BAHAGI 3

Parang nagyelo ang buong ballroom.

May bumulong sa likod ko.

“Si Mateo Torres ba ‘yan ng Cebu?”

“Torres Foundation?”

“Hindi ba sila ang major sponsor ng fellowship this year?”

Si Mr. Rosales ang unang namutla.

Mabilis siyang bumaba ng stage, pilit ang ngiti.

“Mr. Torres, sana nagsabi kayo na pupunta kayo. Sinalubong sana namin kayo.”

Hindi siya tiningnan ni Mateo Torres.

Diretso siyang lumapit sa akin.

Ang babaeng kasama niya — si Isabela Torres — tiningnan ako na parang buong buhay niya akong hinintay.

Dahan-dahan niyang hinawakan ang pisngi ko.

Agad tumulo ang luha niya.

“Maya…”

Akala ko aatras ako.

Pero hindi ako gumalaw.

Niyakap niya ako.

Hindi pamilyar ang amoy ng perfume niya, pero ang yakap niya, kakaibang tahimik at buo.

Parang may isang parte ng dibdib kong matagal nang kulang ang biglang nakahinga.

Humarap si Mateo sa lahat ng bisita.

“Pasensya na kung ginulo namin ang party. Pero bago ipagpatuloy ng pamilya Rosales ang magandang palabas na ito, may ilang bagay na kailangang linawin.”

Namuti ang mukha ni Leonora.

“Pamilya Rosales?”

Inangat ni Mateo ang isang folder.

“Ito ang DNA results. Si Maya ay hindi batang ampon na walang pinanggalingan gaya ng madalas n’yong iparamdam sa kanya. Anak namin siya ng asawa ko. Nawala siya sa Cebu noong bata pa siya, matapos ang isang sunog dalawampung taon na ang nakalipas.”

Sumabog ang bulungan sa ballroom.

Tumayo ako sa tabi ng tunay kong mga magulang habang pinapanood ang mga taong dating humusga sa akin na unti-unting mataranta.

Nauutal si Mr. Rosales.

“May misunderstanding siguro. Legal naming inampon si Maya. Pinag-aral namin siya. Pinalaki namin nang maayos…”

Ngumiti si Mateo, pero walang init iyon.

“Maayos? Ang gawin siyang replacement ng anak n’yo? Ang pilitin siyang pumirma ng withdrawal form para ibigay sa iba ang project niya? Ang palitan ang pangalan ng author sa proposal?”

Lumapit ang representative ng fellowship.

Binuksan niya ang tablet niya at nagsalita nang seryoso.

“Nakuha na ng committee ang original files, edit history, submission emails, at system confirmation mula sa school. Ang project na ‘Bahay Muli’ ay pag-aari ni Maya.”

Biglang umiyak si Camille.

“Hindi ko alam! Sinabi lang nina Mommy at Daddy na voluntary siyang umatras. Gusto ko lang ng chance…”

Tiningnan ko siya.

Dati, naaawa ako kay Camille.

Naaawa ako dahil nawala siya.

Naaawa ako dahil late siyang nakabalik.

Pero ang awa hindi lisensya para yurakan niya ang buhay ko.

Mahinahon kong tinanong:

“Camille, saan nakaharap ang reading area sa second floor?”

Natigilan siya.

Nagpatuloy ako.

“Bakit laminated bamboo ang ginamit sa roof frame imbes na light steel? Bakit nasa tabi ng courtyard ang community hall? Bakit pinalitan mo ang color ng facade pero nakalimutan mong palitan ang material notes?”

Bumuka ang bibig ni Camille.

Wala siyang nasagot.

Lahat ng bisita nakatingin sa kanya.

Bumitaw si Rafael sa kamay niya.

Maliit na kilos lang iyon.

Pero nakita agad ni Camille.

“Rafa…”

Tumingin sa akin si Rafael.

Sa unang pagkakataon, totoong takot ang nasa mga mata niya.

“Maya, hindi ko alam na pinalitan nila ang pangalan mo. Akala ko pumayag ka lang na si Camille ang mag-present.”

Napatawa ako.

“Ikaw ang nag-abot sa akin ng form.”

Hindi siya nakasagot.

“At ikaw din ang nagpatayo sa akin sa ulan nang dalawang oras.”

Namuti ang mukha niya.

May ilang bisitang napatingin sa kanya. Kasama roon ang director ng hospital kung saan siya nagre-residency.

Kumunot ang noo ng director.

“Dr. Dizon, kailangan yatang marinig ng ethics board ang paliwanag mo tungkol sa pag-iwan sa nilalagnat mong fiancée para sa isang personal call.”

