Nang Piliin Niya Ako sa Liwanag
Bahagi 3: Nang Piliin Niya Ako sa Liwanag
Umalis ako sa kumpanya nang araw na iyon na hindi lumilingon.
Hindi ako umuwi sa condo namin ni Gabriel.
Sa halip, pumunta ako sa maliit na bahay ng matalik kong kaibigan sa isang tahimik na subdivision malayo sa business district. Pagbukas pa lang niya ng pinto at makita ang mukha ko, wala na siyang itinanong.
Hinila niya lang ako papasok, niyakap nang mahigpit, at sinabing:
“Dito ka muna. Kahit gaano katagal.”
Doon ako tuluyang umiyak.
Hindi eleganteng iyak tulad ng sa mga drama.
Pangit na iyak iyon. Iyong klase ng iyak na nanginginig ang buong katawan, hirap huminga, at paulit-ulit na nagtatanong kung bakit hindi sapat ang pagiging mabuti.
Tatlong araw akong hindi pumasok sa trabaho.
Hindi rin ako sumagot sa tawag ni Gabriel.
Hindi dahil gusto kong parusahan siya.
Kundi dahil natatakot ako na kapag narinig ko ang boses niya, bibigay agad ako.
At pagod na pagod na akong maging babaeng madaling bumigay.
Sa loob ng tatlong araw na iyon, hindi tumigil ang mga balita sa kumpanya.
Sinabi ng kaibigan kong may kakilala sa HR na suspendido si Sofia habang iniimbestigahan ng legal team ang ginawa niya.
Lumabas ang CCTV kung saan malinaw na kinuha niya ang relo ni Gabriel sa conference table.
Lumabas din na ang pregnancy test na ginamit niya ay hindi sa kanya. Binili niya iyon mula sa isang taong hindi niya kilala, para lang gamitin sa eksenang matagal na pala niyang pinlano.
Mas malala pa, natuklasan ng finance audit team na may mga dokumentong sinusubukan niyang ipasa sa board gamit ang access na nakuha niya bilang special adviser. Kung natuloy iyon, mapupunta sa pamilya niya ang malaking bahagi ng project funding.
Sa madaling salita, hindi lang pag-ibig ang habol niya.
Kapangyarihan din.
At ako, ang tahimik na asawa na akala ng lahat ay walang halaga, ang hindi niya inasahang magiging susi sa voting rights ng Chairwoman.
Noong ikaapat na araw, nakatanggap ako ng tawag mula sa biyenan ko.
Hindi ko sana sasagutin.
Pero naisip ko, wala siyang kasalanan sa lahat ng nangyari.
“Mara,” mahina ang boses niya nang sumagot ako. “Kumusta ka na, anak?”
Isang tanong lang iyon.
Pero muntik na naman akong umiyak.
“Ayos lang po ako, Mama.”
“Hindi mo kailangang magsinungaling sa akin.”
Tumahimik ako.
Sa kabilang linya, bumuntong-hininga siya.
“Kasalanan ko rin ito. Ako ang nagtulak sa inyong dalawa ni Gabriel na magpakasal. Akala ko, kung bibigyan ko kayo ng pagkakataon, matututo kayong magmahalan. Pero nakalimutan kong ang pagmamahal, hindi pwedeng itulak. Dapat alagaan.”
“Mama…”
“Hindi ako tatawag para pilitin kang bumalik,” sabi niya. “Gusto ko lang sabihin na anuman ang maging desisyon mo, anak pa rin ang turing ko sa’yo.”
Doon tuluyang bumagsak ang luha ko.
“Kung gusto mong makipaghiwalay,” patuloy niya, “hindi kita pipigilan. Hindi rin kita hahayaang apihin ng sinuman. Pero bago ka pumirma, sana pakinggan mo si Gabriel kahit isang beses. Hindi dahil asawa mo siya. Kundi dahil baka may mga salitang matagal na niyang hindi kayang sabihin.”
Pagkatapos ng tawag, matagal akong nakaupo sa kama.
Sa mesa sa tabi ko, naroon pa rin ang envelope ng divorce papers.
Hindi ko na alam kung ilang beses ko iyong binuksan at isinara.
Noong gabing iyon, umulan muli.
