Bahagi 3 — Habang Nasa Ospital si Mama, Isa-Isang Lumabas ang Mga Resibong Hindi Kayang Ipaliwanag ni Nico
Bahagi 3 — Habang Nasa Ospital si Mama, Isa-Isang Lumabas ang Mga Resibong Hindi Kayang Ipaliwanag ni Nico
Dinala si Mama Lorna sa St. Luke’s Medical Center.
Buti na lang at mabilis siyang naasikaso.
Hindi naging malubha ang nangyari, pero malinaw ang bilin ng doktor: iwasan ang matinding stress at huwag hahayaang mawala sa kanya ang regular niyang gamot.
Habang hinihintay namin ang resulta ng mga pagsusuri, nakaupo ako sa corridor at nakatitig sa papel na ibinigay ng waiter.
RMR Food Concepts OPC.
Hindi pamilyar ang pangalan noong unang beses ko iyong makita ilang buwan na ang nakalipas.
Pero hindi ako accountant na tinitingnan ang bawat invoice.
Ako ang chair ng board at head ng business development ng Villanueva-Salazar Distribution Corporation, isang kompanyang nagsimula sa maliit na trucking business ng tatay ko at lumaki sa food distribution at cold-chain logistics.
Pagkatapos naming ikasal ni Nico, isinama ko siya sa kumpanya.
Hindi bilang dekorasyon.
Pinagkatiwalaan ko siya.
Magaling siya sa operations.
Mahusay siyang makipag-usap sa supplier.
At sa loob ng sampung taon, umakyat siya hanggang executive vice president.
May access siya sa malaking bahagi ng operating budget.
Pero may limitasyon.
Lahat ng malaking disbursement ay kailangang may supporting contract, department approval at tamang procurement documents.
Kaya kung nagawa niyang ilabas ang milyon-milyong piso nang hindi ko napapansin, hindi iyon simpleng pagkuha lang ng pera.
May sistema.
May tumulong.
At may dokumentong posibleng peke.
Tinawagan ko si Paolo, ang chief financial officer namin.
“Nasaan ka?”
“Nasa bahay. Bakit?”
“Buksan mo ang records ng RMR Food Concepts.”
Natahimik siya.
“Ngayon?”
“Ngayon.”
“May problema ba?”
“Paolo, huwag ka munang tumawag kay Nico. Huwag kang mag-message sa accounting group. Ikaw lang.”
Narinig kong umayos ang boses niya.
“Okay.”
“Hanapin mo lahat ng payment sa RMR nitong huling labindalawang buwan. Pati purchase orders, delivery receipts at approval logs.”
“Mara—”
“Please.”
Makalipas ang labinlimang minuto, tumawag siya ulit.
Ibang-iba na ang tono.
“May nakita ako.”
“Ano?”
“Seven payments.”
“Magkano?”
“Total… ₱6.84 million.”
Pinikit ko ang mata ko.
“Ano ang description?”
“Cold-storage equipment. Kitchen fabrication. Temperature monitoring systems. Imported chillers.”
“Na-deliver saang warehouse?”
Ilang segundo siyang hindi sumagot.
“Doon nagiging problema.”
“Paolo.”
“Walang warehouse receiving record.”
Nanlamig ang kamay ko.
“Supplier accreditation?”
“Meron.”
“Sino ang nag-approve?”
“Procurement manager.”
“At final executive approval?”
Huminga siya nang mabigat.
“Nico.”
Napatingin ako sa kisame.
“May pirma ko?”
“Sa dalawang purchase order.”
Dahan-dahan akong tumayo.
“Hindi ako pumirma sa purchase order ng RMR.”
“Mara…”
“Send mo sa secure email ko.”
Pagkabukas ko ng una, parang may humampas sa sikmura ko.
Nandoon ang pangalan ko.
Nandoon ang scanned signature ko.
Pero hindi iyon ang paraan ng pagpirma ko sa electronic approval.
At ang petsa?
August 17.
Nasa Singapore ako noong araw na iyon para sa regional logistics conference.
May immigration record.
May airline record.
May hotel record.
May stage photo pa ako noong eksaktong oras na ipinapakitang “approved” ko ang purchase order sa opisina.
“Paolo.”
“Yes?”
“Lock mo ang access logs. Huwag mong gagalawin. Preserve everything.”
“Understood.”
“Then call Attorney Reyes.”
Si Atty. Reyes ang external corporate counsel namin.
Hindi ko siya tinawagan para gumawa agad ng kaso.
Tinawagan ko siya para tiyaking hindi kami gagawa ng hakbang na masisira ang ebidensya.
