Nang Lumabas ang Katotohanan, Nawalan Sila ng Lahat ng Ginamit Para Yurakan Ako at Natagpuan Ko ang Tunay na Pag-ibig

Bahagi 4: Nang Lumabas ang Katotohanan, Nawalan Sila ng Lahat ng Ginamit Para Yurakan Ako at Natagpuan Ko ang Tunay na Pag-ibig

Hindi ako nagsalita habang nakatitig kay Adrian.

Parang biglang naging estranghero ang lalaking nasa harapan ko.

Dati, kapag nakikita ko siyang nasasaktan, ako ang unang lumalapit.

Ako ang humahawak sa kamay niya.

Ako ang nagsasabing magiging maayos din ang lahat.

Pero ngayon, kahit nanginginig ang mga kamay niya, wala akong naramdamang pagnanais na yakapin siya.

Pagod na ako.

Pagod na akong maging taong laging kailangang umintindi.

“Mika…”

Mahina ang boses niya.

“Hindi ko alam.”

Tumango ako.

“Alam ko.”

Napatingin siya sa akin na parang umaasang maiintindihan ko siya.

Pero ipinagpatuloy ko ang sinabi ko.

“Hindi mo alam na maaaring si Cassandra ang nasa likod ng lahat. Pero alam mong may nagreklamo laban sa akin.”

Tahimik siya.

“Alam mong na-hold ang scholarship recommendation ko.”

“Mika, I was angry.”

“At alam mong magagamit mo ang galit na iyon para pilitin akong humingi ng tawad sa paraang gusto mo.”

Hindi siya nakasagot.

“Hindi mo kailangang malaman ang buong plano para magkaroon ng pananagutan sa ginawa mo.”

Marahan kong kinuha ang maleta.

“Kung talagang gusto mong itama ang nangyari, sabihin mo ang totoo sa university.”

“Mika, please…”

“Hindi para bumalik ako sa iyo.”

Tumulo ang isang luha sa pisngi ko.

“Kundi dahil iyon ang tama.”

Pagkatapos ay umalis ako.

Hindi niya ako hinabol.

At sa unang pagkakataon, masaya akong hindi niya ginawa.

Pagdating namin ni Noah sa labas ng dorm, nakahinto na ang taxi.

Kinuha niya ang maleta ko at inilagay sa likod.

“Sigurado kang okay ka?”

Tumango ako.

“Hindi pa. Pero magiging okay rin.”

Ngumiti siya nang bahagya.

“Good enough.”

Bago ako sumakay, may kinuha siya sa bulsa.

Isang maliit na paper bag.

“Ano ito?”

“Cookies.”

Napatawa ako.

“Seriously?”

“Gawa ng kapatid ko. Sabi niya, para raw sa babaeng nagpatalo sa akin ng sampung beses sa online game.”

Napakunot ang noo ko.

“Ako ang nanalo ng sampung beses!”

“Oo nga. Kaya nga kailangan kitang pakainin para makabawi.”

Sa unang pagkakataon matapos ang maraming araw, tumawa ako nang hindi pinipilit.

Hindi iyon malaking bagay.

Walang bouquet.

Walang mamahaling regalo.

Walang pangakong habang-buhay.

Pero may kakaibang gaan sa dibdib ko.

“Thank you, Noah.”

Ngumiti siya.

“See you when you come back.”

Hindi ko siya itinama.

Dahil hindi ko pa alam kung babalik pa ako.

Pag-uwi ko sa Laguna, sinalubong ako nina Mama at Papa.

Nagyakap kami nang matagal.

Nang gabing iyon, sinabi ko sa kanila ang lahat.

Ang perang tinanggap ko.

Ang relasyon namin ni Adrian.

Ang breakup.

Ang scholarship complaint.

At ang takot kong baka madamay ang aking kinabukasan.

Hindi agad nagsalita si Papa.

Matagal siyang nakaupo sa sala, nakatitig sa sahig.

Akala ko magagalit siya.

Akala ko sasabihin niyang sinayang ko ang tiwala nila.

Pero nang magsalita siya, isang tanong lamang ang lumabas.

“Anak, bakit hindi mo agad sinabi sa amin?”

Hindi ko napigilan ang pag-iyak.

“Pa, ayokong madisappoint kayo.”

Lumapit siya.

Hinawakan ang magkabilang balikat ko.

“Disappointed ako sa naging desisyon mo.”

