nang marinig ko ang pangalan ng unang bride, saka ko naintindihan kung bakit pinilit nilang palitan ako bago maghatinggabi
bahagi 4: nang marinig ko ang pangalan ng unang bride, saka ko naintindihan kung bakit pinilit nilang palitan ako bago maghatinggabi
“Sinabi ko na sa inyo, walang dapat makaalam tungkol sa unang bride.”
Pagkatapos ng boses na iyon, naputol ang tawag.
Sa loob ng simbahan, walang kumilos.
Kahit ang ulan sa labas ay parang biglang lumakas, humahampas sa bubong na para bang may libong kamaong sabay-sabay na kumakatok.
Hawak ko pa rin ang cellphone ko, nakatulala sa patay na screen.
Attorney Cruz.
Ang lalaking dapat abogado nila.
Ang lalaking nagpadala ng mensahe kay Danica.
Ang lalaking ngayon ay nasa bridal suite ng hotel kung nasaan ang original documents.
At may sinabi siyang dalawang salitang hindi ko maialis sa utak ko.
Unang bride.
Hindi ako ang una.
Hindi ako ang unang babaeng ginamit ni Gabriel.
Hindi ako ang unang ikinasal sana.
Hindi ako ang unang may perang, ari-arian, at buhay na pinagplanuhan nilang lamunin.
“Marisol.”
Boses ni Mama ang unang nakalusot sa ingay sa tenga ko.
Lumapit siya at hinawakan ang braso ko.
“Anak, huminga ka.”
Doon ko lang napansing nanginginig na pala ang buong katawan ko.
Hindi dahil sa lamig.
Hindi dahil sa takot.
Kundi dahil sa galit na napakatagal kong pinigilan, ngayon ay parang apoy na umaakyat mula sikmura hanggang lalamunan.
Tumingin ako kay Gabriel.
Nakatingin siya sa sahig.
Hindi na siya sumisigaw.
Hindi na siya nagmamakaawa.
Hindi na rin niya sinusubukang ipaliwanag.
At iyon ang lalong nagpatibay sa hinala ko.
Alam niya.
Alam niya ang tungkol sa unang bride.
“Gabriel,” sabi ko, mabagal, malinaw, “sino siya?”
Hindi siya sumagot.
Lumapit si Papa nang isang hakbang.
“Sino ang unang bride?”
Nanatili siyang nakayuko.
Sa gilid, humihingal si Señora Elena, hawak ang rosaryong kanina pa niya pinipisil, na parang kaya nitong burahin ang mga kasalanang ginawa nila.
“Wala kayong karapatang tanungin iyan,” sabi niya.
Napatingin ang lahat sa kanya.
Sa lahat ng maaari niyang sabihin, iyon pa ang pinili niya.
Wala kaming karapatang magtanong.
Sa kasal kong ninakaw nila.
Sa perang tinangka nilang kunin.
Sa pirma kong ginaya nila.
Sa buhay kong muntik nang ilubog nila.
Wala pa rin daw akong karapatang magtanong.
Napatawa ako.
Mahina.
Pero sapat para marinig ng mga nasa harap.
“Tita Elena, hindi ko po alam kung saan n’yo nakuha ang kapal ng mukha n’yo. Pero kung may unang bride, ibig sabihin may pangalawa. At kung ako ang pangalawa, hindi ako aalis dito hangga’t hindi ko nalalaman kung ano ang ginawa n’yo sa una.”
Namula ang mukha niya.
“Bastarda.”
Hindi malakas ang pagkakasabi niya, pero narinig ko.
Narinig ni Mama.
Narinig ni Papa.
At narinig ng ilang bisita.
Naramdaman kong bumitaw ang kamay ni Mama sa braso ko.
Isang segundo lang.
Pagkatapos, mabilis siyang lumapit kay Señora Elena.
Akala ko sasampalin niya.
Hindi.
Mas masakit ang ginawa niya.
Tumayo siya sa harap nito, tuwid ang likod, malamig ang mata.
“Ang anak ko, kahit iniwan, kahit ninakawan, kahit pinahiya, hindi bumaba ang pagkatao. Ikaw, Elena, nakatayo ka sa simbahan, may rosaryo sa kamay, pero ang bibig mo kasing dumi ng puso mo.”
