Dalawampung Minuto Bago ang Engagement Party, Inamin Niyang Biro Lang Lahat—Kaya Tinawagan Ko ang Lalaking Sampung Taon Nang Naghihintay sa Akin
Dalawampung minuto na lang bago magsimula ang engagement party ko nang malaman kong wala palang engagement na magaganap.
Walang darating na magulang ng nobyo ko.
Walang kamag-anak.
Dahil ayon sa lalaking apat na taon kong minahal, isang malaking biro lang pala ang lahat.
At ako lang ang hindi nakakaalam.
Halos patakbong pumasok sa bridal lounge ng Aurelia Grand Hotel sa Makati ang matalik kong kaibigang si Camille Reyes.
“Mara!”
Hinihingal siya.
“Wala talaga. Tinanong ko na ang reception. Wala ni isang Monteverde na dumating maliban kay Adrian.”
Napatingin ako sa orasan.
6:40 PM.
Alas-siyete ang simula ng programa.
“Baka may nangyari sa kanila.”
Kinuha ko agad ang cellphone ko.
“Tinawagan mo ba ang parents niya?”
Bago pa makasagot si Camille, may tumawa mula sa sofa.
Si Nico Villareal, isa sa pinakamalapit na kaibigan ng boyfriend kong si Adrian Monteverde.
“Grabe, Ate Mara.”
Humahagikgik siya.
“Talagang hinihintay mo sila?”
Nagtawanan ang iba pang barkada ni Adrian.
Dahan-dahan akong napalingon.
“Ano’ng nakakatawa?”
Nagkatinginan sila.
Pagkatapos ay si Nico na rin ang sumagot.
“Actually… may pustahan kami.”
“Isang buwan na.”
Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa likod ko.
“Anong pustahan?”
Ngumisi siya.
“Kunwari sinabi naming totoong mag-e-engage kayo.”
“Gusto lang naming malaman kung maniniwala ka.”
Mas lumakas ang tawanan.
“Hindi namin akalaing magbu-book ka talaga ng ballroom, magpapagawa ng invitations, maghahanda ng souvenirs…”
Tinapik niya ang tuhod niya sa kakatawa.
“Ate, sobrang excited mo namang maging Mrs. Monteverde!”
May ilan pang pumalakpak.
Parang may naputol sa loob ko.
Sa gitna ng ingay, lumapit si Adrian.
Napakakalmado niya.
Ipinatong pa niya ang palad niya sa ulo ko tulad ng nakasanayan niya.
“Okay na.”
Ngumiti siya.
“Lesson learned.”
“Hindi pa tayo kasal pero sobrang clingy mo na.”
“Kapag hindi kita tinuruan nang konti, baka isipin mong Mrs. Monteverde ka na talaga.”
Hindi ako sumagot.
Tumingin ako kay Camille.
“Alam mo?”
Nanigas ang mukha niya.
“Mara…”
“Alam mo?”
Umiwas siya ng tingin.
“Akala ko kasi… katuwaan lang.”
“Hindi naman nila gustong saktan ka.”
Parang biglang nawala ang lahat ng tunog sa paligid.
Lahat sila.
Alam nila.
Ang stylist.
Ang ilang kaibigan namin.
Ang barkada niya.
Pati ang best friend ko.
Ako lang ang isang buwang nagbilang ng araw.
Inalis ko ang kamay ni Adrian sa ulo ko.
Pagkatapos ay inilabas ko ang cellphone ko.
Binuksan ko ang conversation namin ng isang taong halos dalawang taon ko nang bihirang kausapin.
Rafael Sarmiento.
Kababatang kasama kong lumaki.
At ang lalaking minsang nagsabi sa akin:
“Kapag napagod kang habulin ang taong hindi sigurado sa iyo, tawagan mo ako.”
Nag-type ako.
Hindi ba gusto mo akong makasama?
Huminga ako nang malalim.
May tatlumpung minuto ka.
Pumunta ka sa Aurelia Grand Hotel.
Makipag-engage ka sa akin.
Pinindot ko ang send.
Pagkatapos ay bumalik ako sa vanity mirror.
