Bahagi 4 — Nang isilang ang batang pinag-agawan nila, doon nagsimulang bumagsak ang lahat ng itinayo sa kasinungalingan
Bahagi 4 — Nang isilang ang batang pinag-agawan nila, doon nagsimulang bumagsak ang lahat ng itinayo sa kasinungalingan
Hindi ko agad naintindihan ang ibig sabihin ng “court order.”
Masyadong malakas ang kabog ng dibdib ko.
Masyadong masakit ang tiyan ko.
Sa paligid ko, mabilis na kumikilos ang mga nurse.
May naglalagay ng bagong IV line.
May nag-aayos ng fetal monitor.
May tumatawag sa operating room.
Pero si Rafael, biglang nakalimutan ang lahat ng iyon.
“Ano’ng court order?”
Iyon ang una niyang tanong.
Hindi:
“Okay ba si Elisa?”
Hindi:
“Ligtas ba ang baby?”
Court order.
Napatingin sa kanya si Mara.
“Emergency protective order regarding medical decision-making and newborn release.”
“Ano?”
“Pending investigation sa consent documents, walang puwedeng kumuha, maglipat, o mag-register ng custody arrangement sa pamamagitan ng private papers na dala ninyo.”
Nagtaas ng boses si Rafael.
“Biological father ako.”
“Then you can present your case through the proper process.”
“Hindi ninyo puwedeng ilayo ang anak ko.”
Napatawa ako kahit masakit.
“Ngayon anak mo?”
Napatingin siya sa akin.
“Noong katawan ko ang kailangan mo, ang tawag mo sa kanya ay anak ni Serena.”
“Ngayon na hindi mo makontrol ang mangyayari, anak mo na?”
“Elisa, stop.”
Iyon ang paborito niyang salita.
Stop.
Stop crying.
Stop overthinking.
Stop asking.
Stop making a scene.
Stop calling while I’m busy.
Sa loob ng limang taon, bawat bagay na hindi niya gustong harapin ay sinusubukan niyang tapusin sa isang salita.
Pero hindi na ako ang babaeng tatahimik dahil kumunot ang noo niya.
“Hindi,” sabi ko.
“Ngayon ako magsasalita.”
Sumingit ang OB.
“Mrs. Vergara, kailangan na po nating pumunta sa OR.”
Tumango ako.
Bago nila ako ilabas ng kuwarto, hinawakan ko ang kamay ni Mara.
“Kung may mangyari sa akin—”
“Huwag.”
“Mara.”
Tumingin siya sa akin.
“Kung may mangyari, siguraduhin mong walang papel na lalabas na nagsasabing pumayag ako.”
Namula ang mata niya.
“Walang mangyayari sa iyo.”
Hindi ko alam kung pangako iyon o dasal.
Pagkatapos ay isinara ang pinto ng operating room.
Maliwanag ang ilaw.
Malamig ang silid.
May mga boses sa paligid ko pero parang nanggagaling sa malayo.
May anesthesiologist na kinakausap ako.
May nurse na paulit-ulit na nagsasabing huminga lang ako.
At sa gitna ng lahat, napaisip ako sa kakaibang katotohanan.
Walong buwan kong pinangarap marinig ang unang iyak ng anak ko.
Ngayon, darating ang iyak na iyon nang hindi ko alam kung ano ang karapatan kong maramdaman.
Hindi ko siya biological na anak.
Pero ako ang nagsuka para sa kanya.
Ako ang hindi nakatulog.
Ako ang naglakad sa sala nang alas-tres ng umaga kapag ayaw niyang tumigil sa pagsipa.
Ako ang unang katawan na naging tahanan niya.
Hindi ko alam kung ano ang tawag sa relasyong iyon.
Pero alam kong totoo iyon.
Makalipas ang ilang minuto, narinig ko ang iyak.
Maliit.
Galit.
Malakas.
Napapikit ako.
At umiyak.
“Baby boy,” sabi ng nurse.
Hindi ko siya hiniling na ibigay sa akin.
Hindi ko alam kung may karapatan ako.
Pero ang OB ko mismo ang nagsabi:
“Mom, gusto mo siyang makita?”
Mom.
Isang simpleng salita.
Halos mas masakit kaysa operasyon.
Dinala siya malapit sa mukha ko.
Mapula.
Nakasimangot.
