Bahagi 3: Habang Hinahanap Ko ang Katotohanan, Unti-Unting Gumuho ang Lahat ng Kasinungalingan Nila
Bahagi 3: Habang Hinahanap Ko ang Katotohanan, Unti-Unting Gumuho ang Lahat ng Kasinungalingan Nila
Hindi ako nakatulog nang gabing iyon.
Mula sa bintana ng aming silid, kita ko ang ilaw ng palimbagang itinayo ko sa unang palapag ng bahay.
Dati, ako lang ang gumagawa ng mga imbitasyon, tarpaulin, at mga babasahing ginagamit ng maliliit na paaralan sa Cainta.
Habang nag-aalaga ng dalawang anak, natuto akong mag-ayos ng makina, makipagtawaran sa mga tagapagtustos, at maghatid ng mga order sa gitna ng malakas na ulan.
Noong mawalan ng trabaho si Gabriel sa isang kompanya ng transportasyon, pinapasok ko siya sa negosyo.
Hindi ko siya tinuring na empleyado.
Tinuring ko siyang katuwang.
Ibinigay ko sa kanya ang tiwala sa pag-aasikaso ng mga paghahatid, pagbili ng materyales, at pakikipag-usap sa ilang kliyente.
Ngayon, ang tiwalang iyon ang ginamit niyang daan upang makuha ang mga dokumentong hindi ko kailanman ibibigay sa ibang tao.
Kinabukasan, maaga akong bumangon.
Nagluto ako ng almusal para kina Angela at Basti. Pinilit kong ngumiti habang inilalagay ang pritong itlog sa kanilang mga plato.
Pero hindi nalinlang si Angela.
“Mama, hindi ka nakatulog, ano?”
Umiling ako.
“Mamaya na tayo mag-usap, anak. May aasikasuhin lang ako.”
Hinawakan niya ang aking braso.
“Kung tungkol sa pera ko, huwag kang mag-alala. Puwede akong tumigil muna ng isang taon.”
Parang may humigpit sa aking dibdib.
“Hindi,” mabilis kong sagot.
“Mama, kaya ko naman magtrabaho.”
“Angela, pakinggan mo ako.”
Hinawakan ko ang magkabilang kamay niya.
“Hindi mo kailangang ipagpaliban ang pangarap mo dahil sa pagkakamali ng matatanda.”
Tumulo ang luha niya.
“Pero ang Papa mismo ang kumuha.”
Wala akong maisagot.
Dahil iyon din ang katotohanang hindi ko matanggap.
Dumating si Trisha bago mag-alas-nuwebe.
Kasama niya si Aling Lourdes, na halatang halos hindi rin nakatulog.
“Anak, sasama ako sa bangko,” sabi ng biyenan ko.
“Ma, hindi ninyo kailangang madamay.”
“Matagal na kitang anak, Marissa. Hindi dahil nagkamali ang anak kong lalaki ay mawawala ang pagiging pamilya natin.”
Napayakap ako sa kanya.
Sa unang pagkakataon mula nang magsimula ang kaguluhan, naramdaman kong hindi ako nag-iisa.
Pumunta kami sa bangko sa Ortigas kung saan isinumite ang aplikasyon.
Dinala ko ang aking pagkakakilanlan, mga dokumento ng negosyo, at ang orihinal na titulo.
Tinanggap kami ng opisyal na si Ms. Alonzo.
Pagkatapos kong magpatunay ng pagkakakilanlan, ipinaliwanag niya ang kanilang naitalang transaksiyon.
May ipinasa raw na aplikasyon para sa pautang na ₱2.8 milyon.
May kalakip na kopya ng titulo ko at isang dokumentong nagsasabing pinahihintulutan ko si Gabriel na katawanin ako sa ilang transaksiyong may kinalaman sa ari-arian.
Ngunit may napansing hindi pagkakatugma sa mga impormasyon.
Dahil dito, humingi sila ng karagdagang pagpapatunay.
Mabuti na lamang at hindi pa nailalabas ang anumang halaga.
“Ibig sabihin, hindi pa nila naisanla ang lupa ko?” tanong ko.
“Wala pong naaprubahang pautang na nakasangla sa ari-arian ninyo mula sa aplikasyong ito,” malinaw niyang sagot.
