“KUYA, PUWEDE MO BA AKONG AMPUNIN KAHIT PARANG ASO O PUSA LANG?”—ITO ANG TANONG NG BATANG INIWAN NG INA SA HAGDANAN, PERO NANG MAGISING SIYA SA SOFA NG ISANG LASENGGO, ISANG LIHIM ANG BABAGO SA BUHAY NILA HABAMBUHAY

“KUYA, PUWEDE MO BA AKONG AMPUNIN KAHIT PARANG ASO O PUSA LANG?”—ITO ANG TANONG NG BATANG INIWAN NG INA SA HAGDANAN, PERO NANG MAGISING SIYA SA SOFA NG ISANG LASENGGO, ISANG LIHIM ANG BABAGO SA BUHAY NILA HABAMBUHAY

“Kuya, puwede mo ba akong alagaan? Kahit parang aso o pusa lang. Hindi naman ako magastos. Marunong akong maglinis, magluto, at sumunod sa utos.”

Iyan ang sinabi ko sa lalaking araw-araw umuuwi nang lasing.

Dinighay niya ako sa mukha bago sumagot.

“Baliw ka ba, bata?”

Pagkatapos, malakas niyang isinara ang pinto.

Akala ko, doon na matatapos ang pag-asa kong magkaroon ulit ng tahanan.

Pero nang magising ako kinahatinggabi, nakahiga na ako sa malambot na sofa niya.

At ang lalaking kinatatakutan ko, siya palang unang taong magpaparamdam sa akin kung ano ang tunay na pagmamahal.

Siyam na taong gulang ako nang iwan ako ni Mama.

Ang pangalan ko ay Mika.

Dati kaming nakatira sa isang maliit na inuupahang kuwarto sa ikalimang palapag ng lumang apartment sa Tondo, Maynila.

Isang hapon, inutusan ako ni Mama na bumili ng sigarilyo sa tindahan.

Binigyan niya ako ng dalawampung piso.

“Mika, bilisan mo, ha? May aasikasuhin lang si Mama.”

Masaya akong tumakbo pababa.

Pero pagbalik ko, wala na siya.

Wala na rin ang mga damit niya, ang lumang maleta, at ang alkansiyang pinag-ipunan ko ng halos isang taon.

Noong una, akala ko nagbibiro lang siya.

Umupo ako sa tabi ng pinto at naghintay.

Lumipas ang gabi.

Sumikat ang araw.

Hindi bumalik si Mama.

Alam kong may bago siyang nobyo. Ilang beses ko siyang narinig na nagsasabing magpapakasal na sila.

Minsan, narinig ko rin siyang umiiyak habang kausap ang kaibigan niya.

“Ayaw niya ng babaeng may anak. Paano naman ako magkakaroon ng bagong buhay?”

Hindi ko naunawaan noon kung bakit kailangang mamili sa pagitan ng anak at ng bagong buhay.

Pero nang mawala si Mama, naintindihan ko.

Ako pala ang ayaw niyang isama.

Pagkalipas ng dalawang linggo, pinaalis ako ni Aling Cora, ang may-ari ng apartment.

“Wala nang nagbabayad ng renta! Hindi ka puwedeng tumira rito!”

“Pero po, baka bumalik si Mama…”

“Hindi na babalik ang nanay mo! Kailan ka ba matututo?”

Kinuha ko ang lumang school bag, dalawang damit, at ilang karton.

Ginawa kong higaan ang karton sa sulok ng hagdanan.

Tuwing gabi, doon ako natutulog.

Tuwing umaga, nangangalakal ako ng plastik na bote.

Minsan, binibigyan ako ng libreng pandesal ng tindera sa kanto.

May mga araw na tubig lang ang laman ng tiyan ko.

Pero hindi ako umiiyak.

Sabi kasi ni Mama noon, walang may gusto sa batang iyakin.

Isang araw, may isinamang lalaki si Aling Cora para tingnan ang dati naming kuwarto.

Matangkad siya, malaki ang tiyan, makapal ang kilay, at laging nakakunot ang noo.

Amoy alak siya.

“Dito ang kuwarto,” sabi ni Aling Cora. “Tahimik naman dito. Huwag mo lang pansinin ang batang nasa hagdan.”

Tumingin sa akin ang lalaki.

