sa lumang chapel ng san gabriel, hinanap ko ang sagot tungkol sa nanay ko ngunit mukha ni adrian ang unang sumalubong
bahagi 4: sa lumang chapel ng san gabriel, hinanap ko ang sagot tungkol sa nanay ko ngunit mukha ni adrian ang unang sumalubong
“Mikaela… ang nanay mo ang nagligtas sa buhay ko noong gabing nawala siya.”
Kung may pangungusap na kayang hatiin sa dalawa ang mundo ng isang tao, iyon ang narinig ko mula kay Dr. Adrian Villanueva.
Hindi ko na alam kung ano ang mas masakit.
Na buhay pala ang nanay ko.
Na isang taon nang alam iyon ni Papa.
Na may taong gumagamit ng pangalan ni Dr. Celeste Santos para guluhin ang buhay ko.
O na ang doktor na kahapon lang ay niloloko ko para sa sagot sa finals, ngayon ay tila nakatali sa pinakaunang lihim ng pagkatao ko.
Tahimik ang opisina ng Dean.
Pero sa loob ng dibdib ko, parang may giyera.
Tumingin ako kay Adrian.
“Anong ibig mong sabihin?” tanong ko.
Hindi agad siya sumagot.
Si Papa naman, o si Professor Emilio Reyes, ay biglang humakbang palapit sa kanya.
“Adrian,” madiin niyang sabi, “huwag.”
Huwag.
Isang salitang mas lalong nagpatunay na may itinatago sila.
Napatawa ako nang mahina, pero walang kasiyahan doon.
“Ang galing ninyo,” sabi ko. “Lahat kayo marunong magsabi ng ‘huwag.’ Huwag magtanong. Huwag malaman. Huwag magsalita. Huwag magtiwala.”
Tumingin ako kay Papa.
“Pero ako? Ako ang kailangang manahimik habang buong buhay ko ninyo akong pinaniwala sa patay na tao?”
Kumirot ang mukha niya, pero hindi siya sumagot.
Si Dean Aquino ang unang bumawi sa katahimikan.
“Ms. Reyes, whatever personal matter this is, you are not leaving campus alone. There is now a possible security breach involving hospital network credentials.”
“Dean,” sabi ko, pinipigilan ang panginginig ng boses ko, “may nag-message sa akin. Alam niya ang number ko. Alam niya ang tungkol sa nanay ko. Alam niya si Dr. Villanueva. At sinabi niyang pumunta ako sa chapel ngayong gabi.”
“That is exactly why you should not go,” sagot ni Dean.
“Then what?” Suminghap ako. “Maghihintay ako rito habang lahat kayo nag-uusap sa likod ko?”
“Mikaela,” sabi ni Adrian, mas malumanay, “dangerous iyon.”
“Para kanino?” tanong ko. “Para sa akin? O para sa lihim ninyong mabubunyag?”
Tumahimik siya.
At doon ako lalo nasaktan.
Dahil kahit sa galit ko, may maliit at tanga pa ring bahagi ng puso kong umaasang sasabihin niyang hindi ganoon.
Na wala siyang tinatago.
Na hindi siya bahagi ng kasinungalingan.
Pero hindi siya nagsinungaling.
Hindi rin siya nagpaliwanag.
Si Trisha, umiiyak pa rin sa gilid, humawak sa braso ko.
“Mika, please. Huwag kang pumunta mag-isa. Hindi ko alam kung ano nangyayari, pero hindi normal ito.”
Napatingin ako sa kanya.
Best friend ko siya.
Siya ang nagpadala ng folder.
Siya ang dahilan kung bakit nagsimula ang kaguluhan.
Pero alam kong hindi niya sinadya.
At sa mukha niya, nakita ko ang takot na kapareho ng sa akin.
“Hindi ako mag-iisa,” sabi ko.
Biglang bumaling sa akin si Papa. “Hindi ka pupunta.”
Natawa ako ulit.
“Hindi mo na puwedeng gamitin ang boses na iyan sa akin.”
Nanigas siya.
“Anak—”
“Anak?” putol ko. “Sigurado ka ba?”
Parang sinampal ko siya.
Nakita ko iyon sa mata niya.
Pero hindi ako umatras.
Hindi ngayon.
Hindi matapos ang message na iyon.
Hindi matapos ang lumang litrato kung saan kasama ni Mama si Adrian.
