Bahagi 3 — Sa Engagement Party, Akala Nila Mapipilitan Akong Pumirma sa Harap ng Lahat
Bahagi 3 — Sa Engagement Party, Akala Nila Mapipilitan Akong Pumirma sa Harap ng Lahat
Hindi pumunta sa hotel si Mara para makipagbati.
Pumunta siya dahil alas-diyes kinabukasan, matapos niyang makausap ang bank manager at isang abogado, may isang bagay siyang kailangang malaman.
Hanggang saan sila handang umabot?
Bago siya umalis ng hotel na tinulugan niya, tumawag ang kanyang ina.
“Anak, bakit parang hindi ka natulog?”
Napatingin si Mara sa sarili sa salamin.
May concealer siya.
Maayos ang buhok.
Nakasuot ng simpleng navy-blue dress.
Pero hindi kayang itago ng makeup ang namamagang mga mata.
“Okay lang ako, Ma.”
“Sigurado ka?”
“May aasikasuhin lang.”
Hindi niya muna sinabi ang lahat.
May checkup ang kanyang ina.
Ayaw niyang dalhin nito ang bigat ng problemang iyon habang naghihintay ng laboratory result.
“Anak,” sabi ni Lorna, “kung may nagpapahirap sa iyo, umuwi ka lang.”
Napakagat si Mara sa labi.
“Hindi mo kailangang tiisin ang isang bahay para lang masabing may bahay ka.”
Muntik na siyang maiyak.
“Ma, tatawag ako mamaya.”
Pagbaba niya ng tawag, may bagong mensahe mula kay Attorney Celeste Ramirez.
“Nakuha na natin ang bank certification. Huwag kang pipirma ng kahit anong dokumento. I-save mo lahat ng message.”
Isang oras bago iyon, ipinadala ng bangko sa kanya ang transaction history.
Doon niya nakita ang buong larawan.
Hindi isang beses kinuha ang pera.
Unti-unti.
Parang sinadya para hindi agad halata.
Unang anim na buwan ng kasal nila: ₱320,000 para raw sa renovation.
Pagkatapos: ₱280,000 transfer sa account ng kapatid ni Paolo.
Makalipas ang apat na buwan: ₱175,000 para sa tuition ni Bianca.
May ₱430,000 ding napunta sa isang car loan settlement.
At ang mas masakit?
May ₱250,000 na ibinayad sa credit card ni Corazon.
Ang perang itinuring ng kanyang mga magulang bilang seguridad para sa anak nila ay naging pambayad sa lifestyle ng pamilyang araw-araw siyang tinatawag na mahirap.
Pero hindi pa iyon ang pinakamasakit.
Sa verification call ng bangko, natuklasan niyang dalawa sa authorization forms ay personal na pinirmahan ni Paolo bilang witness.
Hindi lang pala siya nanahimik.
Kasali siya.
Pagdating ni Mara sa ballroom ng hotel sa Pasig, halos kumpleto na ang pamilya.
May malaking backdrop na may initials nina Bianca at Adrian.
May pastel flowers.
May string quartet.
May photographers.
Sa isang table ay nakahilera ang mga kahon ng regalo.
Nang makita siya ni Corazon, agad itong ngumiti.
Ngiting pang-bisita.
“Mara! Buti naman dumating ka.”
Lumapit ito at hinalikan siya sa pisngi.
Mahina nitong ibinulong:
“Huwag kang gumawa ng eksena.”
Ngumiti rin si Mara.
“Ako?”
Tumingin siya sa paligid.
“Hindi naman ako ang nagplano ng sorpresa.”
Sandaling nanigas ang mukha ni Corazon.
Lumapit si Paolo.
“Pwede ba tayong mag-usap?”
“Dito lang.”
“Private sana.”
“Bakit? May itatago pa ba?”
Napatingin si Paolo sa mga kamag-anak sa paligid.
“Please.”
Sumunod si Mara sa maliit na holding room sa tabi ng ballroom.
Nandoon na si Bianca.
Nakaputing dress ito at halatang iritado.
“Finally.”
May hawak itong folder.
“Ate Mara, pirmahan mo na lang para matapos na.”
Muntik mapatawa si Mara.
“Napakabilis.”
“Ano ba kasi? Temporary loan lang naman.”
“Kanino?”
“Sa bank.”
“Kanino nakapangalan?”
