Lahat ng Nawalang Pera
Bahagi 3: Ang Lahat ng Nawalang Pera
Tumakbo palabas si Mariel, pero hindi siya nakalayo.
Sa labas ng bakuran, may ilang kapitbahay nang napahinto dahil sa sigawan mula sa bahay namin. Si Aling Rosa ang unang sumunod, dala ang cellphone niyang may ebidensiya ng transfer.
“Mariel! Bumalik ka rito!” sigaw niya. “Hindi mo puwedeng takasan ang pera ko!”
Si Papa ay mabilis ding lumabas. Sa unang pagkakataon sa buong buhay ko, nakita kong hindi si Mariel ang una niyang pinrotektahan.
Ako ay nakatayo sa may pintuan, hawak ang sarili kong cellphone.
Nanginginig pa rin ang mga daliri ko, pero pinilit kong buksan ang camera at pindutin ang record.
Hindi ko alam kung ano ang susunod na mangyayari.
Pero alam ko na ngayon, kailangan kong magtago ng ebidensiya.
Dati, palagi akong talo dahil wala akong maipakita.
Ngayon, hindi na.
Sa kalye, naabutan ni Papa si Mariel bago pa siya makaliko sa kanto.
Hinawakan niya ang braso nito.
“Umuwi tayo. Ipaliwanag mo ang lahat.”
“Wala akong dapat ipaliwanag!” sigaw ni Mariel, nagpupumiglas. “Pinagtutulungan ninyo ako! Dahil lang sa isang transfer, naniniwala na kayo kay Lira?”
Nang marinig ko ang pangalan ko, halos matawa ako.
Dahil kahit sa sandaling nahuli na siya, ako pa rin ang gusto niyang gawing masama.
Lumapit si Mama sa akin, maputla ang mukha.
“Lira…”
Tiningnan ko siya.
Sa labingwalong taon, ilang beses ko siyang tinawag habang umiiyak?
Ilang beses kong sinabi, “Mama, hindi ko ginastos”?
Ilang beses akong umasa na yayakapin niya ako at sasabihing naniniwala siya sa akin?
Pero ngayon, nang siya naman ang gustong magsalita, wala akong maramdaman kundi lamig.
“Bakit po?” tanong ko.
Nanginig ang labi niya.
“Yung mga pera mo noon… totoo bang…”
Hindi niya natapos ang pangungusap.
Siguro dahil alam niya na ang sagot.
Hindi ako sumagot.
Inangat ko lang ang cellphone ko at itinuro sa recording.
“Ngayon ko lang po natutunang kailangan pala laging may ebidensiya.”
Napayuko si Mama.
Sa labas, dinala ni Papa si Mariel pabalik sa loob ng bahay. Sumunod si Aling Rosa, umiiyak sa galit, habang ang ilang kapitbahay ay nakasilip sa labas.
“Isoli mo ang pera ko,” matigas na sabi ni Aling Rosa. “Ngayon din.”
“Hindi ko hawak ang pera mo!” sigaw ni Mariel.
“Pero nasa account mo!”
“Hindi ko alam kung paano napunta roon!”
“Kung ganoon, buksan mo ang app at ibalik mo!”
Natigilan si Mariel.
Doon namin nakita ang tunay na dahilan ng takot niya.
Hindi niya maibalik agad.
Kinuha ni Papa ang cellphone niya.
“Buksan mo.”
Umiling si Mariel.
“Hindi puwede.”
“Bakit?”
“Hindi ko po puwedeng ibalik.”
Nanlamig ang buong sala.
“Anong ibig mong sabihin na hindi mo puwedeng ibalik?” tanong ni Papa, mababa ang boses.
Bumagsak ang luha ni Mariel.
Pero sa pagkakataong iyon, hindi na ako naawa.
Dahil masyado ko nang kabisado ang luha niyang iyan.
Luha na ginagamit niyang panangga.
Luha na nagpapalambot sa puso ng lahat.
Luha na naging dahilan para ilang taon akong hindi pinaniwalaan.
“Kapag ibinalik ko,” bulong niya, “may mangyayari sa akin.”
Natahimik ang lahat.
Si Aling Rosa ang unang nagsalita.
“Anong klaseng drama na naman iyan?”
