Lumaki akong tinuruan na ang katawan ng babae ay hindi sukatan ng pagmamahal.
Kaya kahit maganda raw ang hubog ko, kahit may boyfriend na ako, marunong pa rin akong umatras.
Pero noong gabing iyon, isang maling yakap ang nagpabago sa buhay ko.
Dahil ang lalaking akala kong boyfriend ko… ay fiancé pala ng best friend ko.

Ako si Mikaela Reyes, dalawampu’t apat, graphic designer sa isang startup sa BGC.

Simple lang ang buhay ko: trabaho, renta, kape, overtime, at si Jace, ang boyfriend kong tatlong buwan ko pa lang nakakasama nang seryoso.

Traditional daw ako. “Maria Clara na may WiFi,” biro ng officemate ko.

Hindi ako madaling hawakan. Hindi ako basta pumapayag sa lambing na lampas sa kaya kong ibigay. Hindi dahil hindi ko mahal si Jace, kundi dahil naniniwala akong kapag mahal ka ng lalaki, kaya ka niyang hintayin nang hindi nagtatampo na parang bata.

Pero isang gabi, nagkasakit ako.

Nilagnat ako nang halos 39 degrees. Pumunta si Jace sa condo ko sa Makati, may dalang lugaw, gamot, at buko juice. Akala ko, doon ko mararamdaman na mahal niya talaga ako.

Noong una, maayos siya. Pinunasan niya noo ko, pinainom ng gamot, inayos ang kumot.

Pero wala pang isang oras, bigla siyang yumakap sa likod ko at bumulong,
“Babe… kahit konti lang. Try lang natin. Para mas close tayo.”

Nanigas ako.

“Jace, may sakit ako,” mahina kong sabi.

“Mas lalo nga kitang aalagaan pagkatapos,” sagot niya, may halong tampo at biro.

Pero hindi ako natawa.

Tinulak ko siya nang mahinahon. “Ayoko.”

Tahimik siyang umupo. Pagkatapos, kinuha niya cellphone niya, tumayo, at nagsuot ng sapatos.

“Fine. Akala ko matured ka na.”

Umalis siya nang hindi man lang nagpaalam nang maayos.

Tatlong araw niya akong hindi kinausap.

Ako pa ang nag-sorry.

Sabi ng best friend kong si Sofia Villanueva, “Miks, gets kita, pero adult na kayo. Normal naman ’yan sa relationship. Baka naman feeling ni Jace, ayaw mo talaga sa kanya.”

Si Sofia ang pinakamalapit kong kaibigan mula college. Maganda, sosyal, anak ng may-ari ng malaking logistics company sa Alabang. Siya ang tipo ng babaeng pagpasok pa lang sa room, lahat ng mata lumilingon.

Ako naman, scholar na galing sa probinsya ng Batangas, nag-aral sa Maynila gamit ang tiyaga at sideline.

Pero kahit magkaiba kami ng mundo, siya ang unang taong dumepensa sa akin noong college.

Noong pinagtawanan ako ng blockmates dahil nagbaon ako ng tuyo at itlog, siya ang tumayo at nagsabing,
“Anong nakakatawa? Mas masarap pa ’yan kaysa sa overpriced salad n’yo.”

Mula noon, naging best friend ko siya.

Kaya noong sinabi niyang baka masyado akong sarado, naniwala ako.

Noong Valentine’s Day, tinext ako ni Jace.

“Punta ako d’yan mamaya. Usap tayo. Miss na kita.”

Nanginginig ang kamay ko habang binabasa ang message.

Sabi ko sa sarili ko: Kung mahal ko siya, kailangan ko rin siyang intindihin. Hindi pwedeng puro takot. Hindi pwedeng habang-buhay akong nagtatago sa likod ng salitang “traditional.”

Kaya ginawa ko ang bagay na hindi ko inakalang gagawin ko.

Naligo ako. Naglagay ng kaunting pabango. Isinuot ko ang pinakamapangahas na three-piece lingerie na minsan binili ni Sofia para sa akin bilang joke gift noong birthday ko.

Itim, may lace, sobrang nipis.

Pagtingin ko sa salamin, hindi ko halos makilala ang sarili ko.

“Para kang artista,” bulong ko, pero halata sa boses ko ang kaba.

