gabing hindi ako dapat mag-isa
Bahagi 2: Ang gabing hindi ako dapat mag-isa
“Tatáy!”
Sumigaw ako hanggang sa sumakit ang lalamunan ko.
Bumagsak si Tatay sa malamig na sahig sa harap ng korte. Ang mga tao sa paligid ay nagkagulo. May tumawag ng ambulansya, may lumapit para tumulong, pero ako, parang nanigas ang buong katawan ko.
Nakikita ko lang ang mukha ni Tatay.
Maputla.
Basang-basa ng pawis.
At ang maliit na patak ng dugo sa ibabaw ng court decision na hawak niya kanina ay unti-unting kumakalat, parang tinta sa papel na hindi na mabubura.
“Tay, gising. Pakiusap, gising.”
Hinawakan ko ang kamay niya. Malamig iyon. Ang kamay na buong buhay ay kumayod para sa amin, ang kamay na nagbuhat ng semento, nag-ayos ng bubong, nagtanim ng saging sa bakuran, ngayon ay nanginginig sa palad ko.
Narinig ko si Gabriel sa likod ko.
“Marielle, tumabi ka. Tatawag ako ng private hospital.”
Lumapit siya, pero itinulak ko ang kamay niya palayo.
“Huwag mo siyang hawakan.”
Natigilan siya.
“Marielle, ngayon ka pa ba magmamatigas? Emergency ito.”
Tumingin ako sa kaniya. Sa lalaking minsang minahal ko. Sa lalaking pinaniwalaan kong kakampi ng mahihina. Pero ngayon, ang tanging nakikita ko sa mukha niya ay takot.
Hindi takot para kay Tatay.
Takot para sa sarili niya.
“Kung hindi dahil sa iyo, hindi siya babagsak dito.”
Namutla ang mukha niya, pero wala siyang naisagot.
Sa gilid, si Carla ay nakatayo pa rin. Nanginginig ang mga daliri niya habang hawak ang bag niya. Ang kontratista namang si Mang Rodel ay unti-unting umaatras, tila naghahanap ng pagkakataong makatakas.
Pero bago siya makalayo, hinarang siya ng isang court officer.
“Sir, kailangan po ninyong manatili rito. May mga tanong lang po kami.”
“Bakit ako?” sigaw niya. “Wala akong kasalanan! Trabaho lang ng abogado ang lahat!”
Napatingin si Gabriel sa kaniya nang matalim.
Doon ko unang nakita kung gaano kabilis magbuwag ang samahan ng mga taong pinagbuklod lang ng kasinungalingan.
Dumating ang ambulansya makalipas ang ilang minuto. Isinama ko si Tatay sa ospital. Habang nasa loob kami ng sasakyan, patuloy na tumutunog ang cellphone ko.
Mensahe mula kay Gabriel.
Tawag mula sa opisina niya.
Hindi kilalang numero.
Pero hindi ko sinagot.
Nakatitig lang ako kay Tatay. Nasa mukha niya ang oxygen mask, at bawat hinga niya ay parang hinihila mula sa pinakamalayong sulok ng mundo.
“Tay,” bulong ko. “Kapit lang. Ako na ang bahala.”
Sa ospital, dinala agad siya sa emergency room.
Naiwan akong mag-isa sa corridor, hawak pa rin ang cellphone kung saan nakabukas ang mensaheng natanggap ko bago bumagsak si Tatay.
“Kung gusto mong mailigtas ang tatay mo, pumunta ka mag-isa mamayang gabi. May hawak akong bagay na magpapabagsak sa kaniya nang tuluyan.”
Hindi ko alam kung pananakot iyon o tulong.
Hindi ko alam kung sino ang nagpadala.
Pero alam kong konektado iyon sa ginawa ni Gabriel.
Makalipas ang halos isang oras, lumabas ang doktor.
“Stroke warning ang nangyari sa tatay ninyo. Mabuti na lang at nadala agad. Kailangan niyang manatili rito para maobserbahan. Huwag muna siyang bigyan ng stress.”
Parang may malaking batong bahagyang naalis sa dibdib ko.
“Dok, ligtas po ba siya?”
“Sa ngayon, stable siya. Pero kailangan mag-ingat. Malaki ang epekto ng matinding emosyon sa kaniya.”
Napatango ako.
Matinding emosyon.