Mas lalo akong umiyak.

“Pero hindi ibig sabihin na hindi na kita mahal.”

Hinaplos ni Mama ang buhok ko.

“Ang mahalaga, hindi mo tinakbuhan ang pananagutan mo.”

Niyakap ko silang dalawa.

At doon ko naunawaan ang isang bagay na hindi ko natutuhan sa relasyon namin ni Adrian.

Ang totoong pagmamahal, hindi nawawala sa unang pagkakamali.

Pero hindi rin nito tinatakpan ang mali.

Tinutulungan ka nitong harapin ang katotohanan.

Tatlong araw matapos kaming dumating sa Melbourne, nakatanggap ako ng email mula sa San Aurelio University.

May pormal na imbestigasyong sinimulan.

Kasama sa sinusuri ang complaint laban sa akin, ang paggamit ng impluwensiya sa scholarship committee, at ang posibleng pamemeke ng mga dokumento.

Pinadalhan ako ng opisyal na request para magbigay ng karagdagang salaysay.

Nagpadala ako ng lahat ng hawak kong ebidensiya.

Original messages ni Cassandra.

Bank transfer receipt.

Voice recordings na ipinadala niya mismo sa akin.

Mga email at dokumentong legal na naibahagi sa akin sa proseso ng hearing.

At ang buong timeline ng nangyari.

Hindi ko tinanggal ang mga mensaheng magpapakitang may kasalanan din ako.

Dahil hindi ko gustong palitan ang isang kasinungalingan ng isa pa.

Pagkatapos, nagpadala si Sofia ng sarili niyang salaysay sa university legal office.

Inilakip niya ang mga lumang screenshots, ang mga orihinal na mensahe, at ang resulta ng kaniyang paghingi ng records mula sa mga account na pag-aari niya.

Lumabas na may ginamit na lumang account at secondary number si Cassandra para magpanggap na si Sofia.

Matagal na palang may access si Cassandra sa ilang lumang litrato at mensahe ni Sofia dahil naging magkaibigan sila noong senior high.

Nang lumipat si Sofia sa Canada, unti-unting sinira ni Cassandra ang komunikasyon nila ni Adrian sa pamamagitan ng pekeng screenshots at maling impormasyon.

Hindi lahat ng mensahe ay naipadala kay Adrian.

Ang ibang mensahe, ipinakita lamang sa kaniya bilang screenshots.

At sa mga pagkakataong may kausap siyang inaakala niyang si Sofia, si Cassandra pala ang nasa kabilang linya, gumagamit ng ibang numero.

Hindi ko alam kung paano niya nagawang panatilihin ang panlilinlang nang ganoon katagal.

Pero alam kong may isang dahilan kung bakit nagtagumpay iyon.

Dahil gustong-gusto ni Adrian na paniwalaan ang kuwento.

Isang gabi, nagpadala siya sa akin ng mahabang email.

Hindi ko agad binuksan.

Tatlong araw itong nakatengga sa inbox ko.

Hanggang isang Linggo, habang umuulan sa Melbourne, napagdesisyunan kong basahin.

Mika,

Hindi ko alam kung may karapatan pa akong sumulat sa iyo.

Noong una, galit ako dahil pakiramdam ko ginawa mo akong tanga.

Pero ngayon, mas nahihiya ako dahil nalaman kong sa kagustuhan kong gantihan ka, hindi ko napansin na mas malaki ang pinsalang ginagawa ko.

Hindi ko hiniling na tanggalin ka sa university. Pero nang malaman kong may complaint laban sa iyo, hindi ko iyon pinigilan kahit kaya kong magsalita.

Mas masahol pa, ginamit ko iyon para pilitin kang humingi ng tawad.

Hindi iyon pagmamahal.

Hindi rin iyon katarungan.

Paghihiganti iyon.

Napahinto ako.

Matagal kong tinitigan ang screen.

Pagkatapos ay ipinagpatuloy ko ang pagbabasa.

Kinumpirma ni Sofia ang lahat.

Engaged na siya. Masaya na siya.

At si Cassandra pala ang kausap ko sa ilang pagkakataong akala ko si Sofia.

Pero hindi ko isisisi ang lahat sa kaniya.

Pinili kong maniwala. Pinili kong saktan ka. Pinili kong itapon ang mga bagay na ginawa mo para sa akin.

Naalala ko pa ang wristband.

Hindi ko alam na tatlong gabi mo iyong tinahi hanggang nakita ko ang mga sugat sa daliri mo.

