akala nila ako ang mawawala sa sariling kasal, pero ang hindi nila alam, hawak ko na ang lihim na sisira sa altar
bahagi 2: akala nila ako ang mawawala sa sariling kasal, pero ang hindi nila alam, hawak ko na ang lihim na sisira sa altar
Hindi ko alam kung gaano katagal akong nakatitig sa larawang iyon.
Parang tumigil ang ulan.
Parang tumigil ang paghinga ko.
Sa screen, nakangiti si Danica habang suot sa daliri ang singsing na ako ang nagpagawa. Ang singsing na tatlong buwan kong pinag-ipunan ang disenyo, ipinagawa sa isang maliit na jewelry shop sa Makati dahil gusto kong may nakatagong ukit sa loob.
g + m, hanggang dulo.
Gabriel at Marisol.
Hanggang dulo.
Nakakatawa.
Hindi pa pala umaabot sa dulo, may ibang babae nang nagsuot.
Tumawag ulit ang unknown number.
Hindi ko sinagot.
Ilang segundo lang, may isa pang mensahe.
“kung matalino ka, huwag ka nang pumunta bukas. nakakahiya lang. pamilya ni gabriel ang pumili kay danica.”
Nanlamig ang mga daliri ko.
Pamilya ni Gabriel?
Ibig sabihin, alam nila?
Alam ng nanay niyang tatlong buwan kong sinamahan sa paghahanap ng simbahan?
Alam ng tatay niyang pinadalhan ko pa ng gamot nang tumaas ang presyon?
Alam ng kapatid niyang ako ang nagbayad ng down payment sa suit dahil “nakalimutan” daw ni Gabriel?
Humigpit ang hawak ko sa cellphone.
Maya-maya, may tumawag.
Si Mama.
“Anak, nasaan ka na? Papunta na kami ng Papa mo.”
Pagkarinig ko sa boses niya, doon ko lang naramdaman na nanginginig pala ako.
“Ma…”
“Anak?”
“Alam ba nila?”
Tahimik ang kabilang linya.
“Alam ba ng pamilya ni Gabriel tungkol kay Danica?”
Hindi agad sumagot si Mama.
At sa katahimikang iyon, may nabuo akong takot.
“Ma, sabihin mo sa akin.”
Marahan siyang huminga.
“Kanina, tinawagan ako ng nanay ni Gabriel.”
Napapikit ako.
“Ano’ng sabi niya?”
“Sabi niya… huwag na raw nating palakihin. Bata pa raw kayo. May mga pagkakamali raw ang lalaki bago ikasal.”
Napatawa ako.
Mahina.
Tuyo.
Walang buhay.
“Pagkakamali?”
“Sinabi ko sa kanya na kung ganyan ang tingin nila sa anak ko, wala na tayong dapat pag-usapan.”
“Pagkatapos?”
“Pagkatapos sinabi niya…” Naputol ang boses ni Mama. “Sinabi niya na kung aatras ka, hindi mawawala ang kasal. Marami raw gustong maging asawa ng anak niya.”
Sandali akong hindi nakapagsalita.
Ang sakit pala kapag hindi lang ikaw ang tinaksilan.
Pati pamilya mo.
Pati dignidad mo.
Pati lahat ng paghahandang ginawa mo, tinatrato nilang dekorasyon lang na puwedeng ipasa sa ibang babae.
“Ma,” sabi ko, pinilit kong gawing matatag ang boses ko, “huwag n’yo munang kanselahin ang simbahan.”
“Marisol?”
“Pupunta ako bukas.”
Nagulat si Mama.
“Anak, sigurado ka ba? Hindi mo kailangang saktan ang sarili mo para lang—”
“Hindi ako pupunta para magmakaawa.”
Tumingin ako sa larawang ipinadala ng unknown number.
Nandoon si Danica, hawak ang singsing ko, nakangiti na parang nanalo siya.
“Pupunta ako para kunin ang akin.”
Kinabukasan, alas-sais pa lang ng umaga, gising na ako.
Walang tulog.
Namamaga ang mata.
Masakit ang pulso.
Pero malinaw ang isip ko.
Isinuot ko ang simpleng puting dress na dapat sana ay gagamitin ko sa civil registration pagkatapos ng church wedding. Hindi ko sinuot ang wedding gown. Hindi ko na kailangan ng mahabang belo para magmukhang bride.
Ako ang tunay na bride.
Kahit hubarin nila sa akin ang singsing, kahit palitan nila ang pangalan sa programa, kahit itulak nila ako palabas ng simbahan.
Ako ang babaeng niloko nila.
At ngayong araw, hindi ako lalabas nang tahimik.
Pagdating ko sa simbahan ng Santo Niño, punong-puno na ang paligid.