Natigilan si Rafael.

Pero hindi pa iyon ang huling tama.

Lumapit ang abogado ng Torres Foundation at inilapag ang isa pang folder sa harap ni Mr. Rosales.

“Ginamit ng pamilya Rosales ang project ni Maya para humingi ng additional community grant mula sa foundation. Dahil malinaw ang misrepresentation ng authorship, cancelled na ang buong funding. Magsasampa rin kami ng civil claim para sa damages.”

Halos mabuwal si Mr. Rosales.

Nanginginig ang boses ni Leonora.

“Maya, magsalita ka naman. Pamilya pa rin tayo…”

Tiningnan ko siya.

Ang babaeng tumawag sa akin ng anak sa loob ng labing-isang taon.

Pero tuwing sinasabi niya iyon, parang pinapaalala lang niya sa sarili niyang tiisin ako.

Tinanong ko siya:

“Kung hindi po ako anak ng mga Torres ngayon, tatawagin n’yo pa rin ba akong pamilya?”

Hindi siya sumagot.

At sapat na iyon.

Tinanggal ko ang maliit na pin na may Rosales family crest sa damit ko at inilapag sa mesa.

“Sa loob ng labing-isang taon, sinubukan kong maging mabuting anak. Pero ayoko na pong maging mabait para lang itapon.”

Hinawakan ng tunay kong ina ang kamay ko.

Tumabi sa akin si Papa Mateo.

“Mula ngayon, gagamitin ni Maya ang apelyidong Torres. Lahat ng desisyon tungkol sa buhay niya, siya ang pipili. Walang pipirma para sa kanya. Walang mang-aagaw ng pagkakataon niya. At walang magdedesisyon kung sino ang dapat niyang mahalin.”

Tiningnan ko si Rafael sa huling pagkakataon.

Bumaba siya mula sa stage, paos ang boses.

“Maya, pwede ba tayong mag-usap? Mali ako. Naguluhan lang ako nang bumalik si Camille. Hindi pwedeng basta itapon ang labing-isang taon.”

Matagal kong hinintay ang mga salitang iyon.

Sobrang tagal, ginawa ko silang dahilan para lokohin ang sarili ko.

Pero nang marinig ko na, wala akong naramdaman kundi pagod.

“Rafael, ang labing-isang taon na iyon hindi pag-ibig.”

Dahan-dahan kong sinabi.

“Nasanay ka lang na may isang taong laging naghihintay sa’yo.”

Namula ang mga mata niya.

Nagpatuloy ako.

“Pero mula ngayon, hindi na ako maghihintay.”

Noong gabing iyon, ang party para sa pagbabalik ni Camille ay naging pinakamalaking iskandalo sa social circle ng Makati.

Nawala ang funding ng mga Rosales.

Napilitan si Mr. Rosales na bumaba mula sa education board na ginagamit niya para pagandahin ang pangalan niya.

Tinanggal si Camille sa fellowship list, at binuksan ng school ang investigation tungkol sa paggamit ng project na hindi kanya.

Si Rafael naman, sinuspinde ng hospital sa rotation nang tatlong buwan habang iniimbestigahan ng ethics board ang ginawa niya.

Ako?

Umalis ako ng Manila makalipas ang tatlong araw.

Hindi umiiyak.

Kundi sa isang malinaw na umaga.

Punong-puno ng tao ang Ninoy Aquino International Airport, pero sa unang pagkakataon, hindi ko naramdaman na nawawala ako.

Katabi ko ang tunay kong mga magulang.

Mahigpit ang hawak ni Mama Isabela sa kamay ko, na parang natatakot siyang mawala ulit ako kapag binitawan niya.

Bago kami sumakay ng flight papuntang Cebu, may natanggap akong message mula kay Rafael.

“Maya, nandito ako sa airport. Gusto lang kitang makita kahit isang beses.”

Matagal kong tinitigan ang mensahe.

Pagkatapos, pinatay ko ang screen.

May mga taong saka lang tumatakbo kapag sarado na ang pinto.

Umandar ang eroplano.

Unti-unting lumiit ang Manila sa ilalim ng mapuputing ulap.

Sumandal ako sa bintana at binuksan ang sketchbook ko.

Sa unang pahina, isinulat ko ang pangalan ko.

Maya Torres.

Hindi anino ni Camille.

Hindi replacement daughter ng mga Rosales.

Hindi ang mabait na fiancée ni Rafael Dizon.

Ako lang.

At sa unang pagkakataon sa napakaraming taon, sapat na sapat ang pangalang iyon.