Bahagi 3 — Sa oras na sinubukan nila akong patahimikin, nagsimulang magsalita ang bawat resibo at rekord
Bahagi 3 — Sa oras na sinubukan nila akong patahimikin, nagsimulang magsalita ang bawat resibo at rekord
Mabilis na kinuha ni Rafael ang tablet.
Pero nabasa ko na.
At nabasa rin niya.
“Elisa,” sabi niya, “huwag kang gagawa ng bagay na pagsisisihan mo.”
Dahan-dahan akong umupo sa kama.
“Ako pa talaga?”
Hindi sumagot ang abogado.
Si Rafael lang ang nakatingin sa akin na parang kinakalkula kung gaano karami na ang alam ko.
Ibinaba niya ang tablet.
“Kausapin natin si Mara. We can settle this.”
“Hindi pa nga siya dumarating, settlement na agad?”
“Elisa.”
“Kung legal ang ginawa ninyo, bakit kailangan ninyong makipag-settle?”
Nanahimik siya.
Iyon ang sandaling tuluyan kong naintindihan ang pinakamahalagang bagay.
Hindi sila makapangyarihan dahil wala akong laban.
Makapangyarihan sila dahil buong panahon ay pinaniwala nila akong wala akong dahilan para lumaban.
Pagkalipas ng halos apatnapung minuto, dumating si Mara kasama ang isa pang abogado mula sa firm niya.
College roommate ko si Mara.
Siya ang kasama ko noong unang breakup ko.
Siya rin ang nagbantay sa akin sa ospital nang alisin ang ovarian cyst ko pitong taon na ang nakaraan.
At siya ang taong kinalimutan kong tawagan nitong mga nakaraang taon dahil unti-unting pinaliit ni Rafael ang mundo ko.
“Too loud si Mara.”
“Negative siyang tao.”
“Hindi niya gusto ang pamilya ko.”
Ganoon niya ako inilayo.
Hindi pala dahil ayaw niya kay Mara.
Kundi dahil si Mara ang unang taong malamang magtanong kapag may hindi tama.
Pagpasok niya sa kuwarto, hindi niya ako niyakap agad.
Tiningnan muna niya ang monitor.
Ang IV.
Ang blood pressure reading.
Pagkatapos saka niya ako hinawakan sa kamay.
“Hindi tayo makikipagsigawan,” sabi niya.
“Records muna.”
Narinig ni Rafael iyon.
“Hindi puwedeng basta kunin ang confidential clinic files.”
Sumagot si Mara nang hindi siya tinitingnan.
“Hindi ko hinihingi ang records ng ibang pasyente. Records ni Elisa ang hinihingi ko.”
Sinabi ng hospital administrator na kailangan ng formal request.
Ginawa namin.
Nang sabihin nilang aabutin ng ilang araw, nag-email si Mara mula sa phone niya, naka-copy ang compliance office at hospital board secretary.
Biglang naging dalawang oras ang ilang araw.
Habang naghihintay, humingi ako ng second opinion.
Ayaw ni Rafael.
“Delikado kang ilipat.”
Sumagot ang attending resident:
“Stable po si Mrs. Vergara. Kung may receiving OB at ambulance, puwede.”
Doon nagsimulang uminit ang ulo ni Rafael.
“Nasa hospital namin siya.”
Napatingin ang resident sa kanya.
Hindi ko makakalimutan ang sagot ko.
“Hindi ako kagamitan ng hospital ninyo.”
Tumahimik siya.
Pinili kong lumipat sa ibang medical center sa Quezon City na walang koneksiyon sa pamilya Vergara.
Hindi nila ako mapigilan.
Pero bago ako umalis, may nangyari.
Lumapit sa akin ang nurse na nagkamaling magbigay ng folder.
Joy ang pangalan niya.
Namumula ang mga mata niya.
“Ma’am Elisa, pasensya na po.”
Akala ko humihingi siya ng tawad dahil sa maling folder.
Pero iba ang sinabi niya.
“Hindi po aksidente lahat.”
Napatingin ako sa kanya.
“Anong ibig mong sabihin?”
Luminga siya sa hallway.
“May instruction po sa chart ninyo na lahat ng reproductive records, huwag ibibigay sa inyo directly. Kay Sir Rafael lang.”
Napakapit ako sa kama.
“Kanino galing ang instruction?”
Hindi siya sumagot agad.
Pagkatapos ay bumulong.
“Kay Dr. del Rosario.”
May inilabas siyang maliit na papel mula sa bulsa.
Hindi medical record.
Listahan iyon ng document numbers.
“Hindi ko puwedeng ibigay ang files, ma’am. Pero ito po ang reference numbers. Kung legal representative ninyo ang mag-request, makikita ninyo.”
Kinuha iyon ni Mara.
“Bakit mo ginagawa ito?”
Napalunok si Joy.
“Kasi may anak din po ako.”
Iyon lang.
Walang heroic speech.
Walang dramatic music.
Isang nurse lang na ayaw nang manahimik.
Dalawang araw akong nanatili sa bagong ospital.
