Pagkatapos Kong Sabihing Patay Na Si Mama, Hindi Luha Ang Una Kong Nakita Sa Mukha Ng Kuya Ko Kundi Takot—At Doon Nagsimulang Mabiyak Ang Perpektong Pamilyang Matagal Nilang Itinayo
Bahagi 2
Pagkatapos Kong Sabihing Patay Na Si Mama, Hindi Luha Ang Una Kong Nakita Sa Mukha Ng Kuya Ko Kundi Takot—At Doon Nagsimulang Mabiyak Ang Perpektong Pamilyang Matagal Nilang Itinayo
Hindi agad nakapagsalita si Rafael.
Parang may kung anong bumagsak sa dibdib niya.
Paulit-ulit lang siyang nakatingin sa akin, tila umaasang babawiin ko ang sinabi ko.
—Lia…
Mahina ang boses niya.
—Huwag kang magbiro ng ganiyan.
Napangiti ako.
Hindi iyon ngiti ng tuwa.
Ngiti iyon ng isang taong matagal nang naubusan ng luha.
—Mukha ba akong nagbibiro?
Tumikhim siya.
—Hindi… hindi puwede…
—Noong huli naming nag-usap ni Papa, sinabi niyang maayos na raw ang buhay ninyo.
—Sabi niya, matigas lang ang ulo ni Mama at ayaw magpakumbaba.
Napapikit ako.
Hanggang ngayon.
Pareho pa rin ang kuwentong pinaniniwalaan nila.
Hindi nila alam na pagkatapos naming umalis sa lumang bahay, hindi na naging maayos ang kahit ano.
Hindi kami lumipat sa magandang apartment.
Hindi kami sinuwerte.
Hindi rin kami tinulungan ng kahit sinong kamag-anak.
Una kaming tumira sa inuupahang maliit na silid sa Pasay.
Dalawang buwan lang.
Pagkatapos, hindi na kami nakabayad.
Lumipat kami sa mas murang boarding house.
Pagkatapos noon, sa likod ng isang karinderya.
Si Mama ang unang naghanap ng trabaho.
Naglaba.
Naglinis.
Nagbantay ng tindahan.
Kahit mataas na ang lagnat, hindi siya tumitigil.
Ako naman, tumigil sa pag-aaral.
Hindi dahil ayaw ko.
Kundi dahil wala akong maipakitang kompletong papeles.
Paulit-ulit akong pinapabalik.
Paulit-ulit akong sinasabihang kulang ang dokumento.
Hanggang sa napagod na rin akong makiusap.
Tahimik lang na nakikinig si Rafael.
Unti-unti, namumutla ang mukha niya.
—Bakit… bakit hindi kayo lumapit sa akin?
Napatawa ako.
—Saan?
—Sa malaking bahay?
—Sa opisina ni Papa?
—O sa birthday party ni Isabella?
Hindi siya nakatingin sa akin.
Parang bawat tanong ko ay isa-isang bumabagsak sa konsensiya niya.
Huminga siya nang malalim.
—Hindi ko alam…
—Akala ko…
—Akala mo ano?
Tinapos ko ang pangungusap para sa kanya.
—Akala mong masaya kami?
—Akala mong may sarili kaming bahay?
—Akala mong may pera si Mama?
Tahimik siya.
Iyon ang unang beses na nakita kong wala siyang maisagot.
Maya-maya, lumabas si Papa mula sa opisina.
Mukhang nagmamadali.
Nang makita niyang nakatayo pa rin kami, bahagya siyang nainis.
—Rafael.
—Hindi ka pa ba tapos?
Hindi sumagot ang kuya ko.
Diretso siyang tumingin kay Papa.
—Dad…
—Totoo ba?
Huminto si Papa.
—Ano ang totoo?
—Patay na raw si Mama.
Isang segundo.
Dalawa.
Tatlo.
Hindi ko inalis ang tingin ko sa mukha niya.
Sa loob ng ilang sandali, para siyang hindi makahinga.
Pero mabilis ding bumalik ang dati niyang anyo.
—Hindi ako naniniwala.
Mahina niyang sinabi iyon.
Parang mas gusto niyang paniwalaan ang kasinungalingan kaysa harapin ang katotohanan.
