Habang Nililigpit Ko ang Mesa ng Boyfriend Ko, Hindi Ko Sinasadyang Natagpuan ang Dalawang Kopya ng Marriage Certificate… Ang Pangalan ng Babae ay Hindi Akin. At Ang Petsa ng Kasal? Araw Mismo ng Kaarawan Ko.
Habang Nililigpit Ko ang Mesa ng Boyfriend Ko, Hindi Ko Sinasadyang Natagpuan ang Dalawang Kopya ng Marriage Certificate… Ang Pangalan ng Babae ay Hindi Akin. At Ang Petsa ng Kasal? Araw Mismo ng Kaarawan Ko.
Hindi ako umiyak.
Hindi rin ako nagwala.
Tahimik lang akong nag-book ng walong araw na solo road trip papuntang Hilagang Luzon. Pinatay ko ang location sharing, isinara ang notifications, at bawat larawang ipinost ko sa social media ay puro ngiti at magagandang tanawin.
Noong ikawalong araw, nag-message siya.
“Na-confine si Mama. Puwede bang dumaan ka sa ospital at bayaran mo muna ang bill?”
Ngumiti ako habang isa-isang tina-type ang sagot.
“Sabihin mo sa legal mong asawa ang magbayad.”
Pagkapindot ko ng Send, alam kong…
Doon pa lamang talaga nagsisimula ang lahat.
01
Ako si Elena Villanueva.
Tatlumpung taong gulang ako at nagtatrabaho bilang wedding planner sa isang kilalang events company sa Makati City.
Tatlong taon na kaming magkasintahan ni Adrian Cruz.
Si Adrian ay isang wedding photographer.
Matangkad, guwapo, mahusay makisama, at napakagaling magsalita. Isa siya sa mga photographer na halos lahat ng bride ay gustong makatrabaho dahil sa kanyang pagiging maalaga at kalmado.
Noong nililigawan niya ako, halos araw-araw siyang naghahatid ng bulaklak sa opisina.
Minsan rosas.
Minsan sunflower.
Kapag alam niyang pagod ako sa sunod-sunod na kasal, dinadalhan niya ako ng paborito kong milk tea at sinasabing,
“Hindi mo kailangang maging matatag palagi. Ako na ang bahala sa’yo.”
Sa ikalawang taon ng relasyon namin, nagsimula kaming magsama sa isang condominium unit sa BGC, Taguig.
Naniniwala akong maayos ang lahat.
Hindi namin kailangang magmadali sa kasal.
Palagi niyang sinasabi,
“Kapag nakapag-ipon pa ako nang kaunti, dadalhin kita sa bahay namin sa Batangas. Ipapakilala kita nang pormal kina Mama at Papa. Tapos sisimulan na nating planuhin ang kasal natin.”
Pinaniwalaan ko siya.
Hanggang isang buwan na ang nakalipas.
Sabado noon.
May wedding shoot si Adrian sa Tagaytay, kaya maaga siyang umalis.
Ako naman ang naiwan sa condo para mag-general cleaning.
Matagal ko nang napapansin na laging nakakandado ang ikalawang drawer ng work desk niya.
Hindi ko iyon pinapansin noon.
Iniisip kong baka naroon lang ang mga kontrata ng clients o mga mamahaling camera accessories.
Pero nang araw na iyon, naiwan niyang nakasaksak ang susi.
Hindi ko talaga intensiyong manghalungkat.
Gusto ko lang sanang ayusin ang mga resibo at papel na nakakalat sa loob.
Pagkabukas ko ng drawer, may makapal na folder ng mga kontrata.
Sa ilalim noon ay isang brown envelope.
Hindi ito nakadikit.
Parang basta isinuksok lang.
Kinuha ko ito.
Binuksan.
At doon…
Huminto ang buong mundo ko.
Sa loob ay may dalawang photocopy ng Marriage Certificate.
Magkatabi sa isang A4 bond paper.
Nakasuot ng puting polo si Adrian.
Nakangiti.
Parehong ngiti na araw-araw kong nakikita.
Pero ang babaeng katabi niya…
Hindi ako.
Ang pangalan niya ay…
Samantha Reyes.