Basang-basâ ang buhok.
Hindi ko hinawakan agad.
Tiningnan ko lang.
“Hello,” bulong ko.
“Hindi ko alam kung gaano katagal kitang makakasama.”
“Pero hindi kita pababayaan sa gulong ginawa nila.”
Ilang segundo lang iyon bago siya dinala sa neonatal unit para sa observation.
Pagkatapos ay nagdilim ang paligid ko.
Nagising ako makalipas ang halos apat na oras.
Si Mara ang unang nakita ko.
Hindi si Rafael.
“Baby?”
“Stable.”
Napapikit ako sa ginhawa.
“Rafael?”
“Nasa labas.”
“Serena?”
“Nasa labas din.”
“Bakit?”
“Dahil walang pinapayagang pumasok.”
Napangiti ako nang bahagya.
Masakit kahit ngumiti.
“Galit?”
“Extremely.”
Iyon ang unang beses kong nakaramdam ng katahimikan.
Hindi dahil tapos na.
Kundi dahil sa wakas, may pinto na hindi kayang buksan ni Rafael gamit ang apelyido niya.
Sa susunod na dalawang araw, hindi naging simple ang lahat.
Hiniling ni Serena na makita ang sanggol.
Hindi ko hinarangan ang legal request.
Ayokong gamitin ang bata para saktan siya.
Pero hindi rin pinayagan ng hospital na magkaroon ng unsupervised access habang sinusuri ang forged documents at custody claims.
Doon lumabas ang unang malaking epekto ng ginawa nila.
Hindi sila puwedeng kumilos na parang natapos na ang lahat.
Walang nurse na basta mag-aabot ng sanggol.
Walang administrator na basta pipirma.
Walang birth document na basta babaguhin dahil sinabi ni Rafael.
Kailangan nilang sumailalim sa proseso.
At ang process na iyon ang kinatatakutan nila.
Sa ikatlong araw, dumating ang hospital board representatives.
Si Dr. del Rosario ay pansamantalang inalis sa fertility cases habang iniimbestigahan ang records.
Ang clinic manager ay inilagay sa administrative leave.
May internal review sa access logs.
May preservation order sa digital records.
At higit sa lahat, hindi na makapag-edit ng charts ang mga taong dati ay may malayang access.
May natagpuan silang mas marami.
Hindi lang ang kaso ko.
May dalawang iba pang fertility patients na may unexplained discrepancies sa consent documentation.
Hindi pareho ang sitwasyon.
Pero sapat para palawakin ang imbestigasyon.
Doon nagsimulang matakot nang totoo si Dr. del Rosario.
Humingi siya ng sariling abogado.
Pagkatapos, sa pamamagitan ng counsel niya, nag-offer siyang makipag-cooperate.
Isang linggo pagkatapos kong manganak, ibinigay niya ang impormasyon na matagal nang hinihintay ni Mara.
Si Rafael mismo ang humiling na huwag ipaalam sa akin ang embryo source.
May meeting silang tatlo.
Rafael.
Serena.
Dr. del Rosario.
Anim na linggo bago ang transfer.
Ang original plan, ayon sa kanya, ay gagawa raw sila ng “full disclosure” pagkatapos ng successful implantation.
Pero nang makita nilang sobrang saya ko nang mag-positive ang pregnancy test, si Rafael mismo ang nagsabi:
“Too late to tell her now.”
At sinang-ayunan ni Serena.
Nang tanungin ng doktor kung paano ako pipirma sa surrogacy paperwork, sinabi raw ni Rafael:
“I’ll handle the signature.”
Doon nagmula ang peke kong pirma.
Hindi lang siya nagsinungaling.
Siya ang nag-organisa.
Siya ang nagbayad.
Siya ang nagdesisyon na mas convenient ang katawan ko kaysa sa katotohanan.
Makalipas ang siyam na araw, dumating si Rafael sa hospital room ko nang wala ang abogado.
Payat siya.
Hindi na plantsado ang polo.
Halatang ilang gabi nang hindi nakakatulog.
“Elisa.”
Hindi ko siya pinaupo.
“May kailangan ka?”
“Kailangan nating mag-usap.”
“About?”
“Us.”
Napatingin ako sa kanya.
Sa loob ng ilang segundo, nakita ko ang lalaking minahal ko noon.