Habang nakatanaw ako sa bintana, tumunog ang doorbell.
Nagulat ang kaibigan ko nang makita kung sino ang nasa labas.
Pagkatapos, dahan-dahan siyang lumingon sa akin.
“Mara… si Gabriel.”
Tumigas ang katawan ko.
“Sabihin mo wala ako.”
“Alam niyang nandito ka.”
Hindi ako gumalaw.
Mula sa sala, narinig ko ang boses ni Gabriel.
“Hindi ko siya pipilitin lumabas. Gusto ko lang iwan ito.”
Ilang sandali ang lumipas, pumasok ang kaibigan ko bitbit ang isang maliit na kahon at isang folder.
“Iniwan niya sa labas. Umalis na siya.”
Akala ko matutuwa ako nang marinig iyon.
Pero bakit biglang sumikip ang dibdib ko?
Binuksan ko ang folder.
Sa loob, naroon ang mga dokumento ng legal action laban kay Sofia, ang official statement para sa kumpanya, at ang resignation transfer request ni Gabriel mula sa branch.
Sa pinakahuling pahina, may sulat-kamay na liham.
Mara,
Hindi ko alam kung karapat-dapat pa ba akong humingi ng pagkakataon.
Kaya hindi ako hihingi ngayon.
Hindi kita pipilitin bumalik.
Hindi kita susundan kung ayaw mo.
Hindi ko gagamitin si Mama, ang kumpanya, o ang kasal natin para pigilan ka.
Gusto ko lang malaman mo ang katotohanan.
Noong araw na pinakasalan kita, akala ko ginagawa ko iyon para kay Mama. Pero noong nakita kitang nakaupo sa harap ko, nanginginig ang kamay habang pinipirmahan ang pangalan mo, ang unang naisip ko ay: sana hindi ko siya masaktan.
Pero nasaktan kita.
Hindi dahil hindi kita mahal.
Kundi dahil masyado akong naniwala na ang katahimikan ay proteksyon.
Mali ako.
Ang katahimikan ko ang naging dahilan para isipin mong hindi kita pinili.
Kaya ngayon, pipiliin kita sa paraang maririnig ng lahat.
Kung gusto mong hiwalayan ako, pipirma ako.
Kung gusto mong umalis, hahayaang kong makalayo ka.
Pero kung may kahit kaunting bahagi ng puso mo na gustong malaman kung kaya kong magmahal nang hindi nagtatago, maghihintay ako.
Hindi sa likod mo.
Hindi sa harap mo.
Sa tabi mo.
Gabriel
Matagal kong tinitigan ang huling linya.
Sa loob ng maliit na kahon, naroon ang singsing niya.
Hindi ang singsing ko.
Singsing niya.
May maliit na papel sa ilalim.
“Hindi ko ito isusuot hanggang payagan mo akong maging karapat-dapat.”
Hindi ko alam kung bakit, pero sa pagkakataong iyon, hindi na kasing bigat ang iyak ko.
Mas tahimik.
Mas masakit.
Pero may kakaibang init sa gitna ng sakit.
Kinabukasan, naglabas ang kumpanya ng official announcement.
Kinilala nila ako bilang legal wife ni Gabriel, pero hindi nila isinama ang anumang detalyeng hindi ko pinayagang ilabas. Tinanggal si Sofia sa posisyon at isinailalim sa legal proceedings. Ang mga tsismis na dati’y kumakalat na parang apoy ay unti-unting napalitan ng katahimikan.
Pagbalik ko sa trabaho makalipas ang isang linggo, halos walang nangahas tumingin sa akin nang diretso.
Ang ilan, nahihiya.
Ang ilan, natatakot.
Ang iba, pilit na ngumiti na para bang hindi nila ako pinag-usapan noon.
Hindi ako nagalit.
Pero hindi rin ako nagpanggap na walang nangyari.
Sa pantry, lumapit sa akin ang dating katrabahong unang nagtanong tungkol sa love story nina Gabriel at Sofia.
“Mara… sorry.”
Tumingin ako sa kanya.
“Hindi ko alam na ikaw pala ang asawa niya. Hindi dapat kami nakisawsaw.”
Hinawakan ko ang tasa ng tsaa sa kamay ko.
“Hindi n’yo kailangang malaman na asawa niya ako para respetuhin ako.”