Hindi ko siya kilala.
Hindi ko pa siya kailanman nakita.
Pero ang higit na nagpayanig sa akin ay ang petsa.
Tatlong buwan na ang nakalipas.
Eksaktong…
Araw ng ika-dalawampu’t siyam kong kaarawan.
Nakatayo lang ako roon.
Hindi ko alam kung gaano katagal.
Siguro limang minuto.
Siguro sampu.
Bukas ang bintana.
Sumasayaw ang puting kurtina sa hangin.
At ang tanging naririnig ko ay ang sarili kong tibok ng puso.
Parang may malakas na tambol sa loob ng dibdib ko.
Sunod-sunod na pumasok sa isip ko ang iba’t ibang posibilidad.
Puntahan siya sa Tagaytay.
Isampal sa kanya ang marriage certificate.
Tumawag sa mga magulang niya.
Sabihin sa lahat ng kaibigan namin ang katotohanan.
Palayasin siya.
Basagin ang lahat ng gamit niya.
Pero wala akong ginawa.
Maingat kong ibinalik ang mga dokumento sa envelope.
Isinara ang drawer.
Ini-lock ito.
At ibinalik ang susi sa eksaktong posisyon kung saan ko ito nakita.
Pagkatapos ay umupo ako sa sofa.
Hindi gumalaw.
Tahimik kong pinanood ang unti-unting paglubog ng araw.
Mula sa matingkad na liwanag…
Hanggang sa tuluyang magdilim ang buong siyudad.
Maya-maya, dinampot ko ang cellphone ko.
Hindi para tawagan siya.
Kundi para buksan ang travel app.
Matagal ko nang pangarap ang mag-solo road trip sa Ilocos, Pagudpud, at Vigan.
Maraming beses ko nang sinabi iyon kay Adrian.
Ngumingiti lang siya noon.
“Hintayin mo lang matapos itong busy season. Isasama kita.”
Napangiti ako nang mapait.
Hindi ko na pala kailangang hintayin siya.
Pinili ko ang walong araw na itinerary.
Mula Metro Manila, dadaan sa Baguio, Sagada, Laoag, Pagudpud, Vigan, saka babalik sa Maynila.
Nag-rent ako ng puting SUV.
Pinili ang insurance package.
Nagbayad.
Kinumpirma ang booking.
Wala pang dalawampung minuto.
Tapos na ang lahat.
Tinawagan ko ang matalik kong kaibigan.
Si Jasmine Torres.
Pagkasagot pa lang niya ay agad niyang napansin ang boses ko.
“Elena? Okay ka lang ba? Bakit parang iba ang tono mo?”
Mahina akong nagsalita.
“Jas… may asawa na si Adrian.”
Tahimik siya.
Dalawang segundo.
Tatlo.
Pagkatapos ay halos mapasigaw.
“Ano?! Ano’ng ibig mong sabihin? Sino? Kailan?!”
Ikinuwento ko ang lahat.
Habang nagsasalita ako, lalo lang siyang nagalit.
Minura niya si Adrian.
Pati ang buong pamilya nito.
“Hintayin mo ako! Pupunta ako riyan ngayon din! Sisirain natin lahat ng gamit ng lalaking ‘yan!”
Mahina akong tumawa.
“Hindi na kailangan.”
“Ano’ng hindi kailangan?”
“Aalis ako bukas.”
“Saan?”
“Magda-drive ako papuntang Hilagang Luzon.”
“Nababaliw ka ba? Ngayon ka pa aalis? Hindi ba dapat harapin mo muna siya?”
Ipinikit ko ang mga mata ko.
“Kailangan ko munang huminga.”
Mahabang katahimikan.
Pagkatapos ay narinig ko ang buntong-hininga niya.
“Sige… pero pangako, magte-text ka sa akin palagi.”
“Oo.”
“At tandaan mo…”
Huminto siya sandali.
“Anuman ang piliin mong gawin pagkatapos nito… kakampi mo ako.”
Kinagabihan, nagsimula akong mag-impake.
Lahat ng gamit ni Adrian…
Hindi ko ginalaw.
Mga damit ko lang.