Ang lalaking naghatid sa akin pauwi noong first date dahil baha sa EDSA.
Ang lalaking nagdala ng lugaw sa apartment ko nang magka-flu ako.
Ang lalaking nakaluhod sa harap ng pamilya ko nang mag-propose.
Iyon ang pinakamahirap tanggapin sa betrayal.
Hindi naman halimaw ang tao bawat minuto.
May masasayang alaala.
May mabubuting araw.
Kaya nga mas madaling manatili.
Pero ang isang taong kayang gumawa ng mabuti minsan ay maaari pa ring gumawa ng bagay na hindi mo kailangang patawarin.
“Nagkamali ako,” sabi niya.
“Higit pa roon.”
“Alam ko.”
“Hindi. Hindi mo alam.”
Umupo siya kahit hindi ko siya inalok.
“Takot ako noon.”
“Sa ano?”
“Na mawalan ulit si Serena ng chance.”
Napangiti ako nang malamig.
“At ako?”
Tahimik.
“Takot ka bang mawala ako?”
“Elisa…”
“Isang beses ba, habang sumusuka ako ng dugo, naisip mong baka hindi ako kayanin ng katawan ko?”
Wala siyang sagot.
“Isang beses ba, nang tumaas ang blood pressure ko, naisip mong ako muna?”
Tumulo ang luha niya.
Dati, kapag nakikita kong umiiyak siya, bumibigay ako.
Ngayon wala akong naramdaman kundi pagod.
“Akala ko kayang ayusin ng pera.”
Doon ako natawa.
“Hindi ka humihingi ng tawad dahil nagbago ka.”
“Humihingi ka ng tawad dahil hindi na gumagana ang pera mo.”
“Elisa, please.”
“Hindi ko sisirain ang relasyon mo sa anak mo kung bibigyan ka ng karapatan ng korte.”
Napatingin siya sa akin.
“Pero tapos na ang relasyon natin.”
“Hindi mo puwedeng sabihin iyon agad.”
“Actually, kaya ko.”
“Kasal tayo.”
“Sa papel.”
“Mahigit limang taon.”
“At ilang taon doon ang totoo?”
Hindi siya nakasagot.
Kinuha ko ang envelope sa bedside table.
Nasa loob ang initial filing ng legal team ko para sa separation-related proceedings, property protection, at mga claim kaugnay ng ginawa nila sa akin.
Inilapag ko sa harap niya.
“Hindi na ako makikipagtalo.”
“Mag-uusap na lang tayo sa tamang lugar.”
Hindi niya ginalaw ang envelope.
“Elisa, mahal kita.”
Iyon ang pinakawalang saysay na pangungusap na narinig ko mula sa kanya.
“Hindi,” sabi ko.
“Mahal mo iyong bersiyon ko na hindi nagtatanong.”
Umalis siya makalipas ang sampung minuto.
Hindi ko siya pinigilan.
Sa sumunod na buwan, naging magulo ang buhay ko.
Hindi cinematic.
Hindi isang malaking eksena na matapos ang lahat sa isang bagsakan.
May interviews.
May affidavits.
May checkups dahil mabagal gumaling ang katawan ko.
May gabi na nagigising ako dahil pakiramdam ko may sumisipa pa rin sa tiyan ko kahit wala na ang sanggol doon.
May araw na naiiyak ako sa tunog ng breast pump.
May araw na ayaw kong tumingin sa baby photos.
May araw din na gusto kong malaman kung kumain ba siya nang maayos.
Normal daw ang magkakasalungat na emosyon.
Hindi raw ibig sabihin na dahil hindi ko siya biological na anak ay walang grief.
At hindi rin ibig sabihin na dahil minahal ko siya habang nasa tiyan ko ay dapat kong angkinin siya.
Tinuruan akong tanggapin na maaaring magkasabay ang dalawang bagay.
Mahal ko ang batang dinala ko.
At ayaw kong maging katulad nila na gagamit sa kanya bilang pag-aari.
Pagkatapos ng ilang buwang legal at social-service assessment, nagkaroon ng malinaw na temporary guardianship arrangement habang nireresolba ang parental claims.
Hindi nakuha ni Rafael at Serena ang instant handover na pinlano nila.
Kinailangan nilang sumagot sa mga tanong.
Sa mga records.
Sa mga professional assessments.
Sa mga ginawa nila.
