huling bitag
Bahagi 4: Ang huling bitag
Pagdating namin sa lumang firing range, palubog na ang araw.
Nasa labas ito ng lungsod, sa likod ng abandonadong warehouse at malawak na damuhan na matagal nang hindi naaalagaan. Dati, dito nagsasanay si Gabriel tuwing stress siya sa trabaho. Sabi niya noon, kapag hawak niya ang target, pakiramdam niya malinaw ang mundo.
Ngayon, ang mundong iyon ay wala nang linaw.
Ang mga agent ay bumaba nang tahimik. Walang sirena. Walang ilaw. Walang media.
Sa pagkakataong ito, totoong operasyon ang nangyayari.
Hindi palabas.
Hindi paimbabaw na raid para sa accomplishment.
Kundi maingat na paghahanap sa taong maaaring maging saksi o biktima.
Pinaupo ako ni Prosecutor Mercado sa loob ng sasakyan.
“Mananatili ka rito.”
“Pero kilala niya ang boses ko,” sabi ko. “Kung siya nga ang nasa loob at takot siya, baka ako lang ang makapagpalabas sa kanya.”
Matagal niya akong tinitigan.
“Miss Dela Cruz, hindi ito eksena sa drama. Kapag may putok, hindi pipili ang bala kung sino ang bida.”
“Alam ko,” sagot ko. “Kaya hindi ako papasok nang walang pahintulot. Pero kung kailangan ninyo ako, nandito ako.”
Hindi siya sumagot, pero hindi rin niya ako pinaalis.
Makalipas ang ilang minuto, isang agent ang bumalik.
“Ma’am, may sasakyan sa likod. Registered sa isang dummy company. May bakas ng dugo sa driver’s seat, pero walang tao.”
Nanlamig ang sikmura ko.
Si Gabriel ba iyon?
O ibang tao?
Biglang tumunog ang phone ni Prosecutor Mercado. Sinagot niya, at habang nakikinig, unti-unting sumeryoso ang mukha niya.
Pagbaba niya ng tawag, tumingin siya sa akin.
“May text na natanggap si Gabriel bago siya mawala. Galing sa unknown number. Ang sabi: ‘Kung gusto mong mabawi ang pangalan mo, pumunta ka mag-isa. Dalhin ang kopya ng report.’”
“Anong report?”
“Initial raid report. Kapag napirmahan niya iyon, puwede nilang ipakitang siya ang nagplano ng lahat. Siya ang magiging fall guy.”
Napalunok ako.
“Kaya pala siya pumunta.”
“Gusto nilang pilitin siyang akuin ang lahat bago pa siya magsalita laban sa kanila.”
Napatingin ako sa madilim na entrance ng firing range.
Gabriel, gaano ka ba katanga?
Pero kasabay ng galit, may takot din.
Hindi ko na siya mahal gaya ng dati. Hindi ko na rin balak bumalik sa kanya. Pero hindi ko kayang maging bato habang alam kong may taong gustong ipapatay siya para pagtakpan ang mas malalaking kasalanan.
Biglang may narinig kaming mahinang putok mula sa loob.
Hindi malakas.
Parang muffled.
Pero sapat para kumilos ang lahat.
“Move!”
Nagsitakbo ang mga agent papasok. Nanatili ako sa likod ng sasakyan, mahigpit na hawak ang pinto.
Ilang segundo.
Isang minuto.
Dalawang minuto.
Walang balita.
Pakiramdam ko, bawat tibok ng puso ko ay isang hampas ng martilyo sa dibdib.
Pagkatapos, may tunog ng radyo.
“Subject found. Alive. Injured. Need medical.”
Napapikit ako.
Buhay siya.
Hindi ko alam kung bakit ako nakahinga nang maluwag.
Marahil dahil kahit gaano pa siya nagkamali, ayokong matapos ang lahat sa dugo.
Ilang sandali pa, inilabas nila si Gabriel.
May sugat siya sa sentido, may dugo sa labi, at nakagapos ang isang kamay gamit ang plastic tie. Pero gising siya.
