Bahagi 3: Ang Lagdang Hindi Ko Ginawa at ang Negosyong Itinayo sa Pagtitiis Ko
Bahagi 3: Ang Lagdang Hindi Ko Ginawa at ang Negosyong Itinayo sa Pagtitiis Ko
Alas-dos ng madaling-araw nang tuluyan kong maunawaan na hindi lamang puso ko ang niloko nina Marco at Jessa.
Pati ang mga dokumentong pinirmahan ko nang may tiwala ay ginagamit na nila laban sa akin.
Nakatitig ako sa deed of sale na ipinadala ng equipment buyer. Nakalagay roon ang halagang ₱245,000 para sa oven na binili ko ng ₱310,000 dalawang taon na ang nakararaan.
Iyon ang kauna-unahang mamahaling kagamitan ng Pugon at Puso.
Naalala ko pa kung paano ako nakipagtawaran sa supplier, nagkumpara ng presyo, at nag-ipon ng ilang buwan bago tuluyang binayaran ang makina.
Noong araw na dumating iyon sa panaderya, halos maiyak si Marco sa tuwa.
Niyakap niya ako sa harap ng mga empleyado.
“Kapag nakatayo na ang negosyo, ikaw ang unang babayaran ko, Mia.”
Pinaniwalaan ko siya.
Ngayon, may nakahanda nang dokumentong nagbebenta ng oven nang hindi ko nalalaman.
At ang pera mula sa bentahan?
Wala akong ideya kung saan nila dadalhin.
Hindi ako natulog.
Binuksan ko ang lumang laptop at isa-isang hinanap ang lahat ng resibo, kasunduan, bank transfer, at mensaheng may kaugnayan sa panaderya.
May digital copy ako ng promissory note ni Marco para sa ₱480,000.
Malinaw na nakasaad ang buwanang bayad at ang kondisyon kung sakaling tumigil siya sa pagbabayad.
Tatlong hulog na ang hindi niya naibibigay.
Mayroon ding kasulatan para sa oven. Pumayag akong gamitin niya iyon nang walang upa habang sinusunod niya ang aming napagkasunduan.
Hindi kasama sa pahintulot ang pagbebenta, pagsasangla, o paglilipat ng pagmamay-ari.
Lalo namang hindi kasama ang paggaya sa pirma ko.
Pinagsama-sama ko ang mga dokumento sa isang folder at gumawa ng listahan ng mga pangyayaring may eksaktong petsa.
Hindi ko ginusto na gawin iyon.
Pero alam kong kung magpapadala ako sa galit, baka ako pa ang mawalan ng paninindigan.
Bandang alas-sais ng umaga, tumawag ako kay Atty. Reina Marquez, isang abogadang matagal nang kakilala ng kumpanya namin.
Ipinaliwanag ko ang nangyari at ipinadala ang mga dokumentong hawak ko.
Hindi niya ako pinangakuan ng agarang pag-aresto o biglaang pagbabalik ng pera.
Sa halip, malinaw niyang sinabi ang kailangan naming gawin.
“Una, ipaalam agad sa buyer na pinagtatalunan mo ang deed of sale at hindi ka pumirma. Ikalawa, itago ang orihinal na mga kasunduan. Ikatlo, huwag kang magkukusang gumawa ng anumang maaaring gamitin laban sa iyo.”
“Opo, Attorney.”
“At Mia?”
“Po?”
“Hindi sukatan ng pagiging mabuting tao ang patuloy na pagpapagamit sa taong nanloloko sa iyo.”
Iyon ang unang pangungusap na nakapagpatahimik sa isip ko buong gabi.
Nagpadala kami ng pormal na abiso sa equipment buyer, kalakip ang patunay na ako ang may-ari at ang aking pagtutol sa sinasabing bentahan.
Sumagot ang kumpanya na pansamantala nilang ipagpapaliban ang pagkuha ng oven habang nililinaw ang pagmamay-ari.
Hindi pa iyon tagumpay.
Pero sa unang pagkakataon, may bagay na hindi natuloy ayon sa plano nina Marco at Jessa.
Pagsapit ng alas-nuwebe, dumating si Marco sa condominium.
Mukha siyang puyat, ngunit hindi siya mukhang nagsisisi.
