pangalan sa gitna ng ulan
bahagi 2: ang pangalan sa gitna ng ulan
“Si…”
Nanginginig ang boses ni Mariela. Ang ulan sa labas ay bumubuhos nang napakalakas, tila ba mismong langit ang naghuhugas sa lahat ng kasinungalingang itinago sa loob ng sampung taon.
Nanatili akong nakatayo sa gitna ng sala.
Hindi ako nagsalita.
Hindi ako nagmadali.
Matagal kong hinintay ang gabing ito. Sampung taon kong kinolekta ang bawat piraso ng ebidensya. Sampung taon kong pinigilan ang sarili kong huwag sumabog, huwag umiyak sa harap ng taong pumatay sa buhay kong dating puno ng liwanag.
Kaya ngayon, hindi ko kailangang sumigaw.
Ang katahimikan ko ang pinakamabigat na parusa.
Napaluhod si Mariela sa malamig na sahig. Ang puting damit niya, na ilang oras lang ang nakalipas ay nagmistulang kasuotan ng isang babaeng nanalo sa pag-ibig, ngayon ay basang-basa na sa ulan at luha. Ang makeup niya ay kumalat sa mukha, at ang mga mata niya ay puno ng takot.
“Si Gabriel…” sa wakas ay nasabi niya. “Si Gabriel ang nagplano ng aksidente.”
Parang huminto ang lahat.
Kahit ang mga lalaking naka-uniporme ay sandaling natigilan.
Si Gabriel naman ay nanigas na parang estatwa.
Hindi siya agad nakapagsalita. Nakatingin lang siya kay Mariela na para bang hindi niya maunawaan kung paano siya nagawang ipagkanulo ng babaeng kani-kanina lang ay tinawag niyang tunay na mahal.
Pagkatapos, sumabog siya.
“Sinungaling ka!”
Sumugod siya kay Mariela, ngunit agad siyang hinarang ng dalawang opisyal.
Nagpumiglas siya, namumula ang mukha, namumugto ang mga mata.
“Mariela! Paano mo nagawang sabihin iyan? Hindi ba’t pareho nating—”
Bigla siyang tumigil.
Ngumiti ako nang bahagya.
Minsan, ang taong nagtatangkang magtanggol sa sarili ang unang naglalaglag ng sariling lihim.
Lumapit ang lalaking naka-uniporme kay Mariela.
“Miss Cruz, malinaw po ba ang ibig ninyong sabihin? Handa ba kayong magbigay ng pormal na salaysay?”
Mariing tumango si Mariela habang umiiyak.
“Oo. May mga recording ako. May mga kopya ng transaksyon. May mga mensahe kami ni Gabriel noon. Hindi ko alam noong una na mamamatay ang mga magulang ni Isabella. Ang sabi niya lang, kailangan niyang pigilan sila sa pagpirma ng dokumento. Kailangan daw niyang takutin sila para ibigay ang kontrol ng kumpanya.”
Napapikit ako.
Kahit matagal ko nang pinaghinalaan, kahit marami na akong ebidensyang hawak, iba pa rin ang sakit kapag narinig mo mismo sa bibig ng isa sa mga kasabwat.
Ang mga magulang ko.
Ang tatay kong palaging nagsasabing huwag akong matakot magsimula muli.
Ang nanay kong laging humahawak sa kamay ko kapag pagod na ako.
Hindi sila namatay dahil sa aksidente.
Pinatay sila ng kasakiman.
Pinatay sila ng lalaking pinakasalan ko.
Pinatay sila ng taong sampung taon kong tinawag na asawa.
“Tumigil ka!” sigaw ni Gabriel. “Pinilit mo rin ako! Ikaw ang nagsabing kung hindi natin gagawin iyon, hindi ako kailanman magiging akin ang kumpanya!”
Napahagulhol si Mariela.
“Ako ang nag-udyok, oo. Pero ikaw ang pumirma. Ikaw ang nagbayad. Ikaw ang nag-utos na habulin ang sasakyan nila sa gabi!”
Nanikip ang dibdib ko.
Isang malamig na kirot ang gumapang mula sa puso ko hanggang sa dulo ng mga daliri ko.
Sa sandaling iyon, bumalik sa alaala ko ang gabi ng aksidente.
Ako noon ay nasa ibang bansa para sa isang business training program na pinili ng mga magulang ko para sa akin. Tumawag si Gabriel, nanginginig ang boses, sinabing may nangyaring masama. Pag-uwi ko, abo na ang lahat.
Sinabi niya noon, “Ako na ang bahala sa iyo.”
At naniwala ako.
Dahil noong panahong iyon, minahal ko siya.
Hindi ko alam na ang kamay na humawak sa akin sa libing ang kamay ding nagtulak sa pamilya ko sa hukay.
Lumapit sa akin ang abogado sa video call. Naririnig niya ang lahat.
“Miss Reyes,” marahan niyang sabi, “recorded ang buong pag-uusap na ito. May legal team na rin sa labas. Kailangan lamang ninyong kumpirmahin kung ipagpapatuloy natin ang lahat ng kaso ngayong gabi.”
Tiningnan ko si Gabriel.
Sa loob ng sampung taon, nakita ko siya sa iba’t ibang anyo.
Bilang mapagkalingang asawa sa harap ng ibang tao.