Pinatay ko ang ilaw sa sala, nag-iwan lang ako ng maliit na lampshade. May scented candle sa coffee table. Naka-ready ang wine na hindi ko naman kayang inumin nang marami.

Pagkatapos, narinig ko ang elevator.

Tumigil sa floor namin.

May footsteps.

May susi na umikot sa pinto.

Akala ko si Jace. Binigyan ko kasi siya ng spare key noong nagkasakit ako.

Bumilis ang tibok ng puso ko.

Pagkabukas ng pinto, hindi ko na inisip. Pumikit ako at tumakbo papunta sa kanya.

Yumakap ako nang mahigpit.

“Bumalik ka na…” bulong ko, pilit ginagawang malambing ang boses. “Akala ko galit ka pa rin.”

Nanigas ang katawan ng lalaki.

Mainit ang dibdib niya. Malapad ang balikat. Amoy mamahaling cologne, malamig na ulan, at bagong plantsang polo.

Hindi iyon amoy ni Jace.

Dahan-dahang bumaba sa batok ko ang kaba.

Bago pa ako makabitaw, naramdaman kong hinawakan niya ang magkabilang balikat ko—hindi madiin, hindi bastos, kundi parang pinipigilan akong lalo pang mapahiya.

Pagkatapos, isang mababa at pamilyar na boses ang bumagsak sa ibabaw ng ulo ko.

“Mikaela.”

Nanlambot ang tuhod ko.

“Ako ’to.”

Huminto ang mundo.

“Mali ang taong hinihintay mo.”

Dahan-dahan akong dumilat.

At muntik na akong mapasigaw.

Nasa harap ko si Adrian Monteverde.

CEO ng kumpanyang pinagtatrabahuhan ko.

At higit sa lahat…

Fiancé ni Sofia.

“Sir Adrian?” halos hindi lumabas ang boses ko.

Tumalon ako palayo na parang napaso. Hinablot ko ang coat na nakasabit sa dining chair at ibinalot sa katawan ko.

Pakiramdam ko pati kaluluwa ko, nakahubad.

Nakatayo lang si Adrian sa may pintuan, hawak ang isang eleganteng paper bag mula sa Rustan’s. Ang mukha niya ay malamig gaya ng dati—matangos ang ilong, seryosong mata, perpektong panga.

Pero kahit madilim, nakita ko.

Namumula ang tenga niya.

“Sofia asked me to drop this off,” sabi niya, iniwas ang tingin. “Akala ko unit niya ito.”

“Unit niya po ’yung katapat,” halos mabulunan ako sa hiya. “Sir, sorry. Akala ko—”

“Jace,” tahimik niyang dugtong.

Napatingin ako sa kanya.

Paano niya alam?

Bago pa ako makapagtanong, inilapag niya ang paper bag sa side table.

“May naiwan din pala akong reminder. Kanina sa office, nakita kong naka-unplug ang external drive mo sa render station.”

Nanlaki ang mata ko.

“Ha?”

“Check mo. Baka mawala ang export file mo.”

Sa sobrang gulat, nakalimutan ko pansamantala ang kahihiyan ko. Tumakbo ako sa laptop, binuksan ang remote desktop, at halos hindi huminga habang naglo-load ang screen.

Nandoon pa rin ang file.

Running pa rin ang render.

“Hindi naman naka-unplug,” bulong ko.

Paglingon ko, nasa pinto na siya.

“Good,” sabi niya.

“Sir Adrian—”

Tumigil siya, pero hindi lumingon.

“Wala akong nakita,” mahinang sabi niya. “At wala akong sasabihin.”

Pagkasara ng pinto, bumagsak ako sa sofa at tinakpan ang mukha ko ng dalawang kamay.

Gusto kong mawala sa mundo.

CEO ko. Fiancé ng best friend ko. Ang lalaking kilala sa buong opisina bilang bato, robot, at ice prince ng BGC.

Nayakap ko habang halos wala akong suot.

Paano ko pa siya haharapin?

Paano ko haharapin si Sofia?

Pero bago ko pa tuluyang maproseso ang lahat, narinig ko ang boses ni Sofia mula sa hallway.

“Sorpresa! Dumaan ka talaga?”

Sumilip ako sa maliit na bukas ng pinto.

Nakita ko si Sofia na nakangiti, kumapit sa braso ni Adrian.