Agad akong sinundan ni Adrian.
“Mara.”
Hinawakan niya ang braso ko.
“Tama na.”
Tinanggal ko ang kamay niya.
“Masyado ka nang dramatic.”
“Magsabi ka na sa coordinator na cancel na.”
“Mas nakakahiya kapag pinalaki mo pa.”
Napatingin ako sa kanya.
“Nahihiya ka?”
“Eh sino ba ang nagsabing mag-e-engage tayo?”
“Sino ang nagsinungaling sa akin nang isang buwan?”
“Sino ang naghintay hanggang dalawampung minuto bago magsimula ang programa para sabihin ang totoo?”
Tumahimik ang lahat.
“Isang buwan akong gumawa ng halos isang libong souvenir boxes.”
Itinaas ko ang mga daliri ko.
“Namaga ang mga kamay ko.”
“Habang ginagawa ko iyon, ano’ng ginagawa ninyo?”
Walang sumagot.
“Kayo ang nasa group chat, nagtatawanan dahil desperado raw akong magpakasal.”
Namula si Nico.
Ipinagpatuloy ko.
“Tatlong beses ninyong binago ang guest list. Sabi ninyo rehearsal lang para siguradong maayos.”
“Buong gabi akong gising para isa-isahin ang pangalan.”
“Habang kayo nasa bar, nagpupustahan kung anong oras ako unang iiyak.”
“Mara—”
Hindi ko pinatapos si Adrian.
“Noong Pasko, sinabi mong ipapakilala mo ako sa parents mo.”
“Tatlong buwan akong nag-isip ng regalo para sa mama mo.”
“Paglabas natin ng condo, bigla mong sinabi nasa abroad pala sila.”
Napatawa ako.
Pero wala iyong saya.
“Hindi mo pala sinabi sa kanila na pupunta ako, ano?”
Sumikip ang panga niya.
“Joke lang naman.”
“Talaga?”
“Oo.”
Huminga siya nang malalim.
“Masyado mong pine-pressure ang relationship.”
“Lagi mong binabanggit ang kasal.”
“At isa pa…”
Tumingin siya sa akin na parang empleyado akong iniinterview.
“Hindi madaling maging asawa ng isang Monteverde.”
“Kailangan marunong kang makisama.”
“Kailangan gusto ka ng mga taong mahalaga sa akin.”
Napakatagal kong tinitigan ang lalaking iyon.
Bigla kong naalala ang isang gabi noong nakaraang taon.
Nag-overtime ako hanggang alas-dose.
Nag-post lang ako:
“Sarap sana ng goto mula sa paborito kong kainan sa Mandaluyong. Kaso sarado na.”
Makalipas ang apatnapung minuto, dumating si Adrian sa condo ko.
Naka-pajama.
Magulo ang buhok.
May dalang mainit na goto.
“Napadaan lang,” sabi niya.
Kalaunan ko nalaman na matagal nang sarado ang tindahan.
Tinawagan pa niya ang may-ari at nakiusap na paglutuan siya.
Noon, kaya niyang tawirin ang kalahati ng Metro Manila dahil lamang may gusto akong kainin.
Ngayon, ginawa niyang entertainment ang kahihiyan ko.
Ngumiti ako.
“Relax.”
“Hindi na kita kukulitin tungkol sa kasal.”
Bahagyang lumuwag ang mukha ni Adrian.
“Good.”
Sumingit si Nico.
“O, ayan! Hindi naman ibig sabihin hindi ka pakakasalan ni Adrian.”
“Kapag oras na, oras na.”
Tumango si Adrian.
“At tigilan mo rin iyong pagbabalik sa mga lumang issue.”
“Kaibigan ka nila kaya ka nila binibiro.”
Doon ko tuluyang naintindihan.
Hindi sila paulit-ulit na lumalampas sa hangganan ko dahil komportable sila sa akin.
Ginagawa nila iyon dahil alam nilang hindi sila pipigilan ni Adrian.
Sa gilid ng paningin ko, nakita kong may tina-type si Camille.
Nasa chat namin siya.
Ilang segundo siyang nakatitig sa screen.
