Gabing Nawala ang Lahat
Bahagi 2: Ang Gabing Nawala ang Lahat
Sa sandaling marinig ko ang tinig ng lalaking nakauniporme, parang tuluyang nawala ang lakas sa mga tuhod ko.
– Ginoong Miguel, sumama po kayo sa amin.
Hindi ko alam kung pulis ba sila, imbestigador, o mga taong ipinadala para kunin ako. Ang alam ko lang, sa loob ng ilang segundo, gumuho ang lahat ng kasinungalingang itinayo ko sa loob ng maraming buwan.
Tiningnan ko si Althea.
Umaasa akong makakakita ako kahit kaunting awa sa mga mata niya. Umaasa akong sa kabila ng lahat, may natitira pa ring lambot sa puso niya para sa akin. Pero ang nakita ko lang ay pagod. Hindi galit. Hindi paghihiganti. Pagod na pagod na katahimikan.
Mas masakit iyon kaysa sigaw.
Mas masakit iyon kaysa sampal.
Dahil doon ko naintindihan na matagal na siyang nasaktan bago pa ako bumalik sa bahay na iyon.
– Althea… pakiusap… – nanginginig kong sabi. – Hindi ko sinasadya…
Bahagya siyang napangiti, pero walang saya sa ngiting iyon.
– Hindi mo sinasadya? – mahinahon niyang tanong. – Hindi mo sinasadyang buksan ang aparador? Hindi mo sinasadyang kunin ang susi? Hindi mo sinasadyang ubusin ang laman ng kahon? Hindi mo sinasadyang dalhin ang ibang babae gamit ang perang pinaghirapan ko?
Hindi ako nakasagot.
Bawat tanong niya ay parang paulit-ulit na hampas sa dibdib ko.
Lumapit ang isa sa mga lalaking nakauniporme. Magalang pero matigas ang boses niya.
– Ginoo, kailangan ninyong sumama para magpaliwanag.
Nilingon ko ang teleponong hawak ni Althea. Nandoon pa rin ang video. Malinaw ang kuha. Ako mismo ang nagbubukas ng kahon. Ako mismo ang kumukuha ng pera at alahas. Ako mismo ang nagtatago nito sa bag ko.
Wala akong maitatanggi.
Sa isip ko, gusto kong sisihin si Jasmine. Gusto kong sabihin na natukso lang ako. Gusto kong sabihin na naloko lang ako ng tukso, ng luho, ng maling paghanga.
Pero habang nakatingin ako sa mukha ni Althea, alam kong wala nang saysay ang mga palusot.
Hindi si Jasmine ang nagbukas ng kahon.
Hindi si Jasmine ang nagsinungaling gabi-gabi.
Hindi si Jasmine ang tumalikod sa babaeng halos ibigay ang buong buhay para sa akin.
Ako iyon.
Ako ang gumawa.
Bago ako tuluyang lumabas, napahinto ako sa harap ng altar. Nakatingin sa akin ang litrato ko. Isang litrato mula pa noong masaya kami ni Althea. Suot ko roon ang simpleng polo na siya ang bumili para sa akin noong unang anibersaryo namin. Nakangiti ako sa litrato, parang taong walang bahid ng kasalanan.
Ang lalaking iyon ang minahal ni Althea.
At ang lalaking nakatayo ngayon sa harap niya ang pumatay sa taong iyon.
– Althea… – mahina kong tawag.
Hindi siya lumapit. Hindi rin siya umiwas.
– Ano pa, Miguel?
– Mahal kita.
Napapikit siya.
Sa loob ng ilang saglit, akala ko iiyak siya. Akala ko guguho ang pader na itinayo niya sa pagitan namin. Pero nang imulat niya ang mga mata niya, mas malinaw na ang desisyon niya kaysa kanina.
– Sana naalala mo iyan bago mo ako ninakawan. Sana naalala mo iyan bago mo ako ipinagpalit. Sana naalala mo iyan noong binibitbit mo ang babaeng iyon gamit ang perang dapat ay para sa kinabukasan natin.
Hindi ko na napigilan ang luha ko.
– Patawarin mo ako…
– Hindi pa ako handang magpatawad, Miguel. At kahit dumating ang araw na mapatawad kita, hindi ibig sabihin noon ay babalik ako sa iyo.
Ang mga salitang iyon ang tuluyang dumurog sa akin.