Nanigas si Señora Elena.
May ilang bisita ang napabuntong-hininga.
Si Papa naman, lumapit sa pulis.
“Officer, kailangan nating pumunta sa hotel. Ngayon din.”
Tumango ang pulis.
“Kailangan po naming mag-coordinate. Kung may possible crime in progress—”
“Hindi possible,” putol ni Attorney Mateo. “Narinig nating lahat ang tawag. May babae sa hotel na posibleng nasa panganib. May documents na may kinalaman sa fraud. We need immediate action.”
Nakita kong tumingin ang pulis kay Gabriel.
“Sir, sasama po kayo sa amin.”
“Hindi ako pupunta kahit saan,” malamig na sagot ni Gabriel.
Hindi na siya mukhang takot.
Mukha na siyang galit.
Galit dahil nasira ang plano.
Galit dahil hindi ako umiyak sa sulok tulad ng inaasahan nila.
Galit dahil may mga bagay na lumalabas na hindi na niya kayang ibalik sa loob.
“Gabriel,” sabi ni Attorney Mateo, “mas mabuti sa’yo kung makikipagtulungan ka.”
Ngumisi si Gabriel.
At sa ngising iyon, nawala ang huling anino ng lalaking minahal ko.
“Akala n’yo ba dahil may recordings kayo, panalo na kayo? Wala kayong alam kung sino ang kalaban n’yo.”
Muling nanahimik ang simbahan.
Si Papa ang sumagot.
“Kung ganyan, ipakilala mo sa amin.”
Hindi sumagot si Gabriel.
Pero may tumunog na cellphone.
Hindi akin.
Hindi kay Danica.
Kay Señora Elena.
Napatingin siya sa screen.
Sa isang iglap, namutla siya.
Sinubukan niyang itago ang phone, pero nakita ko ang pangalan bago pa niya maibaba.
cruz
Si Attorney Cruz ang tumatawag sa kanya.
“Sagutin n’yo,” sabi ko.
Hindi siya gumalaw.
“Sagutin n’yo,” ulit ko, mas malakas.
“Wala kang karapatan—”
Mabilis na inagaw ni Papa ang phone mula sa nanginginig niyang kamay.
“Roberto!” sigaw niya.
Pero napindot na ni Papa ang answer at speaker.
Ilang segundo ng katahimikan.
Pagkatapos, narinig namin ulit ang boses ni Attorney Cruz.
“Elena, nasaan si Gabriel? May problema tayo. Nakatakas iyong babae.”
Huminto ang hininga ko.
Nakatakas.
Si Danica.
Buhay siya.
Bago pa makasagot si Señora Elena, nagsalita si Papa.
“Nasaan ang anak ko sa planong ito, Cruz?”
Tumahimik ang kabilang linya.
Isang mahabang, mabigat na katahimikan.
Pagkatapos, dahan-dahang nagsalita si Attorney Cruz.
“Sino ito?”
“Roberto Reyes. Ama ni Marisol.”
May narinig kaming malutong na mura sa kabilang linya.
Agad na pinatay ang tawag.
Halos sabay-sabay na gumalaw ang lahat.
Sumigaw ang pulis sa kasama niya.
“Trace the call if possible. Coordinate sa hotel security.”
Si Attorney Mateo agad na tumawag sa kung sino.
Si Mama hinawakan ang mukha ko.
“Anak, sasama ka ba sa hotel?”
“Oo.”
“Marisol—”
“Ma, nandoon ang documents. Nandoon si Danica. At kung totoo ang sinabi niya, nandoon ang sagot kung sino ang unang bride.”
Hindi ako pupunta para iligtas si Danica.
Hindi ko pa alam kung kaya ko siyang patawarin.
Pero kung may taong sinusubukang patahimikin dahil alam niya ang katotohanan, hindi ako puwedeng manahimik.
Hindi na.
Habang nagmamadali kaming lumabas ng simbahan, nagkakagulo pa rin ang mga bisita.
Ang ilan ay sumusunod.
Ang iba ay umiiyak.
Ang iba ay nagpo-post na siguro online, dahil sa labas ng simbahan, may ilang tao nang nag-uusisa.
Isang kasalang dapat sana tahimik at banal, naging iskandalo sa buong Cebu.