Hindi matapos malaman na may pangalang Celeste Santos na bumalik mula sa libingang ginawa ninyo sa alaala ko.
Tumingin ang Dean sa registrar.
“Secure a copy of the messages. Contact campus security and San Gabriel Medical Center administration. No one responds to that sender.”
“Dean,” sabi ko.
He faced me. “This is no longer only an academic matter.”
“Tama po,” sabi ko. “Buhay ko na po ito.”
Saglit siyang napatahimik.
Kinuha ni Adrian ang phone ko mula sa sahig at ibinalik iyon sa akin.
Nang magdikit ang mga daliri namin, napaatras ako.
Parang nakuryente.
Hindi dahil kinilig ako.
Hindi iyon.
Hindi puwede iyon ngayon.
Kundi dahil naalala ko ang larawan.
Siya.
Si Mama.
Si Papa.
At ang mensaheng nagsasabing siya ang dahilan kung bakit nawala ang ina ko.
“Sabihin mo,” mahina kong sabi kay Adrian. “Ngayon.”
Tumingin siya kay Papa.
“Wag kang tumingin sa kanya,” sabi ko. “Sa akin ka tumingin.”
Dahan-dahan niyang ibinalik ang tingin sa akin.
May pagod sa mukha niya. May guilt. May kung anong matagal nang kinikimkim.
“Your mother was my senior resident,” sabi niya.
“Resident?” Napakunot ang noo ko. “Pero faculty member daw siya.”
“She was both. She handled teaching cases while completing hospital duties. Brilliant siya. Strict. Terrifying. Pero siya ang unang taong naniwala na may lugar ako sa medicine.”
Hindi ko alam kung bakit, pero kumirot ang dibdib ko sa paraang hindi ko inasahan.
May nagsasalita tungkol kay Mama na parang tunay siyang tao.
Hindi multo.
Hindi framed memory.
Hindi pangalan na hindi binabanggit sa bahay.
“Anong nangyari noong gabing nawala siya?” tanong ko.
Bumuka ang bibig ni Adrian.
Pero bago siya makapagsalita, biglang tumunog ang phone ni Dean Aquino.
Sinagot niya iyon.
“Yes?”
Nag-iba agad ang mukha niya.
“Lockdown? Why?”
Tumingin kaming lahat sa kanya.
“Who authorized that?”
Tumahimik siya, nakikinig.
Pagkatapos ay dahan-dahang tumingin sa amin.
“San Gabriel Medical Center just reported unauthorized access to their old chapel wing. The security cameras went offline ten minutes ago.”
Naramdaman kong huminto ang paghinga ko.
Ten minutes ago.
Halos kasabay ng message.
“Dean,” sabi ng registrar, hawak din ang phone, “campus IT traced the unknown number. It’s routed through a hospital internal messaging gateway.”
“Internal?” tanong ni Carlo.
“Opo.”
“Meaning,” sabi ni Trisha, nanginginig, “nasa hospital siya?”
Walang sumagot.
Pero alam namin ang ibig sabihin.
Ang taong nag-message sa akin ay hindi basta random troll.
May access siya sa San Gabriel.
May access siya sa hospital system.
May access siya sa lumang chapel wing.
At may access siya sa nakaraan namin.
“Dean,” sabi ni Adrian, “I need to go there.”
“No,” sabay naming sinabi ni Papa.
Nagulat ako sa sarili ko.
Napatingin sa akin si Adrian.
Mabilis kong iniwas ang mata ko. “Hindi dahil concern ako. Dahil suspicious ka.”
Umigting ang panga niya. “Fair.”
Si Papa humarap sa Dean. “I’ll go.”
“No,” matigas na sabi ng Dean. “You are too connected to this.”
“Exactly why I should go.”
“Exactly why you should not.”
Ramdam ko ang tensyon sa pagitan nila. Hindi ito simpleng academic issue. Hindi ito simpleng security breach. May matagal nang lamat sa pagitan ng mga taong ito, at ngayon lang ako naipit sa gitna.
Biglang nagsalita si Carlo.
“Kung kailangan ng pupunta sa hospital, I can drive.”
Lahat kami napatingin sa kanya.
He raised both hands. “Hindi ako involved sa med school drama ninyo, except for the part where naging buntis ako sa record. Pero may sasakyan ako.”
Sa ibang sitwasyon, matatawa sana ako.
Ngayon, halos maiyak ako sa absurdity ng lahat.