Binalikan ko ang basurahan pagkatapos nating magkita.

Pero wala na iyon.

Naramdaman kong muling sumakit ang dibdib ko.

Kung may isang bagay akong pinagsisisihan, iyon ay hindi lamang ang pagkawala mo.

Pinagsisisihan kong naging dahilan ako para pagdudahan mo ang halaga mo bilang tao.

Sorry, Mika.

Hindi ko hinihinging bumalik ka.

Gusto ko lang malaman mong sasabihin ko ang totoo sa investigation, kahit madamay ang pamilya ko.

Adrian.

Matagal akong nakaupo pagkatapos basahin ang email.

Umiyak ako.

Hindi dahil gusto ko siyang balikan.

Kundi dahil sa wakas, may isang taong umamin sa pinsalang ginawa niya.

Pero ang paghingi ng tawad ay hindi awtomatikong nagbubura ng sugat.

Kaya hindi ako sumagot.

Lumipas ang dalawang buwan.

Unti-unti akong nasanay sa Melbourne.

Nag-enroll ako sa isang short professional course habang naghihintay ng resulta ng aking university records at internship application.

Tuwing umaga, sumasakay ako ng tram.

Tuwing hapon, tumutulong ako kay Mama sa maliit naming bahay.

At tuwing gabi, nagbabasa ako ng mga bagong research materials para hindi mawala ang momentum ko sa pag-aaral.

Hindi naging madali ang lahat.

May mga gabing nami-miss ko ang Pilipinas.

Ang taho sa umaga.

Ang ingay ng campus.

Ang murang pagkain sa karinderya.

At minsan, kahit ayokong aminin, nami-miss ko rin ang dating Adrian.

Ang lalaking bumibili ng milk tea.

Ang lalaking handang buhatin ako kapag napapagod.

Ang lalaking marunong makinig sa maliliit kong kuwento.

Pero kapag nangyayari iyon, ipinapaalala ko sa sarili ko na hindi sapat ang magagandang alaala para gawing ligtas ang isang relasyong nasira ng kawalan ng tiwala.

Isang gabi, tumawag si Professor Cruz.

“Mika, may magandang balita ako.”

Bigla akong napaupo.

“Ma’am?”

“Tapos na ang review ng scholarship committee.”

Humigpit ang hawak ko sa cellphone.

“Walang nakitang academic misconduct laban sa iyo. Restored ang endorsement mo.”

Napahawak ako sa bibig.

“Ma’am, totoo po?”

“Oo. At may isa pa.”

“Ano po?”

“Nagpadala ng correction ang university sa Australian internship partner. Tinanggap nila ang updated recommendation mo at iimbitahan ka para sa final interview.”

Hindi ko napigilang umiyak.

“Thank you po!”

Tumawa si Professor Cruz.

“Deserve mong magkaroon ng fair chance, Mika. Pero tandaan mo, hindi nito binubura ang unang pagkakamali mo.”

“Opo, Ma’am.”

“Ang mahalaga, natuto ka.”

Pagkababa ng tawag, tumakbo ako papunta sa sala.

“Ma! Pa!”

Niyakap ko sila nang mahigpit.

“Naibalik na!”

Hindi alam ni Papa kung matatawa o maiiyak.

“Anong naibalik?”

“Yung pagkakataon ko, Pa!”

At nang gabing iyon, unang beses kaming nagdiwang nang hindi ko nararamdamang may malaking batong nakadagan sa dibdib ko.

Samantala, sa Pilipinas, unti-unting bumagsak ang mga kasinungalingang matagal na itinago ni Cassandra.

Batay sa resulta ng university disciplinary proceedings, napatunayang nagsumite siya ng mapanlinlang na mga dokumento at nagbigay ng maling pahayag tungkol sa akin.

Nagkaroon siya ng disciplinary sanction, at hindi siya pinayagang magpatuloy sa student leadership position na inaasahan niyang makukuha.

Kinailangan din niyang harapin ang hiwalay na proseso kaugnay ng paggamit ng personal na impormasyon at pagpapanggap bilang ibang tao.

Hindi naging maganda ang naging reaksiyon ng pamilya niya.

Ayon kay Noah, ipinatawag siya ng kaniyang ama matapos makarating sa kanila ang mga dokumento.

Sa unang pagkakataon, hindi niya nagawang ayusin ang problema gamit ang pera.