May mga bulaklak na sampaguita sa gilid ng pasilyo.
May puting tela sa mga upuan.
May choir na nagpa-practice ng wedding song.
Lahat iyon, ako ang pumili.
Ako ang nagbayad.
Ako ang nagplano.
Pero sa harap ng simbahan, nakita ko ang malaking welcome board.
gabriel & danica
Parang may sumampal sa akin.
Hindi man lang nila pinalitan ang disenyo.
Ang font.
Ang gold border.
Ang maliit na drawing ng alon sa ibaba dahil sinabi kong gusto kong maalala ang Cebu.
Pinalitan lang nila ang pangalan ko.
Nang makita ako ng ilang bisita, biglang nagbulungan.
“Si Marisol ba iyon?”
“Akala ko si Danica ang bride?”
“Hindi ba best friend niya iyon?”
“Diyos ko…”
Lumakad ako papasok.
Bawat hakbang, parang may tinutusok sa dibdib ko.
Sa bandang unahan, nakita ko si Gabriel.
Naka-barong siya.
Ang barong na si Papa ang nagpa-alter dahil abala siya.
Nang makita niya ako, namutla siya.
“Marisol?”
Lumapit siya, mabilis at galit.
“Anong ginagawa mo rito?”
Tiningnan ko siya mula ulo hanggang paa.
“Kasalan ko ito.”
Humigpit ang panga niya.
“Hindi na. Ikaw ang umatras.”
“Umatras ako sa lalaking nagtaksil. Hindi sa lahat ng binayaran ko.”
Sumulyap siya sa mga taong nakatingin.
“Puwede ba, huwag dito? Pag-usapan natin sa labas.”
“Bakit?” ngumiti ako nang bahagya. “Nahihiya ka?”
Dumating si Danica mula sa gilid ng altar.
Suot niya ang wedding gown ko.
Ang gown na pinatahi ayon sa sukat ko.
Kaya pala medyo maluwag sa balikat niya.
Kaya pala kailangan niyang hawakan ang laylayan habang lumalakad.
Sa ulo niya, nakasukbit ang belo ko.
Sa kamay niya, nandoon ang bouquet na ako ang pumili—white orchids at sampaguita, dahil sinabi ni Gabriel noon na bagay daw iyon sa akin.
Sa akin.
Hindi sa kanya.
“Sol…” Mahinang boses ni Danica, may luha agad sa mata. “Hindi ko ginusto na ganito.”
Napatingin ako sa kanya.
“Talaga?”
Tumulo ang luha niya.
“Hindi ko alam kung paano nangyari. Mahal ko lang siya.”
May mga bisitang napabuntong-hininga, na para bang siya ang kawawa.
Siya ang umiiyak.
Siya ang nanginginig.
Siya ang nakasuot ng gown ko habang hawak ang bouquet ko sa altar ko.
Pero siya pa rin ang kawawa.
Napatawa ako.
“Mahal mo lang siya?”
Tumango siya, umiiyak.
“Ayokong saktan ka.”
Doon ako kumuha ng cellphone sa bag.
“Kung ayaw mo akong saktan, bakit mo ipinadala sa akin kagabi ang litrato?”
Nanigas ang mukha ni Danica.
“Hindi ako iyon.”
“Hindi?”
Umiling siya, mas lumakas ang iyak.
“Hindi, Sol. Hindi ko gagawin iyon.”
Tumango ako.
“Kung hindi ikaw, sino?”
Tahimik siya.
Si Gabriel sumingit.
“Tama na, Marisol. Hindi ka ba naaawa sa sarili mo? Lahat ng tao nakatingin.”
“Tama ka.”
Lumakad ako sa gitna ng pasilyo, humarap sa mga bisita, at itinaas ang cellphone ko.
“Dahil lahat ng tao nakatingin, mas mabuti sigurong malaman nila kung ano talaga ang pinapanood nila.”
Lumapit ang nanay ni Gabriel, galit na galit.
“Marisol, walang hiya ka! Kasal ito!”
Humarap ako sa kanya.
“Opo, Tita. Kasal ito. Kasal na ako ang nagbayad ng kalahati. Kasal na ako ang nag-ayos. Kasal na anak n’yo ang sinayang habang nakikipaglandian sa best friend ko.”
Namula ang mukha niya.
“Hindi ka bagay sa pamilya namin. Masyado kang maingay.”
“Hindi po ako maingay noon, Tita. Kaya n’yo ako inapakan.”
Hindi siya nakasagot.
Pinindot ko ang screen.
Lumabas sa malaking projector sa gilid ang unang larawan.
Screenshot ng message ni Danica kay Gabriel.
“kapag kasal na kayo, mas mahirap ka nang kunin.”