“Walang aalis,” sabi ng Dean.
Pero sa sandaling iyon, nag-vibrate ulit ang phone ko.
Lahat ay tumahimik.
Tiningnan ko ang screen.
Unknown number.
Isang bagong message.
may sampung minuto ka. pagkatapos noon, mawawala ulit ang lahat ng ebidensya, gaya ng ginawa nila noon.
Kasunod noon, may video.
Nanginginig ang kamay kong pinindot ang play.
Malabo ang kuha. Madilim. Pero kilala ko ang lugar mula sa lumang litrato sa school brochure: ang lumang chapel ng San Gabriel Medical Center, na matagal nang sarado dahil sa renovation.
May altar.
May sirang stained-glass window.
May ilaw na kumikislap.
At sa harap ng altar, may isang kahon.
Sa ibabaw ng kahon, may nakapatong na lumang ID.
Nag-zoom ang video.
Hindi ko agad nabasa.
Pero nang luminaw, parang may malamig na bakal na dumampi sa gulugod ko.
dr. isabela morales-reyes
Hindi Celeste Santos.
Hindi Trisha.
Hindi Adrian.
Isabela Morales-Reyes.
Ang pangalan ng nanay ko.
“My mother,” bulong ko.
Si Papa ay napaatras na parang sinuntok.
“Impossible,” sabi niya.
“Bakit impossible?” tanong ko.
Hindi siya sumagot.
Si Adrian ang tumitig sa screen na parang nakakita ng multo.
“That ID disappeared with her,” sabi niya.
“Then it’s real,” sabi ko.
“No,” bulong ni Papa. “No. That was never recovered.”
Nagpanting ang tenga ko.
“Recovered from what?”
Walang sagot.
“Recovered from what, Papa?”
Pero tumunog ang phone ko ulit.
Isa pang message.
tanungin mo si emilio kung bakit idineklara niyang patay ang nanay mo kahit walang katawan.
Nalaglag ang phone ko sa kamay, pero nasalo ito ni Trisha.
Napatingin ako kay Papa.
Walang katawan.
Walang katawan?
“Hindi…” bulong ko.
Lahat ng nakasanayan kong paniwalaan ay isa-isang natutunaw.
Ang death anniversary.
Ang kandila.
Ang dasal.
Ang tahimik na hapunan tuwing November.
Ang sinabi niyang komplikasyon sa sakit.
Lahat iyon, nakatayo sa ibabaw ng libing na walang bangkay.
“Papa,” sabi ko, halos hindi makahinga, “may libing ba talaga si Mama?”
Hindi siya makatingin sa akin.
At iyon ang sagot.
Naramdaman kong napunit ang isang bagay sa loob ko.
Hindi simpleng tiwala.
Mas malalim.
Mas bata.
Yung bahagi ng sarili kong naniwalang kahit mahigpit si Papa, kahit malayo siya, kahit malamig siya, hindi niya ako lolokohin tungkol sa nanay ko.
“Hindi ako makapaniwala,” sabi ko.
“Mikaela, listen to me—”
“No.” Napaatras ako. “Noong bata ako, umiiyak ako gabi-gabi kasi akala ko nakalimutan ko ang boses niya. Akala ko masama akong anak kasi hindi ko maalala ang mukha niya nang malinaw. Tuwing birthday ko, iniisip ko kung proud kaya siya kung buhay siya. At ikaw—ikaw alam mong baka buhay siya?”
“Hindi ganoon kasimple.”
“Siyempre hindi,” sabi ko, nanginginig ang boses. “Kasi mas madali sabihin sa batang anim na taong gulang na patay ang nanay niya kaysa aminin na nawala siya habang iniimbestigahan ninyo.”
Namasa ang mata ni Papa.
“Mikaela, I was trying to protect you.”
Napahagalpak ako sa iyak na may kasamang tawa.
“Lahat na lang protection.”
Protection ba ang kasinungalingan?
Protection ba ang pagtanggal ng larawan ni Mama sa bahay?
Protection ba ang pagpapalaking parang multo ang kalahati ng pagkatao ko?
Lumapit si Adrian ng isang hakbang.
“Mikaela, please. The person messaging you wants you angry. Wants you isolated.”
“Then congratulations sa kanya,” sabi ko. “Effective.”
“Mika—” tawag ni Trisha.
Pero hindi ko na kaya sa loob ng kwartong iyon.