Napahawak ako sa dibdib.
Hindi pa pala huli ang lahat.
Ngunit nang ipakita niya ang kopya ng dokumentong isinumite, halos hindi ko mahawakan ang papel.
May lagda roon na ginaya ang akin.
Hindi ko iyon pinirmahan.
Kilala ko ang sariling sulat-kamay.
At mas lalo kong kilala ang petsang nakalagay.
Noong araw na iyon, nasa ospital ako dahil nilagnat nang mataas si Basti.
Si Gabriel mismo ang kasama namin.
“Hindi sa akin ang lagdang ito,” sabi ko.
Ipinaliwanag ni Ms. Alonzo ang paraan ng paghahain ng pormal na pagtutol at kung paano nila mapangangalagaan ang kanilang tala habang sinusuri ang posibleng pandaraya.
Humingi kami ng mga kopyang maaari nilang legal na ibigay at nagpasya akong kumonsulta agad sa abogado.
Paglabas namin ng bangko, napansin kong umiiyak si Aling Lourdes.
“Ma?”
“Anak, ako ang nagpalaki kay Gabriel. Hindi ko naisip na aabot siya sa ganito.”
“Hindi ninyo kasalanan ang ginawa niya.”
“Pero anak ko siya.”
“Oo, Ma. At kaya kailangan niyang managot.”
Tahimik kaming bumalik sa sasakyan.
Hindi pa kami nakararating sa bahay nang tumawag ang tagapamahala ng isang kompanyang nagbebenta ng mga makinang pang-imprenta.
Nagtanong siya kung kailan nila maaaring kunin ang dalawang printer at isang malaking makinang panggupit mula sa aking palimbagan.
Nagulat ako.
“Bakit ninyo kukunin ang mga makina ko?”
May sandaling katahimikan sa kabilang linya.
“Ma’am, nagbigay na po ng paunang bayad ang isang mamimili. Ang sabi ng asawa ninyo, ibinebenta ninyo ang ilang kagamitan para mag-upgrade ng negosyo.”
Hindi ako nakapagsalita.
“Ma’am?”
“Magkano ang ibinigay nilang paunang bayad?”
“₱180,000 po. Bahagi iyon ng napagkasunduang halagang ₱450,000.”
Napahawak ako sa noo.
Hindi pa pala sapat kay Gabriel ang ipon ni Angela.
Hindi pa pala sapat na subukan niyang gamitin ang titulo ko.
Pati mga makinang ginagamit kong hanapbuhay ay ipinangako niyang ibenta.
“Sir, ako po ang may-ari ng negosyo at ng mga kagamitang iyon. Wala akong ipinahintulot na bentahan. Huwag kayong magpapadala ng kukuha ng makina. Makikipag-ugnayan po ang abogado ko.”
Agad kong isinulat ang pangalan ng kausap at ang mga detalye ng transaksiyon.
Pagkababa ko ng telepono, napasigaw si Trisha.
“Grabe na si Kuya! Paano niya nagagawa ito?”
Hindi sumagot si Aling Lourdes.
Pero nakita kong nanginginig ang kanyang mga kamay.
Pagdating sa bahay, agad naming sinuri ang mga tala ng negosyo.
Tinawagan ko rin si Kathy, ang tagapagtala namin ng mga benta at bayarin.
“Ma’am, may napansin na po akong kakaiba noong nakaraang buwan,” mahina niyang sabi.
“Ano iyon?”
“May mga dokumentong pinakopya si Sir Gabriel. Akala ko para sa permit. Pero kasama pala ang lumang pahinang may pirma ninyo.”
“Bakit hindi mo sinabi?”
“Sinabi ko po kay Sir na dapat alam ninyo. Sabi niya, sorpresa raw niya iyon para sa pagpapalawak ng negosyo.”
Napapikit ako.
Napakaraming pagkakataon palang nagsinungaling ang asawa ko.
Hindi lamang sa akin.
Kundi pati sa mga taong nagtitiwala sa aming negosyo.
Sinuri namin ang tala ng mga trabahong ginawa sa palimbagan.
May isang job order na nakapangalan kay Gabriel, tatlong linggo bago dumating si Vanessa sa bahay.
