Sa tuwing may babaeng may lihim na relasyon kay Marco Villanueva ang kusang lumalapit sa akin, iisa lang ang kundisyong naririnig nila.
Sa tuwing may babaeng may lihim na relasyon kay Marco Villanueva ang kusang lumalapit sa akin, iisa lang ang kundisyong naririnig nila.
Hindi ako nakikipagtalo.
Hindi ko rin tinatanong kung kailan sila unang nagkakilala.
Tatlong tanong lang ang ibinibigay ko.
“Kung masasagot mo nang tama ang tatlong ito, ibibigay ko sa’yo ang puwesto bilang Mrs. Villanueva.”
“Pero kung mali ang sagot mo, aalis ka sa buhay ng asawa ko.”
“At kung hindi ka kusang aalis… sisiguraduhin kong wala ka nang babalikan.”
Pare-pareho silang dumarating na puno ng kumpiyansa.
Naniniwala silang sila ang espesyal.
Naniniwala silang sila ang babaeng kayang baguhin si Marco.
Nakakalungkot lang, wala ni isa sa kanila ang nakasagot nang tama.
Hanggang sa araw na ito.
Si Marco mismo ang nagdala ng isang dalagang babae sa harapan ko.
Mahaba ang buhok nito na tinalian ng maliit na puting ribbon. Maganda siya, bata, at inosente ang mukha.
Pero ang paraan ng pagtitig niya sa akin ay puno ng paghamak.
Umupo siya sa tapat ko at ngumiti.
“Ate, dapat marunong ka nang bumitaw.”
“Hindi ka na mahal ni Marco.”
“Mas mabuti pang kusa mong ibigay ang posisyon mo.”
“Ayaw kong ako pa ang magpalayas sa isang matandang asawa.”
Hindi ako nagalit.
Hindi rin ako nagsalita.
Tahimik kong inulit ang parehong tatlong tanong na itinatanong ko sa lahat ng babaeng dumarating.
Isa-isang sinagot niya ang mga iyon.
Napakabilis.
At napakabilis ding mali ang lahat ng sagot niya.
Kikilos na sana ang assistant ko upang ihatid siya palabas nang itaas ko ang kamay ko.
“Sandali.”
Napatingin silang lahat sa akin.
Ngumiti ako sa dalaga.
“Congratulations.”
Unti-unti kong hinubad ang wedding ring sa kaliwang kamay ko.
Pitong taon ko iyong sinuot.
May maputlang bakas pa sa daliri ko nang tuluyan ko itong maalis.
Inilapag ko ang singsing sa gitna ng mesa at marahang itinulak papunta sa kanya.
“Mula ngayong araw…”
“Iyo na ang puwesto.”
Nakatayo si Marco dalawang hakbang sa likod niya.
May kalahating sigarilyo pa sa pagitan ng mga daliri niya.
Bahagya siyang napakunot-noo.
Marahil, kahit siya ay hindi inasahang susuko ako nang ganoon kadali.
Napatingin ang babae sa singsing.
Napawi ang ngiti niya at napalitan ng pagtataka.
“Tama ba ang sagot ko?”
Umiling ako.
“Hindi.”
“Lahat ng sagot mo ay mali.”
Natawa siya at sumandal sa upuan.
“E sinabi mo, ang makakasagot lang nang tama ang magiging Mrs. Villanueva.”
“Bakit mo ibinibigay sa akin kahit mali ako?”
Bahagya niyang hinimas ang tiyan niyang halos wala pang umbok.
“O…”
“Alam mo na bang hindi mo na kayang manalo laban sa akin?”
Napatigil ang tingin ko sa kamay niyang nakapatong sa tiyan.
Bigla kong naalala ang isang litrato sa cellphone ni Marco noong nakaraang Disyembre.
Sa loob ng isang mamahaling hotel suite sa Bonifacio Global City, nakasandal ang babaeng ito sa balikat niya habang magkahawak sila ng wine glass.
Nang tanungin ko noon si Marco, kalmado lang ang sagot niya.
“Anak lang siya ng business partner.”
“Group dinner lang iyon.”
“Walang dapat pagselosan.”
Pagkatapos ay niyakap niya ako sa sofa.
Mahina niyang ibinulong sa tenga ko,
“Isa lang ang magiging asawa ni Marco Villanueva.”
“Ikaw lang.”
“Laruan lang ang ibang babae.”
“Hinding-hindi ko hahayaang magkaanak sila sa akin.”
“Huwag ka nang mag-overthink.”