Sa loob ng isang oras, may malinaw na plano kami.
Preserve server logs.
Back up accounting records.
Secure CCTV sa finance office kung available pa.
Temporarily suspend high-value disbursement authority gamit ang existing internal controls.
At magpatawag ng emergency board meeting kinabukasan.
Hindi ko kailangang sumigaw.
Hindi ko kailangang mag-post online.
Kailangan ko lang sundan ang pera.
Dahil ang pera ay bihirang marunong magsinungaling nang matagal.
Bandang alas-diyes ng gabi, lumabas ang doktor.
Stable na si Mama Lorna.
Puwede ko na siyang makita.
Pagpasok ko sa kuwarto, nakahiga siya at tahimik na nakatingin sa bintana.
Lumapit ako.
“Ma.”
Hindi siya sumagot agad.
Pagkatapos ay sinabi niya, “Gaano katagal mo nang alam?”
“Ngayon ko lang nalaman.”
“Hindi. Iyong babae.”
“Ngayon lang din.”
Tumulo ang luha niya.
“Pinalaki ko ang anak ko nang halos wala akong tulog.”
Hindi ako nagsalita.
“May panahon noon na isang itlog lang ang ulam namin. Hinahati ko pa sa dalawa para lang makakain siya bago pumasok sa school.”
Napaupo ako sa tabi niya.
“Ma…”
“Kapag may bago siyang sapatos, ako walang tsinelas na maayos.”
Pinahid niya ang luha.
“Hindi ko sinasabi iyan para singilin siya.”
Huminga siya nang malalim.
“Sinasabi ko dahil hindi ko maintindihan kung saan ako nagkamali.”
Hinawakan ko ang kamay niya.
“Hindi mo responsibilidad ang desisyong ginagawa ng isang matandang lalaki.”
Napatingin siya sa akin.
“Pati ikaw, niloko niya.”
Hindi ako nakasagot.
Makalipas ang ilang segundo, mahina niyang sinabi:
“Kung kailangan mong lumayo sa anak ko, huwag kang mag-alala sa akin.”
Napakagat ako sa labi.
“Ma…”
“Huwag kang manatili dahil sa akin.”
Doon ako tuluyang umiyak.
Hindi noong tawagin akong walang pambayad.
Hindi noong malaman kong may ibang babae.
Hindi noong makita ko ang pekeng pirma ko.
Doon.
Sa ospital.
Habang ang nanay ng lalaking nanloko sa akin ang nagsasabing hindi ko kailangang isakripisyo ang sarili ko para manatili siyang biyenan ko.
Kinabukasan, alas-nuwebe ng umaga, nagsimula ang emergency board meeting.
Hindi kasama si Nico sa unang bahagi habang inilalahad ng finance team at counsel ang findings.
May pito kaming directors.
Ipinakita ang pitong payments.
Ang vendor accreditation.
Ang lack of warehouse receipts.
Ang electronic logs.
At ang dalawang dokumentong may pirma kong hindi ko kinilala.
Pagkatapos ay ipinakita ni Paolo ang isa pang bagay.
“May beneficiary account tayong nakita.”
Lumabas sa screen ang pangalan.
RMR Food Concepts OPC.
Registered contact person:
Marco Ramirez.
Napalunok ako.
“Ramirez?”
“Yes.”
“Relation kay Celeste?”
“Based sa documents submitted sa accreditation, kapatid.”
Tahimik ang boardroom.
Nagpatuloy si Paolo.
“Mula sa account ng RMR, may transfers sa construction contractor ng Sinta & Salo restaurant.”
Lumabas ang halaga.
₱3.1 million.
“May isa pa.”
₱1.4 million para sa kitchen equipment.
“At isa pa.”
₱620,000 para sa interior fit-out.
Halos hindi ako humihinga.
Ibig sabihin, ang perang dapat bumili ng kagamitan para sa kumpanya namin ang ginamit para itayo ang restawran.
Restawran na sinabi ni Nico sa akin na pinondohan niya mula sa sarili niyang investments.
Restawran na ipinangalan niyang “regalo” sa ibang babae.
Restawran kung saan pinahiya ang sarili niyang ina.
Pumasok si Nico makalipas ang ilang minuto.
Kasama niya ang abogado niya.
Walang Celeste.
Umupo siya sa dulo ng mesa.
“Mara, maaari ba tayong mag-usap privately?”
“After the board.”
“Family matter ito.”
Sumagot si Atty. Reyes.
“Corporate funds are not a family matter.”
Namula si Nico.
“Mali ang interpretation ninyo sa transactions.”