Mga toiletries.
Laptop.
Camera.
Chargers.
Bandang alas nuwebe ng gabi, umuwi siya.
Pagod na pagod.
Pawisan.
Pagkapasok pa lang ay agad siyang nagsabi,
“Grabe ang init sa shoot. Halos hindi na ako makatayo.”
Nakaupo lang ako sa sofa.
Kunwaring may binabasa sa cellphone.
“May pagkain sa kusina,” sabi ko.
“Initin mo na lang.”
Nagpalit siya ng sapatos.
Lumapit sa akin.
At gaya ng nakasanayan…
Hinalikan niya ako sa noo.
“Ikaw talaga ang pinakamabait na girlfriend sa buong mundo.”
Ngumiti lang ako.
Hindi ko naibalik ang halik.
Hindi ko rin siya tiningnan.
Tahimik ko lang siyang pinanood na pumasok sa kusina.
Habang nakatalikod siya…
Isang tanong lang ang paulit-ulit na umiikot sa isip ko.
Tatlong buwan na ang nakalipas.
Noong araw na legal siyang nagpakasal sa ibang babae…
Pag-uwi ba niya rito sa condo…
Ganito rin kaya siya ngumiti?
Ganito rin kaya niya ako hinalikan?
At ni minsan ba…
Nakonsensya siya?
O sigurado siyang hinding-hindi ko malalaman ang katotohanan?
Pagkatapos niyang kumain, lumabas siya sa sala.
Napansin niya ang malaking maleta sa tabi ng pintuan.
“Business trip?”
Natural akong tumango.
“Oo. Biglaan. May event ang kumpanya sa Baguio. Mga isang linggo rin siguro.”
Bahagya siyang kumunot ang noo.
“Hindi mo nabanggit.”
“Kanina lang nila sinabi.”
Tumayo ako at nag-inat.
“May mga frozen na pagkain sa freezer. Initin mo na lang kapag nagutom ka.”
Hindi na siya nagtanong.
Kinuha niya ang remote at nagsimulang manood ng telebisyon.
Parang ordinaryong gabi lang.
Parang wala siyang lihim na itinatago.
Parang hindi niya ako niloko.
Tahimik akong pumasok sa kwarto.
Isinara ang pinto.
Sumandal dito.
At doon ko unang naramdaman ang bigat ng lahat.
Hindi ako umiyak.
Hindi pa.
Pero pakiramdam ko…
May kung anong tuluyang namatay sa loob ko.
Kinabukasan, alas kuwatro pa lang ng umaga ay gising na ako.
Naligo.
Nagbihis.
Naglagay ng simpleng note sa mesa.
Katulad ng ginagawa ko araw-araw.
Isang maikling pangungusap lang.
“May lugaw sa rice cooker.”
Pagkatapos ay hinila ko ang maleta palabas ng condo.
Madilim pa ang paligid.
Tahimik ang buong gusali.
Naririnig ko lang ang tunog ng maliliit na gulong ng maleta habang hinihila ko ito sa hallway.
Inilagay ko ang bagahe sa likod ng SUV.
Umupo sa driver’s seat.
Pinindot ang engine start.
Isinaksak ang ruta sa navigation.
At habang unti-unting lumalayo ang sasakyan mula sa condominium kung saan namin binuo ang napakaraming alaala…
Sinulyapan ko ito sa rearview mirror.
Palayo ito nang palayo.
Hanggang tuluyan nang mawala sa likod ng isang kurbada.
Ibinaba ko ang bintana.
Pumasok ang malamig na hangin ng madaling-araw.
Tumunog ang cellphone ko.
Si Jasmine.
“Umalis ka na?”
“Oo.”
Nagpadala siya agad ng location-sharing link.
“Mag-check in ka sa akin kada dalawang oras. At i-on mo ito para alam kong ligtas ka.”
“Sige.”
Ibinalik ko ang cellphone sa passenger seat.
May isa pa akong sinulyapang chat.
Kay Adrian.
Wala.
Ni isang mensahe.
Marahil mahimbing pa rin ang tulog niya.