Sumakay ako sa kotse ni Papa kasama sina Mama at Attorney Mateo.
Sinundan kami ng police vehicle.
Si Gabriel at Señora Elena isinakay sa isa pang sasakyan. Hindi ko alam kung bilang saksi, suspect, o dahil ayaw lang ng pulis na pakawalan sila.
Habang nasa biyahe, paulit-ulit kong tinitingnan ang phone ko.
Walang tawag mula kay Danica.
Walang mensahe.
Pero may bagong notification mula sa unknown number na nagpadala ng litrato kagabi.
Nang makita ko iyon, nanlamig ang palad ko.
“kung gusto mong malaman ang nangyari kay isabela, pumunta ka sa suite bago nila linisin ang lahat.”
Isabela.
Iyon ba ang unang bride?
Ipinakita ko kay Attorney Mateo.
Agad siyang napaseryoso.
“Isabela who?”
Umiling ako.
“Hindi ko kilala.”
Pinicturan niya ang screen gamit ang phone niya.
“Do not delete anything.”
“Attorney,” tanong ko, “posible bang matagal na nilang ginagawa ito?”
Hindi agad siya sumagot.
At iyon ang ayaw kong marinig.
Dahil kapag hindi agad sumagot ang abogado, ibig sabihin may posibilidad.
Sa hotel, magulo na ang lobby.
May security guards.
May staff na nagbubulungan.
May ilang bisitang nakabihis pangkasal na hindi alam kung tutuloy pa ba sa reception o tatakbo palabas.
Pagpasok namin, sinalubong kami ng hotel manager, namumutla.
“Ms. Reyes, we are very sorry—”
“Nasaan ang bridal suite?” tanong ko.
“Ma’am, may incident po kanina. May babaeng tumakbo palabas mula sa service hallway. Hindi namin alam kung—”
“Si Danica?”
“Hindi po namin nakita nang malinaw. Nakabelo pa siya at hawak ang laylayan ng gown.”
Ang gown ko.
Ginamit pa niyang pantakbo ang gown ko.
“Kailan?”
“Mga sampung minuto po bago kayo dumating.”
“May sumunod ba sa kanya?”
Nagdalawang-isip ang manager.
Si Attorney Mateo agad na humarap sa kanya.
“Answer carefully. This may become part of a police investigation.”
Napalingon ang manager sa pulis.
“Opo. May dalawang lalaki pong sumunod. Isa po sa kanila, sa tingin ko, si Attorney Cruz. Madalas po siyang kasama ng family Santos sa meetings dito.”
Pumikit ako nang mariin.
Totoo.
Nandoon siya.
Hindi guni-guni ang tawag.
“Saan pumunta si Danica?” tanong ng pulis.
“Sa parking basement po yata. Pero hindi po namin sigurado.”
“Check CCTV,” utos ng pulis.
Habang inaayos nila iyon, umakyat kami sa bridal suite.
Bawat hakbang papunta sa elevator, pakiramdam ko lalong bumibigat ang hangin.
Sa loob ng elevator, nakita ko ang repleksyon ko.
Puting dress.
Basang buhok sa dulo.
Maputlang mukha.
Namamagang mata.
Hindi ako mukhang bride.
Mukha akong multo ng kasalang pinatay bago pa magsimula.
At sa tabi ko, si Mama, tahimik na umiiyak.
Hinawakan ko ang kamay niya.
“Ma, okay lang ako.”
Umiling siya.
“Hindi, anak. Hindi okay. Pero magiging okay ka. Iyon ang sisiguraduhin namin.”
Bumukas ang elevator sa ika-labingdalawang palapag.
Nandoon na ang dalawang security.
Bukas ang pinto ng bridal suite.
Sa loob, magulo.
Basag ang lock.
Nakatumba ang isang side table.
May mga bulaklak sa sahig.
May bakas ng putik sa carpet.
At sa gitna ng kuwarto, ang belo ko.
Punit.
May bahid ng dugo sa dulo.
Napahawak si Mama sa bibig.
Ako naman, parang may malamig na kamay na pumisil sa batok ko.
“Danica,” bulong ko.
Hindi ko alam kung galit pa ako sa kanya sa sandaling iyon.
Siguro oo.
Siguro hindi.
Pero walang babae ang dapat habulin, saktan, o patahimikin dahil sa kasalanan ng isang lalaking duwag.