Agad akong yumuko.

Narinig kong nagbayad siya ng deposito.

Pagkaalis nila, may nakita akong limampung pisong nakahulog sa sahig.

Dinampot ko iyon at hinabol si Aling Cora.

“Aling Cora! Nahulog po ang pera ninyo!”

Napalingon siya.

“Hindi akin iyan!”

“Pero nakita ko pong galing sa bulsa ninyo!”

“Sinabi nang hindi akin! Ang kulit mong bata!”

Mabilis siyang lumayo.

Ngumiti ako habang hawak ang pera.

Hindi iyon ang unang pagkakataon.

Minsan, sampung piso ang nahuhulog niya. Minsan, bente.

Akala ko talagang makakalimutin lang siya.

Hindi ko alam na iyon ang paraan niya para matulungan ako nang hindi ko nararamdamang namamalimos ako.

Itinago ko ang limampung piso sa loob ng notebook.

Mayroon na akong tatlong daan at walumpu’t tatlong piso.

Sapat na iyon para sa ilang araw na pagkain.

Lumipas ang isang buwan.

Ang bagong umuupa ay si Mang Ruben.

Araw-araw, madaling-araw na siyang umuuwi.

Madalas siyang lasing.

Minsan, naririnig kong may kinakausap siya sa telepono habang sumisigaw.

“Sinabi ko nang ayoko! Tigilan ninyo ako!”

Takot na takot ako sa kanya.

Kaya kapag naririnig ko ang yabag niya, agad akong nagtatago sa likod ng mga karton.

Hanggang dumating ang panahon ng malalakas na ulan.

Bumaba ang temperatura sa gabi.

Nabasa ang higaan kong karton dahil sa tumutulong bubong.

Nagkaroon ako ng lagnat.

Tatlong araw akong nanghina.

Isang madaling-araw, hindi na ako nakapagtago nang dumating si Mang Ruben.

Nakita niya akong nanginginig sa hagdanan.

“Ano’ng ginagawa mo riyan?”

“W-wala po…”

“Bakit hindi ka umuuwi?”

Hindi ako sumagot.

Matagal niya akong tinitigan bago pumasok sa kuwarto.

Nang magsara ang pinto, bigla akong nakaramdam ng matinding takot.

Hindi dahil sa kanya.

Kundi dahil naisip kong baka hindi ko kayaning mabuhay sa susunod na malamig na gabi.

Kaya kahit nanginginig ang mga tuhod ko, tumayo ako.

Kumatok ako sa pinto niya.

Pagbukas niya, halos hindi ako makahinga.

“Kuya…”

“Ano?”

“Puwede mo po ba akong alagaan?”

Kumunot ang noo niya.

“Maging mabait po ako. Maghuhugas ako ng pinggan. Maglalaba. Magwawalis. Hindi ako hihingi ng laruan.”

Napalunok ako.

“Kahit sa sahig lang ako matulog. Kahit parang aso o pusa lang ang turing ninyo sa akin…”

Naramdaman kong tumulo ang luha ko.

“Basta po huwag ninyo akong paalisin. Gusto ko lang mabuhay hanggang matapos ang tag-ulan.”

Matagal siyang hindi nagsalita.

Pagkatapos, dumighay siya.

“Baliw ka ba?”

BANG!

Isinara niya ang pinto.

Bumalik ako sa karton ko.

Tinakpan ko ang bibig para hindi marinig ang pag-iyak ko.

“Mama,” bulong ko, “baka hindi na talaga kita mahintay…”

Hindi ko namalayang nawalan ako ng malay.

Nang magising ako, madilim na ang paligid.

Pero kakaiba.

Hindi malamig ang likod ko.

May malambot na unan sa ilalim ng ulo ko.

May kumot sa katawan ko.

At may amoy ng mainit na sabaw.

Dahan-dahan akong bumangon.

Nasa loob ako ng kuwarto ni Mang Ruben.

Nakahiga ako sa sofa!

Biglang bumukas ang ilaw.

Lumabas siya mula sa kusina, may dalang mangkok ng mainit na noodles.

“O, batang gala! Kumain ka!”

Agad kong tinanggap ang pagkain.

Habang humihigop ako ng sabaw, narinig ko siyang may kausap sa telepono.