—Ginagawa mo lang iyan para sisihin kami.
Inilabas ko mula sa lumang backpack ang isang maliit na plastik.
Sa loob nito ay isang lumang litrato.
Kupas na.
May tupi sa gilid.
Larawan iyon ni Mama sa ospital.
Payat na payat.
Ngunit nakangiti pa rin.
Sa likod ng litrato, sulat-kamay niya.
“Para kay Lia. Huwag kang magalit sa buong mundo dahil lang nasaktan ka ng ilang tao. Mabuhay ka nang marangal.”
Tahimik kong iniabot ang litrato.
Hindi niya agad kinuha.
Nang tuluyan niya itong hawakan, napansin kong nanginginig ang daliri niya.
Hindi siya umiyak.
Pero namula ang mata niya.
Biglang tumunog ang cellphone ni Rafael.
Isang tawag.
Mula kay Isabella.
Hindi niya sinagot.
Muling tumawag.
Hindi pa rin.
Pagkaraan ng ilang segundo, si Papa na ang tinawagan.
—Yes, Belle.
—Papa is coming.
Narinig ko ang mahinang boses ng babae sa kabilang linya.
Nagmamaktol.
May gusto raw siyang bilhin.
At gusto niyang samahan siya ni Papa.
Agad na nagbago ang ekspresyon ng ama ko.
Parang walang nangyari.
Parang wala siyang hawak na litrato ng babaeng minsan niyang ipinangakong mamahalin habambuhay.
Ibinulsa niya ang larawan.
—Pag-uusapan natin ito sa ibang araw.
Tumalikod siya.
Doon na napuno si Rafael.
—Hindi!
Napalingon kaming dalawa.
Hindi ko matandaang huli ko siyang narinig na sumigaw.
—Hindi na puwedeng “ibang araw”!
—Tatlong taon na pala siyang patay!
—Bakit wala man lang tayong alam?
Natahimik ang buong opisina.
Lumingon maging ang mga empleyado.
Nanigas ang mukha ni Papa.
—Hindi ito lugar para mag-eskandalo.
—Uuwi tayo.
Mahigpit ang boses niya.
Pero hindi gumalaw si Rafael.
Sa halip, lumingon siya sa akin.
—Lia…
—Saan nakalibing si Mama?
Hindi ko siya sinagot.
Hindi dahil gusto kong maghiganti.
Kundi dahil naalala ko ang huling gabi sa ospital.
Tatlong beses akong tumawag sa numero ni Papa.
Lahat ay hindi sinagot.
Nagpadala ako ng mensahe.
“Wala na pong pambili ng gamot.”
Seen.
Walang reply.
Kinabukasan, tumigil na sa paghinga si Mama.
Dahan-dahan kong isinukbit ang backpack.
—Kung gusto mong malaman…
—Hanapin mo.
—Katulad ng hindi namin kayo nahanap noong kailangan namin kayo.
Tumalikod ako.
Narinig kong hahabulin sana ako ni Rafael.
Pero pinigilan siya ng ama namin.
—Hayaan mo siya.
Malamig ang boses nito.
—Kapag nagutom iyan, babalik din.
Huminto ang mga paa ko.
Hindi ako lumingon.
Pero malinaw na malinaw kong narinig ang sumunod na sinabi ni Rafael.
—Dad…
—Hindi na siya babalik.
—Tayo ang matagal nang iniwan ng konsensiya natin.
At sa mismong sandaling iyon, may isang lalaking nasa gilid ng opisina ang tahimik na naglabas ng cellphone.
Matagal na pala siyang nagre-record ng buong pagtatalo.
Hindi siya reporter.
Hindi rin siya empleyado.
Isa siyang sikat na vlogger na nagkataong may inaasikasong permit sa gusaling iyon.
At bago pa man kami tuluyang magkahiwalay ng landas, na-upload na niya ang tatlong minutong video.
Sa loob lamang ng isang oras, umabot ito sa daan-daang libong panonood.
Kasabay ng isang tanong na paulit-ulit na lumitaw sa comments:
“Sino ba talaga ang pamilya Reyes, at bakit hindi nila alam na tatlong taon nang patay ang sarili nilang asawa at ina?”
(Itutuloy sa BAHAGI 3 ….)