Sunod.
Reply ni Gabriel.
“konting tiis na lang. pagkatapos ng kasal, aayusin ko.”
Nagkagulo ang mga bisita.
May napamura.
May tumayo.
May nagtakip ng bibig.
Namuti ang mukha ni Gabriel.
“Marisol, saan mo nakuha iyan?”
Hindi ako sumagot.
Pinindot ko ang susunod.
Voice recording.
Boses ni Danica ang unang narinig.
“Sigurado ka bang papakasalan mo pa siya?”
Boses ni Gabriel, mahina pero malinaw.
“Kailangan. Siya ang may pera para sa condo at reception. Pagkatapos, bahala na.”
Parang gumuho ang buong simbahan sa katahimikan.
Nakita ko si Mama sa dulo ng aisle, nakahawak sa braso ni Papa. Namumula ang mata niya, pero hindi siya umiiyak.
Si Papa naman, tahimik.
Sobrang tahimik.
At doon ako kinabahan.
Dahil kilala ko ang Papa ko.
Kapag galit siya, hindi siya sumisigaw.
Lumalamig siya.
Lumapit si Gabriel sa akin, halos agawin ang cellphone.
“Peke iyan!”
Umatras ako.
“Peke?”
Tumango siya nang paulit-ulit, pawis na pawis.
“Ginawa mo iyan dahil nagseselos ka! Baliw ka na, Marisol!”
Bago pa ako makasagot, biglang tumunog ang speaker ng simbahan.
May bagong audio na nag-play.
Hindi ko iyon pinindot.
Lumingon ang lahat sa sound booth.
Doon nakatayo ang isang lalaking hindi ko kilala.
Nakasuot siya ng itim na polo, hawak ang laptop ng church coordinator.
Sa speaker, narinig ang boses ni Danica.
“Siguraduhin mong hindi makakarating si Sol bukas. Kahit ano’ng mangyari, dapat ako ang lumakad sa aisle.”
Sunod na boses, kay Gabriel.
“Paano kung pumunta siya?”
Tumawa si Danica.
“E di ipamukha natin na siya ang baliw. Ganyan naman lagi. Iiyak siya, sisigaw, tapos tayo ang kawawa.”
Namutla si Danica.
Umurong siya ng isang hakbang.
“Hindi… hindi iyan…”
Pero hindi pa tapos ang recording.
May ikatlong boses na sumunod.
Boses ng nanay ni Gabriel.
“Kapag natuloy si Danica, mas madali nating mapapasunod si Gabriel. Si Marisol, masyadong maraming tanong. At saka, nakuha na natin ang kailangan natin sa kanya.”
Humigpit ang dibdib ko.
Nakuha na natin ang kailangan natin.
Ibig sabihin, hindi lang ito tungkol sa pagtataksil.
May iba pa.
Bumaling sa akin ang lalaking nasa sound booth.
Tinaas niya ang isang brown envelope.
“Miss Marisol,” malakas niyang sabi, “ako po ang dating driver ng pamilya Santos. May isa pa po kayong kailangang makita.”
Lumapit siya sa aisle.
Bawat tao sa simbahan ay nakatingin sa envelope.
Si Gabriel biglang sumigaw.
“Huwag mong ibigay iyan!”
Tumakbo siya papunta sa lalaki.
Pero mas mabilis si Papa.
Hinarangan niya si Gabriel sa gitna ng aisle.
“Subukan mo.”
Nanigas si Gabriel.
Inabot sa akin ng lalaki ang envelope.
Nanginginig ang kamay ko nang buksan ko iyon.
Sa loob, may mga photocopy ng dokumento.
Condo title.
Bank transfer receipts.
At isang kontrata na may pirma ko.
Pero may mali.
Hindi ko iyon pinirmahan.
Hindi ganoon ang pirma ko.
Habang binabasa ko ang unang pahina, tuluyang nanlamig ang katawan ko.
Nakalagay doon na boluntaryo kong inililipat kay Gabriel ang bahagi ng property na binili ko gamit ang sarili kong ipon.
Unti-unti kong itinaas ang tingin ko.
Kay Gabriel.
Kay Danica.
Sa nanay niya.
At sa harap ng lahat, tinanong ko:
“Sinong gumaya sa pirma ko?”
Walang sumagot.
Hanggang sa biglang tumunog ang cellphone ni Danica.
Nalaglag iyon mula sa kamay niya.
Kumalat sa sahig ang screen.
At doon, kitang-kita ng lahat ang bagong message mula sa contact na nakapangalan na:
attorney cruz
“danica, bakit may nag-iimbestiga? sinabi ko na sa’yo, kapag lumabas ang forged signature, lahat kayo makukulong.”