May isang bahagi ng imbestigasyon na mas mabigat.

Ang tiyuhin ni Adrian na si Arturo Villareal ay napag-alamang gumamit ng kaniyang posisyon upang magbigay ng hindi nararapat na pressure sa proseso ng scholarship review.

Lumabas din na may dokumentong ipinadala sa internship partner na may mapanlinlang na paglalarawan sa estado ng aking academic standing.

Hindi napatunayang si Adrian mismo ang gumawa ng dokumentong iyon.

Pero sa kaniyang sworn statement, inamin niyang alam niya ang tungkol sa complaint at hindi siya kumilos para itama ang mga maling pahayag kahit nagkaroon siya ng pagkakataon.

Bilang resulta, umatras si Arturo sa university board habang nagpapatuloy ang mga kaugnay na administrative at legal proceedings.

Naglabas din ng opisyal na pagwawasto ang university.

Hindi sila nagbigay ng detalye tungkol sa personal kong relasyon.

Pero malinaw na kinumpirma nilang hindi dapat naaapektuhan ng hindi beripikadong personal na reklamo ang aking academic qualifications.

At iyon ang pinakamahalaga para sa akin.

Hindi ko kailangan ang kahihiyan nila para sumaya.

Kailangan ko lamang maibalik ang dignidad kong sinubukan nilang kunin.

Makalipas ang anim na buwan, natanggap ako sa internship program ng isang research organization sa Melbourne.

Hindi iyon simpleng biyaya.

Pinaghandaan ko ang interview nang ilang linggo.

Paulit-ulit kong inayos ang portfolio.

Nagsanay akong sumagot sa technical questions.

At kahit nanginginig ang boses ko noong interview, hindi ako sumuko.

Nang dumating ang acceptance letter, napaiyak akong mag-isa sa kusina.

Naalala ko ang lahat.

Ang mga gabing naglalaba ako ng uniform para makatipid.

Ang mga oras na nagtatrabaho ako pagkatapos ng klase.

Ang scholarship na muntik nang mawala.

At ang babaeng minsang naniwalang sapat na ang isang daang libong piso para isugal ang sarili niyang kinabukasan.

Kung may gusto akong sabihin sa lumang bersiyon ng sarili ko, ito iyon:

Hindi lahat ng pagkakataong kumita ay dapat tanggapin.

At hindi lahat ng taong nagpaparamdam sa iyo na espesyal ka ay marunong magmahal nang tama.

Isang taon pagkatapos kong umalis sa Pilipinas, bumalik ako para sa graduation ceremony namin.

Pinayagan akong makumpleto ang natitirang academic requirements at graduation clearance sa ilalim ng mga itinakdang proseso ng university.

Kasama ko sina Mama at Papa.

Nang isuot ko ang toga, halos hindi ako makapaniwala.

Apat na taon ng pagod.

Apat na taon ng pangarap.

At sa wakas, naroon na ako.

Sa gilid ng auditorium, nakita ko si Noah.

May hawak siyang malaking bouquet ng sunflowers.

“Congratulations, Miss Academic Survivor!”

Napatawa ako.

“Ang pangit ng title mo!”

“Excuse me, pinaghirapan ko iyan.”

Iniabot niya ang mga bulaklak.

“Para sa iyo.”

Napatingin ako sa sunflowers.

“Naalala mo?”

“Na gusto mo ang mga bulaklak na parang araw?”

Tumango siya.

“Minsan mong sinabi noong kumakain tayo ng crab rice.”

Napatitig ako sa kaniya.

Hindi ko akalaing naalala niya iyon.

“Thank you.”

Ngumiti siya.

“Welcome home, Mika.”

Hindi ko alam kung bakit, pero sa simpleng pangungusap na iyon, parang may mainit na liwanag na dumaan sa dibdib ko.

Pagkatapos ng ceremony, habang naghihintay ako sa labas ng auditorium, nakita ko si Adrian.

Mas payat siya kaysa dati.

Wala na ang dati niyang malamig na kumpiyansa.

May hawak siyang maliit na paper bag.

Nang makita niya ako, huminto siya.

“Mika.”

Ngumiti ako nang magalang.

“Hi, Adrian.”

Matagal niya akong tiningnan.

“Congratulations.”

“Thank you.”

Iniabot niya ang paper bag.

“May gusto akong ibalik.”

Nag-alinlangan ako.