Ngunit ako ay napatingin sa mga komentong lumitaw sa harap ko.
【Totoo ang sinasabi niya.】
【Ang sistemang iyon ay nagbibigay sa kanya ng kapangyarihan, pero kapag isinoli niya ang perang ninakaw, babawiin nito ang mga taon, suwerte, at lakas na nakuha niya mula sa biktima.】
【Ang pera lang ang nakikita ng lahat, pero hindi lang pera ang ninakaw niya.】
Nanigas ako.
Hindi lang pera?
Biglang kumirot ang dibdib ko.
Naalala ko ang mga panahong mas mabilis akong mapagod kaysa sa iba.
Ang mga gabing halos hindi ako makatulog bago ang exam.
Ang mga pagkakataong pakiramdam ko ay may pumipigil sa akin tuwing may magandang oportunidad.
At si Mariel?
Palagi siyang mukhang presko.
Palagi siyang swerte.
Kapag may paligsahan, siya ang napipili kahit mas mataas ang score ko.
Kapag may regalo ang kamag-anak, siya ang mas maganda ang natatanggap.
Kapag may mali siyang nagawa, may taong laging handang magpaliwanag para sa kanya.
Hindi lang pera ang kinuha niya.
Kinuha rin niya ang tiwala ng pamilya ko.
Kinuha niya ang pagkakataon kong maging normal na anak.
Kinuha niya ang kapayapaan ng kabataan ko.
Dahan-dahan akong lumapit.
“Mariel.”
Napatingin siya sa akin.
“Lahat ba ng nawala sa akin, nasa iyo?”
Hindi siya sumagot.
Pero ang katahimikan niya ay sapat na.
Tumawa ako nang mahina.
Hindi iyon masayang tawa.
Iyon ang tunog ng isang taong sa wakas ay naintindihan kung gaano kalalim ang sugat na matagal niyang dinadala.
“Isoli mo.”
Umiling siya.
“Hindi mo naiintindihan.”
“Naiintindihan ko,” sabi ko. “Labingwalong taon akong walang sariling pera. Labingwalong taon akong tinawag na sinungaling. Labingwalong taon akong pinarusahan sa kasalanang ikaw ang gumawa. Kaya oo, naiintindihan ko.”
Umiyak siya nang mas malakas.
“Kapag isinoli ko, mawawala lahat sa akin.”
“Lahat ng ano?” tanong ko. “Lahat ng ninakaw mo?”
Natigilan siya.
Si Papa ay napaupo, hawak ang noo. Si Mama naman ay tuluyang umiyak, pero hindi ko alam kung para kanino ang luhang iyon. Para kay Mariel? Para sa akin? O para sa sarili niyang pagkakamali?
Lumapit si Papa kay Mariel.
“Bakit mo ginawa?”
Simple lang ang tanong.
Pero para kay Mariel, parang kutsilyo iyon.
“Dahil pagod na akong maging kawawa!” sigaw niya. “Noong dinala ninyo ako rito, lahat kayo naaawa sa akin. Ulila ako, walang pera, walang magulang. Pero kahit anong bait ko, kahit anong sipag ko, si Lira pa rin ang tunay ninyong anak!”
Nabigla si Mama.
“Mariel, hindi namin ipinadama sa iyo na iba ka.”
“Oo, hindi ninyo sinasadya,” mapait niyang sabi. “Pero alam ko. Kapag may magandang mangyari kay Lira, lahat kayo proud. Kapag ako, sasabihin ninyo, ‘Mabuti naman, kahit mahirap ang pinagdaanan niya.’ Lagi akong kaawa-awa. Lagi akong kulang.”
Tumingin siya sa akin.
“Kaya nang dumating ang pagkakataon, kinuha ko. Akala ko maliit lang. Konting pera lang. Pero gumana. Sa tuwing kumakain ka ng bigay ko, may napupunta sa akin. Pera. Suwerte. Tiwala. Pagmamahal.”
Naramdaman kong parang may humigpit sa lalamunan ko.
“Tiwala?”
Ngumiti siya sa kabila ng luha.
“Hindi mo ba napansin? Habang nawawalan ka ng pera, lalo silang hindi naniniwala sa iyo. At habang tinutulungan kita, lalo nila akong minamahal.”
Napahawak si Mama sa bibig niya.