Pumasok ang pulis at sinimulang suriin ang kuwarto.
Si Attorney Mateo lumapit sa kama.
“Brown suitcase,” sabi niya. “Under the bed.”
Lumuhod ang isang security at hinila ang malaking brown suitcase mula sa ilalim.
Nang makita ko iyon, bumilis ang tibok ng puso ko.
Password daw ay birthday ko.
Totoo.
June eighteen.
Lumapit ako.
“Ako ang magbubukas.”
“Marisol,” sabi ni Papa, “hayaan mo na ang pulis—”
“Birthday ko ang password,” sabi ko. “Ginamit nila ang birthday ko para itago ang ebidensya laban sa akin. Ako ang magbubukas.”
Walang kumontra.
Lumuhod ako sa harap ng suitcase.
Ang mga daliri ko ay nanginginig habang iniikot ang lock.
Isang mahinang tunog.
Bumukas.
Sa loob, maraming envelope.
USB drives.
Isang lumang cellphone.
Mga resibo.
Mga photocopy ng ID.
At isang maliit na kahon na gawa sa velvet.
Una kong kinuha ang envelope sa ibabaw.
Nakasulat sa labas:
marisol reyes
Binuksan ko.
Nandoon ang original forged contract.
Mas malinaw.
Mas makapal.
May notarial seal.
May kopya ng ID ko.
At may pirma ko na hindi akin.
Sa ilalim nito, may isa pang envelope.
danica ramos
Binuksan ni Attorney Mateo.
Nandoon ang mga bank transfer.
Mga chat printouts.
Listahan ng halagang natanggap niya mula kay Gabriel.
Hindi lang pala siya kabit.
Kasabwat siya.
Pero may pangatlong envelope.
Nang makita ko ang pangalan, napahinto ang kamay ko.
isabela navarro
Tahimik kaming lahat.
Dahan-dahan kong binuksan.
Sa loob, may litrato ng isang babae.
Maganda.
Mahaba ang buhok.
Nakasuot ng engagement ring.
Nakangiti sa tabi ni Gabriel.
Mas bata siya sa akin nang kaunti.
Sa likod ng litrato, may petsa.
Tatlong taon bago kami naging magkarelasyon.
Nanikip ang dibdib ko.
“Siya ba…”
Hindi ko natapos ang tanong.
Sa envelope, may newspaper clipping.
Maliit lang.
Halos nalukot na.
Ang headline:
young businesswoman dies in road accident days before wedding
Naramdaman kong umurong ang dugo ko sa mukha.
Road accident.
Days before wedding.
Honeymoon.
Aksidente.
Unti-unting nagdugtong ang lahat.
Hindi lang siya unang bride.
Posibleng siya ang unang biktima.
“Diyos ko,” bulong ni Mama.
Kinuha ni Attorney Mateo ang clipping at binasa nang mabilis.
“Isabela Navarro. Twenty-seven. Died in a car accident near Tagaytay. Fiancé unnamed in the article.”
“Unnamed?” tanong ko.
Tiningnan niya ang litrato.
“Pero fiancé niya si Gabriel.”
Sa sandaling iyon, may kumalabog sa pintuan.
Lumingon kaming lahat.
Nandoon si Nestor, hingal na hingal, kasama ang isang security guard.
“Sir! Ma’am! Nakita sa CCTV si Danica!”
“Saan?” tanong ng pulis.
“Sa basement parking. Hinabol siya ng dalawang lalaki. Pero bago siya makalabas, may isang van na humarang.”
Nanigas ang katawan ko.
“Nasaan na siya ngayon?”
Hindi agad sumagot si Nestor.
“Nawala po ang feed.”
“What do you mean nawala ang feed?” galit na tanong ni Papa.
“May nag-off ng camera sa basement.”
Lumapit ang hotel manager, halos mangiyak-ngiyak.
“Impossible po. Limited access iyon.”
“Sinong may access?” tanong ni Attorney Mateo.
“Security head, manager on duty…” Napahinto siya. “At authorized event legal representative.”
Attorney Cruz.
Muling bumigat ang hangin.
Biglang tumunog ang lumang cellphone na nasa loob ng suitcase.
Lahat kami napatingin dito.
Hindi ko iyon nahahawakan.