Dalawampung kopya ng dokumento.
Mga pahinang may larawan ng aking pagkakakilanlan.
At isang lumang kasulatan na may lagda ko.
Hindi iyon sapat upang patunayang siya ang gumaya sa aking pirma, ngunit mahalagang bahagi iyon ng pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari.
Dinala ko ang lahat ng natagpuan namin sa abogadong si Atty. Teresa Mendoza.
Matagal ko na siyang kilala dahil siya ang tumulong sa paglilipat sa pangalan ko ng lupang minana ko sa aking ama.
Nang marinig niya ang buong kuwento, naging seryoso ang kanyang mukha.
“Marissa, kailangan nating paghiwalayin ang dalawang problema,” sabi niya.
“Una, ang pagtataksil ng asawa mo. Ikalawa, ang mga transaksiyong ginawa gamit ang mga dokumento at ari-ariang wala siyang pahintulot na galawin.”
Tumango ako.
“Gusto kong maprotektahan ang mga anak ko.”
“Iyon ang uunahin natin.”
Ipinaliwanag niya na hindi nagiging legal na pangalawang asawa si Vanessa dahil lamang may ginawa silang seremonya ni Gabriel.
May umiiral pang kasal sa pagitan namin.
Hindi mabubura iyon ng isang litrato sa Tagaytay.
Ipinaliwanag din niyang kailangang siyasatin ang pinagmulan ng pekeng lagda, ang mga dokumentong isinumite sa bangko, at ang mga kasunduang ginawa ni Gabriel sa pangalan ng negosyo.
Pinayuhan niya akong panatilihin ang mga orihinal na tala, humingi ng opisyal na kopya ng mga transaksiyong maaari kong makuha, at huwag makipagkasundo nang walang malinaw na dokumentasyon.
Sa gabing iyon, tumawag si Gabriel.
“Marissa, bakit ka pumunta sa bangko?”
“Dahil may gumamit ng pangalan ko nang walang pahintulot.”
“Hindi mo kailangang palakihin ang problema.”
Napatawa ako.
Hindi dahil nakakatawa.
Kundi dahil hindi ako makapaniwala.
“Gabriel, dalawang milyon at walong daang libong piso ang gusto ninyong hiramin gamit ang lupa ko. Kinuha mo ang ipon ni Angela. Ipinangako mo pang ibenta ang mga makina ko. At sinasabi mong huwag kong palakihin?”
“Para rin naman sa pamilya natin ang kikitain!”
“Aling pamilya?”
Tumahimik siya.
“Ang pamilya mong kasama sa bahay na ito, o ang pamilyang pinangako mo kay Vanessa?”
“Marissa, huwag kang ganyan.”
“Sumagot ka.”
Nagbuntong-hininga siya.
“Pansamantala lang sana. Kapag umayos ang negosyo, hindi mo na kailangang magtrabaho nang sobra.”
“Hindi kita hinilingang iligtas ako sa trabaho ko, Gabriel. Hiniling ko lang na huwag mong sirain ang pinaghirapan ko.”
Hindi siya sumagot.
Maya-maya, narinig ko ang boses ni Vanessa sa likuran.
“Gab, sabihin mo sa kanya na legal naman ang lahat kung papayag siya.”
Nanginig ang aking panga.
“Naririnig kita, Vanessa.”
Biglang tumahimik ang kabilang linya.
“Kung gusto mong magkaroon ng negosyo, gamitin mo ang sarili mong pera. Huwag ang bahay ng mga anak ko.”
Sumingit si Vanessa.
“Marissa, naiintindihan kong nasasaktan ka. Pero may karapatan din akong maging masaya.”
“Hindi kita pinagbabawalang maging masaya,” sagot ko. “Pinagbabawalan kitang gamitin ang pangalan at ari-arian ko nang walang pahintulot.”
“Hindi mo ba nakikita kung gaano ako kahirap ngayon?”
“May nangyari sa iyong nangangailangan ng pangangalagang medikal. Hindi ko iyon minamaliit. Pero hindi iyon dahilan para kailangan kong pumirma sa gusto mo.”
Bigla siyang umiyak.
“Gab, narinig mo? Wala talaga siyang puso!”
