Bahagi 3 — Habang Inaayos Ko ang Pag-alis, Unti-Uting Bumagsak ang Kuwentong Pinaniwalaan Ko
Bahagi 3 — Habang Inaayos Ko ang Pag-alis, Unti-Uting Bumagsak ang Kuwentong Pinaniwalaan Ko
Hindi ko alam kung gaano ako katagal nakatitig sa salitang GROOM.
Parang biglang lumiit ang buong sala.
Si Celine ang unang gumalaw.
Mabilis niyang tinanggal ang label sa garment bag.
“Mara, sample fitting lang ‘to.”
“Para saan?”
Hindi siya sumagot.
“Para saan, Celine?”
“Para sa pictorial.”
Napatawa ako.
Hindi dahil nakakatawa.
Kundi dahil kapag sobra na ang sakit, minsan wala nang ibang lumalabas kundi tawa.
“May venue. May down payment. May groom fitting. May paglipat. Ano pa?”
Lumapit si Paolo.
“Mara, makinig ka.”
“Ayaw ko nang makinig sa bersyon mo.”
“Hindi ako nagpapakasal kay Celine.”
“Pero ilang buwan ka nang naghahanda ng kasal kasama siya.”
“Peke nga!”
“Hindi nagiging katanggap-tanggap ang panloloko dahil nilagyan mo ng salitang peke.”
Tahimik ang dalawa.
Kinuha ko ang malaking folder na dala ni Celine.
Agad niya iyong hinawakan.
“Personal ‘yan.”
“Kung pangalan ng nobyo ko ang laman niyan, hindi na masyadong personal.”
Hinila ko ang folder.
Hindi niya ako pinigilan nang matagal.
Sa loob ay may mga sample invitation, menu, floor plan ng venue at listahan ng mga miyembro ng pamilya.
Nakita ko ang pangalan ni Paolo sa tabi ng salitang GROOM.
Sa ilalim ng pangalan ni Celine, BRIDE.
May handwritten notes.
“Lola Pilar — front table.”
“Principal sponsors — Tito Ramon, Tita Lourdes.”
“Family photo after ceremony.”
Hindi ko na kailangang basahin pa.
Isinara ko ang folder.
“Gaano katagal?”
“Mara—”
“Gaano katagal ninyo itong pinaplano?”
Sumagot si Celine.
“Mga apat na buwan.”
Napatingin ako kay Paolo.
Apat na buwan.
Eksaktong panahon kung kailan nagsimula kaming tumingin ng mga simpleng wedding venue sa Antipolo.
Habang kausap niya ako tungkol sa magiging kasal namin—
nagpaplano pala siya ng pekeng kasal sa ibang babae.
“Mara, ito lang ang paraan para matapos na,” paliwanag ni Paolo. “Pagkatapos ng ceremony, sasabihin naming hindi nagwork.”
“Kung ganoon lang kadali, bakit kailangan mong lumipat?”
Hindi siya sumagot.
Si Celine ang nagsalita.
“Gusto ni Papa na tumira si Paolo malapit sa San Pablo nang anim na buwan habang inaayos ko ang branch.”
Napapikit ako.
“Anim na buwan?”
“Hindi naman full-time.”
“May trabaho siya sa Metro Manila.”
“Hybrid siya.”
Para siyang nagpapaliwanag ng iskedyul sa empleyado.
“Alam mong may girlfriend siya.”
“Alam ko.”
“Alam ng pamilya mo?”
Tahimik.
“Alam ba nilang may girlfriend si Paolo?”
Umiling siya.
Hindi ko na napigilan.
“Kung hindi mo ikinahihiya ang ginagawa mo, bakit kailangan ninyo akong itago?”
“Mara, huwag mo akong gawing kontrabida rito.”
Napatitig ako sa kanya.
“Ikasiyam na beses mong hinihiram ang nobyo ko para magpanggap na iyo, at ako pa ang gumagawa sa ‘yo na kontrabida?”
“Hindi ko siya inaagaw.”
“Hindi mo na kailangang agawin. Kusang pumupunta.”
Doon sumigaw si Paolo.
“Tama na!”
Pareho kaming napatingin sa kanya.
“Ako ang may kasalanan kung may nagawa akong mali. Huwag ninyong gawing personal sa isa’t isa.”
Napailing ako.
“Ngayon ka lang tama.”
Pumasok ako sa kuwarto.
Kinuha ko ang malaking kulay-abong maleta sa ibabaw ng aparador.
Sumunod si Paolo.
“Ano ginagawa mo?”
Binuksan ko ang maleta.
“Nag-iimpake.”
“Mara.”
Kinuha ko ang mga damit ko.
“Mara, huwag kang padalos-dalos.”
Huminto ako.
Apat na taon.