Hindi sumagot si Bianca.
Si Corazon ang pumasok.
“Sa iyo. Pero kami ang magbabayad.”
“Kayo?”
Tumango ito.
“May business naman si Paolo.”
Napatingin si Mara sa asawa niya.
“Anong business?”
“May plano ako.”
“Plano.”
Tumawa siya nang mahina.
“Iyan din ba ang planong gumamit ng pirma ko nang hindi ko alam?”
Biglang bumaba ang boses ni Corazon.
“Huwag mong lakasan.”
“Bakit?”
“Maraming bisita.”
“Ako ba ang nag-imbita sa kanila?”
Inilapag ni Bianca ang folder sa mesa.
“Ate, ₱850,000 lang ’to. Hindi naman namin hinihingi sa ’yo. Loan lang. Kailangan kasi may maipakitang contribution sa condo.”
Napakunot-noo si Mara.
“Anong condo?”
Doon siya tiningnan ni Adrian.
Kakapasok lang nito at halatang nagulat sa tensiyon.
“Anong loan?”
Napalingon si Bianca.
“Babe, wala ’to.”
“Anong condo contribution?”
Tiningnan sila ni Adrian isa-isa.
“Ano’ng sinasabi niya?”
Biglang nag-iba ang mukha ni Bianca.
“Personal family matter.”
“Nabanggit sa akin ng parents mo na fully paid na raw ang down payment na ibibigay ninyo.”
Tahimik.
Unti-unting lumingon si Adrian kay Corazon.
“Tita?”
Mabilis itong ngumiti.
“Magiging okay na.”
Doon napagtanto ni Mara kung bakit desperado sila.
Nangako pala ang pamilya Villanueva ng ₱850,000 bilang bahagi ng down payment sa condo ng bagong engaged couple.
Pero wala silang ganoong pera.
Kaya gagamitin nila ang pangalan ni Mara.
Muli.
“Pirmahan mo lang,” mariing sabi ni Corazon. “Huwag mong sirain ang araw ng kapatid mo.”
“Hindi ko kapatid si Bianca.”
Parang sinampal si Bianca.
“Ano?”
“Tatlong taon mo akong tinatawag na taga-bundok, oportunista at walang class. Ngayon kapatid mo ako dahil kailangan mo ng ₱850,000?”
Namula si Bianca.
“Huwag kang feeling victim.”
Mara stared at her.
“Ang ₱175,000 tuition mo noong huling taon mo sa college, galing din sa pera ko.”
Namutla si Bianca.
“Ano?”
Lumingon ito sa ina.
“Mama?”
Hindi sumagot si Corazon.
“Pati graduation gift mong secondhand SUV,” dagdag ni Mara, “partly galing sa account ko.”
Biglang napatingin si Adrian kay Bianca.
“Akala ko regalo ng parents mo iyon.”
“Regalo naman.”
“Galing sa kanya?”
“Ano naman?” singhal ni Corazon. “Pamilya kami.”
“Hindi ninyo sinabi sa kanya?”
tanong ni Adrian.
Hindi na nakangiti ang lalaki.
Mabilis na lumapit si Paolo kay Mara.
“Tama na.”
“Hindi pa.”
“Mara.”
“Hindi pa ako nagsisimula.”
Kinuha niya ang cellphone.
Ipinakita niya ang bank certification.
“May ₱1.8 milyon akong dinala nang ikasal tayo.”
Sumikip ang panga ni Paolo.
“Sa loob ng tatlong taon, ginamit ninyo ang mahigit ₱1.7 milyon.”
Nagtaas ng kilay si Corazon.
“Hindi ba nakinabang ka rin?”
“Sa alin?”
“Dito ka nakatira.”
Doon napatawa si Mara.
“Sige.”
Binuksan niya ang notes sa cellphone.
“Tatlong taon akong nagbibigay ng ₱18,000 kada buwan para sa utilities at groceries.”
“Ginamit ko rin ang sweldo ko para sa renovation ng kitchen cabinet.”
“Ako ang nagbayad ng dalawang aircon.”
“At kapag may emergency, ako rin ang unang nilalapitan ninyo.”
Tumingin siya kay Paolo.
“Habang ikaw, sinasabi mong hindi kayang magbigay dahil binubuo mo ang business mo.”
“Alam mo namang hindi naging madali—”
“Hindi naging madali?”