Bilang malamig na estranghero sa loob ng bahay.
Bilang negosyanteng hinahangaan ng lahat.
Bilang traydor na unti-unting nagnakaw ng lahat ng pag-aari ko.
Ngunit ngayon, ito ang unang beses na nakita ko siyang tunay na takot.
“Isabella…” Biglang lumambot ang boses niya. “Makinig ka sa akin. Nagkamali ako. Oo, nagkamali ako. Pero minahal din kita. Sampung taon tayong magkasama. Hindi mo ba maaalala kahit kaunti?”
Hindi ako natawa.
Hindi rin ako umiyak.
Tumingin lang ako sa kanya.
“Minahal mo ako?”
Humakbang ako palapit.
“Saan banda, Gabriel?”
“Noong nilason mo ang tiwala ko?”
“Noong kinuha mo ang kumpanya ng mga magulang ko?”
“Noong ipinahiya mo ako sa harap ng lahat?”
“O noong pinlano mo ang gabing ikinamatay nila?”
Bawat tanong ko ay parang kutsilyong tumatama sa mukha niya.
Napayuko siya.
Wala siyang naisagot.
Doon ko nalaman na tapos na.
Hindi dahil naaresto na siya.
Hindi dahil nabawi ko na ang kontrol.
Kundi dahil sa wakas, wala na siyang kapangyarihan sa puso ko.
Ang pinakamahirap na bilangguan ay hindi ang bakal na posas.
Ito ay ang alaala ng taong minahal mo, kahit alam mong hindi na siya karapat-dapat mahalin.
At ngayong gabi, nabuksan ko ang pinto ng bilangguang iyon.
“Dalhin ninyo siya,” mahinahon kong sabi.
Lumapit ang mga opisyal at pinosasan si Gabriel.
“Hindi!” sigaw niya. “Isabella, hindi mo ito magagawa sa akin! Ako ang bumuhay sa kumpanya! Ako ang nagpalaki nito!”
Tumingin ako sa kanya sa huling pagkakataon.
“Hindi mo ito binuhay. Ninakaw mo lang ang dugo ng pamilya ko at tinawag mong tagumpay.”
Hinila siya palabas.
Nagpumiglas pa rin siya, ngunit wala na siyang magawa.
Nang dumaan siya sa tabi ko, bigla siyang tumigil.
Mahina niyang sinabi, halos pabulong:
“Kung hindi dahil sa akin, wala ka na sanang pangalan sa mundong ito.”
Tiningnan ko siya nang diretso.
“Mali ka.”
“Ako ang dahilan kung bakit matatandaan ng mundo kung sino ka talaga.”
Pagkalabas niya, tila nabawasan ng bigat ang buong bahay.
Ngunit hindi ibig sabihin noon ay nawala na ang sakit.
Si Mariela ay nanatiling nakaluhod. Nanginginig pa rin siya.
“Miss Reyes… patawarin ninyo ako. Gagawin ko ang lahat. Sasabihin ko ang lahat.”
Lumapit ako sa kanya.
Hindi ko siya sinampal.
Hindi ko siya sinigawan.
Mas madali sanang gawin iyon. Mas makatao sanang magalit. Ngunit sa gabing iyon, pagod na pagod na ako sa galit.
“Hindi ako ang magpapasya kung mapapatawad ka,” sabi ko. “Ang batas ang hahatol sa iyo.”
Umiyak siya nang mas malakas.
“Pero… pero pinilit niya ako…”
Tumigil ako sa harap niya.
“Mariela, sampung taon akong tinawag na tanga ng mga taong katulad ninyo. Pero ngayon, sasabihin ko ito sa iyo. Ang taong pinilit ay maaaring maging biktima. Pero ang taong nanahimik sa loob ng sampung taon habang nakikinabang sa dugo ng iba, hindi inosente.”
Hindi siya nakapagsalita.
Ibinigay niya sa opisyal ang folder.
Nang dalhin din siya palabas para sa pormal na pahayag, naiwan akong mag-isa sa sala.
Ang ulan ay patuloy na bumubuhos.
Ang mga basag na piraso ng whisky glass ay kumikislap sa sahig.
Sa loob ng ilang minuto, wala akong ginawa kundi tumayo roon.
Hanggang sa maramdaman kong nanginginig na pala ang mga kamay ko.
Hindi dahil sa takot.
Kundi dahil sa wakas, tapos na ang unang gabi ng paghihiganti.
Kinuha ko ang lumang singsing sa daliri ko.
Sampung taon ko itong sinuot.
Sampung taon kong hinayaang maging tanikala.
Dahan-dahan ko itong tinanggal.
Pagkatapos, inilagay ko sa ibabaw ng itim na folder.
Kinabukasan, puputok ang balita.
Babagsak ang imperyong itinayo sa kasinungalingan.
Ngunit ngayong gabi, bago sumikat ang araw, isa lang ang alam ko.
Hindi na ako asawa ni Gabriel Santos.
Hindi na ako babaeng iniwan sa gilid ng entablado.
Ako si Isabella Reyes.
Anak ng mga magulang na pinatay ngunit hindi nakalimutan.
At mula sa gabing ito, babawiin ko hindi lamang ang kumpanya.
Kundi pati ang sarili kong buhay.