Si Serena ay paulit-ulit na nagsabing siya ang biological mother.
Walang kumontra roon.
Pero itinatanong sa kanya kung alam ba niyang hindi ako pumayag.
Hindi niya masagot nang diretso.
Sa huli, umamin siya.
Alam niya.
Hindi raw lahat.
Pero alam niyang ipinapaniwala sa akin na sarili kong IVF embryo ang dinadala ko.
“Akala ko kapag ipinanganak na, tatanggapin niya rin,” sabi niya sa formal statement.
Ang simpleng pangungusap na iyon ang sumira sa imahe niyang walang alam.
Hindi siya inosenteng babaeng niloko rin ni Rafael.
Alam niyang may babaeng nagdadala ng anak niya nang hindi alam ang buong katotohanan.
At pumayag siyang manahimik.
Samantala, mas matindi ang naging problema ni Rafael.
Ang board ng family medical group ay nagbukas ng corporate governance review dahil may company funds na ginamit sa personal medical payments at consulting arrangements.
Hindi ko hiniling na tanggalin siya.
Hindi ko kailangang gawin.
Ang sarili niyang mga dokumento ang gumawa niyon.
Pansamantala siyang inalis sa executive role habang tumatakbo ang imbestigasyon.
Si Doña Corazon, na dati ay kayang patahimikin ang buong mesa sa isang tingin, biglang hindi na kayang kontrolin ang pamilya.
May mga kamag-anak na kumampi sa kanya.
May iba na nagsabing sumobra sila.
Hindi na mahalaga sa akin kung sino ang kampi kanino.
Sa unang pagkakataon, hindi ko kailangang manalo sa family group chat.
Kailangan ko lang mabawi ang buhay ko.
Si Dr. del Rosario ay tuluyang nawala sa fertility practice ng St. Aurelia habang nagpapatuloy ang disciplinary at legal proceedings.
Hindi ako nag-celebrate.
Walang champagne.
Walang victory party.
Nang sabihin sa akin ni Mara, nakaupo lang ako sa maliit na condo na inuupahan ko sa Quezon City.
Tinitingnan ko ang tatlong storage documents para sa mga itlog kong matagal nilang itinago sa akin.
“Nandiyan pa rin,” sabi ni Mara.
Tumango ako.
“Three.”
“Tatlo.”
Matagal ko silang tinitigan.
Dati, ang tingin ko sa mga itlog na iyon ay huling pagkakataon kong maging ina.
Ngayon ay iba.
Hindi na sila deadline.
Hindi na sila sukatan ng halaga ko bilang babae.
Hindi ko kailangang magdesisyon agad.
At iyon ang pinakamagandang bahagi.
Ako na ang magdedesisyon.
Pagkalipas ng isang taon, pormal nang natapos ang kasal namin ni Rafael sa paraang pinayagan ng legal process na pinili ng counsel ko.
Naayos din ang financial claims at property issues.
Hindi ko tinanggap ang unang offer na pera kapalit ng katahimikan.
Pero tinanggap ko ang anumang settlement o award na lehitimong nakalaan para sa medical harm, legal expenses, at iba pang napatunayang pinsala.
May malaking pagkakaiba.
Ang una, presyo para manahimik.
Ang ikalawa, accountability.
Hindi ko rin hiniling na ipagbawal kay Rafael habambuhay ang pakikipag-ugnayan sa bata.
Hindi ko trabaho ang maging hukom ng buong buhay niya.
Ang tanging ipinaglaban ko ay walang magiging shortcut.
Walang peke.
Walang lihim.
Walang taong pipirma para sa iba.
Ang bata ay tinawag kalaunan sa isang pangalang pinili sa ilalim ng legal at family arrangement na nabuo matapos ang lahat.
Hindi na ginamit ang pangalang nasa nakahandang birth announcement nila.
At mabuti iyon.
Dahil ang unang pangalan ay simbolo ng planong burahin ako.
Ang bagong pangalan ay pinili pagkatapos nang makita ng lahat ang totoo.
Hindi ako araw-araw na bahagi ng buhay niya.
Hindi rin iyon ang papel ko.
Pero sa unang birthday niya, nakatanggap ako ng litrato sa pamamagitan ng tamang channel.
Nakatayo siya sa tabi ng maliit na cake.
May icing sa pisngi.