Pagkatapos—
Binura niya.
Nag-vibrate ang cellphone ko.
Camille unsent a message.
Tumingin ako sa kanya.
Agad niyang ibinaba ang cellphone.
“Sorry, Mara.”
Mahina ang boses niya.
“Darating din ang araw na bibigyan ka ni Adrian ng mas magandang engagement.”
Tinitigan ko siya.
“So kasali ka rin talaga.”
Namutla siya.
“Sorry.”
Tumango ako.
“Narinig ko ang sorry mo.”
“Pero hindi ibig sabihin pinatawad na kita.”
Parang nawalan siya ng lakas.
Tahimik siyang umupo sa sofa.
Kinuha niya ang isang walang lamang souvenir box na ako mismo ang nagtiklop.
Hinawakan niya iyon sa kandungan niya.
Walang nagsalita.
Hanggang bumukas ang pinto.
Pumasok ang event host.
“Ma’am Mara?”
Tumingin siya sa rundown.
“Twenty minutes na lang po.”
“Cancel po ba natin?”
Bago ako makasagot, umilaw ang cellphone ko.
Isang mensahe mula kay Rafael.
Hindi mo kailangang maghintay ng thirty minutes.
Nasa lobby na ako.
At may kasunod pang mensahe.
Mara… hindi ako nag-iisa.
PARTE2
Napatitig ako sa screen.
Hindi ako nag-iisa.
Hindi ko alam kung bakit, pero iyon ang unang sandali sa buong gabing iyon na nakahinga ako nang maayos.
Napansin ni Adrian ang pangalan sa cellphone ko.
“Rafael?”
Biglang nag-iba ang mukha niya.
“Ano’ng ginagawa mo?”
Hindi ako sumagot.
Lumapit ang host.
“Ma’am?”
Tumingin ako sa kanya.
“Huwag ninyong i-cancel.”
“Magsisimula tayo ng alas-siyete.”
Napatawa si Adrian sa galit.
“Ano’ng plano mo? Magpapanggap ka ring may engagement?”
Bumukas ang pinto.
At doon pumasok si Rafael Sarmiento.
Puting polo sa ilalim ng dark charcoal suit.
Walang necktie.
Halatang nagmadali dahil bahagyang magulo ang buhok niya.
Pero hindi siya nag-iisa.
Kasunod niya ang isang eleganteng babae na nasa late fifties at isang lalaking halos kaedad nito.
Nakilala ko agad sila.
Ang parents niya.
Sina Teresa at Ramon Sarmiento.
Napatayo ang lahat.
“Mara.”
Lumapit si Tita Teresa at niyakap ako.
“Anak, bakit ngayon ka lang tumawag?”
Parang may humigpit sa lalamunan ko.
“Tita…”
Hinaplos niya ang likod ko.
“Nagkataon na nasa Greenbelt kami nang ipakita sa amin ni Rafael ang message mo.”
Bumaling si Tito Ramon kay Rafael.
“Sabi ko, kung pupunta ka para seryosohin ang babae, hindi ka pupuntang mag-isa.”
Tumahimik ang buong silid.
Napatingin ako kay Adrian.
Wala na ang kaninang kumpiyansang ngiti sa mukha niya.
Si Rafael naman ay tumigil sa harap ko.
“Mara.”
“Oo?”
“Galit ka ba?”
Napakurap ako.
“Oo.”
“Nasaktan?”
Tumango ako.
“Sobra.”
Tiningnan niya ako nang diretso.
“Then I won’t propose to you tonight.”
Napaangat ang ulo ko.
Pati ang iba ay nagulat.
Ngumisi si Adrian.
“Kita mo? Kahit siya alam niyang kalokohan—”
“Hindi pa ako tapos.”
Naputol ang sinabi ni Adrian.
Bumalik ang tingin ni Rafael sa akin.
“Dumating ako dahil tinawag mo ako.”
“Dahil kung kailangan mo ako, pupunta ako.”
“Pero hindi kita mamahalin bilang kapalit ng lalaking nanakit sa iyo.”
Tahimik ang buong silid.