Nang makita niya ako, nanlaki ang mga mata niya.
“Isabella…”
Hindi ako lumapit.
Nakatayo lang ako sa gilid, pinapanood siyang ipasok sa ambulansya.
“Bakit ka nandito?” mahina niyang tanong.
Hindi ko alam kung dapat ba akong sumagot.
Sa huli, sinabi ko:
“Dahil ayokong sila ang magtapos ng kwento mo.”
Tumulo ang luha sa gilid ng mata niya.
“Hindi ako karapat-dapat.”
“Tama ka.”
Napapikit siya.
Masakit man, iyon ang totoo.
Dumating si Prosecutor Mercado, hawak ang isang maliit na recorder.
“Nakuha namin sa loob. Inamin ng dalawang suspect na inutusan silang takutin si Santos at papirmahin sa report. May nabanggit silang pangalan: Deputy Director Alonzo.”
Tahimik ang paligid.
Alonzo.
Isa sa pinakamataas na opisyal sa district.
Kung totoo iyon, hindi na ito simpleng network.
Isa itong ugat na umaabot sa taas.
Habang ginagamot si Gabriel, pumasok ang isang agent sa ambulansya at tinanong siya.
“Handa ka bang magbigay ng sworn statement?”
Tumingin si Gabriel sa akin.
Para siyang humihingi ng pahintulot.
Pero hindi ko iyon ibinigay.
Hindi na ako ang konsensya niya.
Hindi na ako ang gabay niya.
Kung may gagawin siyang tama, dapat manggaling iyon sa sarili niyang desisyon.
Matagal siyang natahimik.
Pagkatapos, mahina siyang tumango.
“Oo. Sasabihin ko ang lahat.”
Kinabukasan, naging pinakamalaking balita sa bansa ang kaso.
Isang special task force ang binuo. Ilang opisyal ang sinuspinde. May mga warehouse na ni-raid. May mga dokumentong nakuha. May mga bank account na na-freeze.
Si Andrea, matapos tanggihan ng network na protektahan siya, nagsimulang magsalita.
Hindi dahil nagsisi siya.
Kundi dahil natakot siyang siya ang unang malulunod.
Ibinigay niya ang pangalan ng broker, ang messages, ang arrangement bago ang raid, pati ang pangakong kapag naagaw nila ang kahon, bibigyan siya ng permanent position at bonus mula sa labas.
Sa hearing, nakita ko siyang muli.
Wala na ang kislap sa mga mata niya. Wala na ang yabang. Nakaupo siya sa harap ng panel, nanginginig ang kamay habang sumasagot.
“Bakit mo ginawa?” tanong ng isang investigator.
Matagal siyang hindi sumagot.
Pagkatapos, umiyak siya.
“Gusto ko lang magkaroon ng lugar sa sistema.”
Napangiti ako nang mapait mula sa likod ng salamin.
Maraming tao ang gustong magkaroon ng lugar sa sistema.
Pero hindi lahat handang tapakan ang inosente para lang makapasok.
Si Gabriel naman ay ibang klase ang naging pagbagsak.
Dahil hindi siya direktang kasabwat ng network noon, hindi siya kinasuhan sa pinakamabigat na bahagi. Pero pinanagot siya sa illegal detention, grave misconduct, abuse of authority, at paglabag sa procedure.
Sinuspinde siya nang walang bayad habang dinidinig ang kaso.
Tinanggal siya sa leadership post.
At higit sa lahat, nawala ang bagay na pinakamahalaga sa kanya: ang imahe ng isang lalaking “makatarungan.”
Isang araw, habang inaayos ko ang reopening plan ng lounge, dumating ang abogado ko.
Hawak niya ang dokumento.
“Ready na ang annulment petition at separation agreement.”
Kinuha ko iyon.
Sa Pilipinas, hindi simpleng “divorce” ang proseso. Masalimuot. Mahaba. Nakakapagod. Pero ayoko nang ipagpaliban.
Ayoko nang itali ang sarili ko sa isang kasal na matagal nang patay.
“Isusumite natin,” sabi ko.