Apat na taon kong inayos ang iskedyul ko sa kanya.
Apat na taon kong inintindi ang trabaho niya.
Ang kakulangan niya sa pera.
Ang biglaang lakad.
Ang obligasyon niya sa mga kaibigan.
Ang paulit-ulit niyang pagsasabing ako ang magiging asawa niya.
Tapos ngayong ako ang umaalis—
ako ang padalos-dalos?
“Tatlong buwan ko nang pinag-iisipan kung dapat pa ba akong manatili,” sabi ko.
Natigilan siya.
“Ano?”
“Hindi ngayon nagsimula ang problema natin.”
Lumambot ang mukha niya.
“Mara…”
“Ngayon lang ako nagkaroon ng sapat na dahilan para tumigil sa pagdadahilan para sa ‘yo.”
Kinuha niya ang damit mula sa kamay ko.
“Ibalik mo ‘to. Mag-usap tayo.”
Binawi ko.
“Wala nang kailangang pag-usapan.”
“Hindi kita niloko.”
“Talaga?”
“Wala kaming nangyari ni Celine.”
“Sa tingin mo katawan lang ang kayang ipagtaksil?”
Hindi siya nakasagot.
Ipinagpatuloy ko ang pag-iimpake.
Laptop.
Mga dokumento.
Mga damit pang-opisina.
Mga litrato ng pamilya.
Ang maliit na kahon ng mga alahas na bigay ni Mama.
Pagkatapos ay binuksan ko ang cabinet kung saan namin inilalagay ang mahahalagang papeles.
Naroon ang mga bank statement.
Kinuha ko ang kopya ng records ng joint account namin.
Halos pitumpung porsiyento ng laman noon ay galing sa akin.
Binuksan ko ang banking application at inilipat sa sarili kong savings account ang eksaktong halagang maipapakita kong ambag ko.
Wala ni isang sentimong higit.
Lumapit si Paolo.
“Ano ‘yan?”
“Kinukuha ko ang pera ko.”
“Hindi mo pwedeng basta alisin lahat.”
“Hindi lahat.”
Ipinakita ko sa kanya ang spreadsheet na matagal ko nang ginagamit sa pagsubaybay ng kontribusyon namin.
“Sa iyo ang natitira.”
Namula ang mukha niya.
“Paano ‘yung venue?”
“Venue ninyo ni Celine ‘yon.”
“May cancellation penalty.”
“Hindi ko problema.”
“Mara!”
Tumingin ako sa kanya.
“Hindi ko kasal.”
Hindi na siya nakapagsalita.
Lumabas ako ng kuwarto dala ang unang maleta.
Nasa sala pa rin si Celine.
Tahimik na ngayon.
Nang dumaan ako sa tabi niya, sinabi niya:
“Kung aalis ka dahil dito, baka pagsisihan mo.”
Huminto ako.
“Bakit?”
“Dahil wala namang nangyayari sa amin.”
“Hindi ako umaalis dahil may nangyayari sa inyo.”
Humarap ako sa kanya.
“Umaalis ako dahil sa tuwing kailangan niyang pumili kung sino ang poprotektahan, hindi ako iyon.”
Hindi siya nakasagot.
Dalawang biyahe ang ginawa ko mula condominium papunta sa kotse.
Sa pangatlo, sumunod si Paolo hanggang hallway.
“Mara, saan ka pupunta?”
“Kay Ate Liza.”
“Kailan ka babalik?”
“Hindi ako babalik.”
Para siyang natamaan.
“Ano?”
“Nasa pangalan ko ang kontrata ng unit. Ako ang kumausap sa landlord kaninang umaga.”
Nanlaki ang mata niya.
“Kailan?”
“Habang natutulog ka.”
Hindi ko sinabi sa kanya na ilang linggo ko nang kinakausap ang landlord tungkol sa posibleng pagtatapos ng lease.
May isang buwan pa bago ang renewal.
Hindi pa ako sigurado noon.
Ngayon, sigurado na ako.
“Hanggang katapusan ng buwan lang ang unit,” sabi ko.
“Mara, saan ako titira?”
Hindi ko napigilan ang mapait na ngiti.
“Baka may bakanteng kuwarto sa San Pablo. Tutal lilipat ka rin naman.”
Pumasok ako sa elevator.
Hindi siya sumunod.
Nang magsara ang pinto, saka lang ako umiyak.
Hindi malakas.
Walang sigaw.
Tahimik lamang.
Parang katawan kong ngayon lang naunawaan na tapos na talaga.
Sa bahay ni Ate Liza sa Quezon City ako tumuloy.
Hindi ako nagkuwento agad.
Nang makita niya ang dalawang maleta ko, niyakap niya lang ako.
Kinabukasan, nagsimula ang mga mensahe.
Una kay Paolo.