Pagkabukas pa lamang ng pinto, agad siyang nagsalita.
“Bakit mo kinontak ang buyer?”
Tiningnan ko siya nang diretso.
“Dahil oven ko ang ibinebenta ninyo.”
“Hindi mo ba naiintindihan? Kailangan namin ng puhunan para sa bagong branch.”
“Kung kailangan ninyo ng puhunan, bakit hindi ninyo ibenta ang sarili ninyong gamit?”
Napailing siya.
“Hindi kita makilala, Mia. Dati, naiintindihan mo ang sitwasyon namin.”
“Dati, akala ko ako pa rin ang girlfriend mo.”
Hindi siya nakasagot.
“Sabihin mo sa akin, Marco. Alam ba ni Jessa na peke ang pirma sa dokumento?”
Napaiwas siya ng tingin.
“Hindi peke iyon. May dati kang pinirmahang papel. Ginamit lang namin bilang reference.”
Nanlamig ako.
“Ginamit ninyo ang pirma ko mula sa ibang dokumento?”
“Hindi naman namin balak takbuhan ka. Ibabalik namin ang pera kapag kumita na ang bagong branch.”
“Pero ipinagbili ninyo ang gamit ko nang walang pahintulot!”
“Mia, kung sisirain mo ang negosyo, mawawalan ng trabaho ang mga empleyado.”
Napatingin ako sa kaniya.
Napakagaling niyang gamitin ang konsensiya ko.
Kapag may utang siyang hindi mabayaran, pamilya niya ang idinadahilan.
Kapag hindi siya makadalo sa isang mahalagang araw, trabaho niya ang dahilan.
Ngayon namang nahuli siyang nagtatangkang ibenta ang pag-aari ko, kabuhayan ng ibang tao ang ipinangtatakot niya.
“Hindi ako ang nagbenta ng hindi ko pag-aari,” mahinahon kong sabi. “Hindi rin ako ang gumawa ng pekeng pahintulot.”
Napatigil siya.
“Kung talagang inaalala mo ang mga empleyado, sana hindi mo sila inilagay sa ganitong sitwasyon.”
Umupo siya sa sofa at hinilot ang noo.
“Mahal ko si Jessa.”
Alam ko na iyon.
Pero nang marinig kong lumabas mismo sa bibig niya, may bahagi pa rin ng puso kong parang muling nadurog.
“Hindi ko sinadyang masaktan ka,” dagdag niya.
“Pero sinadya mong magsinungaling.”
Tahimik siya.
“Sinadya mong tanggapin ang pera ko. Sinadya mong gamitin ang card ko. At sinadya mong hindi sabihin na ikakasal ka na sa iba.”
“Mia…”
“Hindi aksidente ang isang taong pagtatago, Marco.”
Tumingin siya sa akin.
“Akala ko mauunawaan mo kapag maayos na ang lahat.”
Napangiti ako nang malungkot.
“Ganoon pala kababa ang tingin mo sa akin. Akala mo kapag sapat ang paliwanag mo, tatanggapin ko na lang pati ang kasal ninyo?”
Hindi siya sumagot.
Kinuha ko ang maliit na bag na inihanda ko nang gabing iyon.
“Makikipag-ugnayan na sa iyo ang abogado ko tungkol sa utang, sa oven, at sa paggamit ng card. Tungkol sa mga gamit natin dito, mag-aayos tayo ng hiwalay na iskedyul para kunin ang sa iyo.”
Bigla siyang tumayo.
“Makikipaghiwalay ka dahil dito?”
Napatingin ako sa kaniya nang hindi makapaniwala.
“Marco, may pinaplano ka nang kasal sa ibang babae.”
“Hindi ko ibig sabihin iyon.”
“Alam ko.”
Huminga ako nang malalim.
“Ang ibig mong sabihin, gusto mo pa rin akong nandito para mag-ayos ng mga problemang iiwan mo.”
Wala na siyang nasabi.
Lumabas ako ng condominium at dumiretso sa bahay nina Mama.
Pagdating ko, nagdidilig si Papa ng mga halaman sa harap.
Nang makita niya ang maleta ko, hindi siya nagtanong.
Binuksan lamang niya ang gate.
“Umuwi ka na, anak.”
Tatlong salita lang iyon.