Bawal muna akong ma-stress.
Ironically, iyon ang dalawang araw na pinakamarami kong nalaman tungkol sa sarili kong buhay.
Nakuha ni Mara ang unang batch ng records.
Lab requests.
Billing ledgers.
Medication authorization.
Embryo transfer notes.
At ang pinakamasakit:
Isang email chain.
Mula sa executive assistant ni Rafael papunta kay Dr. del Rosario.
“Mr. Vergara confirms that the patient must continue believing the transferred embryo is marital IVF material. Disclosure may compromise compliance.”
Compliance.
Iyon pala ang tawag nila sa pagsunod ko.
May isa pang email.
“Ms. Valdez will return to Manila by Week 33. Please coordinate newborn access and intended-parent documentation before delivery.”
Nanginginig ang kamay ko habang binabasa iyon.
Hindi sila nagdesisyon nang biglaan.
Planado.
Buwan-buwan.
Hakbang-hakbang.
May spreadsheet pa ng gastos.
Hormones.
Private nurses.
Prenatal supplements.
Emergency admissions.
At sa pinakailalim:
Carrier Support Costs.
Ako iyon.
Hindi asawa.
Hindi ina.
Expense category.
Pero hindi pa iyon ang pinakamasama.
May nakita si Mara sa original IVF cycle ko.
Noong araw na sinabi sa amin ni Dr. del Rosario na “mahina ang response ng ovaries ko at walang viable egg na nakuha,” ang internal embryology sheet ay may ibang nakasulat.
Apat na mature oocytes.
Tatlo ang cryopreserved.
Isa ang marked for disposal dahil abnormal.
Tatlong itlog ko ang viable.
Hindi sila nawala.
Hindi sila “failed.”
Tinago lang sa akin.
“Nasaan ngayon?” tanong ko.
“Storage pa rin,” sagot ni Mara.
Napahawak ako sa bibig.
Naalala ko ang gabing sinabi sa akin ni Rafael na wala silang nakuhang matinong egg.
Umiyak ako sa dibdib niya.
Sinabi ko:
“Baka hindi talaga ako para maging nanay.”
Hinaplos niya ang likod ko at sinabi:
“May ibang paraan.”
Alam na pala niya.
May itlog ako.
May pagkakataon ako.
Pero pinili niyang gamitin ang katawan ko para sa anak nila ni Serena.
Hindi dahil wala nang ibang paraan.
Kundi dahil iyon ang gusto niya.
Nang gabing iyon, dumating si Doña Corazon sa ospital.
May dalang fruit basket.
Para kaming nasa normal na family visit.
“Elisa,” sabi niya, “huwag nating hayaang sirain ng emosyon ang kinabukasan nating lahat.”
“Nating lahat?”
Umupo siya.
“Alam kong mali ang paraan.”
“Pero hindi masamang bata ang dinadala mo.”
“Hindi ko sinasabing masama ang baby.”
“Then be reasonable.”
Ngumiti ako.
“Reasonable?”
“Serena cannot carry a child. You can.”
Doon ko narinig ang tunay na tingin niya sa akin.
Hindi man eksaktong sinabi, malinaw ang ibig sabihin.
Puwede akong palitan.
Puwede akong gamitin.
At dahil malusog ang matris ko, inaasahang dapat akong magpasalamat na mayroon akong silbi.
Sinabi ko:
“Alam ninyo mula umpisa?”
Hindi siya sumagot.
“Alam ninyo?”
“Mabuting babae si Serena.”
Napatawa ako.
“Iyon ang sagot ninyo?”
“Nagkamali sila. Pero puwede itong ayusin privately.”
May inilapag siyang envelope sa mesa.
“Twenty-five million.”
Hindi ko hinawakan.
“Para saan?”
“Para matapos ito.”
“Kasama ba rito ang walong buwan kong pagsusuka?”
“Elisa.”
“Kasama ba rito iyong gabi na muntik akong mawalan ng malay habang si Rafael ay kasama si Serena sa hotel?”
Nag-iba ang mukha niya.
Hindi niya alam na alam ko iyon.
Ipinakita ni Mara sa akin ang billing record ng suite na binayaran gamit ang corporate card ni Rafael.
Birthday ni Serena.
Eksaktong gabi ng emergency admission ko.
“Hindi mo kailangang sirain ang pamilya,” sabi ni Doña Corazon.
Tiningnan ko siya.
“Hindi ako ang nagsimula.”
Kinabukasan, nag-file ang lawyers ni Mara ng formal complaints laban sa clinic staff at nagsumite ng dokumentasyon sa hospital board at mga kaukulang professional at health authorities.
Hindi namin inilabas sa social media.
Hindi ko kailangan ng viral post.
Kailangan ko ng paper trail.
Kailangan ko ng timestamp.
Kailangan ko ng mga dokumentong hindi kayang burahin ng apelyido nila.
At isa-isa, dumami iyon.
Nakuha namin ang security-log entries na nagpapakitang ilang beses pumupunta si Serena sa fertility wing habang akala ko nasa ibang bansa siya.