Pero nang buksan ko iyon, nanlaki ang mga mata ko.

Isang itim na basketball wristband.

May maliit na araw sa loob.

At ang mga salitang ako mismo ang nagburda.

Para sa taong naging tahanan ko.

Napasandal ako sa pader.

“Akala ko…”

“Natapon na?”

Tumango ako.

“Akala ko rin.”

Mahina siyang ngumiti.

“May janitor na nakapulot. Tinabi niya dahil mukhang handmade. Nahanap ko siya pagkatapos ng ilang araw.”

Hinaplos ko ang lumang tahi.

Hindi na perpekto ang itsura.

May kaunting dumi.

May maliit na bahagi ng sinulid na lumuwag.

Pero naroon pa rin.

“Tatlong gabi ko itong ginawa,” bulong ko.

“Alam ko na.”

Tahimik kaming dalawa.

Pagkatapos ay nagsalita siya.

“Mika, may gusto akong sabihin nang personal.”

Tumingin ako sa kaniya.

“Sorry.”

Hindi iyon mahaba.

Hindi dramatic.

Walang pagluhod.

Walang pag-iyak sa harap ng maraming tao.

Pero sa unang pagkakataon, malinaw at walang palusot ang kaniyang paghingi ng tawad.

“Hindi ko dapat ginamit ang sakit na naramdaman ko para saktan ang kinabukasan mo.”

Tumango ako.

“Salamat sa pag-amin.”

Huminga siya nang malalim.

“May pagkakataon pa ba?”

Napatingin ako sa kaniya.

At sa tanong na iyon, parang bumalik ang lahat ng alaala.

Ang unang iced coffee.

Ang unang milk tea.

Ang unang beses niyang hinawakan ang kamay ko.

Ang gabing narinig ko ang tawag.

Ang bouquet sa basurahan.

Ang scholarship complaint.

Ang walang katapusang pag-iyak.

Matagal akong natahimik.

Pagkatapos ay ngumiti ako.

“Adrian, napatawad na kita.”

Nagliwanag ang mga mata niya.

Pero ipinagpatuloy ko ang sinabi ko.

“Pero hindi ibig sabihin na gusto kong bumalik.”

Unti-unting nawala ang pag-asa sa mukha niya.

“Mika…”

“Minahal talaga kita.”

Tumulo ang isang luha ko.

“Hindi ko iyon ikinahihiya. Pero natutuhan kong hindi ko kailangang manatili sa taong mahal ko kung paulit-ulit naman akong nasasaktan.”

Napayuko siya.

“Kung nagkakilala tayo sa ibang panahon…”

“Siguro,” sagot ko.

“Pero hindi na natin kailangang alamin iyon.”

Inabot ko sa kaniya ang wristband.

Nagulat siya.

“Ayaw mo na?”

Tiningnan ko iyon sa huling pagkakataon.

“Sa iyo ko talaga ginawa.”

Dahan-dahan kong inilagay sa kamay niya.

“Pero hindi na ako ang babaeng naghihintay na suotin mo iyon.”

Hindi siya nagsalita.

Tumalikod ako.

At sa pagkakataong iyon, ako ang unang lumakad palayo.

Hindi dahil gusto ko siyang saktan.

Kundi dahil sa wakas, pinili ko ang sarili ko.

Paglabas ko sa campus gate, naghihintay si Noah.

May hawak siyang dalawang milk tea.

“Less sugar, no pearls?”

Napatawa ako.

“Paano mo nalaman?”

“Research.”

“Anong research?”

“Isang taong pakikinig sa reklamo mo tungkol sa sobrang tamis na milk tea.”

Napailing ako.

“Grabe ka.”

Naglakad kami sa ilalim ng mga punong acacia.

Mabagal.

Walang nagmamadali.

Walang kailangang patunayan.

Hanggang bigla siyang tumigil.

“Mika.”

“Hmm?”

“May itatanong sana ako.”

Napatingin ako.

Bihira ko siyang makitang kinakabahan.

“Bakit?”

Huminga siya nang malalim.

“Alam kong may nangyari sa iyo noon. At alam kong baka hindi ka pa handa.”

Tahimik akong nakinig.

“Pero kapag dumating ang panahon na gusto mong makipag-date ulit…”

Napangiti ako.

“Ano?”

Namula ang mga tainga niya.

“Puwede bang ako ang unang pumila?”

Tumawa ako.

“Ang corny mo!”

“Serious ako!”