“Then explain them,” sabi ko.
Tumayo siya.
“Expansion project iyon.”
“Anong expansion?”
“Food-service diversification.”
“Board approval?”
“Exploratory phase.”
“Bakit walang receiving report?”
“Because the equipment went directly to the restaurant.”
“Bakit nakalista bilang warehouse equipment?”
Hindi siya sumagot.
“Bakit RMR ang supplier?”
“Partner.”
“Partner mo o kapatid ng girlfriend mo?”
“Mara.”
“Answer.”
“Hindi relevant ang personal relationship.”
“Then explain my signature.”
Doon siya natahimik.
Itinulak ni Paolo sa gitna ng mesa ang printout.
“August 17, 2:14 p.m. Nakasaad na personally approved ni Ms. Villanueva-Salazar sa headquarters.”
Tumingin ako kay Nico.
“August 17, 2:14 p.m., nasa Singapore ako at nagsasalita sa isang conference.”
“Mara, digital signature iyon. Baka administrative error.”
“Administrative error ang pirma ko?”
“Maaari.”
“Dalawang beses?”
Walang sagot.
Nagpatuloy ang counsel.
“Pending full investigation, the board will vote on temporary suspension of Mr. Salazar’s executive authority, including payment approvals and company-system access.”
Biglang tumayo si Nico.
“You can’t do this.”
Hindi ako sumagot.
Isa-isang bumoto ang directors.
Limang pabor.
Isa abstain.
Si Nico lang ang tutol.
Naipasa.
Sa unang pagkakataon mula nang makilala ko siya, wala siyang control sa kuwarto.
Paglabas namin, hinabol niya ako sa hallway.
“Mara!”
Nagpatuloy ako sa paglakad.
Hinawakan niya ang siko ko.
“Makinig ka.”
Humarap ako.
“Bitawan mo ako.”
Binitawan niya.
“Mali ang dating nito.”
“Anong tamang dating?”
“Hindi ko ninakaw ang pera.”
“Ano ang tawag mo sa paggamit ng corporate funds nang walang tamang authorization?”
“Babawiin ko iyon.”
Napatawa ako.
“Babawiin?”
“Investment naman iyon. Kikita ang restaurant.”
“Para kanino?”
Hindi siya sumagot.
“Para sa atin?”
Tahimik.
“Para sa kumpanya?”
Tahimik pa rin.
“O para kay Celeste?”
“Mara, hindi ganoon kasimple.”
“Actually, Nico, ngayon sobrang simple na.”
Inilabas ko ang cellphone ko.
Ipinakita ko sa kanya ang larawan ni Mama Lorna sa hospital bed.
“Habang busy kang gumawa ng ‘investment,’ ito ang nangyari sa nanay mo.”
Nanlambot ang mukha niya.
“Pupuntahan ko siya.”
“Hindi ka niya gustong makita ngayon.”
“Mara—”
“Desisyon niya iyon.”
Tumalikod ako.
Pero bago ako makalayo, nagsalita siya.
“May kailangan kang malaman tungkol sa restaurant.”
Huminto ako.
“Hindi lang ako ang pumirma sa mga dokumento.”
Dahan-dahan akong lumingon.
“Ano ang ibig mong sabihin?”
Lumapit siya.
“May tao sa kumpanya na tumulong sa akin.”
“Sino?”
“Hindi ko sasabihin hangga’t hindi tayo nagkakasundo.”
Tinitigan ko siya.
“Kaya mo pang makipagtawaran?”
“Kapag itinuloy mo ito, hindi lang ako ang babagsak.”
“Mabuti.”
Nanigas ang panga niya.
“Mara, may mga dokumentong lalabas na ikaw mismo ang mukhang nag-authorize.”
“Peke ang pirma.”
“Hindi lahat.”
Huminto ang mundo ko nang isang segundo.
“Ano?”
Inilabas niya ang cellphone niya.
May ipinakita siyang scanned document.
Isang board authorization.
Pangalan ko.
Pirma ko.
At sa ibaba, may notarized acknowledgment.
Mas nakakabahala kaysa sa naunang pekeng purchase order.
Dahil ang pirma roon…
Mukhang tunay.
Hindi lang kopya.
Tunay.
Naramdaman kong nanlamig ang mga daliri ko.
Ngumiti nang bahagya si Nico.
“Ngayon,” bulong niya, “gusto mo pa rin bang ituloy?”
At doon ko naintindihan.
Hindi lang niya itinago ang pagtataksil.
Matagal na niyang inihahanda ang paraan para kapag sumabog ang lahat, kasama niya akong ilulubog.