“Oo, dinala ko na sa health center. Binigyan na ng gamot. Bumaba na ang lagnat.”

Tumahimik siya sandali.

“Tinanong ko na rin sa barangay. Hindi nila mahanap ang nanay. Patay na ang numero. Pati address na iniwan, hindi totoo.”

Napatigil ako sa pagkain.

Hindi totoo ang address ni Mama?

Ibig sabihin, sinadya niya talagang mawala?

Pinunasan ko ang mga mata ko.

Ayokong makita ni Mang Ruben na umiiyak ako.

Pero bago ko maibalik ang kutsara sa bibig, narinig ko ang susunod niyang sinabi.

“Hindi ko pa sinasabi sa bata. Pero sigurado na ako.”

Bumaba ang boses niya.

“Siya ang anak ng babaeng hinahanap ko sa loob ng siyam na taon.”

Nanigas ang buong katawan ko.

Pagkatapos, narinig ko ang mga salitang nagpahulog sa kutsarang hawak ko.

“At kung tama ang hinala ko… ako ang tunay niyang ama.”

BAHAGI 2 — BUONG PAGPAPATULOY SA WEBSITE

Nalaglag ang kutsara sa sahig.

Malakas ang tunog nito sa tahimik na kuwarto.

Napalingon si Mang Ruben.

“Mika?”

Hindi ako makapagsalita.

Narinig ko ang lahat.

Siya raw ang tunay kong ama?

Pero sabi ni Mama, namatay na ang tatay ko bago pa ako ipinanganak.

Dahan-dahan kong ibinaba ang mangkok.

“Kuya… ano po ang ibig ninyong sabihin?”

Nakita kong nagbago ang mukha niya.

Hindi na siya mukhang galit.

Mukha siyang natatakot.

“May narinig ka?”

Tumango ako.

“Anak n’yo po ba talaga ako?”

Napaupo siya sa kabilang upuan.

Matagal siyang nakatitig sa sahig.

Pagkatapos, hinawakan niya ang isang lumang kuwintas na nakasabit sa leeg niya.

“Mika, may itatanong ako. Ang pangalan ba ng nanay mo ay Marissa Villanueva?”

Tumango ako.

“At mayroon ba siyang peklat sa kaliwang kamay?”

“Opo. Napaso raw po siya noong bata pa siya.”

Napapikit si Mang Ruben.

Nakita kong nanginginig ang mga daliri niya.

“Diyos ko…”

Bigla siyang tumayo at pumasok sa kuwarto.

Pagbalik niya, may dala siyang lumang litrato.

Isang dalagang nakangiti sa tabi ng mas batang lalaki.

Si Mama iyon.

At ang lalaki…

Si Mang Ruben.

“Bago ka ipinanganak,” mahinang sabi niya, “mahal na mahal ko ang nanay mo.”

Noong dalawampu’t anim na taong gulang pa lamang si Mang Ruben, nagtatrabaho siya bilang mekaniko sa isang talyer sa Caloocan.

Doon niya nakilala si Mama.

Nagbebenta noon si Mama ng pagkain sa mga manggagawa.

Araw-araw siyang bumibili ng ulam kahit may baon na siya, para lang makausap ito.

Hanggang naging magkasintahan sila.

Nag-ipon sila para sa maliit na kasal.

Pero isang gabi, nagkaroon ng aksidente sa talyer.

Isang sasakyan ang nasunog.

Nasugatan ang isang katrabaho.

Si Mang Ruben ang napagbintangang nagpabaya sa pag-aayos nito.

Habang iniimbestigahan ang insidente, nawalan siya ng trabaho.

Nabaon siya sa utang.

Nagsimulang mag-away sila ni Mama.

“Hindi ako makapagpapalaki ng pamilya kung puro problema ang dala mo!” sigaw raw ni Mama noon.

Umalis siya nang walang paalam.

Hindi alam ni Mang Ruben na buntis na pala siya.

Sinubukan niya itong hanapin.

Pero nagpalit ito ng numero at tirahan.

Pagkalipas ng ilang taon, may nagsabi sa kanyang may anak na si Marissa.

Hindi niya alam kung anak niya iyon.

Ngunit hindi niya nakalimutan.

“May dahilan kung bakit ako napunta sa apartment na ito,” sabi niya.