Kapag nagising siya at nakita ang note na iniwan ko…
Iisipin lang niyang gaya ng dati, papasok ako sa trabaho.
Wala siyang ideya…
Na ang babaeng niloko niya ay papalayo na sa kanya.
At sa bawat kilometro ng highway na tinatahak ko…
Mas lalo kong nararamdaman na may isang napakalaking lihim na malapit nang sumabog.
At ang unang taong masasaktan kapag nangyari iyon… ay hindi ako.
Part 2
Pagdating ko sa Baguio, umuulan.
Hindi malakas.
Iyong klase ng ulan na parang hindi sigurado kung gusto ba nitong tumigil o tuluyang ibuhos ang lahat. Bumabalot ang hamog sa kalsada, sa mga puno ng pino, sa mga ilaw ng sasakyang mabagal na umaakyat sa Kennon Road.
Huminto ako sa gilid ng isang maliit na café malapit sa Burnham Park.
Nag-order ako ng mainit na tsokolate at ensaymada.
Umupo ako sa tabi ng bintana.
Sa unang pagkakataon matapos kong makita ang marriage certificate, wala akong kailangang ayusin, walang bride na kailangang pakalmahin, walang groom na hinahanap ang boutonnière, walang client na nagrereklamo sa seating arrangement.
Ako lang.
Ang ulan.
At ang katahimikan.
Binuksan ko ang cellphone ko.
Labing-apat na missed calls mula kay Adrian.
Anim na messages.
“Babe, nasa Baguio ka na?”
“Bakit hindi ka sumasagot?”
“Busy ka ba?”
“Nakita ko wala kang location. Na-off ba?”
“Elena, sagutin mo naman ako.”
Ang huli:
“May problema ba?”
Tinitigan ko iyon nang matagal.
Nakakatawa.
Tatlong buwan siyang may asawa, pero ngayon lang siya nagtanong kung may problema.
Hindi ako sumagot.
Sa halip, nag-post ako ng litrato.
Ako, nakangiti sa harap ng café window, hawak ang tasa ng tsokolate, may hamog sa likod.
Caption ko:
“Learning how peaceful silence can be.”
Walang sampung minuto, nag-message si Adrian.
“Ang ganda mo. Ingat ka diyan. Miss na kita.”
Napangiti ako.
Hindi dahil kinilig ako.
Kundi dahil sa sobrang linis ng pagsisinungaling niya, halos humanga ako.
Kinabukasan, tumuloy ako sa Sagada.
Habang dinaraanan ko ang mahahabang kalsada sa bundok, unti-unting lumiwanag ang isip ko.
Sa bawat kurbada, parang may isang piraso ng lumang Elena ang nalalaglag.
Iyong Elena na laging nag-aadjust.
Iyong Elena na laging naghihintay.
Iyong Elena na naniniwalang kapag mahal mo ang isang tao, kailangan mong unawain kahit hindi ka na niya iniingatan.
Noong ikatlong araw, habang nasa isang maliit na homestay ako sa Sagada, tumawag si Jasmine.
“May nalaman ako,” bungad niya.
Umayos ako ng upo.
“Ano?”
“Samantha Reyes. Thirty-two. Taga-Batangas. May maliit na events styling business. At hulaan mo kung sino ang common friend nila ni Adrian?”
Hindi ako nagsalita.
“Pinsan ni Adrian. Si Marco.”
Nanlamig ang kamay ko.
Si Marco ang madalas magsabi sa akin noon na bagay na bagay kami ni Adrian.
Si Marco ang tumulong mag-surprise birthday sa akin noong nakaraang taon.
At si Marco rin ang nagdala kay Adrian pauwi noong mismong birthday ko, nang sabihin niyang may emergency shoot siya.
Emergency shoot.
Kasal pala.
“May pictures ba?” tanong ko.
“Wala sa public posts. Pero may nakita akong tagged photo sa isang supplier. Hindi malinaw, pero sila nga.”
Ipinadala ni Jasmine ang screenshot.
Nakita ko si Adrian.
Naka-barong.
Katabi si Samantha, nakasuot ng simpleng white dress.
Nakangiti sila sa harap ng isang municipal hall.
Hindi engrandeng kasal.