Malaki ang mata.
Masaya.
Tinitigan ko ang litrato nang matagal.
Pagkatapos ay umiyak ako.
Pero hindi tulad dati.
Walang galit.
Walang tanong kung “anak ko ba siya?”
Ang naiisip ko lang:
Buhay siya.
Ligtas siya.
At hindi na siya lihim.
Makalipas ang isa pang taon, lumipat ako sa isang maliit na townhouse sa Antipolo.
Hindi mansion.
Walang driver.
Walang marble foyer.
Pero may malaking bintana sa kusina.
May halaman sa balkonahe.
May aso akong ampon mula sa shelter na pinangalanan kong Taho dahil kulay brown at puti.
Bumalik ako sa trabaho bilang interior designer.
Noong una, maliliit na condo renovations lang.
Pagkatapos ay nakakuha ako ng café project.
Pagkatapos clinic.
Nakakatawa.
Ang babaeng dating halos ayaw nang tumingin sa ospital ay nag-design ng isang women’s wellness center.
May isang requirement ako sa client.
Sa bawat consultation room, may upuan para sa pasyente na hindi nakaharap sa pinto.
“Bakit?” tanong ng architect.
Sumagot ako:
“Para hindi pakiramdam ng pasyente na kailangan niyang tumakas habang may kausap.”
Hindi niya alam kung saan galing iyon.
Hindi ko na ipinaliwanag.
Tatlong taon pagkatapos ng panganganak, binalikan ko ang fertility specialist na walang koneksiyon sa dating clinic.
Kasama ko si Mara.
“Sure ka?” tanong niya.
“Hindi.”
Tumawa siya.
“Good answer.”
Hindi ako nagpunta roon dahil desperado akong magkaroon ng anak.
Nagpunta ako dahil gusto kong marinig ang options ko nang walang nagdedesisyon para sa akin.
Ipinaliwanag ng doktor ang kondisyon ng frozen eggs.
Ang possibilities.
Ang risks.
Ang limitations.
Walang guarantee.
Walang fairy tale.
At sa bawat hakbang, tinatanong niya:
“Do you understand?”
“Do you consent?”
“Do you want to continue?”
Simple.
Pero bawat tanong ay parang ibinabalik sa akin ang isang bahagi ng katawan kong minsang inakala ng ibang tao na puwede nilang kontrolin.
Hindi ako nagdesisyon agad.
Anim na buwan pa ang lumipas bago ako pumili.
Gumamit ako ng isa sa mga frozen eggs ko.
Hindi kay Rafael ang sperm.
Hindi ko rin kailangang magmadali sa bagong relasyon para lang magkaroon ng tradisyonal na pamilya.
Pinili ko ang prosesong komportable ako, matapos ang mahabang counseling at medical evaluation.
Hindi naging madali.
Ang unang attempt ay hindi nagtagumpay.
Umiyak ako.
Pero iba ang sakit.
Malungkot, oo.
Pero walang betrayal.
Walang lihim.
Walang taong nagsisinungaling habang hawak ang kamay ko.
Sa pangalawang attempt, nag-positive ang test.
Hindi ako agad natuwa.
Naupo lang ako sa banyo nang halos sampung minuto.
Nanginginig ang kamay ko.
Pagkatapos ay tumawag ako kay Mara.
Hindi ako makapagsalita.
“Positive?” tanong niya.
Umiyak ako.
“Positive.”
Sumigaw siya nang napakalakas kaya inilayo ko ang phone sa tainga ko.
Ang pagbubuntis na iyon ay hindi perpekto.
Nagkaroon pa rin ako ng takot.
Tuwing may hospital form, tatlong beses kong binabasa.
Tuwing may consent, nagtatanong ako.
Tuwing may gamot, gusto kong malaman ang pangalan, dosage, at dahilan.
May mga taong nagsabing sobra akong paranoid.
Hindi ako nahiya.
Ang informed consent ay hindi pagiging mahirap na pasyente.
Karapatan iyon.
Sa ika-tatlumpu’t walong linggo, isinilang ang anak kong babae.
Walang VIP suite.
Walang mayamang pamilya sa hallway.
Walang abogado.
Si Mara lang.
Ang kapatid kong si Nico.
At isang maliit na bag na ako mismo ang naghanda.