“May nakakita sa nanay mo rito ilang buwan na ang nakaraan. Akala ko mahahanap ko siya.”

Tiningnan niya ako.

“Pero ikaw ang nakita ko.”

Hindi ko alam kung matutuwa ako o matatakot.

“Kung ganoon po… bakit ninyo ako pinabayaan sa hagdan?”

Parang may sumuntok sa kanya.

Napayuko siya.

“Dahil duwag ako.”

Tahimik akong nakinig.

“Akala ko kapag hindi kita pinansin, makakaalis ako at maipagpapatuloy ang buhay ko. Natakot akong baka anak kita at hindi ko kayaning maging ama.”

Napatingin siya sa bote ng alak sa mesa.

“Hindi rin ako maayos na tao, Mika.”

Hindi ko alam kung paano siya sasagutin.

Kaya isang tanong lang ang naibulong ko.

“Pero kung anak ninyo ako… hindi na po ba ninyo ako palalayasin?”

Bigla niyang tinakpan ang mukha niya.

Matagal siyang hindi nagsalita.

Nang ibaba niya ang mga kamay, namumula ang kanyang mga mata.

“Hindi na.”

Kinabukasan, hindi siya uminom.

Sa halip, dinala niya ako sa isang pampublikong ospital upang magtanong tungkol sa DNA test.

Ipinaliwanag ng doktor ang proseso.

Kailangan munang ayusin ang mga dokumento at pahintulot.

Hindi ko gaanong naintindihan.

Ang alam ko lang, ilang araw na akong natutulog sa sofa, at tuwing umaga ay may mainit na almusal na naghihintay.

Minsan, itlog at kanin.

Minsan, pandesal at gatas.

Isang araw, bumili siya ng maliit na toothbrush na kulay rosas.

“O, sa iyo.”

Natuwa ako.

“Kuya, puwede po bang dito ko ilagay?”

Itinuro ko ang baso sa tabi ng toothbrush niya.

“Oo naman.”

Napangiti ako.

Sa unang pagkakataon matapos akong iwan ni Mama, may lugar na ulit ang gamit ko sa loob ng isang bahay.

Makalipas ang dalawang linggo, dumating ang resulta ng pagsusuri.

Kasama namin si Aling Cora sa ospital.

Siya ang tumulong maghanap ng mga dokumento ni Mama.

Nang ibigay ng doktor ang papel, hindi agad ito binuksan ni Mang Ruben.

“Mika,” sabi niya, “kahit ano ang nakasulat dito, hindi ka babalik sa hagdanan.”

Tumango ako.

Binuksan niya ang sobre.

Matagal siyang nakatitig.

Pagkatapos, bigla siyang umiyak.

Hindi ko pa siya nakikitang umiyak.

“Kuya?”

Inabot niya sa akin ang papel.

Hindi ko naintindihan ang maraming salitang Ingles.

Pero itinuro niya ang isang bahagi.

Probability of Paternity: 99.99%.

“Mika,” nanginginig niyang sabi, “anak nga kita.”

Hindi ko alam kung ano ang dapat kong maramdaman.

Kaya tinanong ko siya.

“Puwede na po ba kitang tawaging Papa?”

Agad niya akong niyakap.

“Oo, anak. Oo.”

Mahigpit ang yakap niya.

Amoy sabon ang damit niya.

Wala na ang dating matapang na amoy ng alak.

At sa unang pagkakataon, hindi ako natakot sa malaki niyang mga kamay.

Akala ko tapos na ang lahat ng problema namin.

Pero isang hapon, habang gumagawa ako ng assignment, may kumatok sa pinto.

Pagbukas ni Papa, nakita ko ang isang babaeng matagal kong hinintay.

Si Mama.

Mas maganda ang suot niya kaysa dati.

May bagong bag at makintab na sapatos.

Pero nang makita niya ako, hindi siya ngumiti.

“Mika?”

Napatayo ako.

“Mama!”

Gusto kong tumakbo papunta sa kanya.

Pero bigla kong naalala ang mga gabing nanginginig ako sa hagdan.

Ang mga araw na wala akong makain.

Ang bawat yapak na inakala kong sa kanya.

Natigil ako.

Tumingin siya kay Papa.

“Ruben? Ikaw?”

Tumigas ang mukha ni Papa.

“Marissa.”

Nagkatinginan sila.