“Kung pipiliin mo ako,” patuloy niya, “gusto kong piliin mo ako dahil gusto mo ako.”
“Hindi dahil gusto mong gumanti.”
Parang may kung anong bumagsak sa dibdib ko.
Sa buong araw, lahat ay nagsasabi kung paano ako dapat kumilos.
Huwag maging clingy.
Huwag magmadali.
Huwag mapikon.
Huwag maging dramatic.
Si Rafael lang ang unang nagtanong nang hindi ginagamit ang sagot laban sa akin.
Huminga ako.
“Then don’t propose.”
Tumango siya.
“Okay.”
“Pero huwag kang aalis.”
Bahagya siyang ngumiti.
“Hindi ako aalis.”
Bumaling ako sa event host.
“May babaguhin tayo sa programa.”
Eksaktong alas-siyete, bumukas ang ballroom.
Mahigit isang daang bisita ang naghihintay.
Mga kamag-anak ko.
Mga katrabaho.
Mga kaibigan.
May floral arch sa harap.
May malaking LED screen na may nakasulat:
MARA & ADRIAN — A NEW CHAPTER
Lumakad ako papunta sa stage.
Mag-isa.
Nagbulungan ang lahat.
Nasaan ang groom?
Nasaan ang pamilya niya?
Kinuha ko ang mikropono.
“Good evening.”
“May kailangan akong linawin bago tayo magsimula.”
Nasa pinakalikod si Adrian kasama ang barkada niya.
“Ang invitation na natanggap ninyo ay galing sa akin dahil naniwala akong totoong engagement party ito.”
May ilang napatingin kay Adrian.
“Pero dalawampung minuto bago magsimula, sinabi sa akin na prank lang pala iyon.”
Natahimik ang ballroom.
“Isang buwan nilang itinago sa akin.”
“May pustahan pa kung kailan ako iiyak.”
May narinig akong mahinang mura mula sa isang tiyuhin ko.
Tumayo si Adrian.
“Mara, hindi mo kailangang ikwento sa lahat—”
“Tama.”
Tumingin ako sa kanya.
“Hindi ko kailangang ikwento.”
“Pero pinili ninyong gawin ang kahihiyan ko sa harap ng napakaraming tao.”
“Kaya ayokong ako rin ang tahimik na maglinis ng kalat ninyo.”
Biglang nag-vibrate ang cellphone ko.
Message mula kay Camille.
Basahin mo. Please.
May kasamang screenshots.
Binuksan ko.
Group chat.
MONTEVERDE BOYS
Nandoon si Nico.
Ang barkada.
At si Adrian.
Nakita ko ang mga mensaheng ipinadala isang buwan bago.
Nico: Sure ka talagang maniniwala siya?
Adrian: Oo. Mention mo lang engagement, siya na bahala sa lahat.
May laughing emojis.
May isa pang screenshot.
Adrian: Kailangan niyang matuto. Sobrang kampante na niyang pakakasalan ko siya.
At isa pa.
Nico: Paano kung umiyak?
Adrian: Mas okay. Para mabawasan ang pagiging demanding.
Nanlamig ang kamay ko.
Pero ang pinakamasakit ay nasa huling screenshot.
Message ni Camille kay Adrian.
Camille: Adrian, sobra na yata. Gumagawa talaga siya ng souvenirs gabi-gabi.
Sagot ni Adrian:
Hayaan mo. Mas memorable ang lesson kapag mas maraming effort.
Napapikit ako.
Hindi pala ito prank na lumaki lang nang hindi sinasadya.
Planado.
Bawat oras na ginugol ko.
Bawat gabing hindi ako natulog.
Bawat perang binayaran ko.
Alam niya.
At pinanood niya lang ako.
“Mara.”
Nasa gilid na ng stage si Camille.
Umiiyak.
“May isa pa.”
Lumapit siya.
“Tumawag ako sa mama ni Adrian kanina.”
Biglang namutla si Adrian.
“Camille, shut up.”
Pero huli na.
Bumukas ang ballroom doors.
At pumasok ang isang babaeng naka-navy dress.
Kilalang-kilala ko siya mula sa mga litrato.