Gaano pala kadaling magsinungaling ang isang taong sanay nang magsinungaling.
Tahimik kong iniwan ang singsing sa mesa.
“Totoo mo talagang inalis?” tanong ng babae habang hindi maitago ang saya.
“Kung ayaw mong sumuko, sabihin mo na lang.”
“Huwag kang magkunwaring marangal.”
Ibinagsak ni Marco ang abo ng sigarilyo.
Tumingin siya sa akin.
Puno ng pagkainis ang boses niya.
“Enough, Isabella.”
“Tama na ang drama.”
Hindi ako sumagot.
Kinuha ko lang ang coat ko at naglakad papunta sa pinto.
“Isabella.”
Huminto ako.
Lumapit siya at hinawakan ang balikat ko.
Pinaharap niya ako sa kanya.
Hinawakan niya ang baba ko para mapatingin ako sa mga mata niya.
Hindi iyon titig ng isang lalaking nagmamahal.
Titig iyon ng isang lalaking sanay na laging sinusunod.
“Nasa harap mo ang pinto.”
“Madali kang makakaalis.”
“Pero kapag lumabas ka…”
“Huwag mong asahang madali kang makakabalik.”
Tahimik kong tiningnan ang kamay niyang nakahawak sa akin.
Pitong taon kong hinawakan ang kamay na iyon.
Pitong taon ko ring pinaniwala ang sarili kong sapat na ang pagmamahal para manatili ang isang kasal.
Kasama ko siya mula noong maliit pa lang ang construction company niya sa Quezon City.
Magkasama kaming nagpuyat para sa bawat proposal.
Magkasama kaming nangarap hanggang maging isa sa pinakamalalaking real estate developers sa Metro Manila ang Villanueva Holdings.
Nasaksihan ko ang bawat tagumpay niya.
Kasabay noon, nasaksihan ko rin ang una niyang pagtataksil.
Hanggang sa naging pangalawa.
Pangatlo.
At hindi ko na mabilang pa.
Ngayon…
Narito ang babaeng tuluyang pumatay sa huling natitirang pag-asa ko.
Maraming beses kaming nag-away sa loob ng pitong taon.
May mga panahong ilang araw kaming hindi nag-uusap.
May mga pagkakataong ako mismo ang lumalabas ng bahay.
Pero ako rin ang laging bumabalik.
Hindi kailangang gumawa ng kahit ano si Marco.
Alam niyang hindi ko siya kayang iwan.
Alam niyang lulunukin ko ang bawat luha, bawat kahihiyan.
At alam niyang mahal ko siya nang higit kaysa sa sarili ko.
Hanggang ngayong araw.
Marahan kong inalis ang kamay niya sa baba ko.
“Hindi na.”
“Napag-isipan ko na.”
Dalawang segundo niya akong tinitigan.
Pagkatapos ay malamig siyang nagsalita.
“Then explain.”
“Bakit mo ibinibigay ang posisyon mo kahit mali ang tatlong sagot niya?”
Napangiti ako nang mapait.
Ito ang unang pagkakataong interesado siyang malaman ang tunay na dahilan ng tatlong tanong.
Sayang lang.
Wala na iyong halaga.
“Marco…”
“Paano ko hahayaang ipanganak ang batang nasa sinapupunan niya bilang isang illegitimate child?”
Nanigas siya.
Kitang-kita ko ang pagkabigla sa mukha niya.
“Yun lang ba ang dahilan?”
Tumango ako.
“Oo.”
“Yun lang.”
Ang totoo…
Hindi ko alam kung buntis nga ba talaga si Chloe.
Nahulaan ko lang mula sa paraan ng paghawak niya sa tiyan niya.
Pero sapat na ang dahilan na iyon.
Dahil iyon ang paliwanag na gusto nilang lahat marinig.
Huminga nang malalim si Marco.
Unti-unting nawala ang kulubot sa noo niya.
Parang nakahinga siya nang maluwag.
“Sayo na ang bahay natin sa Tagaytay.”
“Doon ka muna tumira.”
“Kailangan ni Chloe ng tahimik na kapaligiran para sa pagbubuntis.”
“At…”
“Dadalawin kita paminsan-minsan.”
Hindi ko siya sinagot.
Naglakad ako patungo sa pintuan.
Pagkabukas ko nito, sinalubong ako ng malamig na hangin mula sa hallway ng hotel.
Pero bago pa ako tuluyang makalabas…
Narinig ko ang masiglang boses ni Chloe sa likuran.