Narinig ko ang galit na boses ni Gabriel.
“Marissa, puwede bang maging mahinahon ka?”
“Gabriel, makinig ka nang mabuti. Simula ngayon, lahat ng usapan tungkol sa pera at ari-arian ay dadaan sa abogado.”
Pinatay ko ang tawag.
Akala ko matatapos na ang gabi.
Pero maya-maya, lumapit si Angela.
“Mama, may gusto akong ipakita.”
Hawak niya ang lumang tablet na ginagamit niya noon sa pag-aaral.
Naka-login pa roon ang isang email account na dating ginagamit naming tatlo para sa mga resibo ng negosyo.
May nakita siyang mensahe mula sa isang taong nagngangalang Renato Villareal.
Nakasulat sa paksa ang tungkol sa bentahan ng mga kagamitan.
Binuksan ko iyon kasama ang anak ko.
May kalakip na listahan ng mga printer.
May iskedyul ng pagkuha.
At may mensahe mula kay Gabriel.
“Maaaring kunin ang mga makina sa Lunes. Ako ang mag-aasikaso ng paglabas. Huwag nang abalahin ang may-ari.”
Napatingin ako sa kalendaryo.
Linggo na kinabukasan.
Ibig sabihin, isang araw na lamang bago dumating ang mga taong kukuha ng mga makina ko.
“Mama,” nanginginig na tanong ni Angela, “paano kung kunin nila ang palimbagan habang wala tayo?”
Niyakap ko siya.
“Hindi ko hahayaang mangyari iyon.”
Kinabukasan, maaga kaming pumunta sa aming negosyo.
Nandoon na si Kathy, si Trisha, at ang dalawang matagal ko nang empleyado.
Ipinakita ko sa kanila ang mga dokumentong nagpapatunay ng pagmamay-ari ng mga kagamitan at ipinaliwanag na walang awtorisadong bentahan.
Humingi rin ako ng payo sa abogado tungkol sa pag-iingat sa lugar at pakikipag-ugnayan sa mga taong naloko rin ni Gabriel.
Ngunit bago mag-alas-otso, huminto ang isang malaking trak sa tapat ng aming palimbagan.
Bumaba ang apat na lalaki.
Kasunod nila si Gabriel.
At sa likuran niya, nakatayo si Vanessa.
Maayos ang kanyang buhok, nakasuot ng mamahaling blusa, at may hawak na makapal na sobre.
Lumapit siya sa akin.
“Marissa, huwag na nating pahabain ito.”
“Anong ginagawa ninyo rito?”
Ngumiti siya.
“Kukunin lang namin ang mga makinang nabayaran na.”
Tumayo ako sa harap ng pinto.
“Walang makinang aalis dito.”
Biglang sumeryoso ang mukha niya.
“Kung hindi mo kami papayagang gamitin ang lupa, kailangan naming kunin ang ibang ari-ariang puwedeng pagkakitaan.”
“Hindi mo ari-arian ang mga iyon.”
Napatingin siya kay Gabriel.
“Sabihin mo sa kanya.”
At doon sinabi ng asawa kong minsang nangakong poprotektahan ako ang mga salitang hindi ko inaasahang maririnig.
“Marissa, umatras ka na. Nakapagbigay na sila ng pera. Kailangan nating tuparin ang kasunduan.”
Para akong sinampal.
Hindi ako nakagalaw.
Dahil sa unang pagkakataon, hindi na nagtatago si Gabriel sa likod ng awa kay Vanessa.
Hindi na niya sinasabing naaawa lamang siya sa babae.
Nakatayo na siya sa harap ko, handang ipagpalit ang pinaghirapan ko para sa sariling plano nila.
Ngunit bago ako makasagot, bumukas ang gate.
Pumasok si Aling Lourdes, kasama si Atty. Teresa.
At sa likuran nila, hawak ni Angela ang isang asul na folder.
“Mama,” sabi ng anak ko, “nahanap namin ang isang dokumentong hindi nila alam na nasa atin.”
Namutla si Gabriel.
Hindi ko pa alam kung ano ang laman ng folder.
Pero nang makita kong napaatras si Vanessa, naunawaan kong may mas malaki pang katotohanang mabubunyag.