Mara, pag-usapan natin.
Pagkatapos:
Hindi patas na apat na taon ang itatapon mo dahil sa isang pagkakamali.
Pagkatapos:
Nagagalit lang ako kagabi. Sorry.
At pagsapit ng gabi:
Hindi ako makapaniwalang pinili mong iwan ako nang ganito.
Hindi ako sumagot.
Si Celine naman ay nagpadala rin.
Ayokong masira kayo dahil sa akin.
Hindi rin ako sumagot.
Pagkalipas ng dalawang araw, may kaibigan naming nag-send sa akin ng screenshot.
Nag-post si Celine ng litrato ng kamay niya.
May singsing sa daliri.
Walang mukha.
Walang pangalan.
Caption:
Minsan, kailangang pagdaanan ang gulo bago makarating sa tamang lugar.
Hindi ko alam kung singsing iyon para sa pagpapanggap.
Hindi ko na rin gustong alamin.
Pero pagsapit ng gabi, may tumawag sa akin mula sa hindi kilalang numero.
“Ms. Villanueva?”
“Opo?”
“Good evening. Ako po si Teresa Mendoza ng Bella Rosa Events.”
Napaupo ako.
Iyon ang venue sa Tagaytay.
“May problema po ba?”
“Ma’am, pasensya na po kung istorbo. Ang number ninyo po kasi ang nasa original proof of payment na ipinasa ni Mr. Reyes.”
Napakunot ang noo ko.
“Bakit number ko?”
“Hindi ko rin po alam. Tumatawag po kami tungkol sa balance at final guest count.”
“Hindi ako bahagi ng event.”
Tahimik ang babae.
“Hindi po kayo Ms. Celine Ramos?”
“Hindi.”
Huminga siya nang malalim.
“Pasensya na po.”
Bago niya ibaba, may naisip ako.
“Ma’am Teresa?”
“Opo?”
“Pwede ko bang malaman kung saan galing ang down payment?”
“Ang reference po na nasa file ay joint account nina Mara Villanueva at Paolo Reyes.”
Napapikit ako.
“Salamat.”
Pagkababa ko, ginawa ko ang dapat sana ay ginawa ko noong una pa.
Inipon ko ang lahat.
Bank statements.
Screenshots ng mga mensahe ni Celine na paulit-ulit na humihingi ng pahintulot na “hiramin” si Paolo.
Mga petsa.
Mga transfer.
Mga resibo.
Hindi para gumanti.
Kundi dahil ayaw kong balang araw ay baligtarin nila ang kuwento.
At tama pala ako.
Makalipas ang isang linggo, may nag-message sa akin.
Isang babaeng nagngangalang Trisha Ramos.
Pinsan ni Celine.
Ate Mara, hindi mo ako kilala. Pero sa tingin ko kailangan mong makita ito.
May kasamang tatlong larawan.
Sa una, nakasuot si Paolo ng barong habang sinusukatan sa isang tailoring shop.
Sa pangalawa, magkatabi sila ni Celine sa harap ng venue.
Sa pangatlo—
may hawak silang papel habang kausap ang ama ni Celine.
Nag-message ulit si Trisha.
Akala namin totoong engaged sila. Ngayon ko lang nakita sa lumang Facebook ni Paolo na ikaw pala ang girlfriend niya.
Nanginginig ang kamay ko habang nagta-type.
Alam ba ng buong pamilya ninyo?
Sumagot siya.
Opo. Ang alam namin, mahigit isang taon na silang engaged.
Napapikit ako.
Hindi pala ako simpleng itinago.
Binura ako sa kuwento.
Nagpadala pa si Trisha ng isa pang larawan.
Isang printed program para sa tinatawag nilang “family blessing and engagement ceremony.”
Dalawang linggo na lang.
Sa ibaba ng programa, may announcement:
Pagkatapos ng seremonya, pormal na ibibigay nina Arturo at Maribel Ramos kina Celine Ramos at Paolo Reyes ang pamamahala ng bagong San Pablo branch ng Ramos Family Bakery.
Kaya pala kailangan ni Paolo ang pagpapanggap.
Hindi lang para tulungan ang kaibigan.
May posisyon na rin siyang nakahanda.
Kinabukasan, pinadalhan ko siya ng simpleng mensahe.
May pitong araw ka para ibalik ang ₱180,000 na kinuha mo mula sa joint account at ang iba ko pang documented expenses. Pag hindi, idadaan ko na sa abogado.
Makalipas ang limang minuto, tumawag siya.
Hindi ko sinagot.
Nag-text siya.
Talaga? Pera na lang ba ang mahalaga sa ‘yo?
Doon ako napangiti.
Dahil sa loob ng apat na taon, ako ang laging pinapaniwalang mababaw kapag humihingi ako ng respeto.