“Marco…”
“Napakadali lang naman ng tatlong tanong na iyon.”
“Matalino ako.”
“Paanong mali lahat ng sagot ko?”
“Ayokong sabihin ng mga tao na kaya lang ako naging Mrs. Villanueva dahil sa batang dinadala ko.”
Mahinang natawa si Marco.
Mula sa repleksiyon ng salamin sa dingding, nakita kong marahan niyang hinaplos ang ilong ni Chloe.
“Sabihin na lang natin…”
“Masuwerte ang batang iyon dahil ang magiging ina niya ang pinakadakilang babae sa buhay ko.”
Tumawa si Chloe nang masaya.
Mariin kong hinawakan ang doorknob.
Ngunit bago pa tuluyang sumara ang pinto…
Biglang bumukas ang elevator sa dulo ng hallway.
Tatlong lalaking naka-itim na suit ang mabilis na lumabas.
Kasunod nila ang personal kong abogado na may hawak na makapal na kulay-asul na folder.
Diretso siyang tumingin sa akin.
“Ma’am Isabella…”
“May dumating na ang resulta.”
“At kailangan ninyo itong makita ngayon din.”
Sa sandaling iyon…
Narinig kong bumagsak ang baso sa loob ng conference room.
At unang beses kong nakita ang kulay na unti-unting nawawala sa mukha ni Marco.
PARTE2
Hindi agad nakapagsalita si Marco.
Nakatayo lang siya sa loob ng conference room, habang ang basag na wine glass ay nakahandusay sa sahig malapit sa sapatos niya.
Si Chloe naman ay biglang napahawak sa tiyan.
“Ano’ng resulta?” tanong niya.
Hindi siya pinansin ng abogado ko.
Lumapit si Attorney Rafael Santos sa akin at iniabot ang makapal na asul na folder.
“Ma’am Isabella, nakumpleto na ng independent audit team ang pagsusuri sa Villanueva Holdings.”
Sandaling tumigil ang paghinga ni Marco.
Tumingin ako sa kanya.
Ngayon ko lang nakita ang ganoong uri ng takot sa mga mata niya.
Hindi takot na mawala ako.
Takot na mawalan siya ng kontrol.
Binuksan ko ang folder.
Sa unang pahina pa lang, nakita ko na ang pirma ni Marco.
May mga financial statements, bank transfers, corporate resolutions, at kopya ng mga dokumentong matagal nang lihim na ipinroseso sa likod ko.
“Hindi mo kailangang basahin ang lahat dito,” malamig na sabi ni Marco.
Lumapit siya sa akin.
“Pag-usapan natin ito sa bahay.”
Bahagya akong natawa.
“Aling bahay?”
“Ang bahay sa Tagaytay na ibibigay mo raw sa akin bilang kabayaran?”
Nagsikip ang panga niya.
“Isabella.”
“May bisita tayo.”
“Igalang mo naman ang sitwasyon.”
Iyon ang lalaking pitong taon kong pinrotektahan.
Kahit ilang beses niya akong ipahiya, ako pa rin ang laging tahimik para mapanatili ang reputasyon niya.
Ngunit sa araw na iyon, wala na akong natitirang dahilan para protektahan siya.
Tumingin ako kay Attorney Rafael.
“Sabihin mo sa kanila.”
Tumango siya.
“Sa nakalipas na labing-isang buwan, gumamit si Mr. Villanueva ng corporate funds para bayaran ang pribadong condo ni Ms. Chloe Ramirez sa BGC, ang kanyang sasakyan, overseas trips, designer purchases, at ilang personal investments.”
Namutla si Chloe.
“Sinungaling ka!”
Bigla siyang tumayo.
“Regalo sa akin ni Marco ang mga iyon!”
“At hindi ako gumagamit ng pera ng kumpanya!”
Binuklat ni Attorney Rafael ang isa pang pahina.
“Lahat ng bayad ay dumaan sa subsidiary accounts ng Villanueva Holdings.”
“May approval signatures ni Mr. Villanueva.”
“At may ilan ding dokumentong pinirmahan gamit ang digital authorization ni Ma’am Isabella nang hindi niya nalalaman.”
Napatingin sa akin si Marco.
“Hindi ko ninakaw ang pirma mo.”
“May access ako dahil mag-asawa tayo.”
“May access ka,” sagot ko, “pero wala kang pahintulot.”
Lumapit si Chloe kay Marco at kumapit sa braso niya.
“Sabihin mong hindi totoo.”