Paano ko ipapaliwanag sa doktor na ang emosyon ni Tatay ay hindi basta lungkot? Iyon ay kahihiyan. Takot. Pagkawasak. Ang sakit na dulot ng pagtanggi ng taong itinuring niyang pamilya.
Pagpasok ko sa kwarto, tulog si Tatay.
Tahimik siyang nakahiga, may nakakabit na suwero sa kamay.
Umupo ako sa tabi niya at hinaplos ang noo niya.
Naalala ko noong bata ako. Tuwing may lagnat ako, buong gabi siyang nakaupo sa tabi ko, pinupunasan ang pawis ko at paulit-ulit na sinasabing, “Anak, kayang-kaya mo iyan. Nandito si Tatay.”
Ngayon, ako naman ang bumulong sa kaniya.
“Tay, kayang-kaya natin ito. Nandito ako.”
Bandang hapon, dumating si Nanay.
Halos hindi siya makahinga sa iyak nang makita si Tatay. Suot pa niya ang pambahay, at hawak niya ang lumang rosaryo na palagi niyang dinadala.
“Anak, ano ang nangyari sa tatay mo?”
Hindi ko alam kung paano magsisimula.
Paano ko sasabihin na ang manugang na ipinagmamalaki niya sa mga kapitbahay ang siyang nagtulak kay Tatay sa ganitong kalagayan?
Pero kailangan niyang malaman.
Kaya ikinuwento ko ang lahat.
Mula sa pagtanggi ni Gabriel sa opisina.
Sa pagkawala ng abogado.
Sa paglitaw ni Carla bilang panig ng kontratista.
Sa counterclaim.
Sa sinabi ni Gabriel na hindi niya kilala si Tatay.
At sa recording.
Habang nagsasalita ako, hindi umiyak si Nanay. Tahimik lang siyang nakikinig.
Mas nakakatakot iyon kaysa sa iyak.
Nang matapos ako, hinawakan niya ang kamay ko.
“Anak, huwag ka nang bumalik sa lalaking iyon.”
Napatingin ako sa kaniya.
“Akala ko po sasabihin ninyo na tiisin ko muna.”
Umiling siya.
“Ang kasal, dapat tahanan. Hindi kulungan. Kung ang asawa mo mismo ang nanakit sa pamilya mo, hindi na iyon tahanan.”
Doon ako tuluyang napaiyak.
Nang gabing iyon, habang tulog si Tatay at si Nanay ay nagbabantay sa tabi niya, lumabas ako ng kwarto para tumawag.
Ang tinawagan ko ay ang numero na nagpadala ng mensahe.
Isang ring pa lang, may sumagot na agad.
“Akala ko hindi ka tatawag.”
Boses lalaki.
Pamilyar, pero hindi ko agad maalala kung saan ko narinig.
“Sino ka?”
“Kaibigan ng tatay mo. Dati akong kasama niya sa site.”
Humigpit ang hawak ko sa cellphone.
“Bakit ngayon ka lang lumitaw?”
“Dahil natakot ako. Lahat kami natakot. Pero pagkatapos kong makita ang nangyari sa korte, hindi ko na kaya.”
“Anong hawak mo?”
Saglit siyang tumahimik.
“Video. Audio. Mga resibo. May proof ako na ang materyales ay pinalitan ng kontratista mismo. May usapan din sila ng abogado mo tungkol sa paggawa ng pekeng report.”
Nanlamig ako.
“Nasaan ka?”
“Hindi ako puwedeng pumunta sa ospital. May sumusunod sa akin.”
Tumingin ako sa paligid. Biglang parang lahat ng taong dumadaan sa corridor ay kahina-hinala.
“Sabi mo pumunta ako mag-isa.”
“Oo. Pero huwag kang basta maniwala kahit sa akin.”
Nagulat ako.
“Ano?”
“Kung matalino ka, magsama ka ng taong mapagkakatiwalaan. Pero huwag ang pulis na basta-basta. May kakilala ang kontratista sa loob.”
Doon ko naalala ang lalaking naka-gray suit kanina sa korte.
Ang taong nagdala ng sealed folder.
Nakita ko ang pangalan niya sa calling card na iniwan niya bago ako sumakay sa ambulansya.
Atty. Miguel Villanueva.
Isang abogado mula sa legal aid group na tumutulong sa mga manggagawa.
Tinawagan ko siya.