Pero doon ako tuluyang napaiyak.
Niyakap ako ni Mama sa kusina habang paulit-ulit kong ikinukuwento ang nangyari.
Hindi siya sumigaw.
Hindi niya minura si Marco.
Sa halip, kumuha siya ng basong tubig at umupo sa tabi ko.
“Anak, hindi kami nalungkot kagabi dahil hindi siya dumating,” sabi niya.
Napatingin ako.
“Nalungkot kami dahil nakita naming nasasanay ka nang hindi piliin.”
Napahagulgol ako.
“Ma, akala ko magiging masaya kami kapag nagtagumpay ang negosyo.”
“Pero anak, hindi dapat kailanganin mong ubusin ang sarili mo para mahalin ka.”
Dinala ni Papa ang bagong polo na binili niya para kay Marco.
Maingat pa rin itong nakatiklop.
“May resibo pa ito,” sabi niya. “Puwede nating ipalit sa mas kailangan.”
Hindi ko napigilan ang munting tawa sa gitna ng pag-iyak.
Ganoon si Papa.
Kapag hindi niya kayang ayusin ang puso ko, aayusin niya ang pinakamaliit na problemang kaya niyang hawakan.
Kinahapunan, nag-email ako sa kumpanya.
Tinanggap ko ang posisyon sa Cebu.
Pagkalipas ng ilang minuto, tumawag si Ms. Del Rosario, ang regional director namin.
“Mia, sigurado ka na?”
“Opo, ma’am.”
“Matagal naming hinintay ang sagot mo.”
“Pasensiya na po.”
“Walang problema. Karapat-dapat ka sa posisyong ito.”
Hindi ko maipaliwanag kung gaano kasakit at kasarap marinig iyon.
Sa loob ng walong taon, sanay akong marinig kung ano ang kailangan kong isakripisyo.
Ngayon, may taong nagsasabing may karapatan akong tumanggap ng mas magandang pagkakataon.
Lumipas ang mga sumunod na araw sa pag-aayos ng dokumento at pakikipag-usap sa abogado.
Ipinadala ang demand letter kay Marco tungkol sa mga hindi nabayarang hulog at paglabag sa kasunduan.
Humiling din kami ng malinaw na accounting para sa paggamit ng supplementary card.
Hindi ko ipinagkalat ang nangyari sa social media.
Kahit maraming beses akong natuksong ilabas ang mga screenshot, pinili kong ipadaan sa tamang proseso ang mga bagay na kailangang patunayan.
Ayokong mawala ang aking kredibilidad dahil lamang sa galit.
Ngunit hindi ganoon ang ginawa ni Jessa.
Isang gabi, nakita ko ang kaniyang post.
May larawan siya sa loob ng bagong nirerenobang branch.
Hindi lahat ng tumulong sa simula ay marunong maging masaya kapag umasenso na ang iba.
Walang binanggit na pangalan.
Pero alam kong para sa akin iyon.
Sa comment section, may mga taong nagsasabing may mga kaibigan talagang nanghihila pababa.
May nagsabi pang baka naiinggit lamang ako sa tagumpay nila.
Hindi ako sumagot.
Kinabukasan, tumawag ang dating cashier ng panaderya, si Toni.
“Ate Mia, puwede po ba kitang makausap?”
Nanginginig ang boses niya.
Akala ko may problema sa suweldo.
Pero iba pala ang dahilan.
“Ate, alam ko pong nagkakagulo kayo tungkol sa oven. May gusto po akong sabihin.”
“Ano iyon?”
“Noong nakaraang linggo po, pinapagawa ni Ma’am Jessa sa akin ang isang dokumento. Pinakuha niya po ang pirma ninyo mula sa dating receiving report.”
Biglang tumahimik ang paligid ko.
“Ginawa mo ba?”
“Hindi po, Ate. Sinabi kong ayokong makisali. Siya na raw po ang bahala.”
“May ebidensiya ka?”
“Opo. Nasa chat po namin ang utos niya. May screenshot din po ako.”
Pinakiusapan ko siyang huwag burahin ang orihinal na usapan at sinabi kong maaari siyang direktang makipag-ugnayan sa abogado ko.
Mabigat ang loob niya.
“Ate, natatakot po akong mawalan ng trabaho.”