Namula siya sa hiya.
“Sana mapatawad mo kami.”
“Hindi ngayon,” sagot ko. “Pero baka isang araw.”
Paglabas ko ng pantry, nakita ko si Gabriel sa dulo ng hallway.
Hindi na siya nakatago sa opisina niya.
Hindi na rin siya nakasuot ng malamig na ekspresyon na para bang walang makakalapit.
Nakatayo siya roon, tahimik na naghihintay.
Wala siyang ginawang malaking eksena.
Hindi siya lumuhod.
Hindi siya humingi ng tawad sa harap ng lahat para lang mapilitan akong patawarin siya.
Lumapit lang siya nang sapat, pero nag-iwan pa rin ng distansya.
“Kumain ka na ba?” tanong niya.
Napatingin ako sa kanya.
Iyon ang unang tanong niya sa akin noong araw na kinasal kami.
Noon, umiling ako.
Ngayon, hindi ko alam kung bakit, pero napangiti ako nang kaunti.
“Hindi pa.”
“Pwede kitang samahan?”
Hindi siya nagsabing ihahatid niya ako.
Hindi niya sinabing kailangan naming mag-usap.
Nagtanong siya.
Sa unang pagkakataon, talagang nagtanong siya.
Kaya tumango ako.
Sa maliit na restaurant malapit sa office, tahimik kaming kumain.
Hindi niya binanggit si Sofia.
Hindi niya binanggit ang divorce papers.
Sa halip, nagsimula siyang magkuwento ng mga bagay na hindi niya kailanman sinabi noon.
Na noong college, hindi raw siya bumalik para magpasalamat sa akin sa araw ng ulan dahil bigla siyang tinawag ng professor at pinagalitan sa iniwan niyang presentation.
Na kinabukasan, hinanap niya ako para magpasalamat, pero nakita niya akong masayang nakikipag-usap sa iba, kaya hindi na siya lumapit.
Na noong naging intern ako sa kumpanya, siya mismo ang pumili sa application ko mula sa pile ng applicants.
Na noong sinabi ng nanay niya na gusto niya akong ipakilala bilang posibleng mapangasawa, hindi raw siya tumanggi hindi dahil wala siyang pakialam, kundi dahil natakot siyang kung tatanggi siya, tuluyan akong mawala sa abot niya.
“Ang galing mo,” sabi ko matapos siyang pakinggan.
Nagulat siya.
“Galing?”
“Ang galing mong magtago.”
Bumaba ang tingin niya.
“Oo. At pinagsisisihan ko iyon.”
Matagal kaming natahimik.
Pagkatapos, inilabas ko mula sa bag ang envelope.
Nakita ko kung paano nanigas ang kamay niya.
“Gabriel,” sabi ko, “hindi ko pa rin alam kung kaya kong kalimutan agad ang lahat.”
Tumango siya.
“Alam ko.”
“Hindi ibig sabihin na mahal mo ako, mawawala agad ang sakit.”
“Alam ko.”
“Hindi rin ibig sabihin na dahil mahal kita, kailangan kitang patawarin agad.”
Napaangat ang tingin niya.
Sa pagkakataong iyon, hindi niya itinago ang pag-asa at takot sa mga mata niya.
“Mahal mo pa rin ako?”
Napahinga ako nang malalim.
Minsan, ang totoo ang pinakamahirap sabihin.
“Oo,” mahina kong sagot. “Pero ngayon, mas mahal ko na ang sarili ko kaysa dati.”
Hindi siya nasaktan sa sinabi ko.
Sa halip, parang gumaan ang mukha niya.
“Mabuti.”
Nagulat ako.
“Mabuti?”
“Oo. Dahil iyon ang dapat noon pa.”
Dahan-dahan kong kinuha ang divorce papers mula sa envelope.
Sa harap niya, pinunit ko iyon sa gitna.
Hindi dahil tapos na ang lahat.
Kundi dahil ayaw kong ang desisyon ko ay manggaling sa sakit lamang.
“Hindi ito kapatawaran,” sabi ko.
Tumango siya.
“Alam ko.”
“Simula ito ng probation period.”
Sa unang pagkakataon matapos ang maraming araw, nakita kong bahagyang natawa si Gabriel.