Elena Monteverde.
Ang ina ni Adrian.
Lahat ay napatingin sa kanya.
Lumakad siya hanggang stage.
“Mara?”
“Opo.”
Hinawakan niya ang kamay ko.
“I’m Elena.”
“Alam ko po.”
Napatingin siya sa anak niya.
“Adrian told you we refused to meet you?”
Wala akong nasabi.
“Hindi.”
Umiling siya.
“Dalawang taon ko nang hinihiling na dalhin ka niya sa bahay.”
Napalingon ako kay Adrian.
“Ma—”
“Huwag.”
Matigas ang boses ni Elena.
“Last Christmas, naghanda pa ako ng regalo para sa kanya.”
Parang may sumuntok sa dibdib ko.
Noong Pasko.
Iyong araw na sinabi niyang biglang nag-abroad ang parents niya.
Elena continued.
“Sinabi mo sa amin na si Mara ang ayaw makipagkita dahil hindi pa siya ready.”
Nag-ingay ang ballroom.
“Mom, pwede ba nating pag-usapan ito privately?”
“Privately?”
Tumaas ang kilay niya.
“Hindi ba’t ang ginawa ninyo sa babaeng ito ay para pagtawanan ng buong barkada?”
“Bakit ngayon gusto mong private?”
Walang maisagot si Adrian.
Lumapit siya sa akin.
“Mara.”
“Pakinggan mo muna ako.”
“Nagkamali ako.”
“Lumabis sila.”
Napatawa ako.
“Sila?”
Tumingin ako sa screenshots.
“Ikaw ang nagsabi, ‘Hayaan mo.’”
“Mara…”
“Bakit?”
Sa unang pagkakataon sa apat na taon naming pagsasama, wala na akong galit sa boses.
Pagod na lang.
“Bakit kailangan mo akong turuan?”
“Bakit kailangan kong pumasa sa barkada mo?”
“Bakit kailangan kong magmakaawa para sa posisyon sa buhay mo?”
Ilang segundo siyang hindi nagsalita.
Pagkatapos ay mariing hinagod ang buhok niya.
“Dahil natatakot ako!”
Napatahimik ang lahat.
“Okay?”
“Natatakot akong matapos ang freedom ko.”
“Natatakot akong kapag nagpakasal tayo, magiging permanente na lahat.”
“Kaya noong nakikita kitang excited…”
Huminga siya.
“Naramdaman kong nawawalan ako ng control.”
Doon ko naintindihan.
Hindi niya ako sinaktan dahil wala siyang nararamdaman.
Sinaktan niya ako dahil mas mahalaga sa kanya ang maramdaman niyang siya ang may kontrol.
At hindi iyon ang klase ng pagmamahal na gusto kong pagtiisan.
Tinanggal ko ang maliit na susi ng condo niya mula sa keychain ko.
Inilagay ko sa palad niya.
“Then you’re free.”
Nanlaki ang mga mata niya.
“Mara.”
“Hindi mo na kailangang matakot na pakakasalan kita.”
“Mara, please.”
“Hindi na.”
Hinawakan niya ang kamay ko.
Mabilis na humakbang si Rafael.
Pero itinaas ko ang palad ko para pigilan siya.
Ako mismo ang nag-alis ng kamay ni Adrian.
“Hindi ko kailangan ng lalaking magtatanggol sa akin.”
Tumingin ako kay Rafael.
“Pero salamat sa pagpunta.”
Ngumiti siya.
“Anytime.”
Hindi naging engagement party ang gabing iyon.
Pero hindi rin namin itinapon ang pagkain.
Hindi ko hinayaang masayang ang cake, bulaklak, musika at lahat ng paghahandang pinaghirapan ko.
Pinalitan ng coordinator ang nakasulat sa LED screen.
Mula sa:
MARA & ADRIAN — A NEW CHAPTER
Naging:
MARA — A NEW CHAPTER
At sa unang pagkakataon buong gabi, natawa ako nang totoo.
Nanatili ang karamihan sa mga bisita.
Sumayaw ang mga pinsan ko.
Uminom ang mga officemate ko.