Dinala ako ng mga lalaki palabas. Sa labas, patuloy ang buhos ng ulan. Parang buong langit ang nakikiramay kay Althea, hindi sa akin. Habang nakasakay ako sa sasakyan, nakatingin ako sa bahay naming unti-unting lumalayo sa paningin ko.
Sa loob ng bahay na iyon, naiwan ang babaeng sinira ko.
At sa loob ng puso ko, nagsimula ang parusang hindi kayang ibigay ng kahit anong batas.
Sa presinto, paulit-ulit akong tinanong. Kailan ko kinuha ang pera? Magkano ang halaga? Saan ko dinala? Sino ang kasama ko? Ginamit ko ba ang pangalan ni Althea sa utang?
Sa bawat sagot ko, lalo kong nararamdaman kung gaano kalalim ang hukay na ako mismo ang naghukay para sa sarili ko.
Hindi pala sapat na sabihing nagsisisi ka.
Dahil ang pagsisisi ay hindi kusang nagbabalik ng tiwala.
Hindi nito nabubuo ulit ang perang ginastos.
Hindi nito tinatahi ang pusong pinunit mo.
Kinabukasan, nalaman kong hindi lang pala ako ang hinahabol ng gulo.
Tumawag si Jasmine sa akin. Iyak siya nang iyak. Hindi dahil nag-aalala siya sa akin, kundi dahil natatakot siyang madamay.
– Miguel, sabihin mo sa kanila wala akong alam! Sabihin mo ikaw lang ang gumawa niyan! Hindi ko alam na pera pala ng asawa mo iyon!
Napatawa ako nang mapait.
Sa loob ng ilang araw, tinawag niya akong “lalaking pinapangarap niya.” Ngunit nang dumating ang unang unos, itinulak niya ako palayo na parang hindi niya ako kilala.
Doon ko naintindihan ang isa pang katotohanan.
Ang babaeng sinira ko ay handang maghirap para sa akin.
Ang babaeng pinili ko kapalit niya ay handa akong iwan para iligtas ang sarili niya.
Ilang araw akong hindi halos makakain.
Kapag nakapikit ako, nakikita ko ang mukha ni Althea. Nakikita ko ang altar. Nakikita ko ang sarili kong litrato. Naririnig ko ang boses niyang sinasabing namatay na ang asawang minahal niya noong araw na iyon.
Ilang beses kong sinubukang tawagan siya, pero hindi niya sinasagot.
Nagpadala ako ng mensahe.
“Althea, patawad.”
Walang tugon.
“Gagawin ko ang lahat maibalik lang ang kinuha ko.”
Walang tugon.
“Hindi ko kayang mawala ka.”
Walang tugon.
At sa katahimikan niya, unti-unti kong naramdaman ang bigat ng kasalanang matagal kong tinakasan.
Makalipas ang ilang linggo, pinayagan akong pansamantalang makalabas habang inaayos ang kaso. Ngunit malinaw ang kundisyon: kailangan kong harapin ang pananagutan ko. Kailangan kong bayaran ang perang kinuha ko. Kailangan kong ayusin ang mga utang na idinamay ko sa pangalan ni Althea.
Wala na akong trabaho.
Wala na akong pera.
Wala na rin si Jasmine.
Ang tanging natira sa akin ay kahihiyan.
Umuwi ako sa bahay ng aking ina, dala ang ilang damit at isang pusong halos durog na. Nang makita niya ako, hindi niya ako niyakap agad. Matagal niya akong tinitigan. Pagkatapos, umiling siya.
– Anak, hindi kita pinalaki para sirain ang babaeng nagmahal sa iyo.
Napayuko ako.
Mas masakit ang sinabi niya kaysa sermon. Dahil alam kong totoo.
Nang gabing iyon, natulog ako sa lumang kuwarto ko. Sa dingding, may nakasabit pa ring litrato namin ni Althea noong unang taon ng kasal namin. Nakangiti siya roon, hawak ang braso ko, puno ng pag-asa ang mukha.
Nilapitan ko ang litrato.
Hinawakan ko ang bahagi kung saan naroon ang kamay niya.
At doon ako tuluyang napahagulgol.
Hindi dahil nahuli ako.
Hindi dahil napahiya ako.
Hindi dahil baka makulong ako.
Umiyak ako dahil sa unang pagkakataon, malinaw kong nakita ang babaeng nawala sa akin.
At higit sa lahat, nakita ko kung sino ang kumuha sa kanya mula sa buhay ko.
Ako mismo.