ng landlady.
Sa pasilyo, nakita ko ang dati kong pinto.
Napalitan na ang kandado.
May bagong pintura na rin.
Tumigil ako sa harap noon.
Akala ko, babalik ang takot.
Akala ko, maririnig ko ulit ang tunog ng bakal.
Pero ang narinig ko lang ay ingay ng mga bata sa kabilang unit, tunog ng kawali mula sa kusina ng kapitbahay, at mahinang radyo sa baba.
Buhay.
Ordinaryong buhay.
Napahinga ako nang malalim.
Gabriel, na naghihintay sa may hagdan, hindi lumapit hangga’t hindi ako lumilingon.
Nang humarap ako sa kanya, ngumiti siya.
“Okay ka lang?”
Tiningnan ko ang pinto sa huling pagkakataon.
“Oo.”
At totoo iyon.
Hindi dahil nakalimutan ko na ang nangyari.
Kundi dahil hindi na ako nakakulong doon.
Pag-uwi namin sa apartment ko, umulan.
Hindi singlakas ng gabing iyon.
Banayad lang, parang kumakatok sa bintana.
Naghanda ako ng mainit na tsokolate. Si Gabriel naman ay nag-ayos ng maliit na shelf na matagal ko nang hindi nakakabit.
Habang pinagmamasdan ko siya, bigla kong naalala ang dating sarili ko—ang babaeng nakaupo sa dilim, nanginginig, naghihintay na may dumating para iligtas siya.
Kung makakausap ko siya ngayon, yayakapin ko siya.
Sasabihin kong:
May darating.
Pero hindi lahat ng darating ay tagapagligtas.
Minsan, ikaw mismo ang unang sasagip sa sarili mo.
At kapag natutunan mong buksan ang pinto para sa sarili mong kaligtasan, saka mo makikilala ang mga taong papasok nang hindi sinisira ang kandado.
Lumapit si Gabriel sa akin, may hawak na screwdriver.
“Tabingi ba?”
Tiningnan ko ang shelf.
Medyo tabingi nga.
Napatawa ako.
“Oo. Konti.”
Napakamot siya sa batok.
“Ayusin ko.”
Sa labas, patuloy ang ulan.
Pero sa loob ng apartment, maliwanag.
Tahimik.
Mainit.
Humigop ako ng tsokolate at tumingin sa bintana.
Sa salamin, nakita ko ang repleksyon ko.
Hindi na ako ang babaeng naghihintay sa tawag na hindi sasagutin.
Hindi na ako ang babaeng naniniwalang ang pagmamahal ay kailangang tiisin kahit masakit.
Ako si Camille.
Buhay.
Malaya.
At sa wakas, masaya.
Hindi perpekto ang mundo.
May mga gabing uulan pa rin.
May mga alaala pa ring biglang kakatok.
Pero ngayon, alam ko na.
Hindi lahat ng kumakatok ay kailangang papasukin.
At hindi lahat ng pinto ay dapat manatiling bukas para sa taong minsan nang nagtangkang sirain ito.
Minsan, ang pinakamatapang na pagtatapos ay hindi paghihiganti.
Kundi ang tahimik na pagbangon.
Ang pagpili sa sarili.
At ang pagpayag na mahalin muli—sa paraang hindi na nakakatakot.