Hindi tulad ng mga kasalang pinaplano ko araw-araw.
Pero legal.
Totoo.
At sapat para durugin ang tatlong taon ng buhay ko.
Huminga ako nang malalim.
“Jas, kailangan ko ng abogado.”
Sandaling tumahimik si Jasmine.
Pagkatapos, mahinang sinabi,
“Akala ko magpapahinga ka muna.”
“Nagpapahinga ako. Pero hindi ibig sabihin noon, hahayaan ko siyang ituring akong tanga.”
Noong ikalimang araw, nasa Pagudpud ako.
Nakatayo ako sa dalampasigan habang humahampas ang alon sa buhangin. Malakas ang hangin. Lumilipad ang buhok ko sa mukha, pero hindi ko inaalis.
Doon ako unang umiyak.
Hindi malakas.
Hindi hysterical.
Tahimik lang.
Parang ang luha ko ay matagal nang naghihintay ng tamang lugar para bumagsak.
Iniyakan ko hindi lang si Adrian.
Iniyakan ko ang sarili kong naging bulag.
Ang bawat gabing naghintay ako sa kanya.
Ang bawat perang pinahiram ko kapag may “delayed payment” daw ang client.
Ang bawat beses na ipinagtanggol ko siya sa kaibigan ko.
At ang pinakamasakit—
Ang araw ng birthday ko.
Habang ako, naghihintay sa restaurant na naka-reserve para sa amin…
Siya, pumipirma ng marriage certificate kasama ang ibang babae.
Nang gabing iyon, hindi ko sinagot ang kahit anong tawag niya.
Pero nagpadala ako ng isa pang post.
Larawan ng dagat sa ilalim ng orange na langit.
Caption:
“Some endings look like sunsets. Beautiful, quiet, final.”
Dumating ang ikawalong araw.
Pabalik na ako sa Maynila nang pumasok ang message ni Adrian.
“Na-confine si Mama. Puwede bang dumaan ka sa ospital at bayaran mo muna ang bill?”
Matagal kong tinitigan ang screen.
Si Tita Lourdes.
Ang nanay ni Adrian.
Ang babaeng ilang beses kong sinamahan sa check-up.
Ang babaeng tinulungan kong magbayad ng gamot noong nagkaproblema siya sa blood pressure.
Ang babaeng tinatawag akong “anak” sa harap ng ibang tao.
Pero ngayon, alam ko na.
Kung kasal na si Adrian, imposibleng hindi niya alam.
Imposibleng walang alam ang pamilya niya.
Dahan-dahan akong ngumiti.
At saka ko tinype:
“Sabihin mo sa legal mong asawa ang magbayad.”
Send.
Sa loob ng ilang segundo, walang sagot.
Pagkatapos—
Tumawag siya.
Tinanggihan ko.
Tumawag ulit.
Tinanggihan ko ulit.
Sunod-sunod ang messages niya.
“Ano’ng ibig mong sabihin?”
“Elena, nasaan ka?”
“Sino ang nagsabi sa’yo?”
“Hindi iyon ang iniisip mo.”
Napatawa ako nang walang tunog.
Laging ganoon.
Kapag nahuli, hindi raw iyon ang iniisip mo.
Pero ang totoo, madalas mas malala pa kaysa iniisip mo.
Pagkalipas ng isang minuto, may bagong message.
Hindi na kay Adrian.
Unknown number.
“Ikaw ba si Elena?”
Nanigas ang daliri ko sa manibela.
Pumarada ako sa isang gas station bago ko binuksan ang message.
Sumagot ako.
“Sino ito?”
Mabilis ang reply.
“Ako si Samantha. Kailangan nating mag-usap.”
Hindi ko alam kung bakit, pero hindi ako nagulat.
Parang matagal ko na siyang hinihintay.
Tumitig ako sa pangalan niya sa screen.
Samantha.
Ang babaeng nasa papel.
Ang babaeng pinakasalan sa araw ng kaarawan ko.
Ang babaeng maaaring biktima rin.
O kasabwat.
Nag-type ako.
“Tungkol saan?”
Ilang segundo bago siya sumagot.
