Pitong taon kaming nagmahal nang palihim. Habang namimilipit ako sa gutom at sakit, hayagan niyang inaalagaan ang ibang babae. Ngunit nang hilahin ko ang maleta ko palabas ng kumpanya, saka niya ako desperadong pinigilan—hanggang sa bumukas ang elevator at isang lalaki ang lumabas, dahilan para biglang mamutla ang mukha niya.
Pitong taon kaming nagmahal nang palihim. Habang namimilipit ako sa gutom at sakit, hayagan niyang inaalagaan ang ibang babae. Ngunit nang hilahin ko ang maleta ko palabas ng kumpanya, saka niya ako desperadong pinigilan—hanggang sa bumukas ang elevator at isang lalaki ang lumabas, dahilan para biglang mamutla ang mukha niya.
Bahagi 1
Noong araw na nagpasya akong tapusin ang pitong taon naming relasyon ni Adrian Reyes, bumubuhos ang ulan sa labas na halos lubog na sa baha ang kalsada sa harap ng gusali.
Nakaupo ako sa operations room ng isang malaking hotel chain, isang kamay nakahawak sa tiyan ko habang palihim akong nagte-text sa lalaking nangunguna sa meeting.
“Maghapon pa akong walang kain. Sobrang sakit na ng tiyan ko. Pwede mo bang pabili sa staff ng chicken arroz caldo sa tindahan sa kabila?”
Nakita kong na-read ang mensahe.
Tumingin si Adrian sa akin nang eksaktong isang segundo.
Pagkatapos ay ipinagpatuloy niya ang pagpapaliwanag tungkol sa pagbubukas ng bagong hotel branch na parang wala siyang nabasa.
Sanay na ako rito.
Walang nakakaalam sa kumpanya na magkasintahan kami.
CEO siya.
Ako naman ay contractual employee lamang.
Palagi niyang sinasabi na kapag nalaman ng mga tao ang relasyon namin, iisipin nilang ginagamit ko siya para umangat sa trabaho.
Dati, naiintindihan ko iyon.
Hanggang sa araw na iyon.
Nagpatuloy pa nang halos apatnapung minuto ang meeting.
Nang matapos, isinara ni Adrian ang folder sa harap niya.
“Maganda ang trabaho ng lahat ngayon. Nag-order ako ng lunch para sa buong department.”
Agad na natuwa ang buong silid.
Binuksan ng isang empleyado ang menu sa cellphone niya at napasigaw.
“Spicy fried chicken! Ito mismo ang sinabi ni Camille de Leon kaninang umaga na gusto niyang kainin!”
Namula agad si Camille, ang bagong intern sa marketing department na dalawang upuan lamang ang layo sa akin.
“Baka coincidence lang.”
Nagtawanan ang lahat.
May isang nanukso pa.
“Grabe, natatandaan pala ni Sir Adrian kung ano ang paborito mong pagkain.”
Yumuko ako at tiningnan ang cellphone ko.
May bagong mensahe mula kay Adrian.
“Nasa meeting ako. Hindi ako puwedeng mag-utos ng tao para lang bumili ng espesyal na pagkain para sa’yo. Magpa-deliver ka na lang.”
Matagal kong tinitigan ang mga salitang iyon.
Pitong taon.
Alam niyang may problema ako sa sikmura.
Alam niyang hindi ako puwedeng kumain ng maanghang.
Alam din niyang kapag may regla ako, kung minsan ay halos hindi ako makatayo sa sakit.
Pero naalala niya kung anong pagkain ang gusto ng babaeng tatlong buwan pa lang nagtatrabaho sa kumpanya.
Hindi ako sumagot.
Sa labas ng bintana, humahampas pa rin nang malakas ang ulan.
Bigla akong nakaramdam ng matinding pagod.
Hindi dahil sa sakit ng tiyan ko.
Kundi dahil sa ilang taon kong pilit na pinatutunayan na hindi ko kailanman ginamit si Adrian para sa sarili kong kapakanan.
Dumating ang pagkain.
Sa amoy pa lang ng maanghang na sauce, lalo nang kumirot ang sikmura ko.
Binuksan ko ang drawer at nakakita ng isang pakete ng crackers na naiwan pa noong nakaraang linggo.
Isang kagat pa lang ang nakakain ko nang marinig ko ang kuwentuhan mula sa pantry.
“Nandito pa rin pala siya?”
“Si Mara Santos ba?”
“Eh sino pa? Lagi na lang gumagawa ng paraan para mapalapit kay Sir Adrian. Kung hindi mo alam ang totoo, iisipin mong girlfriend niya.”
May tumawa.
“Girlfriend? No way. Noong minsang nagdala siya ng documents sa office ni Sir Adrian, secretary pa ang pinakuha sa kanya. Hindi nga siya pinapasok.”
“Exactly. Pero kay Camille iba. Kahapon nakita ko mismo na si Sir Adrian ang naghatid sa kanya pauwi dahil sa ulan.”
Nanigas ang kamay ko.
Kahapon, nag-text sa akin si Adrian na may meeting siya sa isang business partner kaya hindi niya ako masusundo.
Halos isang oras akong nakatayo sa ilalim ng isang maliit na awning habang naghihintay ng masasakyang ride-hailing car.
Dahil sa lakas ng ulan, kalahati ng damit ko ay basang-basa.
Pagdating ko sa apartment, nakatanggap pa ako ng mensahe mula sa kanya.