Mas lalo akong natawa.

Pero nang makita kong talagang kinakabahan siya, huminto ako.

“Noah.”

“Yes?”

“Hindi mo kailangang pumila.”

Natigilan siya.

“Ha?”

Ngumiti ako.

“Puwede mo akong yayain ngayon.”

Napatitig siya sa akin.

“Wait. Totoo?”

Tumango ako.

“Pero isang condition.”

“Ano?”

“Walang grand gestures. Walang pa-impress. Walang pagpapanggap.”

Bahagya siyang ngumiti.

“Deal.”

“At isa pa.”

“Ano na naman?”

“Kapag may problema tayo, pag-uusapan natin. Hindi tayo gagamit ng ibang tao para magselosan.”

Tumango siya.

“Deal ulit.”

Iniabot niya ang kamay niya.

“Dinner?”

Tiningnan ko ang kamay niyang nakalahad.

Pagkatapos ay marahan ko iyong hinawakan.

“Dinner.”

Hindi naging madali ang long-distance relationship namin ni Noah.

Pagbalik ko sa Melbourne, magkaiba ang schedules namin.

May mga gabing pagod ako sa internship.

May mga araw na abala siya sa sarili niyang trabaho sa Manila.

Minsan, nagkakaroon kami ng hindi pagkakaunawaan.

Pero hindi niya ako pinarurusahan ng pananahimik.

Hindi niya ginagamit ang mga pagkakamali ko para kontrolin ako.

At hindi niya ako pinaparamdam na kailangan kong maging perpekto para manatili siya.

Kapag may tampuhan kami, nag-uusap kami.

Kapag nagkakamali kami, humihingi kami ng tawad.

At kapag may problema, hindi kami naghahanap ng taong dapat sisihin.

Naghahanap kami ng solusyon.

Makalipas ang dalawang taon, natapos ko ang internship at nakakuha ng regular na posisyon sa Melbourne.

Si Noah naman ay natanggap sa isang trabaho sa parehong lungsod.

Noong unang gabi niyang dumating, sinalubong ko siya sa airport.

May dala siyang isang maliit na maleta.

At isang paper bag.

“Ano na naman iyan?” tanong ko.

Ngumiti siya.

“Crab rice.”

Napatawa ako nang malakas.

“Dinala mo pa talaga mula Manila?”

“Of course. Hindi ko puwedeng kalimutan ang unang pagkaing pinagsaluhan natin noong brokenhearted ka.”

Umiling ako.

“Baka panis na iyan!”

“Relax. Wala nang laman. Souvenir lang ang bag.”

“Loko!”

Hinampas ko siya nang marahan sa braso.

Tumawa siya.

Pagkatapos ay niyakap niya ako.

Mahigpit.

Mainit.

At payapa.

Walang drama.

Walang camera.

Walang taong kailangang makakita.

Kami lamang.

At sapat na iyon.

Tatlong taon matapos ang graduation, ikinasal kami ni Noah sa isang maliit na garden ceremony sa Tagaytay.

Nandoon ang pamilya namin.

Ilang malalapit na kaibigan.

At si Professor Cruz, na halos maiyak habang pinapanood akong maglakad sa aisle.

Hindi marangya ang kasal.

Walang mamahaling chandelier.

Walang daan-daang bisita.

Pero puno iyon ng tawanan, musika, at pagmamahal.

Habang binibigkas ni Noah ang kaniyang vows, nanginginig ang boses niya.

“Mika, hindi ko maipapangakong hindi kita masasaktan kahit kailan.”

Napatingin ako sa kaniya.

“Pero ipinapangako kong hindi ko gagawing sandata ang mga kahinaan mo.”

Naramdaman kong namuo ang luha sa aking mga mata.

“Hindi kita ilalagay sa isang pedestal. Hindi rin kita gagawing kapalit ng ibang tao.”

Hinawakan niya nang mas mahigpit ang kamay ko.

“Pipiliin kita bilang ikaw.”

Napahikbi ako.

At sa unang pagkakataon, hindi ko naramdamang kailangan kong subukan kung hanggang saan kayang magtiis ng isang lalaki para mapatunayan niyang mahal niya ako.

Dahil ang pagmamahal pala, hindi nasusukat sa kung ilang beses siyang handang iwan ang mundo para sa iyo.

Nasusukat ito sa kung paano niya pinangangalagaan ang tiwala mo kahit walang nanonood.