“Akala ko busy ka sa meeting. Gift ba ’yan for me?”

Inabot ni Adrian ang paper bag.

“Pinadaan lang ng supplier. Sabi ko ibibigay ko na.”

Parang nasaktan si Sofia, pero pilit pa rin siyang ngumiti.

“Valentine’s ngayon, Adrian.”

Tahimik siya.

“Puwede ka bang pumasok kahit saglit?”

“May call ako.”

“Fiancé mo ako.”

Hindi kumibo si Adrian.

Namula ang mata ni Sofia.

“Dati, kaya mong maghintay sa labas ng classroom ko kahit umuulan. Dati, gumawa ka pa ng video para sa akin. Dati, ikaw ang mas excited sa ating dalawa.”

Huminga siya nang malalim.

“Ngayon, kahit halik, parang utang na loob ko pang hingin.”

Tumagos sa dibdib ko ang bawat salita.

Si Adrian ba talaga iyon? Ang lalaking malamig ngayon, dati palang ganun kamahal si Sofia?

Bago sumakay sa elevator, bigla siyang lumingon.

Diretso sa pinto ko.

Nagtagpo ang tingin namin sa makitid na siwang.

Napabalik ako at naisara ang pinto.

Akala ko iyon na ang pinaka-nakakahiyang bahagi ng gabi.

Pero mali ako.

Dahil makalipas ang ilang minuto, pumasok si Sofia sa unit ko. Hawak niya ang wine, mugto ang mata, pero nakangiti pa rin.

“Miks,” sabi niya, umupo sa tabi ko. “May sasabihin ako sa’yo.”

Kinabahan ako.

Inisip kong aaminin ko na agad ang nangyari. Na nagkamali ako. Na nayakap ko si Adrian. Na wala akong intensyon.

Pero bago ako makapagsalita, inilabas niya ang cellphone niya.

May binuksan siyang video.

Madilim ang kuha. Hallway ng condo namin.

At sa screen, malinaw na malinaw—

ako, halos walang suot, tumatakbo papunta kay Adrian at yumayakap sa kanya.

Ngumiti si Sofia.

Pero wala nang lambing sa ngiting iyon.

“Mikaela,” bulong niya, “bakit nasa camera ko ang fiancé ko… at ikaw?”

PARTE2

Nanlamig ang buong katawan ko.

Hindi dahil sa suot kong manipis sa ilalim ng coat. Hindi dahil bukas ang aircon. Kundi dahil sa paraan ng pagkakangiti ni Sofia.

Tahimik. Malinis. Mapanganib.

Parang matagal na niyang hinihintay ang eksenang iyon.

“Sofia…” halos pabulong kong sabi. “Hindi ’yan ang iniisip mo.”

Tumawa siya nang mahina.

“Talaga ba? Kasi ang nakikita ko, best friend ko na nakasuot ng lingerie, yumayakap sa fiancé ko sa mismong Valentine’s Day.”

Pilit kong hinawakan ang kamay niya, pero umiwas siya.

“Nagkamali ako. Akala ko si Jace. May spare key siya, sinabi niyang pupunta siya. Hindi ko alam na si Sir Adrian ang papasok.”

“Sir Adrian?” ulit niya, mabagal. “Ang formal mo naman. Kanina yakap-yakap mo.”

Sumikip ang dibdib ko.

Hindi lang ito selos. May iba sa tono niya.

“Sof, kilala mo ako.”

“Kilala nga ba kita?” tanong niya. “O baka kilala ko lang ’yung bersyon mong kailangan ng tulong, kailangan ng kakampi, kailangan ng mas mayaman at mas matapang na kaibigan para protektahan ka?”

Napaatras ako.

Mas masakit iyon kaysa sa sigaw.

“Bakit mo sinasabi ’yan?”

Bumangon siya at naglakad sa sala ko na parang siya ang may-ari. Hinawakan niya ang scented candle, ngumiti, tapos ibinaba ulit.

“Ang ganda ng setup mo, Miks. Ilaw, wine, lingerie. Sabihin mo nga sa akin, para ba talaga kay Jace ’to?”

“Oo.”

“Sigurado ka?”

“Oo.”

Lumapit siya. “Kasi lately napapansin ko, palagi kang topic ni Adrian.”