Nang ilagay sa dibdib ko ang baby, hindi ko agad nakita nang malinaw ang mukha niya dahil sa luha ko.
“Hi,” sabi ko.
Napatawa ang nurse.
“May name na po?”
Tumango ako.
“Lia.”
Maikli.
Simple.
Ako ang pumili.
Walang ibang taong gumawa ng listahan nang hindi ko alam.
Walang birth announcement na naka-schedule bago pa ako manganak.
Walang ibang babaeng naghihintay na kunin siya.
Ako lang.
At ang anak ko.
Minsan tinatanong ako kung napatawad ko na ba si Rafael.
Hindi ko alam.
Siguro ang totoong sagot ay hindi na mahalaga.
Ang forgiveness ay hindi ticket pabalik sa buhay ko.
Hindi rin requirement para makapagpatuloy ako.
Ang alam ko lang, hindi na ako nagigising na galit araw-araw.
Hindi ko na chine-check kung ano ang ginagawa niya.
Hindi ko na sinusundan ang kaso para makita kung masaya ba si Serena.
Ang pinakamalaking parusa sa mga taong gustong kontrolin ka ay hindi palaging makita silang bumagsak.
Minsan, ang pinakamalaking parusa ay makita nilang hindi mo na kailangan ang kahit anong bagay mula sa kanila.
Hindi ang pera nila.
Hindi ang apelyido nila.
Hindi ang paghingi nila ng tawad.
Hindi ang approval nila.
Isang Linggo ng umaga, habang kumakain si Lia sa high chair at mas maraming saging ang nasa buhok niya kaysa sa bibig niya, nag-vibrate ang phone ko.
Isang email.
Galing kay Rafael.
Matagal na kaming walang direktang komunikasyon maliban sa mga bagay na dumadaan sa tamang channels.
Maikli lang.
“I’m sorry. I know that doesn’t fix anything.”
Tinitigan ko nang ilang segundo.
Dati, baka gumawa ako ng mahabang sagot.
Baka ipaalala ko bawat sakit.
Bawat kasinungalingan.
Bawat gabing iniwan niya ako.
Pero tumingin ako kay Lia.
Kinakalampag niya ang kutsara sa tray.
“Ting!”
“Ting!”
“Ting!”
Tumawa ako.
Isinara ko ang email.
Hindi ako sumagot.
Hindi dahil galit pa rin ako.
Kundi dahil wala na akong kailangang sabihin.
Lumapit ako sa anak ko.
Pinunasan ko ang saging sa pisngi niya.
Pagkatapos ay hinawakan niya ang daliri ko gamit ang maliit niyang kamay.
Tatlong taon bago iyon, may mga taong nagdesisyon na ang katawan ko ay lalagyan lamang para sa anak ng ibang babae.
May gumawa ng pirma para sa akin.
May nagtakda kung kailan ako manganganak.
May nagplano kung sino ang tatawaging ina habang nasa operating room pa ako.
Pero hindi nila naintindihan ang isang bagay.
Ang pagiging ina ay hindi nagsisimula sa pag-angkin.
At ang pagiging tao ay hindi nawawala dahil may ibang taong mas mayaman, mas makapangyarihan, o mas sanay magdesisyon para sa iyo.
Nawala sa akin ang kasal ko.
Nawala ang pamilyang akala ko ay akin.
Nawala rin ang pangarap kong ang batang walong buwan kong dinala ang magiging anak na iuuwi ko.
Masakit iyon.
Totoo iyon.
Hindi ko kailangang gawing magandang alaala ang lahat para masabing nakabangon ako.
Pero may nakuha akong mas mahalaga.
Nabawi ko ang karapatan kong pumili.
Kung sino ang hahawak sa katawan ko.
Kung sino ang papapasukin ko sa buhay ko.
Kung kailan ako magiging ina.
At kung anong klaseng pamilya ang bubuuin ko.
Hinawakan ko si Lia at dinala sa balkonahe.
Maaga pa.
Malamig ang hangin sa Antipolo.
Sa malayo, unti-unting lumiliwanag ang langit.
Humilig ang anak ko sa balikat ko.
At sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon, wala akong hinihintay na paliwanag mula kaninuman.
Wala akong kailangang patunayan.
Wala akong kailangang bawiin.
Nasa mga bisig ko na ang buhay na ako mismo ang pinili.
At sapat na iyon.