Tumango ang abogado.
“May request si Mr. Santos. Gusto ka raw niyang makausap bago pirmahan ang property settlement.”
Sandali akong natahimik.
“Nasaan siya?”
“Nasa chapel daw malapit sa hospital. Hihintayin ka kung pupunta ka.”
Dapat tumanggi ako.
Dapat sinabi kong wala na kaming dapat pag-usapan.
Pero may mga pinto na kailangang isara nang harapan para hindi na bumalik sa panaginip.
Kaya pumunta ako.
Maliit ang chapel. Tahimik. May ilang kandilang nakasindi.
Nakita ko si Gabriel sa huling pew, nakayuko, may benda pa sa noo.
Nang maramdaman niyang dumating ako, tumayo siya.
“Salamat at pumunta ka.”
“May limang minuto ka.”
Masakit ang ngiti niya.
“Dating kaya mong makinig sa akin buong gabi.”
“Dati rin, asawa kita.”
Tinanggap niya ang tama ng salita ko nang tahimik.
Huminga siya nang malalim.
“Pipirmahan ko lahat. Wala akong kukunin sa lounge. Wala akong hahabulin sa condo ng nanay mo. Kung may kailangan kang bayaran dahil sa pinsalang ginawa ko, gagawin ko kahit pa abutin ako ng ilang taon.”
Tiningnan ko siya.
“Akala mo ba pera lang ang nasira mo?”
Umiling siya.
“Hindi. Alam kong hindi. Sinira ko ang tiwala mo. Ang pangalan mo. Ang pangarap mo. At higit sa lahat, sinira ko ang taong dating naniniwala sa akin.”
Tumahimik ako.
Sa unang pagkakataon mula noong gabing iyon, hindi siya nagdadahilan.
Wala siyang Andrea na itinuturo.
Wala siyang “trabaho lang” na sinasabi.
Wala siyang “akala ko tama” na panangga.
Nakatayo lang siya roon, bitbit ang buong bigat ng ginawa niya.
“Hindi ako hihingi ng pangalawang pagkakataon,” sabi niya. “Hindi dahil hindi ko gusto. Kundi dahil alam kong hindi ko karapatan.”
May kirot sa dibdib ko.
Hindi na iyon pag-ibig.
Paalam iyon.
“Gabriel,” sabi ko, “minahal kita nang totoo.”
Namula ang mga mata niya.
“Alam ko.”
“At dahil minahal kita, pinatawad kita noon nang paulit-ulit sa maliliit na bagay. Sa pagkalimot mo sa anniversary. Sa hindi mo pagsipot sa dinner. Sa bawat pagkakataong pinili mo ang trabaho kaysa sa akin.”
Napababa siya ng tingin.
“Pero noong gabing iyon, hindi trabaho ang pinili mo. Pinili mo ang sarili mo.”
Tumulo ang luha niya.
“Alam ko.”
“Kaya pirmahan mo ang papeles. Harapin mo ang kaso mo. At huwag mo nang gamitin ang pangalan ko para iligtas ang sarili mo.”
Tumango siya.
“Hindi ko gagawin.”
Tumalikod na ako para umalis.
Pero bago ako makarating sa pinto, tinawag niya ako.
“Isabella.”
Huminto ako, pero hindi lumingon.
“Sana balang araw, kapag naalala mo ako, hindi na sakit ang maramdaman mo.”
Matagal akong natahimik.
Pagkatapos, mahinang sinabi:
“Sana nga.”
Lumabas ako ng chapel.
Sa labas, maliwanag ang araw.
May hangin na dumampi sa mukha ko, maalat at mainit, tulad ng lungsod na patuloy na nabubuhay kahit gaano karaming lihim ang inililibing sa gabi.
Sa kamay ko, hawak ko ang dokumentong magtatapos sa isang kabanata.
Sa kabilang kamay, hawak ko ang susi ng lounge.
Sa wakas, alam ko na kung ano ang susunod kong gagawin.
Hindi lang ako muling magbubukas.
Babangon ako sa paraang hindi nila malilimutan.