NANG MABUKSAN ANG LIHIM NA SOBRE, NATUKLASAN NI MIRA KUNG SINO ANG TUNAY NA NAGTAKSIL AT KUNG BAKIT NANAHIMIK SI PAOLO
BAHAGI 2 — NANG MABUKSAN ANG LIHIM NA SOBRE, NATUKLASAN NI MIRA KUNG SINO ANG TUNAY NA NAGTAKSIL AT KUNG BAKIT NANAHIMIK SI PAOLO
Hindi agad sumagot ang biyenan ko.
Nakatayo lamang siya sa may pintuan, maputla ang mukha at nanginginig ang mga kamay.
—Mama… huwag mong sabihing pati ang nangyari noon… ikaw rin ang gumawa?
Basag ang boses ni Carmela.
Napatingin ako sa kanya.
—Ano ang ibig mong sabihin sa “nangyari noon”?
Biglang umiwas ng tingin si Carmela.
—Wala.
—Tumingin ka sa akin.
Hindi siya gumalaw.
Lumapit ako.
—Anong nangyari noon?
Ang biyenan ko ang unang bumigay.
—Mira, pumunta muna tayo sa ospital.
Napatawa ako nang mahina.
—Pitong buwan akong wala sa pamilyang ito. Ngayon lang ako bumalik, at may pekeng pirma ko sa dokumento ng bahay. Tapos gusto ninyong sumama ako sa inyo nang hindi ko alam ang totoo?
Tahimik ang lahat.
Kinuha ko ang cellphone ko.
—Kung walang magsasalita, tatawag ako sa abogado at sa mga awtoridad ngayon din.
Biglang hinawakan ng biyenan ko ang braso ko.
—Huwag!
Napatingin ako sa kamay niya.
Agad niya akong binitawan.
Pagkatapos ay naupo siya sa sofa.
Parang sa loob lamang ng ilang minuto ay tumanda siya nang maraming taon.
—Ako ang kumuha ng kopya ng mga dokumento mo.
Naramdaman kong lumamig ang mga daliri ko.
—Kailan?
—Noong nakatira ka pa rito.
—Bakit?
Hindi siya makatingin sa akin.
Lumabas ang katotohanan nang putol-putol.
Ilang taon na ang nakalipas, nalubog sa utang ang maliit na negosyong pinasok ng biyenan ko kasama ang isang kamag-anak.
Hindi alam ni Paolo.
Hindi rin alam ni Carmela ang buong detalye.
Nang magsimulang maningil ang mga pinagkakautangan, natakot ang biyenan ko na mawala ang maliit niyang bahay.
Kaya naisip niyang gamitin ang bahay namin bilang pansamantalang garantiya.
—Pansamantala?
Hindi ko napigilang tumaas ang boses ko.
—Bahay ko ang ginawa ninyong garantiya nang hindi ko alam?
Umiyak siya.
—Akala ko mababayaran ko agad.
—At ang pirma?
Hindi siya sumagot.
Iyon na ang sagot.
Napapikit ako.
Naalala ko ang maraming pagkakataong pumupunta siya sa bahay namin noon.
Ang mga araw na iniiwan ko ang bag ko sa kuwarto.
Ang mga pagkakataong hinihingi niya ang kopya ng ID ko dahil may kailangan daw para sa kung anu-anong papeles ng pamilya.
Pinagkatiwalaan ko siya.
At ginamit niya iyon laban sa akin.
—Pero bakit ngayon lang lumabas ang dokumentong ito?
Si Carmela naman ang nagsalita.
—Dahil may taong naniningil ulit kay Mama.
Lumingon ako sa kanya.
—At naisip mong ibenta ang bahay ko?
—Hindi ko gustong ibenta!
—Pero nagdala ka ng tao rito.
Itinuro ni Carmela ang lalaking kasama niya.
—Hindi siya buyer.
Napatingin ako sa lalaki.
Doon lamang siya nagpakilala.
Isa pala siyang legal consultant na ipinakilala kay Carmela ng isang kaibigan.
Sinusubukan daw nilang alamin kung may bisa ang lumang dokumentong ginawa ng biyenan ko.
—Bakit hindi ninyo ako tinawagan?
tanong ko.
Carmela napayuko.
—Dahil galit ako sa iyo.
Napangiti ako nang mapait.
—At sapat na dahilan iyon?
—Hindi.
Namula ang mga mata niya.
—Pero noon, akala ko iniwan mo kami dahil ayaw mo sa pamilya namin. Galit ako dahil pagkatapos mong umalis, si Paolo ang sumalo sa lahat.
Napakunot ang noo ko.
—Anong ibig mong sabihin?
Doon ko nalaman ang isa pang katotohanan.
Dalawang linggo matapos akong umalis, pinapaalis pala ako ni Paolo sa bahay hindi dahil gusto niyang manatili si Carmela.
Nalaman niyang may malaking utang ang kanyang ina.
Nalaman din niyang may kopya ng mga dokumento ko sa lumang cabinet nito.
Pero sa halip na sabihin sa akin agad, pinili niyang ayusin iyon nang mag-isa.
—Bakit?
bulong ko.
Sumagot ang biyenan ko.
