Pagsabog sa Pintuan
2. Ang Pagsabog sa Pintuan
Sa sandaling bumukas ang pinto kahit maliit na siwang lang, biglang sumugod papasok si Paulo.
Hindi siya pumasok na parang bisita.
Pumasok siya na parang may karapatan siyang wasakin ang bahay na ito.
Nabitawan ni Marco ang tuwalyang hawak niya. Agad siyang humarang sa harap ko, pero mas mabilis si Paulo. Itinulak niya ang pinto nang buong lakas hanggang tumama ito sa dingding.
“Nasaan ang mga gamit?” sigaw niya. “Nasaan ang cellphone? Nasaan ang tablet?”
Nanginginig si Lira sa gilid ng sofa, yakap-yakap pa rin ang paper bag na naglalaman ng mga regalong binalik niya sa akin.
Nakita iyon ni Paulo.
Parang asong nakakita ng pagkain, diretso siyang lumapit kay Lira at inabot ang paper bag.
“Eto pala eh.”
Bago pa niya mahawakan, humakbang ako sa gitna.
“Paulo.”
Tumigil siya saglit at tiningnan ako mula ulo hanggang paa. May pangungutya sa mga mata niya.
“Bakit? Takot kang kunin ko? Hindi ba para sa akin din naman dapat ’yan?”
Hindi ako sumagot agad.
Tumingin ako kay Mama.
Nakatayo siya sa likod ni Paulo, namumugto ang mata, pero hindi ko alam kung dahil ba sa iyak o sa galit.
Si Papa naman, seryosong-seryoso ang mukha. Nakataas ang baba, parang siya ang hukom at ako ang may kasalanan.
Si Mira, ang asawa ni Paulo, nakahalukipkip. Tumingin siya sa loob ng bahay namin na para bang sinusukat niya kung alin pa ang puwedeng hingin.
“Anak,” sabi ni Mama, pilit pinapalambot ang boses, “huwag mo nang palakihin. Ibigay mo na lang sa kapatid mo. Magkakapatid naman kayo.”
Napangiti ako.
“Magkakapatid?”
Tumango siya agad.
“Oo. Magkapatid kayo. Dugo mo siya.”
Dahan-dahan kong hinawakan ang gilid ng tiyan ko. Kahit ilang linggo na ang lumipas mula nang maoperahan ako, may kirot pa rin kapag mabilis akong gumalaw o kapag masyadong tumindi ang emosyon ko.
“Dugo ko rin ba ang tumulo noong araw na nanganak ako, Ma?”
Nagbago ang mukha ni Mama.
“Anong pinagsasabi mo?”
“Dugo ko rin ba ang nasa pantulog ko noong tinawagan kita? Dugo ko rin ba ang dahilan kung bakit kailangan kong pirmahan mag-isa ang papel sa operasyon?”
Nanigas si Papa.
“Hindi ito ang oras para balikan ang lumang bagay.”
“Lumang bagay?” natawa ako nang mahina. “Para sa inyo, lumang bagay iyon. Para sa akin, iyon ang araw na muntik akong mamatay.”
Natahimik ang lahat.
Tanging iyak ng anak ko ang maririnig mula sa bisig ni Aling Rosa.
Nang marinig ang iyak ng bata, mas lalo akong natauhan.
Hindi ko na puwedeng hayaan ang sarili kong paulit-ulit na matapak-tapakan.
Dahil ngayon, hindi na lang ako ang apektado.
May anak na akong dapat protektahan.
Humakbang si Paulo palapit sa akin.
“Drama ka na naman. Hindi ka naman namatay, di ba? Buhay ka naman. Bakit kailangan mong gawing malaking issue?”
Mabilis na humarang si Marco.
“Paulo, tama na.”
Tumingin si Paulo kay Marco at tumaas ang kilay.
“Ikaw ang tumahimik. Usapan ito ng pamilya namin.”
Kumuyom ang kamao ni Marco.
Ngunit bago pa siya makapagsalita, ako na ang nagsalita.