Napakurap ako.

“Ako?”

“Kapag meeting, alam niya kung sino ang nag-overtime. Kapag may client presentation, ikaw ang una niyang hinahanap. Kapag may mali sa file mo, napapansin niya. Kapag pagod ka, nagpapadala siya ng kape sa team.”

“Para sa team iyon.”

“Pero alam niya order mo,” sabi niya.

Hindi ako nakasagot.

Dahil totoo. Noong nakaraang linggo, may dumating na iced Spanish latte sa desk ko. Akala ko galing admin. Wala akong tinanong.

“Hindi ibig sabihin no’n may something kami,” sabi ko. “Sofia, fiancé mo siya. Boss ko siya. Hindi ko kailanman—”

“Hindi kailanman?” putol niya. “Kahit noong college?”

Parang may bumagsak na baso sa utak ko.

College?

“Ano’ng ibig mong sabihin?”

Doon unang nagbago ang mukha niya. Ang galit niya ay napalitan ng takot. Maliit lang, mabilis, pero nakita ko.

May alam siyang hindi ko alam.

“Sof.”

Umiling siya. “Wala.”

“Hindi. Sabihin mo.”

Pero imbes na sumagot, kinuha niya ang cellphone niya at may tinapik sa screen.

“Alam mo, kung ipo-post ko ito ngayon, sino kaya ang paniniwalaan nila? Ikaw, ang probinsyanang designer na matagal nang inggit sa akin? O ako, ang babaeng niloko ng best friend at fiancé niya?”

Parang may kamay na pumiga sa lalamunan ko.

“Sofia, hindi mo gagawin ’yan.”

Tumitig siya sa akin.

“Subukan mo akong pigilan.”

Doon ko naramdaman ang unang totoong takot.

Hindi dahil mawawala ang trabaho ko. Hindi dahil sisirain ako ng internet. Kundi dahil ang babaeng minsan kong itinuring na kapatid, kaya pala akong durugin gamit ang kalahating kuha ng isang video.

Biglang tumunog ang doorbell.

Pareho kaming napalingon.

Hindi ko alam kung sino ang nasa labas. Pero bago ako makagalaw, binuksan ni Sofia ang pinto.

Nandoon si Adrian.

Wala na ang paper bag. Nakasimangot siya, hawak ang cellphone.

“Sofia,” malamig niyang sabi. “Delete the video.”

Tumigas ang mukha ni Sofia.

“So nakita mo rin? Or should I ask—alam mo bang may camera ako sa hallway?”

“Illegal ang camera mo kung nakatutok sa private entrance ng kapitbahay,” sagot ni Adrian. “At mas illegal kung gagamitin mo ’yan para manira.”

Tumawa siya.

“Wow. Defending her already?”

Pumasok si Adrian nang hindi naghihintay ng permiso. Hindi siya lumapit sa akin. Nanatili siya sa gitna, may distansyang malinaw, parang sinasadya niyang walang maling mabasa sa kilos niya.

“Mikaela mistook me for someone else,” sabi niya. “That’s all.”

“Ang bilis mong magpaliwanag para sa kanya.”

“Dahil mali ang ginagawa mo.”

“Mali?” nanginginig na ang boses ni Sofia. “Ako ang fiancé mo, Adrian. Ako dapat ang pinoprotektahan mo.”

Tumahimik siya.

At sa katahimikang iyon, may nabasag.

Hindi ko alam kung relasyon nila iyon, o imahe ni Sofia sa isip ko.

Matagal bago nagsalita si Adrian.

“Hindi ko dapat itinuloy ang engagement.”

Napahawak si Sofia sa likod ng upuan.

Ako naman, parang nawalan ng hangin.

“Ano?” bulong niya.

Tumingin si Adrian sa kanya, pagod ang mga mata.

“Pareho nating alam kung bakit nangyari iyon. Parents natin. Business merger. Pressure. History.”

“History?” ngisi niya. “Ganyan mo na lang tatawagin ang lahat?”

“Sofia.”

“Sabihin mo.” Lumapit siya sa kanya. “Sabihin mo sa kanya ang history natin.”

Hindi agad kumibo si Adrian.

Kaya si Sofia ang nagsalita.

“Noong college,” sabi niya, nakatingin sa akin, “may isang lalaking gumawa ng anonymous confession video para sa isang babae.”