Mara’s voice finally rose.
“May bank statement ako, Paolo.”
“May dalawang authorization form na ikaw ang witness.”
Nawala ang kulay ng mukha nito.
Napatakip ng bibig si Bianca.
“Ano?”
Hindi na makatingin si Paolo.
At sa wakas, nakita ni Mara ang bagay na matagal niyang ayaw tanggapin.
Hindi siya pinrotektahan ng asawa niya mula sa pamilya nito.
Tinulungan nitong nakawan siya.
“Mag-usap tayo sa bahay,” bulong ni Paolo.
“Wala na akong bahay doon.”
Bago pa makasagot ang kahit sino, kumatok ang event coordinator.
“Ma’am Bianca, magsisimula na po ang program.”
Agad na inayos ni Corazon ang mukha niya.
“Okay.”
Pagkatapos ay lumapit ito kay Mara.
“Hindi ka aalis.”
Mahina pero matalim ang boses nito.
“Pagkatapos ng announcement, pipirma ka.”
“Hindi.”
“Kapag hindi ka pumirma, sasabihin ko sa lahat kung anong klaseng asawa ka.”
“Go ahead.”
“Hindi mo alam ang kaya kong gawin.”
“Alam ko.”
Tumitig si Mara rito.
“Kaya nga may abogado na ako.”
Parang may humampas sa mukha ni Corazon.
“Abogado?”
Tumunog ang cellphone ni Mara.
Message mula kay Attorney Celeste.
“Nasa lobby na kami. Kasama ang bank representative.”
Saglit na napapikit si Mara.
Pagkatapos ay ibinalik niya ang cellphone sa bag.
“Enjoy ninyo muna ang programa.”
Lumabas siya ng holding room.
Makalipas ang dalawampung minuto, nagsimula ang speeches.
Nagpasalamat si Adrian sa pamilya.
Nagsalita ang kanyang ama tungkol sa respeto at pagiging tapat sa pagsisimula ng bagong pamilya.
Mula sa mesa sa likuran, nakita ni Mara kung paano nag-iiwas ng tingin sina Corazon at Paolo.
Pagkatapos, tumayo si Corazon para sa kanyang speech.
“Bilang isang ina, wala akong ibang hiling kundi ang magandang kinabukasan ng mga anak ko.”
Napangiti si Mara nang mapait.
“Lahat ng meron kami, para sa kanila.”
May pumalakpak.
“Sa katunayan, bilang regalo namin kay Bianca, magbibigay ang pamilya namin ng malaking bahagi sa kanilang bagong condo.”
Mas lumakas ang palakpakan.
Tumayo si Bianca, umiiyak kunwari sa saya.
At doon lumapit kay Mara ang hotel staff.
“Ma’am, may naghahanap po sa inyo sa labas.”
Tumayo siya.
Kasabay noon, napansin ni Corazon.
“Sandali, Mara.”
Nasa microphone pa rin ito.
Lumingon ang mga bisita.
“Bilang bahagi rin ng pamilya, baka gusto mong sabihin ang regalo mo kina Bianca.”
Tahimik ang ballroom.
Hindi iyon nasa programa.
Alam ni Mara kung ano ang ginagawa ni Corazon.
Pinipilit siyang mangako sa harap ng lahat.
Para mahirapan siyang umatras.
Tumayo nang tuwid si Mara.
Kinuha niya ang mikropono mula sa event coordinator.
“Regalo?”
Nakangiti si Corazon.
“Oo.”
Mara looked at Bianca.
Then Paolo.
Then the guests.
“May regalo talaga ako.”
Biglang lumiwanag ang mukha ni Bianca.
“Pero hindi kay Bianca.”
Naputol ang ngiti.
“Regalo ko ito sa sarili ko.”
Mara raised the brown envelope she had brought.
“Pagkatapos ng tatlong taon, ibinabalik ko na sa sarili ko ang karapatang malaman kung saan napunta ang pera ko.”
At bago makalapit si Paolo, bumukas ang pinto ng ballroom.
Pumasok si Attorney Celeste kasama ang dalawang tao mula sa bangko.
Huminto ang buong silid.
Mahina ang sinabi ni Mara sa mikropono:
“Ma’am Corazon, Mr. Paolo Villanueva…”
“May ilang dokumento raw kayong kailangang ipaliwanag.”