At bago umuwi, umakyat si Rafael sa stage.
Hindi siya lumuhod.
Hindi siya naglabas ng singsing.
Iniabot lang niya sa akin ang isang plato ng cake.
“Hindi ka pa kumakain.”
Napatawa ako.
“Ganito ka pa rin.”
“Anong ganito?”
“Laging pagkain muna.”
“Kasi kapag gutom ka, mali lahat ng desisyon mo.”
“Excuse me?”
Ngumiti siya.
“Exhibit A: iyong text mo kanina.”
Tinamaan ko siya sa braso.
At sa unang pagkakataon mula nang makilala ko siya, napansin kong napakagaan pala ng pakiramdam kapag ang isang biro ay hindi ginawa para ipahiya ka.
Hindi ko pinatawad agad si Camille.
At hindi rin niya ako pinilit.
Pagkalipas ng dalawang buwan, nagpadala siya sa akin ng sulat.
Walang excuse.
Walang “pero”.
Sinabi niyang takot siyang mawala sa barkada kaya nakisabay siya kahit alam niyang mali.
Sinabi rin niyang naiintindihan niya kung hindi na babalik sa dati ang friendship namin.
Hindi nga bumalik.
Pinatawad ko siya kalaunan.
Pero natutunan kong ang forgiveness ay hindi laging nangangahulugang ibabalik mo sa dating pwesto ang isang tao.
Si Adrian naman ay tumawag nang halos araw-araw sa unang buwan.
Nagpadala ng bulaklak.
Nag-iwan ng mahahabang voice messages.
Pumunta pa sa opisina ko minsan.
Hindi ko siya binalikan.
Hindi dahil wala nang magandang alaala.
Marami.
Pero hindi sapat ang alaala ng taong minsang tumawid ng kalahating siyudad para dalhan ka ng goto kung kaya ka rin niyang panoorin habang pinagtatawanan ka ng lahat.
Anim na buwan bago ako pumayag makipag-date kay Rafael.
At isang taon bago niya ako muling tanungin.
Wala kaming ballroom.
Walang isang daang bisita.
Walang pustahan.
Nasa maliit lang kaming café sa Antipolo, tanaw ang ilaw ng Metro Manila.
Inilapag niya ang maliit na kahon sa mesa.
“Mara Villanueva.”
“Hmm?”
“Sigurado ka na ba?”
Napangiti ako.
“Sa alin?”
“Na hindi lang ito revenge?”
Napatawa ako nang malakas.
“Rafael!”
Ngumiti rin siya.
Pagkatapos ay naging seryoso.
“Hindi ako nagmamadali.”
“Kahit sabihin mong hindi ngayon, maghihintay ako.”
Tiningnan ko ang lalaking minsang dumating sa loob ng wala pang tatlumpung minuto dahil isang mensahe lang ang ipinadala ko.
At higit sa lahat, ang lalaking tumangging samantalahin ang pinakamahina kong sandali.
Inilahad ko ang kaliwang kamay ko.
“Hindi mo na kailangang maghintay.”
Namasa ang mga mata niya.
“Sure?”
Tumango ako.
“Sigurado.”
At nang isuot niya ang singsing sa daliri ko, wala akong narinig na tawanan.
Walang taong nagpupustahan kung kailan ako iiyak.
Pero umiyak pa rin ako.
Sa pagkakataong iyon, hindi dahil napahiya ako.
Kundi dahil sa wakas, naiintindihan ko na ang pagkakaiba ng taong gusto kang angkinin at ng taong marunong kang pahalagahan.
Mensahe sa mga mambabasa
Hindi kahinaan ang maging seryoso sa taong mahal mo. Hindi nakakahiya ang mangarap ng kasal, pamilya, o panghabambuhay na relasyon. Ang nakakahiya ay ang gawing katatawanan ang katapatan ng isang taong buong pusong nagtitiwala sa iyo.
Minsan, ang pinakamahalagang “engagement” na kailangan nating gawin ay hindi sa ibang tao—kundi ang pangakong hindi na natin hahayaang maliitin, kontrolin, o pagtawanan ang sarili nating halaga.