“Marco, sabihin mong inaayos lang nila ito para palabasin tayong masama.”
Ngunit hindi siya tumingin kay Chloe.
Nakatutok lang ang mga mata niya sa asul na folder sa kamay ko.
Doon ko naunawaan ang dahilan.
Hindi si Chloe ang iniisip niya.
Kundi ang tunay na may-ari ng Villanueva Holdings.
Akala ng lahat, si Marco ang nagtayo ng kumpanya mula sa wala.
Iyon din ang kuwento niyang paulit-ulit na sinasabi sa media.
Ang hindi alam ng publiko, ang unang puhunan, lupa, at corporate guarantee ay mula sa pamilya ko.
Nang ikasal kami, ipinagkatiwala ng yumao kong ama sa akin ang animnapu’t dalawang porsiyento ng holding company.
Hindi ko iyon ipinagyabang.
Hinayaan kong si Marco ang humarap sa mga camera.
Hinayaan kong siya ang tawaging founder.
Sa loob ng pitong taon, pinili kong manatili sa likod niya.
Hindi dahil wala akong kapangyarihan.
Kundi dahil naniwala akong ang tagumpay niya ay tagumpay rin naming dalawa.
Nagkamali ako.
“Marco,” mahina kong sabi, “alam mo ba kung bakit tatlong tanong ang ibinibigay ko sa bawat babaeng lumalapit sa akin?”
Tahimik siya.
Hindi rin makapagsalita si Chloe.
Ipinasok ko ang kamay ko sa bulsa ng coat at inilabas ang maliit na voice recorder na matagal nang dala ng assistant ko.
Pinindot ko ang play button.
Umalingawngaw sa hallway ang boses ni Chloe mula kanina.
“Chloe, ano ang paboritong pagkain ni Marco kapag pagod siya?”
“Steak.”
Maling sagot.
Hindi kumakain ng steak si Marco kapag pagod.
Lugaw na may itlog ang hinahanap niya, dahil iyon ang pagkaing niluluto ng ina niya noong bata pa siya.
Sumunod ang pangalawang tanong.
“Ano ang unang bagay na binili niya nang kumita ang kumpanya?”
“Luxury watch.”
Maling sagot ulit.
Isang maliit na oxygen concentrator ang una niyang binili para sa kapatid niyang may sakit sa baga.
At ang huling tanong—
“Ano ang pinakakinatatakutan niya?”
“Siyempre, ang mawalan ng pera.”
Nang marinig iyon, napapikit si Marco.
Dahil alam niyang maling-mali iyon.
Noong bago pa lamang kami, sinabi niya sa akin na ang pinakakinatatakutan niya ay ang maging katulad ng kanyang ama—isang lalaking pinabayaan ang pamilya dahil sa ibang babae.
“Ang tatlong tanong,” sabi ko, “ay hindi para alamin kung sino ang mas mahal mo.”
“Para malaman ko kung may isang tao bang tunay na nakakakilala sa’yo.”
Tumingin ako kay Chloe.
“Wala sa mga babaeng dumating ang nakakakilala sa kanya.”
“At ngayon, naunawaan kong matagal na rin pala akong kumakapit sa isang lalaking hindi ko na kilala.”
Namula ang mga mata ni Marco.
“Isabella, makinig ka.”
“Nagkamali ako.”
“Pero hindi ibig sabihin na kailangan mong wasakin ang buong kumpanya.”
“Hindi ko wawasakin ang kumpanya,” sagot ko.
“Ililigtas ko ito mula sa’yo.”
Iniabot ni Attorney Rafael ang isa pang dokumento sa kanya.
“Mr. Villanueva, epektibo ngayong umaga, sinuspinde na kayo ng board bilang chief executive officer habang isinasagawa ang formal investigation.”
“Na-freeze na rin ang lahat ng corporate cards at accounts na nasa ilalim ng inyong direktang kontrol.”
Nanlaki ang mga mata ni Chloe.
“Frozen?”
Binitiwan niya ang braso ni Marco.
“Anong ibig sabihin niyan?”
Hindi siya sinagot ni Marco.
Ngunit ramdam kong nagsisimula nang gumuho ang mundong itinayo niya sa kasinungalingan.
Bumaling si Attorney Rafael kay Chloe.
“Ms. Ramirez, hinihiling din namin na isauli ninyo ang condo unit, sasakyan, at lahat ng ari-ariang binili gamit ang corporate funds.”
“Nakakabaliw kayo!”
Sigaw niya.
“Lahat ng iyon ay akin!”