Biglang bumilis ang tibok ng puso ko.

Naaalala ko iyon.

Third year college. Foundation week. May video na nag-play sa projector ng auditorium bago magsimula ang program. Simple lang: animation ng maliit na jeepney, ulan, library, batang babae na may dalang baon, at isang voice-over na nagsasabing:

“May mga taong hindi alam kung gaano sila kaliwanag, kasi sanay silang maglakad na nakayuko.”

Hindi sinabi kung para kanino.

Pero buong linggo akong kinulit ni Sofia.

“Sobrang bagay sa akin, ’di ba?” sabi niya noon, tumatawa. “Maybe someone has a crush on me.”

At dahil siya ang campus crush, naniwala ang lahat.

Pati ako.

Napatingin ako kay Adrian.

Hindi siya umiwas.

Doon ko naramdaman ang lamig na dahan-dahang gumapang mula batok hanggang likod.

“Para kanino ’yon?” tanong ko, kahit takot akong marinig ang sagot.

Hindi si Adrian ang sumagot.

Si Sofia.

“Para sa’yo.”

Isang salita lang iyon, pero parang gumuho ang sahig.

“Hindi,” bulong ko. “Hindi pwede.”

Ngumiti siya, pero puno ng luha ang mata niya.

“Pwede. Ikaw ang babaeng may dalang baon. Ikaw ang laging nasa library kapag umuulan. Ikaw ang tinutulungan niya noon sa scholarship portal kahit hindi mo alam. Ikaw ang dahilan kung bakit niya tinanggihan ang Singapore internship.”

Napatakip ako sa bibig.

Naaalala ko ang scholarship portal. May anonymous IT assistant na nag-ayos ng corrupted documents ko. Akala ko system admin.

“Pero sabi mo…” mahina kong sabi kay Sofia. “Sabi mo, ginawa niya iyon para sa’yo.”

“Sabi ko nga.” Tumaas ang boses niya. “At naniwala ang lahat. Kasi mas bagay sa akin. Mas kapani-paniwala na ako ang mahalin ng isang Monteverde kaysa sa’yo.”

Masakit. Pero mas masakit ang susunod niyang sinabi.

“At hindi ka naman nagtanong.”

Napatingin ako sa sahig.

Totoo iyon.

Hindi ako nagtanong.

Sanay akong hindi piliin. Sanay akong hindi asahan na may taong lihim na magmamahal sa akin. Kaya noong sinabi ng mundo na para kay Sofia ang video, umoo na lang ako.

Huminga nang malalim si Adrian.

“Hindi ko siya sinisi noon,” sabi niya. “You were young, Sofia. I thought it was just pride.”

“Pride?” nanginginig na si Sofia. “You looked at her like she was the only quiet place in the world.”

Tumahimik ako.

May luha nang tumutulo sa pisngi ko, pero hindi ko alam kung para saan. Para sa kahihiyan. Para sa betrayal. Para sa isang love story na hindi ko alam na ninakaw pala sa akin bago pa magsimula.

“Then bakit kayo na-engage?” tanong ko.

Si Sofia ang unang umiwas ng tingin.

Sumagot si Adrian, mabigat ang boses.

“Your name was dragged into an internal issue last year.”

Napakunot ang noo ko.

“Anong issue?”

“May client file na na-leak. Design concept, costing, proposal. Dapat ikaw ang masisisi.”

Bigla kong naalala.

Last year, muntik akong ma-terminate dahil may file akong lumabas sa competitor. Hindi ko alam paano nangyari. Si Sofia ang umaliw sa akin noon. Sabi niya, baka office politics lang.

“Hindi natuloy dahil nakita ko ang access logs,” sabi ni Adrian. “Hindi ikaw ang kumuha.”

Tumingin ako kay Sofia.

Namumutla na siya.

“Si Jace,” sabi ni Adrian.

Parang sinuntok ako sa dibdib.

“Jace?”

“He was working with a subcontractor connected to Sofia’s family,” paliwanag niya. “Hindi ko pa mapatunayan lahat noon, pero enough para pigilan ang termination mo.”

Napaatras ako.

Si Jace. Ang lalaking nagpa-guilty sa akin dahil ayaw kong ibigay ang katawan ko. Ang lalaking may spare key sa unit ko. Ang lalaking hindi nagpakita ngayong gabi kahit sinabi niyang pupunta.