Pagkatapos, napansin ni Mama ang mga gamit ko sa loob ng kuwarto.

“Ano’ng ginagawa ng anak ko rito?”

Hindi sumagot si Papa.

Ako ang nagsalita.

“Dito na po ako nakatira.”

Biglang tumaas ang boses ni Mama.

“Bakit? Sino’ng nagsabing puwede kang sumama sa kanya?”

Napayuko ako.

“Akala ko po hindi ka na babalik.”

“Anak, pansamantala lang akong umalis!”

Napatingin ako sa kanya.

“Dalawang buwan po akong naghintay.”

Natahimik siya.

“Hinahanap kita araw-araw, Mama.”

Hindi siya sumagot.

“Pumunta po ako sa dati mong trabaho. Wala ka na raw doon. Tinawagan kita pero hindi na gumagana ang numero mo.”

Napakagat siya sa labi.

“Mika, komplikado ang sitwasyon.”

Doon nagsalita si Papa.

“Komplikado? Iniwan mo ang siyam na taong gulang na bata nang walang pagkain at matutuluyan!”

“Hindi mo alam ang pinagdaanan ko!”

“At alam mo ba ang pinagdaanan ng anak mo?”

Biglang natahimik ang buong kuwarto.

Umupo si Mama.

Inamin niyang may bago siyang kinakasama sa Quezon City.

May negosyo raw ang lalaki.

Nangako itong pakakasalan siya.

Pero ayaw nitong magkaroon ng batang nakatira sa bahay.

“Kaya iniwan mo si Mika?” tanong ni Papa.

Napayuko siya.

“Akala ko makakabalik ako kapag maayos na ang lahat.”

“Bakit hindi ka nag-iwan ng totoong numero?”

Wala siyang naisagot.

Unti-unti kong naintindihan.

Hindi aksidente ang pagkawala niya.

Hindi siya naligaw.

Hindi siya nakalimot.

Pinili niyang umalis nang hindi ako kasama.

“Mama,” tanong ko, “mas mahal mo po ba siya kaysa sa akin?”

Napatingin siya sa akin.

“Huwag kang magsalita nang ganyan.”

“Pero totoo po ba?”

Nagsimulang tumulo ang luha niya.

“Mika, mahal kita.”

“Kung mahal mo po ako, bakit hindi mo ako isinama?”

Walang lumabas na salita sa bibig niya.

At doon ko naramdaman ang isang bagay na mas masakit kaysa gutom.

Ang malaman na ang taong pinakahihintay mo ay hindi naman pala nagmamadaling bumalik.

Maya-maya, sinabi ni Mama na gusto niya akong isama.

Napahawak ako sa damit ni Papa.

“Hindi po.”

Nagulat siya.

“Ano?”

“Dito na po ako kay Papa.”

“Hindi mo siya kilala! Umiinom iyan!”

Napatingin ako kay Papa.

Hindi niya itinanggi.

“Totoo,” sabi niya. “Marami akong pagkakamali. Pero hindi ko na hahayaang magutom o matulog sa hagdan ang anak ko.”

Tumingin siya kay Mama.

“At hindi mo siya basta makukuha sa pamamagitan ng pagsigaw. Dadaan tayo sa tamang proseso.”

Sa mga sumunod na araw, lumapit si Papa sa social worker at sa mga kinauukulang tanggapan upang ayusin ang aking pangangalaga.

Hindi naging madali.

May mga dokumentong kailangang hanapin.

May mga panayam.

May mga tanong na paulit-ulit kong sinagot.

Pero sa bawat pagkakataon, katabi ko si Papa.

Minsan, tinanong ako ng social worker kung bakit gusto kong manatili sa kanya.

Simple lang ang sagot ko.

“Dahil po kapag sinabi niyang babalik siya, bumabalik talaga siya.”

Isang gabi, nakita kong nakaupo si Papa sa kusina.

May bote ng alak sa harap niya.

Nanginginig ang kamay niya.

Lumapit ako.

“Papa?”

Nagulat siya.

“Bakit gising ka pa?”

“Hindi po ako makatulog.”

Tiningnan ko ang bote.

“Uminom ka na naman po ba?”

Umiling siya.

“Hindi.”

“Bakit po may alak?”

Matagal siyang tumingin dito.