“May anak kami ni Marco!”
Napatigil ang lahat.
Napatingin si Marco sa tiyan niya.
“May anak tayo?” tanong niya.
Biglang umurong si Chloe.
“Oo.”
“Sinabi ko na sa’yo.”
“Hindi,” malamig niyang sagot.
“Hindi mo sinabi.”
“Nagpahiwatig ka lang.”
Biglang nawala ang kayabangan sa mukha ng babae.
“Kahit ano pa ang sabihin ko, buntis ako.”
Kinuha ni Attorney Rafael ang isang maliit na puting sobre mula sa folder.
“May isa pa po kaming dokumento.”
Inilapag niya iyon sa mesa.
“Medical laboratory report.”
Nanlaki ang mga mata ni Chloe.
“Imposible.”
Mahinang sabi ni Attorney Rafael, “Ayon sa records mula sa clinic na ginamit ninyo sa insurance reimbursement claim, hindi kayo buntis.”
“Bukod doon, ang ultrasound image na ipinakita ninyo kay Mr. Villanueva ay pag-aari ng ibang pasyente.”
Parang tuluyang nawalan ng lakas si Chloe.
“Marco…”
“Makinig ka sa akin.”
“Ginawa ko lang iyon dahil natatakot akong hindi mo ako piliin.”
Humakbang si Marco palayo sa kanya.
Sa unang pagkakataon mula nang pumasok ako sa silid, siya naman ang mukhang niloko.
Ngunit wala akong naramdamang awa.
Dahil ilang taon niyang ginawa sa akin ang parehong bagay.
Hindi man eksaktong kasinungalingan tungkol sa pagbubuntis, paulit-ulit niya akong binigyan ng pangakong wala naman siyang balak tuparin.
Tinanggal ko ang wedding ring sa ibabaw ng mesa at iniwan itong nakahiga sa pagitan nilang dalawa.
“Bagay sa inyo ang singsing.”
“Pareho kayong naniniwalang sapat ang kasinungalingan para makuha ang gusto ninyo.”
Tumalikod ako.
“Isabella!”
Hinabol ako ni Marco hanggang sa elevator.
Hindi niya alintana ang mga lalaking nakatingin sa amin.
Hinawakan niya ang pulso ko.
“Patawarin mo ako.”
“Nawala lang ako.”
“Bigyan mo ako ng pagkakataon.”
“Hindi dahil sa kumpanya.”
“Hindi dahil sa shares.”
“Dahil mahal kita.”
Tiningnan ko ang kamay niya sa pulso ko.
Noon, sapat na ang isang haplos niya para kalimutan ko ang lahat.
Ngayon, wala na akong naramdaman kundi pagod.
“Kung mahal mo ako,” sabi ko, “hindi mo sana kailangang mawala ako bago mo maalala.”
Binitiwan niya ako.
“May pag-asa pa ba?”
Bumukas ang elevator.
Pumasok ako bago sumagot.
“Wala na para sa atin.”
“Pero baka may pag-asa ka pang maging mas mabuting tao.”
Nagsara ang elevator sa pagitan namin.
At sa unang pagkakataon sa loob ng pitong taon, hindi ako lumingon pabalik.
Mabilis ang mga sumunod na buwan.
Isinampa ko ang annulment petition kasama ang kumpletong ebidensiya ng pagtataksil, financial abuse, at unauthorized use ng aking pangalan sa corporate transactions.
Hindi nakulong si Marco dahil pinili niyang makipagtulungan at isauli ang malaking bahagi ng pondong ginamit niya.
Ngunit tuluyan siyang tinanggal sa posisyon.
Ibinenta niya ang ilan sa sarili niyang ari-arian upang bayaran ang natitirang obligasyon sa kumpanya.
Si Chloe naman ay kinasuhan dahil sa falsified medical documents at fraudulent claims.
Nang mawala ang condo, kotse, at luho, nawala rin ang pag-ibig na ipinagmamalaki niya.
Hindi na siya muling nagpakita sa harapan ko.
Ako ang pansamantalang humawak sa Villanueva Holdings.
Sa unang board meeting ko, iminungkahi nilang palitan ang pangalan ng kumpanya.
Hindi ko agad sinagot.
Tiningnan ko ang lumang logo sa malaking screen.
Pangalan iyon ni Marco.
Pangalan ng lalaking matagal kong hinayaang kunin ang kredito sa lahat ng pinaghirapan ko.
“Palitan natin,” sabi ko.