“Bakit mo hindi sinabi sa akin?” tanong ko kay Sofia.

Hindi siya sumagot.

Si Adrian ang nagpatuloy.

“Your aunt had hospital bills then. You needed the job. If I exposed everything, magiging scandal. Sofia’s father offered a settlement. Part of it was the engagement.”

Tumawa ako nang walang saya.

“So naging collateral ako?”

“Mikaela—”

“Hindi.” Tumingin ako kay Adrian, tapos kay Sofia. “Lahat kayo may alam. Lahat kayo nagdesisyon para sa akin. Ako lang ang walang alam.”

Napaupo ako sa sofa.

Biglang nag-ring ang phone ko.

Si Jace.

Nanginginig ang kamay ko habang sinagot ko at nilagay sa speaker.

“Babe,” sabi niya agad. “Sorry, hindi ako makakapunta. Emergency lang.”

Hindi ako nagsalita.

“Babe?”

Tumayo si Adrian. “Nasaan ka?”

Tumahimik ang kabilang linya.

Pagkatapos, narinig ko ang mahinang mura ni Jace.

“Sir Adrian?”

Doon na naging malinaw ang lahat.

“Jace,” sabi ko, halos walang emosyon. “Ikaw ang dapat pupunta rito. Bakit hindi ka dumating?”

“Babe, later na tayo mag-usap—”

“May kinalaman ka ba sa leak last year?”

“Sino nagsabi sa’yo?”

Hindi niya sinabing hindi.

Sapat na iyon.

Napapikit ako.

“May kinalaman ka ba kay Sofia?”

Tahimik.

Sobrang tahimik.

Hanggang sa may boses babae sa background.

“Jace, bilisan mo. Baka makita tayo rito.”

Boses ni Sofia?

Hindi.

Ibang babae.

Natawa si Sofia sa tabi ko, mapait. “Classic.”

Napatitig ako sa kanya.

Kahit siya, hindi alam.

Doon ko nakita kung paano gumuho ang kayabangan sa mukha niya. Sa unang pagkakataon ng gabing iyon, hindi siya kontrabida. Isa rin siyang babaeng niloko, pero hindi iyon dahilan para patawarin ang ginawa niya.

Binaba ko ang tawag.

Walang sigaw. Walang habol. Wala nang tanong.

May mga sagot na hindi kailangan marinig nang buo para maintindihan.

Kinabukasan, hindi ko pinasok ang trabaho.

Hindi rin ako nagbukas ng Facebook.

Pero alas-diyes ng umaga, may email mula sa HR.

Akala ko termination letter.

Hindi pala.

Formal notice iyon: suspended si Jace sa lahat ng contractor access habang iniimbestigahan ang data leak. May attached report ng access logs, CCTV timestamp, at digital trail.

May isa pang email.

Mula kay Adrian.

Subject: Apology

Hindi mahaba.

“Mikaela, I’m sorry for making decisions around your life without telling you the truth. I thought protection was enough. It wasn’t. You deserved honesty. I will not ask for anything from you. I will only make sure the record is corrected.”

Umiyak ako habang binabasa iyon.

Hindi dahil mahal ko siya.

Hindi pa.

Umiyak ako dahil sa unang pagkakataon, may taong umamin na mali ang paraan ng pagprotekta niya sa akin.

Tatlong araw akong hindi lumabas.

Sa ikatlong gabi, kumatok si Sofia.

Hindi ko agad binuksan.

“Miks,” sabi niya mula sa labas. “Hindi ako papasok. Iiwan ko lang ’to.”

Pagbukas ko kinabukasan, may envelope sa sahig.

Nasa loob ang USB drive, printed screenshots ng usapan nila ni Jace, at sulat-kamay na liham.

“Mikaela,

Hindi ko kayang sabihin nang harapan dahil duwag ako.

Nagselos ako sa’yo bago mo pa malaman na may dahilan pala ako para magselos. Noong college, kinuha ko ang kwentong hindi akin. Nang lumaki tayo, ipinilit kong maging akin ang lalaking hindi buo ang loob sa akin.

Hindi excuse ang insecurity ko.