“Tungkol sa lalaking pareho nating akalang sa atin.”
Doon, sa gitna ng ingay ng gas station, sa amoy ng gasolina at ulan sa kalsada, naramdaman kong nagbago ang direksyon ng buong laban.
Hindi na lang ito tungkol sa akin.
Hindi na lang ito tungkol sa panloloko.
May mas malalim pa.
At mukhang si Adrian Cruz…
Ay hindi lang isang sinungaling na boyfriend.
Kundi isang lalaking sanay gumamit ng babae, pamilya, pera, at awa…
Hanggang sa wala nang matira.
Tinawagan ko si Jasmine.
Pagkasagot niya, isang pangungusap lang ang sinabi ko.
“Jas, nakipag-message sa akin si Samantha.”
Halos mapasigaw siya.
“Ano?! Anong sabi?”
Tiningnan ko ang huling message.
At habang papalubog ang araw sa gilid ng highway, malinaw kong sinabi,
“Sabi niya, pareho kaming niloko.”
Sa kabilang linya, tumahimik si Jasmine.
Pagkatapos ay bumulong siya,
“Elena… ingat ka. Kapag dalawang babae ang niloko ng isang lalaki, iskandalo iyon. Pero kapag dalawang babae ang pinagkakitaan niya…”
Hindi niya tinapos ang pangungusap.
Hindi na kailangan.
Dahil sa sandaling iyon, pareho naming naintindihan.
Ang marriage certificate ay hindi dulo ng kasinungalingan.
Simula pa lang iyon.
At ngayon na pabalik na ako sa Maynila…
Hindi na ako ang babaeng tumakas para huminga.
Ako na ang babaeng babalik para singilin siya.
Hindi lang sa sakit.
Kundi sa bawat perang kinuha niya.
Sa bawat pangakong ginamit niya.
At sa bawat taong ginawa niyang tanga.
Pagdating ko sa Maynila, hindi ako dumiretso sa condo.
Dumiretso ako sa ospital.
Hindi para magbayad.
Kundi para makita kung sino ang unang magpapanggap na walang alam.
Pagpasok ko sa lobby ng pribadong ospital sa Taguig, nakita ko agad si Adrian.
Nakatayo siya sa billing section.
Gusot ang buhok.
Namumula ang mga mata.
At katabi niya…
Isang babaeng payat, maputi, nakasuot ng beige cardigan.
Si Samantha.
Pareho silang napalingon nang marinig ang takong ko sa marmol na sahig.
Nanlaki ang mata ni Adrian.
“Elena…”
Tumigil ako sa harap nila.
Ngumiti ako.
Hindi matamis.
Hindi maamo.
Ngiting alam niyang hindi niya kayang kontrolin.
“Hello, Adrian.”
Tumingin ako kay Samantha.
“Ikaw siguro ang legal wife.”
Namula ang mukha ni Adrian.
“Elena, please. Huwag dito.”
Tumawa ako nang mahina.
“Bakit? Nahihiya ka ba?”
Hindi siya nakasagot.
Tumingin ako sa billing counter.
“Magkano ang bill?”
Biglang lumiwanag ang mukha ni Adrian, akala siguro magbabayad pa rin ako.
Pero inilabas ko ang cellphone ko.
Binuksan ang camera.
At malinaw kong sinabi,
“Ulitin mo nga, Adrian. Sabihin mo sa harap ng legal wife mo kung bakit ako ang tinatawagan mong magbayad ng hospital bill ng nanay mo.”
Namuti ang mukha niya.
Si Samantha naman, dahan-dahang tumingin sa kanya.
“Adrian…”
Ngayon, nanginginig na ang boses niya.
“Sinabi mo sa akin, si Elena ang ex mo.”
Nanatili akong nakangiti.
“Ex? Interesting. Kasi kagabi lang, tinawag niya pa akong babe.”
At doon…
Sa gitna ng ospital, sa harap ng asawa niya, ng billing staff, at ng sariling pamilya niyang papalapit mula sa elevator…
Unang beses kong nakita si Adrian Cruz na hindi alam kung aling kasinungalingan ang uunahin niyang iligtas.