Makalipas ang isang buwan, naging Rivera Legacy Group ang pangalan ng kumpanya—bilang paggalang sa aking ama, ang totoong taong naniwala sa kakayahan ko bago pa man ako naniwala sa sarili ko.
Pinalawak namin ang housing projects para sa mga pamilyang mababa ang kita.
Nagpatayo rin kami ng scholarship foundation para sa mga babaeng gustong pumasok sa architecture, engineering, at business.
Maraming nagsabi na gumanti ako kay Marco.
Hindi iyon totoo.
Ang paghihiganti ay kapag gusto mong maramdaman ng ibang tao ang sakit mo.
Ako?
Ayoko nang manatili sa sakit.
Gusto ko lang mabawi ang buhay ko.
Isang taon matapos ang araw na iniwan ko ang singsing sa mesa, nakatayo ako sa veranda ng maliit kong bahay sa Tagaytay.
Hindi iyon ang bahay na inaalok ni Marco bilang kabayaran.
Binili ko iyon gamit ang sarili kong pera.
Tahimik.
Malayo sa ingay ng Maynila.
May maliit na hardin at tanawin ng Taal Lake.
Dumating si Attorney Rafael dala ang huling dokumento.
“Final na po.”
Iniabot niya sa akin ang court decision.
Tapos na.
Malaya na ako.
Napangiti siya.
“Congratulations, Isabella.”
“Salamat.”
“May board dinner mamayang gabi.”
“Sigurado silang hindi ka pupunta?”
Tumingin ako sa dapithapon.
“Sabihin mong bukas na lang ako babalik sa pagiging chairwoman.”
“Ngayong gabi, gusto ko munang maging ako.”
Pagkaalis niya, inilabas ko mula sa drawer ang lumang wedding ring.
Matagal ko iyong itinago, hindi dahil umaasa akong maisusuot muli.
Kundi dahil gusto kong maalala ang babaeng pitong taon na nagtiis para sa isang pag-ibig na wala nang halaga.
Dinala ko ang singsing sa hardin.
Sa ilalim ng isang batang puno ng narra, naghukay ako ng maliit na butas.
Inilagay ko roon ang singsing at tinabunan ng lupa.
Hindi ko iyon itinapon.
Inilibing ko.
Dahil ang mga bagay na minsang naging bahagi ng buhay natin ay hindi kailangang kamuhian.
Kailangan lang tanggapin na tapos na ang kanilang panahon.
Makalipas ang ilang sandali, tumunog ang cellphone ko.
Isang mensahe mula kay Marco.
Hindi na siya araw-araw sumusulat tulad noong unang mga buwan.
Paminsan-minsan na lang.
Maikli.
Walang pakiusap.
Walang paninisi.
“I’m sorry. Sana masaya ka na.”
Matagal kong tiningnan ang mensahe.
Pagkatapos ay sumagot ako.
“Masaya na ako.”
At iyon ang totoo.
Hindi dahil may bago akong lalaki.
Hindi dahil natalo ko si Chloe.
Hindi dahil nakuha ko ang kumpanya.
Masaya ako dahil sa wakas, hindi ko na kailangang itanong kung sapat ba ako para mahalin.
Hindi ko na kailangang makipagkompetensiya para sa puwestong matagal nang dapat ay ligtas.
Hindi ko na kailangang humingi ng katapatan mula sa taong pinili ang paulit-ulit na pagtataksil.
Inilapag ko ang cellphone at pinagmasdan ang dapithapon.
Sa likod ko ay ang tahanang ako mismo ang pumili.
Sa harapan ko ay ang kumpanyang ako mismo ang muling itinayo.
At sa loob ko ay isang katahimikang pitong taon kong hinanap sa maling tao.
Tatlong tanong ang dati kong ibinibigay sa bawat babaeng gustong pumalit sa akin.
Ngunit sa huli, isang tanong lang pala ang kailangan kong sagutin.
“Kung mananatili ako rito, mawawala ba nang tuluyan ang sarili ko?”
At nang sa wakas ay nagkaroon ako ng lakas na amining oo ang sagot—
doon ko rin nahanap ang tapang na umalis.
Hindi ako natalo nang ibigay ko ang puwesto bilang Mrs. Villanueva.
Dahil sa araw na iyon, hindi ko lang iniwan ang isang mapanlinlang na asawa.
Ibinalik ko sa sarili ko ang pangalang matagal kong nakalimutang ipagmalaki.
Ako si Isabella Rivera.
At sa wakas—
ako na muli ang may hawak ng sarili kong buhay.