“Dahil minsan, gusto ko pa rin.”

Hindi ko alam ang isasagot.

Pagkatapos, kinuha niya ang bote at inilayo.

“Pero hindi ibig sabihin na gusto ko, kailangan kong gawin.”

Kinabukasan, nagpunta siya sa health center para humingi ng tulong.

Nagsimula siyang dumalo sa mga pagpupulong para sa mga taong may problema sa pag-inom.

May mga araw na iritable siya.

May mga gabing hindi siya makatulog.

Pero hindi na niya ako pinapasan ng problema niya.

Kapag nahihirapan siya, tumatawag siya sa isang kaibigan o sa kanyang tagapayo.

Unti-unti, natuto kaming mamuhay nang hindi pinaghaharian ng takot.

Pagkalipas ng anim na buwan, lumipat kami sa mas maayos na apartment sa Valenzuela.

May dalawang kuwarto.

Isang maliit para kay Papa.

At isang kuwartong may bintana para sa akin.

Nang buksan ko ang pinto, nakita ko ang isang kama, mesa, at bookshelf.

May nakapatong na bagong school bag.

“Papa… sa akin po lahat ito?”

Ngumiti siya.

“Hindi. Sa kapitbahay.”

Napanganga ako.

Bigla siyang tumawa.

“Biro lang! Siyempre sa iyo!”

Niyakap ko siya nang mahigpit.

“Salamat po!”

Hinaplos niya ang buhok ko.

“Hindi mo kailangang magpasalamat sa pagkakaroon ng sariling kama, anak.”

Pero para sa akin, napakalaking bagay noon.

Dati, natatakot akong humiga dahil baka paggising ko ay paalisin na naman ako.

Ngayon, mayroon akong kuwartong puwede kong balikan.

May pangalan ko sa pinto.

At may taong magtatanong kung kumain na ako.

Isang Linggo, bumisita si Aling Cora.

May dala siyang isang supot ng mangga.

Habang nagkakape sila ni Papa, naalala ko ang mga perang napupulot ko noon.

“Aling Cora, ang dami n’yo pong nahuhulog na pera dati!”

Bigla siyang nabilaukan.

Napatawa si Papa.

“Talaga?”

“Opo! Minsan sampu, minsan bente, minsan singkuwenta!”

Namula ang mukha ni Aling Cora.

“Aba, makakalimutin lang talaga ako!”

Tiningnan ko siya.

“Pero bakit po palagi ninyong sinasabing hindi sa inyo?”

Hindi siya agad sumagot.

Pagkatapos, marahan niyang hinawakan ang kamay ko.

“Dahil alam kong hindi mo tatanggapin kapag basta ko ibinigay.”

Napatigil ako.

“Alam kong naghihintay ka pa sa nanay mo. Ayokong maramdaman mong wala ka nang dignidad dahil kailangan mo ng tulong.”

Nagsimulang lumabo ang paningin ko.

“Bakit po ninyo ako tinulungan?”

Ngumiti siya nang malungkot.

“Dahil may anak din ako, Mika. At kung sakaling mawala ako, sana may taong hindi rin siya pababayaan.”

Niyakap ko siya.

Mahigpit.

Sa wakas, naintindihan ko kung bakit laging may nahuhulog na pera sa tuwing dumarating siya.

Hindi pala siya makakalimutin.

Sadyang hindi niya kayang tiising makita akong nagugutom.

Lumipas ang tatlong taon.

Labindalawang taong gulang na ako.

Mas matangkad na ako.

Mas maayos na rin ang buhay namin.

Si Papa ay nagtatrabaho na bilang mekaniko sa isang malaking talyer.

Hindi naging perpekto ang pagbabago niya, pero patuloy siyang nagpapagamot at humihingi ng suporta para manatiling malayo sa alak.

Paminsan-minsan, nagpapadala si Mama ng mensahe.

May pagkakataong nagkikita kami sa tulong ng mga nakatatandang nag-aayos ng aming sitwasyon.

Hindi ko siya kinamumuhian.

Pero natutuhan kong hindi lahat ng sugat ay gumagaling dahil lamang may humingi ng tawad.

Kailangan din ng panahon, katapatan, at paulit-ulit na pagpapatunay.

Hindi ko alam kung magiging malapit pa kami tulad ng dati.