May courier receipt ng frozen embryo transfer mula Singapore papuntang Manila.
May bank transfer mula sa isang subsidiary ng Vergara group patungo sa private consulting company ni Dr. del Rosario.
May revised consent form na may pirma ko—pero ang petsa ay araw na nasa Cebu ako para sa kasal ng pinsan ni Mara.
May photo rin.
Nasa beach ako.
Hawak ang wedding bouquet.
Imposibleng pumipirma ako sa Taguig nang oras ding iyon.
Pagkatapos ay may mas nakakatakot na dokumento.
Isang draft birth announcement.
May litrato ng neutral beige nursery.
May pangalan nang napili.
Mateo Rafael Valdez-Vergara.
Sa ilalim:
“Our long-awaited miracle.”
Naka-schedule ang announcement para sa araw pagkatapos ng planned C-section ko.
Hindi man lang ako kasama sa kuwento ng kapanganakan.
Plano nilang burahin ako bago pa matuyo ang sugat ko.
Noong gabing iyon, habang hawak ko ang tiyan ko, kinausap ko ang sanggol.
Hindi ko alam kung bakit.
Hindi ko alam kung ano ang dapat kong maramdaman.
Galit ba?
Pagmamahal?
Takot?
Lahat sabay-sabay.
“Hinding-hindi kita gagamitin para gumanti,” bulong ko.
“Wala kang kasalanan.”
Iyon ang unang desisyon kong sigurado ako.
Hindi ko hahayaang gawing tropeo ng kahit sino ang batang ito.
Kahit hindi ko siya biological na anak, siya ang batang naramdaman kong gumalaw sa loob ko.
At kung may kaya akong gawin bago siya isilang, iyon ay tiyaking hindi siya magiging bahagi ng kasinungalingan.
Makalipas ang tatlong araw, tinawag kami sa isang emergency ethics meeting ng hospital group.
Dumating si Rafael.
Si Serena.
Si Doña Corazon.
Si Dr. del Rosario.
At ako.
Unang pagkakataon na magkakasama kami matapos kong malaman ang lahat.
Hindi ako naka-makeup.
Naka-maternity dress lang ako.
Namamaga ang mukha ko.
Pero wala na akong hiya sa itsura ko.
Hindi ko na kailangang maging presentable para sa kanila.
Sa gitna ng conference table, inilatag ni Mara ang dokumento.
“Forged consent.”
Isa.
“Concealed embryo-source record.”
Dalawa.
“Carrier instruction.”
Tatlo.
“Financial transfer.”
Apat.
“Draft custody release.”
Lima.
Tahimik ang room.
Nagtaas ng boses si Rafael.
“Those documents are being taken out of context.”
Sumagot ako.
“Then give us the context.”
“Hindi mo naiintindihan ang buong arrangement.”
“Wala ngang arrangement dahil hindi ako pumayag.”
Sumingit si Serena.
“Hindi ko naman gustong umabot sa ganito.”
Tumingin ako sa kanya.
“Pero nagpagawa ka ng nursery.”
Namula siya.
“Serena, may birth announcement ka na.”
Hindi siya makasagot.
“Pinili mo na ang pangalan niya.”
Napaluha siya.
“Ako ang biological mother.”
Tumango ako.
“Oo.”
Napatigil ang lahat.
Hindi nila inasahan.
Hindi ako sisigaw na akin ang bata.
Hindi ako magsisinungaling.
“Biological mother ka.”
Pagkatapos ay tumingin ako kay Rafael.
“Pero walang biology na nagbibigay sa inyo ng karapatang gamitin ang katawan ng ibang tao nang walang pahintulot.”
Tahimik.
Iyon ang linyang hindi nila kayang kontrahin.
Makalipas ang isang oras, habang nasa hallway kami, biglang sumakit ang tiyan ko.
Hindi simpleng Braxton Hicks.
Napahawak ako sa dingding.
May mainit na likidong dumaloy sa binti ko.
Napatingin si Mara.
“Elisa?”
Sumunod ang isa pang sakit.
Mas malakas.
May nurse na tumakbo papunta sa akin.
Mabilis nila akong dinala sa maternity floor.
Sa examination room, seryoso ang mukha ng OB ko.
“Your blood pressure is too high.”
“May signs na rin ng fetal distress.”
“Kailangan nating mag-deliver ngayon.”
Napapikit ako.
Hindi pa ako handa.
Pero wala nang oras.
Pagkatapos ay bumukas ang pinto.
Pumasok si Rafael kasama ang abogado niya.
May hawak na dokumento.
“Bago siya dalhin sa operating room,” sabi niya, “kailangan nating ma-confirm ang newborn release.”
Napatingin ako sa kanya.
Kahit ngayon.
Kahit nasa panganib ako.
Ang iniisip pa rin niya ay kung sino ang makakakuha sa sanggol pagkatapos akong hiwain.
At sa sandaling iyon, may inilabas si Mara na isang papel mula sa folder niya.
“Actually,” sabi niya, “may bago kaming court order.”
Nawala ang kulay sa mukha ni Rafael.