Sa pagtatapos ng ceremony, hinalikan ako ni Noah sa noo.

“Ready ka na ba sa lifetime na pang-aasar?”

Tumawa ako sa gitna ng pag-iyak.

“Unfortunately, yes.”

Nagtawanan ang lahat.

At habang nakatingin ako sa mga taong mahal ko, naalala ko ang dating ako.

Ang babaeng tumanggap ng isang daang libong piso dahil takot siyang mawalan ng pera.

Ang babaeng naniwalang mas mahalaga ang mapili ng isang mayamang lalaki kaysa piliin ang sarili.

Ang babaeng umiyak sa ulan habang pinapanood ang taong mahal niya na lumayo.

Kung makakausap ko siya ngayon, yayakapin ko siya nang mahigpit.

At sasabihin kong hindi doon nagtatapos ang kuwento niya.

Pagkalipas ng ilang buwan, nakatanggap ako ng balita tungkol kina Cassandra at Adrian.

Hindi na sila nagkatuluyan.

Matagal nang natapos ang anumang relasyon o pagkakaibigan nilang dalawa matapos lumabas ang buong katotohanan.

Lumipat si Cassandra sa ibang lungsod at nagsimulang magtrabaho sa negosyo ng pamilya, ngunit hindi na siya nabigyan ng parehong kalayaang dati niyang inaabuso.

Kinailangan niyang harapin ang mga obligasyong kaugnay ng naging kasunduan at ng mga reklamong isinampa laban sa kaniya.

Si Adrian naman ay tuluyang lumayo sa negosyo at impluwensiya ng kaniyang tiyuhin.

Nagtrabaho siya sa isang kumpanya nang walang espesyal na posisyong ibinigay ng pamilya.

Ayon sa isang kaibigan, mas tahimik na siya ngayon.

Mas maingat sa pakikitungo.

At hindi na basta naniniwala sa mga kuwentong sinasabi ng iba.

Hindi ko alam kung may bago na siyang minamahal.

Hindi ko rin tinanong.

Dahil sa buhay ko ngayon, wala nang kailangang patunayan sa kaniya.

Tungkol naman sa isandaang libong pisong natanggap ko noon, hindi ko iyon itinago o ginamit.

Sa proseso ng pag-aayos ng kasunduan namin ni Cassandra, ibinalik ko ang halagang natanggap ko, at nakasulat sa settlement na wala na siyang anumang karapatang maningil ng karagdagang gawain o magtakda ng kondisyon sa personal kong buhay.

Hindi naging sayang ang pera dahil naibalik ko iyon.

Ang mahalaga, hindi na ako nabubuhay na may utang na kasinungalingan.

Sa gabing iyon, nakaupo kami ni Noah sa balkonahe ng bahay namin sa Melbourne.

May dalawang tasa ng mainit na tsokolate sa mesa.

Nakapatong ang ulo ko sa balikat niya.

“Mika,” bulong niya.

“Hmm?”

“May iniisip ka?”

Ngumiti ako.

“Wala naman.”

“Sure?”

“Oo.”

Hinawakan ko ang kamay niya.

“Iniisip ko lang kung gaano kakaiba ang buhay.”

“Bakit?”

“Minsan, akala mo kapag nawala ang taong mahal mo, wala nang matitira.”

Tumingin siya sa akin.

“At ngayon?”

Ngumiti ako.

“Ngayon, alam kong may mga taong dumarating hindi para sagipin ka, kundi para samahan kang buuin ang buhay na pinili mo.”

Hinalikan niya ang noo ko.

“Ang lalim naman, Mrs. Ramirez.”

Tumawa ako.

“Tumahimik ka nga.”

Mas lalo niya akong niyakap.

At sa ilalim ng malamig na gabi ng Melbourne, napatingin ako sa mga ilaw ng lungsod.

Wala nang ulan na kailangan kong iyakan.

Wala nang bouquet na kailangan kong habulin mula sa basurahan.

Wala nang scholarship na kailangang ipaglaban dahil sa personal na paghihiganti.

At wala nang pag-ibig na kailangan kong bilhin, pagtrabahuhan, o pagdusahan para lamang maramdamang karapat-dapat ako.

Dahil sa wakas, natutuhan kong ang pinakamagandang ganting makukuha ko laban sa mga taong nanakit sa akin ay hindi ang makita silang maghirap.

Kundi ang mabuhay nang masaya kahit wala na sila.

Wakas.