“Diyos ko…”
Napatingin ako sa kanya.
Sa mukha niya, nakita ko ang pagsisisi.
Pero ang pagsisisi ay hindi kayang ibalik ang labingwalong taon.
Biglang tumunog muli ang cellphone ni Aling Rosa.
May bagong notification.
“May isa na namang transfer attempt!” sigaw niya. “Pero failed!”
Kasabay noon, sumigaw si Mariel.
Napahawak siya sa dibdib niya at napaluhod sa sahig.
“Masakit!” iyak niya. “Masakit!”
Lumapit si Mama, pero pinigilan siya ni Papa.
“Wag muna.”
Sa harap ko, lumitaw ang mga komentong mas mabilis kaysa dati.
【Nagsisimula nang maningil ang sistema.】
【Dahil nabisto na siya at hindi niya naibalik ang unang ninakaw na pera, kukunin ng sistema ang pinakamalapit na mapagkukunan.】
【Kapag hindi naibalik ang pera sa tunay na may-ari bago maghatinggabi, ang pinsala ay kakalat.】
Tumingin ako sa orasan.
Alas sais ng gabi.
May anim na oras kami bago maghatinggabi.
Kinuha ni Papa ang cellphone ni Mariel.
“Isauli mo muna ang pera ni Rosa.”
“Hindi ko kaya!” sigaw ni Mariel.
“Gawin mo.”
“Hindi ninyo ako anak kaya madali ninyo akong itapon!”
Biglang tumayo si Mama.
“Hindi iyan ang dahilan,” sabi niya, nanginginig ang boses. “Minahal ka namin. Pero ginamit mo ang pagmamahal namin para saktan ang anak namin.”
Natahimik si Mariel.
Ako rin.
Dahil iyon ang unang beses na narinig kong tinawag ako ni Mama na anak niya sa paraang may paninindigan.
Pero hindi pa sapat iyon.
Hindi pa roon nagtatapos ang lahat.
Lumapit ako kay Mariel at inilapag sa harap niya ang bank card na ibinigay sa akin kanina.
“Simulan mo sa pera ni Aling Rosa,” sabi ko. “Pagkatapos, isauli mo ang akin. Lahat.”
Tumingala siya sa akin.
Punong-puno ng galit ang mga mata niya.
“Kapag nawala ang lahat sa akin, masaya ka na?”
Tumagal ang katahimikan.
Pagkatapos, sumagot ako.
“Hindi ako magiging masaya dahil nasaktan ka. Magiging malaya ako dahil matatapos na ang pananakit mo.”
Napahinto siya.
Sa unang pagkakataon, wala siyang naisagot.
Si Papa ang nagpasya.
“Bukas pupunta tayo sa bangko. Pero ngayong gabi, ibabalik mo ang kay Rosa gamit ang app mo. At lahat ng records, ise-save natin.”
“Hindi,” bulong ni Mariel.
Pero hawak na ni Papa ang cellphone niya.
At sa gabay ni Aling Rosa, sinimulan nilang ibalik ang pera.
Nang mapindot ang final confirmation, biglang napasigaw si Mariel.
Isang malakas na hangin ang tila dumaan sa loob ng sala, kahit sarado ang lahat ng bintana.
Namatay ang ilaw.
Sumigaw si Mama.
Hawak ko ang gilid ng mesa, pilit na nanatiling nakatayo.
Sa dilim, may narinig akong boses.
Hindi galing kina Mama.
Hindi galing kay Papa.
Hindi galing kay Mariel.
Isang malamig na boses na tila nanggaling mismo sa loob ng ulo ko.
“Ang unang utang ay naibalik.”
“Ngunit ang pinakamalaking biktima ay hindi pa nababayaran.”
Pagbalik ng ilaw, lahat kami ay nakatingin sa akin.
At sa harap ko, lumitaw ang isang malinaw na listahan.
Mga petsa.
Mga halaga.
Mga pangyayaring kinuha sa akin.
At sa pinakahuling linya, nakasulat:
【Kabuuang utang kay Lira: hindi lamang pera, kundi labingwalong taong kapalaran.】
Napahinga ako nang malalim.
Ngayong gabi, hindi lang pera ang babawiin ko.
Babawiin ko ang sarili kong buhay.