“Hindi. Bahay ito ng pamilya ko ngayon. At hindi kayo puwedeng pumasok dito para manigaw, manakot, at mang-agaw.”
Napatingin sa akin si Mama na parang hindi niya ako kilala.
“Ana, ganyan ka na ba talaga magsalita sa amin?”
“Hindi, Ma,” sagot ko. “Ngayon lang ako nagsimulang magsalita nang totoo.”
Nag-init ang mukha ni Papa.
“Kung ganoon, sabihin mo rin ang totoo. Sino ang nagpalaki sa iyo? Sino ang nagpakain sa iyo? Sino ang nagpaaral sa iyo?”
Tumingin ako sa kanya nang diretso.
“Kayo ang nagpalaki sa akin. Pero ako ang nagpaaral sa sarili ko sa kolehiyo. Ako ang nagbayad ng utang sa dorm. Ako ang nagtrabaho habang nag-aaral. Ako ang nagpadala ng pera sa bahay tuwing may kailangan si Paulo.”
Huminga ako nang malalim.
“Papa, naaalala mo ba ang unang bonus ko? Sinabi n’yo ni Mama na uutangin lang para sa deposito ng apartment ni Paulo. Ibabalik n’yo raw sa akin sa susunod na buwan. Ilang taon na iyon?”
Umiwas siya ng tingin.
“Pamilya iyon. Hindi dapat sinusumbat.”
“Kapag ako ang nagbibigay, pamilya. Kapag ako ang tumanggi, wala akong utang na loob. Tama ba?”
Walang sumagot.
Si Mira ang unang bumasag sa katahimikan.
“Ate, huwag ka namang madamot. Hindi mo naman madadala sa libingan ang pera. Isa pa, mas kailangan ni Paulo ang phone. May trabaho siya. Iyong kapatid ng asawa mo, estudyante lang.”
Napatingin si Lira sa sahig.
Nakita ko kung paano niya kinagat ang labi niya para hindi umiyak.
Sa loob ko, may pumutok.
“Lira,” tawag ko.
Dahan-dahan siyang tumingin sa akin.
“Ibigay mo sa akin ang paper bag.”
Agad niyang iniabot iyon. Akala siguro ng lahat, susuko na ako.
Nakita ko pa ang mabilis na pagliwanag ng mukha ni Paulo.
Pero hindi ko iniabot sa kanya ang bag.
Sa halip, inilagay ko iyon sa likod ni Marco.
“Marco, pakitago muna sa kuwarto.”
Tumango si Marco at kinuha ang bag.
Sumigaw si Paulo.
“Hoy! Ano ba talaga? Pinaglalaruan mo ba ako?”
“Hindi,” sabi ko. “Tinuturuan lang kita ng limitasyon.”
“Limitasyon?” Lumapit siya nang mabilis. “Ate mo ako—”
“Ako ang ate mo,” putol ko sa kanya. “Hindi ako ATM. Hindi ako insurance. Hindi ako emergency fund ng buhay mo.”
Bigla niyang itinaas ang basag niyang cellphone.
“Kung hindi mo ako bibilhan, sisirain ko itong bahay ninyo!”
Kasabay noon, hinagis niya ang cellphone sa sahig.
Tumalsik ang ilang piraso ng salamin.
Napahiyaw si Lira.
Umiyak nang mas malakas ang baby.
Namutla si Aling Rosa at niyakap nang mahigpit ang apo niya.
Sa pagkakataong iyon, hindi na nagdalawang-isip si Marco. Hinawakan niya sa braso si Paulo at itinulak palayo.
“Lumabas ka.”
Nagpumiglas si Paulo.
“Bitawan mo ako!”
Sumugod si Papa.
“Huwag mong sasaktan ang anak ko!”
Sa gulo, muntik nang matumba si Aling Rosa habang karga ang bata.
Iyon ang huling patak.
Kinuha ko ang cellphone ko.
At sa harap nilang lahat, pinindot ko ang emergency call.