Hindi ko na kaya ang mga mata nila.
Hindi ko na kaya ang boses ni Papa.
Hindi ko na kaya ang mukha ni Adrian na puno ng sikreto at guilt.
Hinablot ko ang phone ko mula kay Trisha.
“Dean,” sabi ko, pinipilit maging matatag, “either you let me go with security, or I swear I will find a way to go there myself.”
“Ms. Reyes, that is reckless.”
“Maybe,” sagot ko. “Pero buong buhay ko naging mabait akong anak sa kasinungalingan nila. Ngayon, gusto kong maging reckless sa katotohanan.”
Walang nagsalita.
Sa huli, si Dean Aquino ang bumuntong-hininga.
“We go as a group. With security. No one enters the chapel alone.”
“Dean—” protesta ni Papa.
“That includes you, Emilio.”
Napakapit ako sa phone.
Hindi ko alam kung dapat ba akong matakot o gumaan ang pakiramdam.
Basta ang alam ko, aalis kami.
Pupunta kami sa San Gabriel.
At sa unang pagkakataon, hindi ako maghihintay na may magsabi sa akin kung ano ang totoo.
Pagkalipas ng dalawampung minuto, nasa loob kami ng dalawang sasakyan.
Sa unang kotse: Dean Aquino, registrar, at campus security.
Sa ikalawa: si Carlo ang nagmamaneho, katabi niya si Trisha. Sa likod, ako, si Papa, at si Adrian.
Pinakamasikip na biyahe iyon sa buong buhay ko.
Mas masikip pa kaysa jeep na may labinglimang pasahero kahit pangsampu lang ang capacity.
Walang nagsasalita.
Ang ulan ay nagsimulang bumagsak sa windshield habang dumadaan kami sa mga kalsada ng Quezon City papuntang San Gabriel.
Paminsan-minsan, nakikita ko sa reflection ng bintana ang mukha ni Adrian.
Nakatingin siya sa labas.
Pero hawak niya nang mahigpit ang phone niya.
Si Papa naman ay nakaupo sa kabilang dulo, parehong kamay nakatikom, parang nagdarasal o pinipigilan ang sarili.
Sa gitna nila ako.
Literal.
Metaphorically.
Emotionally.
Isang anak na nakaupo sa pagitan ng dalawang lalaking parehong may utang na katotohanan.
Hindi ko matiis.
“Sabihin ninyo sa akin kahit isa,” sabi ko, hindi tumitingin sa kanila. “Bago tayo makarating doon. Kahit isang totoo.”
Tahimik.
“Sino si Celeste Santos?”
Narinig kong huminga nang malalim si Papa.
“Celeste was your mother’s research partner.”
“Research partner lang?”
“Kaibigan niya rin.”
“Bakit account niya ang nasa exam bank?”
Si Adrian ang sumagot.
“Because after your mother disappeared, Celeste took over her teaching files.”
“Then bakit active ang username niya ngayon?”
Walang sumagot.
Tumawa ako nang mahina.
“Siyempre. Hanggang doon lang ang truth package ninyo.”
“Mikaela,” sabi ni Papa, “Celeste disappeared too.”
Napalingon ako.
“What?”
“Six months after your mother.”
Huminto yata ang puso ko.
“Dalawang tao ang nawala?”
“Yes.”
“At walang nagsabi sa akin?”
“You were a child.”
“I am not a child now.”
His face tightened. “I know.”
“Then why hide it last year?”
Hindi siya sumagot.
Si Adrian ang pumikit.
“Because last year, someone sent Professor Reyes a message too.”
Nanigas ako.
“Like mine?”
Tumango siya.
“What did it say?”
Si Papa ang sumagot, halos pabulong.
“Na buhay ang nanay mo.”
Napakapit ako sa upuan.
“At?”
“At kung hahanapin ko siya, mawawala ka rin.”
Natahimik ako.
Sa unang pagkakataon, hindi galit ang unang naramdaman ko.
Takot.
Isang takot na gumapang nang mabagal, malamig, at nakakahiya dahil kahit gusto kong kamuhian siya, naiintindihan ko nang kaunti.
Kaunti lang.
Hindi sapat para patawarin siya.
Pero sapat para manahimik ako hanggang makarating kami.
Pagdating namin sa San Gabriel Medical Center, mas lumakas ang ulan.
Ang lumang chapel wing ay nasa likod ng hospital, malayo sa main building. May harang na yellow tape at tarpaulin na nakasulat: under renovation, no entry.