Ngayon na malinaw na ang numero, ako pa rin ang masama.
Hindi ko siya sinagot.
Tatlong araw bago ang engagement ceremony, tumawag sa akin si Trisha.
“Ate Mara, may kailangan kang malaman.”
“Ano?”
“Ginagamit nila ang pangalan ng design studio mo.”
Tumayo ako.
“Ano?”
“Sinabi ni Kuya Paolo kay Tito Arturo na ikaw raw ang supplier nila at binigyan mo raw sila ng malaking discount sa venue styling.”
Nawalan ako ng salita.
Ang studio kung saan ako nagtatrabaho ay hindi akin, pero ako ang senior designer na humahawak sa ilang malalaking account.
Ang paggamit ng pangalan namin nang walang pahintulot ay maaaring maging problema sa trabaho ko.
“May kontrata ka?”
“Opo. Picture lang.”
Ipinadala niya agad.
At doon ko nakita ang pirma sa ilalim ng pangalan ko.
Hindi iyon eksaktong pirma ko.
Pero malinaw na ginaya.
Doon natapos ang natitira kong pag-aalinlangan.
Hindi na ito tungkol sa selos.
Hindi na ito tungkol sa kaibigang babae.
Ginagamit na nila ang pangalan ko, pera ko at trabaho ko para buuin ang kuwentong sila mismo ang gumawa.
Kinabukasan, kinausap ko ang manager ko at ipinakita ang dokumento.
Agad silang nagbigay ng sulat na nagsasabing walang authorization ang anumang serbisyo para sa event.
Nagpunta rin ako sa abogado ng kumpanya para malinaw kung paano poprotektahan ang pangalan ko.
Ayaw kong gumawa ng eksena.
Ayaw kong pumunta sa San Pablo.
Pero noong araw mismo ng ceremony, tumawag si Trisha.
“Ate Mara.”
Umiiyak siya.
“Ano?”
“Nandito na si Paolo.”
Napapikit ako.
“Okay.”
“Suot niya ‘yung barong.”
Hindi ako nagsalita.
“May singsing din si Ate Celine.”
“Trisha…”
“Hindi ko alam kung fake pa rin ito. Pero sinabi ni Tito Arturo sa lahat na pagkatapos ng ceremony, pipirmahan na ang transfer ng branch.”
Huminga ako nang malalim.
“Alam ba ng tatay niya ang totoo?”
“Hindi.”
Iyon ang sandaling nagbago ang desisyon ko.
Hindi dahil gusto kong ipahiya sila.
Kundi dahil may isang pamilyang malapit nang maglipat ng negosyo base sa isang kasinungalingan.
At ginamit ang pangalan ko para mangyari iyon.
Makalipas ang dalawang oras, nasa San Pablo ako.
Hindi ako naka-gown.
Hindi ako nakaayos para sa party.
Naka-beige slacks lang ako, puting blouse at flat shoes.
Dala ko ang isang malinaw na folder.
Nang pumasok ako sa garden venue, halos animnapung tao ang naroon.
May mga ilaw sa puno.
May mahabang mesa.
May maliit na stage.
Nasa gitna si Celine, nakasuot ng mapusyaw na berdeng Filipiniana-inspired dress.
Katabi niya si Paolo.
Naka-barong siya.
Ang barong na dapat sana ay isusuot niya sa retirement dinner ni Papa?
Hindi.
Mas mahal ito.
Bago.
Sa stage, hawak ng ama ni Celine ang microphone.
“Simula sa susunod na buwan,” sabi niya, “ang San Pablo branch ay pamamahalaan ng anak kong si Celine at ng lalaking pinili niyang makasama sa buhay—si Paolo.”
Nagpalakpakan ang lahat.
Nakita ako ni Paolo.
Biglang nawala ang ngiti niya.
Sumunod ang tingin ni Celine.
Namuti rin ang mukha niya.
Ako naman ay naglakad lamang papunta sa gitna.
Huminto ang palakpakan.
“Pasensya na po sa istorbo,” sabi ko.
Tumingin sa akin ang ama ni Celine.
“Sino ka?”
Hindi ako tumingin kay Paolo.
Hindi ako tumingin kay Celine.
Diretso akong tumingin kay Arturo Ramos.
“Ako po si Mara Villanueva.”
Tahimik ang paligid.
“Apat na taon na po akong nobya ni Paolo.”
Parang biglang nawala ang hangin sa garden.
At bago pa makapagsalita si Paolo, inilapag ko ang folder sa mesa sa harap ng ama ni Celine.
“Bago ninyo ibigay sa kanila ang negosyo,” sabi ko, “baka gusto ninyong malaman kung kaninong pera, pangalan at pirma ang ginamit nila para maitayo ang pekeng kasal na ito.”