Luma.
May gasgas.
Pero naka-on.
At ngayon, may incoming call.
Walang pangalan.
Numero lang.
Tumingin ako kay Attorney Mateo.
“Answer,” sabi niya. “Speaker.”
Kinuha ko ang lumang phone at pinindot ang answer.
Ilang segundo, walang nagsalita.
Pagkatapos, isang babaeng boses ang narinig.
Mahina.
Basag.
Pero buhay.
“Marisol Reyes?”
Nanigas ako.
“Oo. Sino ito?”
May mahabang katahimikan.
Pagkatapos, sinabi niya:
“Ako si Isabela Navarro.”
Napaatras si Mama.
Si Papa napahawak sa sandalan ng upuan.
Ako naman, hindi ko alam kung paano huminga.
“Hindi,” bulong ko. “Patay ka na.”
Mahinang tumawa ang babae sa kabilang linya.
Walang saya.
“Ganoon ang gusto nilang paniwalaan ng lahat.”
Napatingin ako sa newspaper clipping.
Sa litrato.
Sa pangalan.
Sa petsa.
“Nasaan ka?” tanong ni Attorney Mateo.
“Wala akong oras,” sabi ni Isabela. “Kung nahanap n’yo ang suitcase, ibig sabihin nagsimula na ulit sila. At kung kasama n’yo si Gabriel, huwag n’yo siyang hayaang makalapit sa kahit anong dokumento.”
“Bakit?” tanong ko.
Dinig ko ang mabilis niyang paghinga.
“Dahil hindi siya ang utak.”
Napatingin kaming lahat sa isa’t isa.
Hindi siya ang utak?
“Si Attorney Cruz?” tanong ko.
“Hindi rin,” sagot ni Isabela.
Lalong nanlamig ang katawan ko.
“Kung hindi sila, sino?”
May narinig akong ingay sa kabilang linya, parang pinto na isinara nang malakas.
Bumilis ang boses ni Isabela.
“Makinig ka. Ang nangyari sa akin, hindi aksidente. Pero hindi ako pinapatay ni Gabriel. Ibinenta niya ako.”
Parang tumigil ang mundo.
Ibinenta.
Hindi ko naintindihan agad ang salita.
O baka ayaw ko lang maintindihan.
“Anong ibig mong sabihin?” mahina kong tanong.
“May grupo silang ginagamit ang kasal para lumapit sa mga babaeng may property, pera, o koneksyon. Kapag napirmahan na ang documents, nawawala ang babae. Minsan aksidente. Minsan mental breakdown. Minsan voluntary disappearance ang inilalabas nila.”
Napahawak ako sa dingding.
“Hindi…”
“Akala ko rin noon hindi posible,” sabi niya. “Hanggang sa ako mismo ang dinala nila sa Tagaytay.”
Narinig ko ang pag-iyak ni Mama sa likod ko.
“Bakit ka tumatawag ngayon?” tanong ni Attorney Mateo. “Bakit hindi ka lumapit sa pulis?”
“Dahil may pulis silang tao. May abogado silang tao. May doktor silang tao. At may pamilya silang kayang bumili ng katahimikan.”
“Pamilya Santos?” tanong ni Papa.
Tahimik si Isabela.
Pagkatapos ay sinabi niya:
“Huwag kayong magtiwala kay Elena Santos.”
Hindi na iyon nakakagulat.
Pero ang sumunod niyang sinabi ang nagpalamig sa lahat.
“Pero mas lalo kayong huwag magtiwala sa taong kasama n’yo ngayon.”
Nanigas ako.
“Sinong kasama namin?”
Isang mahabang katahimikan.
Pagkatapos, narinig ko ang boses ni Isabela, nanginginig.
“Si Mateo Villanueva.”
Dahan-dahan akong lumingon.
Si Attorney Mateo, abogado ng pamilya namin, nakatayo sa tabi ko.
Walang ekspresyon ang mukha niya.
Hawak niya ang envelope ni Isabela.
At saka ko napansin.
Ang kamay niya, dahan-dahang dumudulas papunta sa bulsa ng suit niya.
“Marisol,” sabi ni Isabela sa phone, halos pasigaw na ngayon, “lumayo ka sa kanya. Siya ang pumirma sa death certificate ko.”