“Gaano katagal?”
“Hangga’t kailangan ko.”
“Sige.”
“May kondisyon ako.”
“Kahit ano.”
“In public, hindi mo ako kailangang ipagyabang. Pero hindi mo na ako itatago.”
“Hindi na.”
“Sa bahay, hindi na tayo parang dalawang estrangherong may iisang address.”
“Hindi na.”
“At kapag may hindi ka masabi, matuto kang magsimula sa simpleng pangungusap.”
“Anong pangungusap?”
Tiningnan ko siya.
“Sabihin mo: Mara, natatakot ako. Mara, nagseselos ako. Mara, mahal kita. Kahit alin diyan.”
Matagal niya akong tinitigan.
Pagkatapos, dahan-dahan niyang sinabi:
“Mara, natatakot akong mawala ka.”
Tumibok nang malakas ang puso ko.
“Mara, nagseselos ako sa kahit sinong nagpapatawa sa’yo nang mas madali kaysa sa akin.”
Hindi ko napigilang mapangiti.
At sa huli, mas mahina ngunit mas malinaw niyang sinabi:
“Mara, mahal kita.”
Sa pagkakataong iyon, hindi ko na kailangang hulaan.
Hindi ko na kailangang maghanap ng kahulugan sa maliliit na kilos niya.
Narinig ko na.
Pagkalipas ng tatlong buwan, nagkaroon ng maliit na family dinner sa bahay ng biyenan ko.
Walang media.
Walang board members.
Walang malaking announcement.
Tanging ilang malalapit na kaibigan at pamilya.
Sa gitna ng hapunan, biglang tumayo si Gabriel.
Kinabahan ako.
“Mara,” sabi niya.
Napatingin ang lahat sa amin.
Lumapit siya sa akin, hawak ang maliit na kahon na minsan niyang iniwan sa labas ng bahay ng kaibigan ko.
“Hindi kita hihilinging kalimutan ang mga pagkakamali ko,” sabi niya. “Gusto ko lang hilingin ang pagkakataong gumawa ng mas maraming alaala na hindi mo na kailangang pagdudahan.”
Binuksan niya ang kahon.
Naroon ang singsing niya.
“Papayagan mo ba akong isuot ito?”
Hindi niya tinanong kung papayagan ko siyang maging asawa ko.
Dahil asawa ko na siya.
Ang tinatanong niya ay kung papayagan ko siyang panindigan iyon.
Tumingin ako sa kanya.
Naalala ko ang gabing hinubad ko ang singsing ko sa party.
Naalala ko ang hallway, ang divorce papers, ang sakit, ang luha.
Pero naalala ko rin ang mga araw matapos iyon.
Ang bawat tanong niya bago humakbang palapit.
Ang bawat paghingi niya ng tawad nang hindi humihingi ng kapalit.
Ang bawat araw na pinili niya akong mahalin sa liwanag.
Kaya kinuha ko ang singsing.
Ako mismo ang nagsuot nito sa daliri niya.
Tahimik ang buong silid sa loob ng ilang segundo.
Pagkatapos, pumalakpak ang biyenan ko habang umiiyak.
Tumawa ako.
Si Gabriel, na minsan ay malamig na parang hindi marunong magmahal, yumuko at marahang hinalikan ang kamay ko.
“Salamat,” bulong niya.
“Hindi pa tapos ang probation mo,” sabi ko.
Ngumiti siya.
“Alam ko.”
“Mahirap akong ligawan.”
“Mas mabuti.”
“Bakit?”
“Dahil habang-buhay kitang liligawan.”
Sa labas ng bintana, muling umulan.
Pero sa pagkakataong iyon, hindi na ako mag-isang nakatayo sa ilalim ng bubong.
Nasa tabi ko si Gabriel.
Hindi sa harap.
Hindi sa likod.
Kundi sa tabi ko.
At nang hawakan niya ang kamay ko, hindi ko na naramdaman ang sakit ng singsing na minsan kong itinago.
Sa halip, naramdaman ko ang init ng isang pag-ibig na dumaan sa maling katahimikan, nasugatan, natutong magsalita, at sa wakas—piniling manatili.
Hindi dahil wala nang sakit.
Kundi dahil ngayon, pareho na kaming marunong maghilom.