Pero bukas ang side gate.
Parang may nag-imbita talaga.
Lumapit ang security guards ng hospital at campus. May palitan ng mabilis na salita. Si Dean Aquino ang nanguna. Si Papa ay hindi pwedeng lumayo sa akin, pero hindi rin siya makalapit. Si Adrian naman ay tahimik na nasa likod ko, sapat ang lapit para maramdaman ko ang presensya niya, sapat ang layo para ipaalala kong hindi ko siya pinagkakatiwalaan.
Nang pumasok kami sa chapel, sinalubong kami ng amoy ng lumang kahoy, alikabok, at ulan.
Madilim sa loob.
May iilang emergency lights lang na kumikislap.
Sa harap, naroon ang altar.
At totoo ang video.
May kahon sa gitna.
May lumang ID sa ibabaw.
Dr. Isabela Morales-Reyes.
Nanlambot ang tuhod ko.
Kung hindi ako nahawakan ni Trisha, baka napaupo ako sa sahig.
“Don’t touch anything,” sabi ng Dean.
Lumapit ang security.
Pero bago pa nila mahawakan ang kahon, may tumunog.
Isang lumang speaker sa gilid ng chapel ang nag-crackle.
Lahat kami napahinto.
Pagkatapos, may boses na lumabas.
Babae.
Malabo.
Basag.
Pero pamilyar sa paraang hindi ko maipaliwanag.
“Kung naririnig ninyo ito,” sabi ng boses, “ibig sabihin dinala nila si Mikaela dito.”
Hindi ako makahinga.
Mikaela.
Ang pangalan ko.
Mula sa boses ng babaeng hindi ko maalala pero hinanap ng puso ko buong buhay ko.
“Hindi…” bulong ni Papa.
Lumakas ang static.
“Emilio,” sabi ng recording, “kung kasama ka niya, ibig sabihin hindi mo pa rin sinabi ang lahat.”
Nakita kong gumuho ang mukha ni Papa.
Si Adrian ay napaatras.
“Isabela,” bulong niya.
Nanginginig akong humakbang palapit.
“Mama?”
Alam kong recording lang.
Alam kong hindi siya sasagot.
Pero lumabas pa rin iyon sa bibig ko.
Ang boses ay nagpatuloy.
“Anak, kung nandiyan ka, huwag kang maniwala sa unang ebidensiyang makikita mo. Ang taong naglagay nito rito ay hindi naghahanap ng hustisya. Naghahanap siya ng kapalit.”
Biglang naputol ang recording.
Tumunog ang phone ko.
Unknown number.
Isang bagong message.
buksan ang kahon. piliin mo kung sino ang unang sisirain mo: ang pekeng ama mo, ang doktor na nagsinungaling, o ang best friend mong nagdala ng ebidensya.
Napatingin ako kay Trisha.
Nanlaki ang mata niya.
“Hindi ako—Mika, hindi ako—”
Pero bago siya matapos, bumukas mag-isa ang maliit na latch ng kahon.
Parang may timer.
Parang hinihintay talaga kami.
Tumalon palapit ang security, pero huli na.
Mula sa loob ng kahon, may maliit na screen na umilaw.
At sa screen, lumabas ang live video.
Isang babae ang nakaupo sa madilim na kwarto.
Nakatalikod.
Nakatali ang mga kamay.
Mahaba ang buhok.
Sa leeg niya, may suot na rosary na kapareho ng nasa drawer ni Papa.
Ang boses sa speaker ay bumalik, pero hindi na recording.
Live na.
“Hello, Mikaela.”
Nanigas ang buong katawan ko.
Dahan-dahang humarap ang babae sa camera.
At kahit mas matanda siya.
Kahit maputla.
Kahit pagod.
Kahit puno ng sugat ang mukha.
Kilala ko siya.
Dahil mukha ko ang mukha niya.
“Mama,” bulong ko.
Napaatras si Papa na parang nawalan ng lakas.
Si Adrian ay sumugod papalapit sa screen.
“Dr. Isabela!”
Ngumiti nang mahina ang babae sa video.
Pero bago siya makapagsalita, may kamay na lumitaw sa likod niya.
May hawak na scalpel.
At isang boses na hindi namin makita ang may-ari ang bumulong:
“Ngayong buo na ang pamilya, simulan na natin ang totoong exam.”