“Naiintindihan ko, Toni. Hindi kita pipilitin. Sasabihin natin sa abogado ang sitwasyon mo para hindi ka basta malagay sa alanganin.”
Bago niya ibaba ang telepono, may idinagdag siya.
“Ate Mia, may isa pa po.”
“Ano iyon?”
“Hindi lang po ang oven ang ginamit nilang panghikayat sa investors.”
Napalunok ako.
“Anong ibig mong sabihin?”
“May presentation po sila para sa mga bagong partner. Nakalagay doon na kayo ang financial guarantor at compliance adviser ng expansion.”
Napapikit ako.
Hindi ako pumayag sa alinman doon.
“Nasaan ang presentation?”
“May meeting po sila sa Sabado. Ipapakita nila ang expansion plan. Sinabihan po nila ang investors na dadalo kayo.”
Matagal akong hindi nakapagsalita.
Pati ang pangalan at propesyon ko ay ginagamit nilang panangga.
Kinonsulta ko kaagad si Atty. Reina.
Sa kaniyang payo, nagpadala kami ng nakasulat na paglilinaw sa mga taong nakatanggap ng presentation: wala akong pinirmahang garantiya, wala akong pahintulot na gamitin ang aking pangalan, at hindi ako kasali sa expansion.
Hindi ko intensiyong sirain ang negosyo.
Gusto ko lamang pigilan silang gumawa ng panibagong obligasyon gamit ang aking identidad.
Sabado ng hapon, pumunta ako sa itinakdang pagpupulong kasama si Atty. Reina.
Nandoon sina Marco at Jessa, kasama ang ilang posibleng investor.
Nang makita ako ni Jessa, bigla siyang tumayo.
“Bakit ka nandito?”
Tumingin ako sa mga taong nakaupo.
“Nalaman kong ginagamit ang pangalan ko sa expansion proposal. Nandito ako para linawin na hindi ako pumayag.”
Namula si Marco.
“Mia, puwede bang sa labas na lang tayo mag-usap?”
“Huwag na tayong magpanggap na simpleng hindi pagkakaunawaan ito.”
Lumapit ang isang investor na nagpakilalang si Mr. Tan.
“Ms. Salazar, sinabihan kaming kayo ang maghahawak ng financial compliance. Hindi po ba totoo?”
“Hindi po. May trabaho ako sa ibang kumpanya at wala akong tinanggap na posisyon sa negosyong ito.”
Tahimik ang silid.
Napatingin si Mr. Tan kay Marco.
“Kung gayon, kailangan naming suriin muli ang proposal.”
Biglang sumingit si Jessa.
“Hindi naman niya kailangang makialam! Tumulong lang siya noong nagsisimula kami. Hindi ibig sabihin noon, pag-aari na niya ang lahat!”
Hindi ako nagtaas ng boses.
“Wala akong sinabing akin ang buong negosyo. Ang hinihingi ko ay huwag ibenta ang pag-aari ko, huwag gamitin ang pirma ko, at huwag akong ipakilalang guarantor.”
“Napakadamot mo!” sigaw niya.
Bago ako makasagot, tumunog ang cellphone ni Marco.
Pagtingin niya, biglang namutla ang mukha niya.
Isang tauhan ng equipment buyer ang nasa kabilang linya.
Nabanggit niya ang pangalan ko at ang pansamantalang pagpigil sa bentahan.
Pagkatapos ng tawag, lumapit si Marco.
“May problema tayo.”
“Anong problema?”
“May advance na kaming natanggap mula sa buyer. Ginamit na namin iyon sa reservation at renovation.”
Tiningnan ko siya.
“Kung hindi pa naayos ang bentahan, bakit ninyo ginastos ang perang iyon?”
Nagkatinginan sila ni Jessa.
Maya-maya, si Jessa ang nagsalita.
“Dahil bukas na dapat ang final pickup.”
Tumigil ang tibok ng puso ko sa kaba.
“Nasaan ang oven ngayon?”
Hindi agad sumagot si Marco.
Sa halip, tumingin siya kay Jessa.
At sa harap ng mga investor, marahan niyang sinabi ang bagay na pinakakinatakutan ko.
“Wala na sa panaderya ang oven, Mia. Nailipat na namin sa bodega ng buyer kagabi.”