Pero hindi na ako naghihintay sa hagdanan.

Isang araw, nagkaroon kami ng programa sa paaralan.

Ang tema ay “Ang Taong Pinakamalaking Inspirasyon Ko.”

Maraming kaklase ko ang nagsulat tungkol sa mga doktor, guro, at sikat na personalidad.

Ako, tungkol kay Papa.

Nang tawagin ang pangalan ko, umakyat ako sa entablado.

Nasa likod siya ng bulwagan, nakasuot ng malinis na polo.

Mukha siyang kinakabahan.

Binuksan ko ang papel ko.

“Noong siyam na taong gulang ako, wala akong bahay.”

Tumahimik ang lahat.

“Natulog ako sa hagdanan. Kumain ako ng tirang pagkain. At isang gabi, nakiusap ako sa isang lalaking hindi ko kilala.”

Huminga ako nang malalim.

“Sinabi ko sa kanya, puwede niya akong alagaan kahit parang aso o pusa lang.”

Nakita kong napayuko si Papa.

“Tinawag niya akong baliw at isinara ang pinto.”

May ilang magulang na nagulat.

“Pero noong gabing iyon, nang magising ako, nasa sofa na ako. May kumot ako. May mainit na pagkain.”

Nagsimula nang manginig ang boses ko.

“Ang akala kong nakakatakot na lalaki, siya palang taong magtuturo sa akin na hindi kailangang maging perpekto para matutong magmahal.”

Tumingin ako kay Papa.

“Ngayon, hindi na ako natutulog sa karton. Hindi na ako natatakot kapag umuulan. At hindi na ako humihiling na alagaan na parang hayop.”

Tumulo ang luha ko.

“Dahil may Papa na ako.”

Tumayo siya mula sa kanyang upuan.

Nakita kong pinupunasan niya ang mga mata niya.

Ngumiti ako.

“Papa, salamat po dahil binuksan mo ang pinto noong gabing wala nang ibang gustong magbukas para sa akin.”

Pagkatapos ng programa, niyakap niya ako nang mahigpit.

“Anak,” bulong niya, “ako dapat ang magpasalamat sa iyo.”

“Bakit po?”

“Dahil noong gabing kumatok ka sa pinto ko, akala mo ikaw ang nangangailangan ng maliligtas.”

Hinawakan niya ang mukha ko.

“Pero ang totoo, pareho tayong nangangailangan ng bagong simula.”

Nang gabing iyon, bago matulog, may nakita akong maliit na kahon sa ibabaw ng mesa ko.

Sa loob ay ang lumang notebook na ginamit kong taguan ng pera noong nakatira pa ako sa hagdanan.

Nandoon pa rin ang ilang lumang perang papel.

May kasama ring sulat mula kay Papa.

“Mika, itinago ko ito para hindi mo makalimutan kung gaano ka katapang. Pero sana, mula ngayon, hindi mo na kailangang maging matapang para lang mabuhay. Puwede ka nang maging bata. Puwede kang magkamali, umiyak, tumawa, at mangarap. Hindi mo kailangang pagtrabahuhan ang pagmamahal ko. Anak kita, at sapat na iyon.”

Yakap ang sulat, lumabas ako ng kuwarto.

Nasa kusina si Papa, naghuhugas ng pinggan.

“Papa!”

“O, bakit?”

“Puwede po ba kitang yakapin?”

Ngumiti siya.

“Kailangan mo pa bang magpaalam?”

Tumakbo ako papunta sa kanya.

At sa loob ng yakap na iyon, naalala ko ang batang minsang nanginginig sa hagdanan, nagmamakaawang alagaan kahit parang aso o pusa.

Kung makakausap ko ang batang iyon, ito ang sasabihin ko:

“Mika, hindi mo kailangang magmakaawa para mahalin ka. Hindi ka pabigat. Hindi ka pagkakamali. At hindi mo kailangang maging kapaki-pakinabang para magkaroon ng karapatang manatili sa isang tahanan.”

Dahil sa wakas, natutuhan ko ang isang katotohanang hindi itinuro sa akin ng mundo noong maliit pa ako.

Ang isang bata ay hindi dapat magmakaawa para lamang magkaroon ng pagkain, tirahan, at pagmamahal. Karapatan niya ang lahat ng iyon.