Ako ang nagbigay kay Jace ng access sa ilang tao sa company network, pero hindi ko alam na gagamitin niya iyon para sirain ka at kumita. Noong nalaman ko, pinili kong manahimik kasi takot akong mawala lahat.

Sorry.

Hindi ko hinihingi na maging best friend ulit tayo. Gusto ko lang ibalik kahit kaunti ang ninakaw ko sa’yo: ang katotohanan.”

Matagal kong hawak ang sulat.

Hindi ko alam kung kapatawaran ba ang naramdaman ko. Hindi pa siguro.

Pero nawala ang bigat ng galit sa dibdib ko.

Minsan, hindi sapat ang sorry para ayusin ang basag. Pero sapat ito para simulan mong bitawan ang hawak mong bubog.

Lumipas ang dalawang buwan.

Natanggal si Jace sa contractor network at kinasuhan ng company dahil sa data theft. Nalaman ko ring hindi lang ako ang ginamit niya; may iba pa siyang girlfriend, may utang, at may raket sa pagbebenta ng internal proposal.

Si Sofia, umalis muna sa Maynila. Narinig kong nag-volunteer siya sa isang foundation ng pamilya nila sa Cebu. Hindi kami nag-uusap araw-araw. Pero minsan, nag-send siya ng simpleng message:

“Hindi ko deserve ang reply, pero sana kumain ka today.”

Hindi ako agad sumagot.

Pero isang gabi, nireplyan ko siya:

“Kumain ako. Sana ikaw din.”

Hindi iyon pagbabalik sa dati.

Pero iyon ang unang hakbang palabas sa poot.

At si Adrian?

Matagal niya akong hindi nilapitan.

Sa office, professional lang siya. Walang kape. Walang pabor. Walang titig na masyadong mahaba.

Hanggang isang gabi, nag-overtime ako para sa bagong campaign.

Paglabas ko ng building, umuulan.

Wala akong payong.

May kotseng huminto sa harap ko. Bumaba ang bintana.

Si Adrian.

“May extra umbrella sa guard,” sabi niya.

Akala ko ihahatid niya ako. Hindi.

Tinuro lang niya ang lobby, pagkatapos ngumiti nang halos hindi halata.

“Hindi na ako magdedesisyon para sa’yo. Pero ayokong mabasa ka.”

Hindi ko napigilang matawa.

“Ang weird mo talaga, sir.”

“Adrian,” sabi niya.

Tumigil ang ulan sa pagitan namin kahit bumubuhos pa rin sa kalsada.

Kinuha ko ang payong mula sa guard. Hindi ako sumakay sa kotse niya. Naglakad ako pauwi, hawak ang sarili kong payong.

At iyon ang unang beses na naramdaman kong hindi ko kailangang pumili agad.

Hindi ko kailangang mahalin si Adrian dahil minsan niya akong pinrotektahan. Hindi ko kailangang patawarin si Sofia dahil umamin siya. Hindi ko kailangang kamuhian ang sarili ko dahil nagkamali ako ng yakap.

Ang kailangan ko lang ay bawiin ang karapatang matagal na palang kinuha ng ibang tao: ang pumili para sa sarili ko.

Makalipas ang isang taon, nakatayo ako sa harap ng bagong apartment ko sa Quezon City, mas maliwanag, mas tahimik, mas akin.

May message si Sofia:

“Proud ako sa’yo, Miks.”

May message din si Adrian:

“Congratulations sa promotion. Deserved.”

Ngumiti ako.

Hindi ko alam kung ano ang susunod sa amin. Baka friendship na may peklat. Baka love na dahan-dahan. Baka wala. Baka sarili ko muna.

Pero sa unang pagkakataon, hindi ako natatakot sa hindi ko alam.

Dahil natutunan ko na: ang tunay na pagmamahal, hindi ka minamadali, hindi ka ginagamit, hindi ka ginagawang lihim o panakip sa kasinungalingan.

Ang tunay na pagmamahal ay nagbibigay ng espasyo para huminga, magsabi ng hindi, at manatiling buo.

Mensahe sa mga nagbabasa:
Huwag mong hayaang diktahan ng guilt, pressure, o takot ang hangganan ng katawan at puso mo. Kung mahal ka talaga ng isang tao, hindi niya susukatin ang halaga mo sa kaya mong ibigay, kundi sa respeto niyang kaya niyang ibalik.