—Dahil nahihiya siya.
Napatawa ako.
Hindi dahil nakakatawa.
Kundi dahil napakasakit.
—Kaya pitong buwan niya akong hinayaang isipin na wala akong halaga sa kanya dahil nahihiya siya?
Walang makasagot.
Kinuha ko ang susi.
—Pupunta ako sa ospital.
Hindi para makipagbalikan.
Hindi para patawarin siya.
Kundi dahil sa unang pagkakataon, gusto kong marinig ang buong katotohanan mula mismo sa bibig niya.
Pagdating ko sa ospital, gabi na.
Tahimik ang hallway.
Nang buksan ko ang pinto ng kuwarto, nakita ko si Paolo.
Mas payat siya.
May benda ang isang braso at may mga pasa sa mukha.
Nang makita niya ako, agad namula ang mga mata niya.
—Mira.
Hindi ako lumapit.
—Nasaan ang sobre?
Tumingin siya sa drawer sa tabi ng kama.
Kinuha ko iyon.
Nasa loob ang orihinal na titulo at ilang dokumentong nagpapatunay na bago pa kami ikasal, ako na ang legal na may-ari ng bahay.
Mayroon ding mga kopya ng mensahe at rekord na nagpapakita kung paano ginamit ang pekeng pirma ko.
—Bakit nasa iyo ito?
tanong ko.
—Natagpuan ko dalawang buwan matapos kang umalis.
—Dalawang buwan?
Tinitigan ko siya.
—Ibig sabihin, limang buwan mong alam ang lahat pero hindi mo sinabi sa akin?
Napapikit siya.
—Oo.
—Bakit?
—Dahil duwag ako.
Hindi ko inaasahan ang sagot.
Tumingin siya sa akin.
—Noong gabing umalis ka, alam kong mali ako. Kinabukasan gusto kitang tawagan. Pero sinabi ni Mama na babalik ka rin kapag kumalma ka. Sinabi ni Carmela na masyado ka lang matigas ang ulo.
Huminga siya nang malalim.
—At pinili kong maniwala sa kanila dahil mas madali iyon kaysa aminin na sinaktan kita.
Tahimik akong nakinig.
—Pagkatapos, nalaman ko ang tungkol sa mga dokumento. Naisip kong kung maaayos ko muna ang lahat, saka ako pupunta sa iyo.
—Pero hindi ka pumunta.
—Dahil habang tumatagal, lalo kong napagtanto na wala akong karapatang humingi sa iyo na bumalik.
Napayuko siya.
—Mira, noong sinabi kong umalis ka, ang akala ko ako ang may kontrol sa bahay. Nang talagang umalis ka, saka ko naintindihan na ikaw pala ang bumubuo sa tahanang iyon.
Hindi ako nagsalita.
Tumulo ang luha niya.
—Hindi kita pinapunta rito para humingi ng isa pang pagkakataon.
Inilabas niya mula sa ilalim ng unan ang isang maliit na sobre.
Iniabot niya sa akin.
Binuksan ko iyon.
Isang pirmadong kasunduan.
Nakasaad doon na hindi niya kokontrahin ang anumang legal na hakbang na gagawin ko tungkol sa bahay at handa siyang tumestigo tungkol sa mga dokumentong natagpuan niya.
Sa ibaba ay may isa pang papel.
Isang aplikasyon para sa legal na paghihiwalay.
Ako naman ang napatingin sa kanya.
—Ano ito?
Mahina siyang ngumiti.
—Kalayaan mo.
Naramdaman kong may kumirot sa dibdib ko.
—Akala ko iyon ang tanging bagay na kaya kong ibigay sa iyo nang hindi na kita sinasaktan.
Matagal kaming nagkatitigan.
Pagkatapos ay tumayo ako.
—Magpagaling ka, Paolo.
Napapikit siya.
—Mira…
Huminto ako sa pinto.
—Salamat sa pagpunta.
Hindi ako lumingon.
Ngunit bago ko tuluyang buksan ang pinto, sinabi ko:
—Hindi kita pinapatawad ngayon.
Tumango siya.
—Alam ko.
—At baka hindi na tayo muling maging mag-asawa.
—Alam ko rin.
—Pero magsabi ka ng totoo sa imbestigasyon.
—Gagawin ko.
Lumabas ako.
Sa hallway, naghihintay ang biyenan ko at si Carmela.
Hindi ako huminto.
Ngunit bago ako makalayo, tumawag ang biyenan ko.
—Mira.
Lumingon ako.
Umiiyak siya.
—Ano ang gagawin mo sa bahay?
Tiningnan ko ang orihinal na titulo sa kamay ko.
At sa unang pagkakataon matapos ang pitong buwan, hindi na mabigat ang tanong na iyon.
—Hindi ko pa alam.
Huminga ako.
—Pero sa pagkakataong ito, ako ang magdedesisyon.
At nagpatuloy ako sa paglalakad.
Hindi ko alam noon na makalipas lamang ang ilang buwan, ang bahay na minsang naging dahilan ng pagkawasak ng pamilya namin ay magiging simula ng isang bagay na mas malaki kaysa sa lahat ng nawala sa akin.
( Itutuloy sa BAHAGI 3…)