Nanlaki ang mata ni Mama.
“Ana! Ano’ng ginagawa mo?”
“Kakatawag ko lang ng barangay security at pulis,” malamig kong sabi. “May bagong panganak dito. May premature na sanggol. May taong nananakot, naninira ng gamit, at sapilitang pumasok sa bahay.”
Nabigla si Paulo.
“Pulis? Tatawag ka ng pulis dahil sa kapatid mo?”
Tiningnan ko siya.
“Hindi. Tatawag ako ng pulis dahil may isang lalaking pumasok sa bahay ko at nagbanta sa pamilya ko.”
Biglang nagbago ang mukha ni Mama.
Lumapit siya sa akin, nanginginig ang kamay.
“Anak, huwag naman. Kapag may rekord ang kapatid mo, paano na ang trabaho niya?”
Tahimik ko siyang tiningnan.
Noong ako ang nasa panganib, ang inalala niya ay hapunan ni Paulo.
Noong anak ko ang nasa incubator, ang inalala niya ay baka mainggit si Mira.
Ngayon na si Paulo ang haharap sa bunga ng ginawa niya, saka siya lumuhod sa awa.
“Ma,” sabi ko, “lagi mong sinasabing mahirap sa inyo ni Papa. Ngayon, ako naman ang mahihirapan kung hindi ko poprotektahan ang anak ko.”
Tumulo ang luha ni Mama.
Pero sa unang pagkakataon, hindi ako natinag.
Ilang minuto lang, dumating ang security ng subdivision, kasunod ang dalawang pulis.
Nang makita ni Paulo ang uniporme, biglang nawala ang tapang niya.
“Ate, biro lang kanina. Galit lang ako.”
Hindi ako sumagot.
Pinakita ko sa pulis ang kuha ng camera sa pintuan.
Naroon ang malinaw na boses niya:
“Kapag hindi mo ibinigay sa akin ang set na iyon ngayon, ipapakita ko sa buong lugar na wala kang utang na loob na anak.”
Pinakita ko rin ang sirang cellphone na hinagis niya sa sahig, pati ang basag na piraso malapit sa puwesto ng baby.
Namutla si Mira.
Si Papa, na kanina ay mataas ang boses, biglang tumahimik.
Tinanong ako ng pulis kung gusto kong magsampa ng reklamo.
Umiyak si Mama nang mas malakas.
“Ana, anak, pakiusap. Isa lang naman ang kapatid mo.”
Tumingin ako kay Paulo.
Inaasahan kong kahit isang beses, magsisisi siya.
Pero ang nakita ko lang ay galit.
Galit dahil napahiya siya.
Galit dahil hindi niya nakuha ang gusto niya.
Hindi galit sa sarili niya.
Kaya tumango ako.
“Gusto kong magpa-blotter. At gusto ko silang palabasin sa bahay ko ngayon.”
Parang gumuho ang mukha ni Mama.
“Ana…”
Hindi ko na siya tiningnan.
Niyakap ako ni Marco mula sa likod, maingat para hindi tamaan ang tahi ko.
Sa kabilang sulok, hawak ni Lira ang kamay ni Aling Rosa habang pinapatahan nila ang baby.
Noon ko naramdaman ang kakaibang bigat at gaan nang sabay.
Masakit palang putulin ang pamilyang matagal mong sinubukang intindihin.
Pero mas masakit ang manatili sa pamilyang paulit-ulit kang itinutulak sa gilid.
Nang ilabas ng mga pulis si Paulo, huminto siya sa pintuan at lumingon sa akin.
“Ate, pagsisisihan mo ito.”
Tiningnan ko siya nang walang takot.
“Hindi, Paulo. Ang pagsisisihan ko lang ay kung hinayaan pa kitang manakit ng mga taong nagmahal sa akin noong halos wala akong makapitan.”
At sa unang pagkakataon, nang magsara ang pinto, hindi ako nakaramdam ng takot.
Kundi katahimikan.