Hindi niya agad sinagot. Pero makalipas ang ilang minuto, tumawag siya pabalik.
“Ms. Santos?”
“Atty., kailangan ko po ng tulong. May witness. May ebidensya raw siya.”
Hindi na siya nagtanong ng marami.
“Nasaan kayo?”
Sinabi ko ang ospital.
“Pupunta ako. Huwag kang lalabas nang mag-isa.”
Pagbalik ko sa kwarto, gising na si Tatay.
Mahina niyang inangat ang kamay niya.
“Anak…”
Lumapit ako agad.
“Tay, huwag po munang magsalita. Magpahinga kayo.”
Pero pinilit niyang magsalita.
“Patawarin mo si Tatay. Dahil sa akin, nasira ang buhay mo.”
Umiling ako nang mabilis.
“Hindi, Tay. Kayo ang dahilan kung bakit ko naalala kung sino ako.”
Tumulo ang luha sa gilid ng mata niya.
“Minahal mo siya, di ba?”
“Opo.”
“Masakit?”
Huminga ako nang malalim.
“Masakit po. Pero mas masakit kung hahayaan ko siyang yurakan kayo.”
Mahina niyang pinisil ang kamay ko.
“Anak, huwag kang matakot.”
Ngumiti ako kahit nanginginig ang labi ko.
“Hindi na po.”
Pero sa loob ko, alam kong nagsisimula pa lang ang totoong laban.
Dumating si Atty. Miguel bago maghatinggabi.
Simple lang ang suot niya. Walang mamahaling relo, walang yabang sa kilos. Pero nang magsalita siya, kalmado at matatag ang boses niya.
“Kung totoo ang hawak ng witness, puwede nating hilingin ang reopening ng kaso, kasabay ng administrative at criminal complaints.”
“Makukulong po ba sila?” tanong ko.
“Depende sa ebidensya. Pero kung may fabrication of evidence, obstruction, at conspiracy, hindi lang lisensya sa pag-aabogado ang nakataya kay Atty. Reyes. Pati kalayaan niya.”
Napalunok ako.
Asawa ko siya.
O dati kong asawa sa puso ko.
Pero sa sandaling iyon, wala na akong awa.
“Gusto kong ilaban ito hanggang dulo.”
Tumango si Atty. Miguel.
“Kung ganoon, kailangan nating kunin ang witness nang buhay at ligtas.”
Halos kasabay ng sinabi niya, tumunog muli ang cellphone ko.
Mensahe mula sa hindi kilalang numero.
“Lumabas ka na. Nasa likod ako ng ospital. Bilisan mo. Nakita na nila ako.”
Nagkatinginan kami ni Atty. Miguel.
Kinuha niya ang susi ng sasakyan.
“Hindi ka pupunta mag-isa.”
Lumabas kami sa likod ng ospital sa gitna ng malamig at madilim na gabi.
Walang gaanong tao. Tanging ilaw ng poste at tunog ng malayong trapiko ang kasama namin.
Sa dulo ng parking area, may isang lalaking nakatakip ng cap ang nakatayo. Hawak niya ang isang maliit na envelope at lumang cellphone.
Nang makita niya ako, mabilis siyang lumapit.
“Ikaw si Marielle?”
“Oo.”
“Ako si Ben. Kasama ako ng tatay mo noon sa project.”
Iaabot na sana niya sa akin ang envelope nang biglang may van na humarurot papasok sa parking area.
Bumukas ang pinto.
Dalawang lalaki ang bumaba.
“Takbo!” sigaw ni Ben.
Hinawakan ako ni Atty. Miguel at hinila patalikod.
Pero bago kami makalayo, isang malakas na tunog ng preno ang umalingawngaw.
Sa gitna ng dilim, nakita kong may isa pang sasakyan na humarang sa van.
Bumukas ang pinto nito.
Lumabas ang isang babaeng naka-uniporme.
“Police. Ibaba ninyo ang mga kamay ninyo.”
Napatigil ang lahat.
Si Ben, nanginginig, ay isiniksik sa kamay ko ang envelope.
“Ingatan mo iyan,” bulong niya.
Tiningnan ko ang envelope.
Sa labas nito, may nakasulat na isang pangalan.
Gabriel Reyes.
At sa ilalim, isang pangungusap na lalong nagpatindig ng balahibo ko.
“Hindi lang ang kaso ng tatay mo ang sinira niya.”