“Sa susunod, matuto kang dumiskarte. Huwag mo akong hintayin sa lahat ng bagay.”
Akala ko noon abala lang talaga siya.
Ngayon ko naintindihan.
Hindi siya abala.
Wala lang talaga siyang oras para sa akin.
Kinahapunan, inanunsyo ng department head kung sino ang magkakaroon ng permanent contract.
Dalawa kaming may pinakamataas na evaluation.
Ako.
At si Camille.
Mas mataas ang performance score ko.
Mas kaunti ang absences ko.
Ako rin ang personal na humawak sa tatlong pinakamalalaking guest complaints noong nakaraang buwan.
Pero si Camille ang napili.
Habang binabati siya ng lahat, tinawag ako ng department head sa opisina niya.
Hindi niya ako matingnan nang diretso.
“Maganda ang performance mo, Mara. Pero ayon sa management, hindi ka pa raw angkop para sa permanent position.”
“Management?”
Natahimik siya.
Alam ko na agad.
Si Adrian.
Paglabas ko sa corridor, tinawagan ko siya.
Makalipas ang ilang ring, sinagot niya.
“Ano?”
“Bakit hindi ako binigyan ng permanent contract?”
Ilang segundo siyang tahimik.
Pagkatapos ay kalmado niyang sinabi,
“Bata ka pa. Makakahanap ka ng ibang trabaho.”
“Hindi iyon ang tanong ko.”
Napabuntong-hininga siya.
“Kapag ikaw ang kinuha, iisipin ng mga tao na pinapaboran kita.”
Napatawa ako.
“Pero nang personal mong ihatid si Camille pauwi, hindi ka natakot na isipin nilang pinapaboran mo siya?”
Biglang lumamig ang boses niya.
“Iniimbestigahan mo ako?”
“Narinig ko lang.”
“Bagong empleyado siya. Baha kahapon at pareho kami ng direksyon.”
“Pareho rin tayo ng direksyon.”
Natahimik siya.
Nagpatuloy ako.
“Pitong taon, Adrian. Kahit isang beses ba, hinatid mo ako sa harap ng mga kasamahan natin?”
“Huwag mong palakihin ang maliit na bagay.”
Pamilyar na pamilyar ako sa linyang iyon.
Tuwing nasasaktan ako, sinasabi niyang masyado akong dramatic.
Tuwing hinihiling kong huwag na naming itago ang relasyon, sinasabi niyang hindi ako marunong umintindi.
At tuwing malamig ang trato niya sa akin, ako mismo ang gumagawa ng dahilan para sa kanya.
Sumandal ako sa pader.
Bigla kong naramdaman kung gaano katawa-tawa ang lahat.
“Maghiwalay na tayo.”
Sa pagkakataong iyon, matagal siyang hindi nagsalita.
Pagkatapos ay malamig pa rin niyang sinabi,
“Masama lang pakiramdam mo kaya kung anu-ano ang sinasabi mo. Pag-usapan natin mamaya sa bahay.”
“Hindi na kailangan.”
Pinatay ko ang tawag.
Nang gabing iyon, nagsumite ako ng resignation letter.
Dalawang buwan na ang nakalipas, inalok ako ng isang malaking resort management company sa ibang lungsod.
Tinanggihan ko iyon noon.
Ayokong mapalayo kay Adrian.
Ngayon, ako mismo ang nagpadala ng mensahe.
“Available pa ba ang posisyong inalok ninyo sa akin noon?”
Wala pang limang minuto, may sagot na agad.
“Kung interesado ka pa rin, maaari kang magsimula sa Lunes.”
Tinitigan ko ang screen.
Sa unang pagkakataon sa loob ng maraming buwan, parang may malaking bigat na nawala sa dibdib ko.
Pero habang nag-iimpake ako ng gamit, lumapit si Camille.
May inilapag siyang susi ng kotse sa mesa ko.
“Nakita ko ito sa kotse ni Sir Adrian. Pwede mo bang ibigay sa kanya?”
Isang tingin pa lang, nakilala ko na agad ang keychain.
Regalo ko iyon kay Adrian noong ikapitong anniversary namin.
May maliit na nakaukit sa likod.
“Umuwi ka sa akin.”
Pero ngayon, may nakasabit nang maliit na dilaw na manika sa keychain.
Eksaktong kapareho ng nakasabit sa bag ni Camille.
Tumingin siya sa akin at ngumiti nang inosente.
“Cute, ‘di ba? Pair ‘yan. Isa sa akin, isa kay Sir Adrian.”
Hindi pa ako nakapagsalita nang marinig ko mula sa likuran ang pamilyar na boses.
“Anong ginagawa mo rito?”
Lumingon ako.
Nakatayo si Adrian sa dulo ng corridor.
Bahagyang basa ang puting polo niya dahil sa ulan.
Malamig ang ekspresyon niya.
Bumagsak ang tingin niya sa susi sa kamay ko.
Pagkatapos ay napunta iyon sa maliit na maleta sa tabi ng paa ko.
Sa unang pagkakataon, nabasag ang kalmadong mukha niya.
“Saan mo dadalhin ang maletang ‘yan?”
Inilapag ko ang susi sa mesa.
“Aalis ako.”
Mabilis siyang lumapit at hinawakan ang pulsuhan ko.
“Hindi ako pumayag na maghiwalay tayo.”
Tinitigan ko ang kamay niyang nakahawak sa akin.
Pitong taon.
Sa loob ng pitong taon, hindi niya kailanman hinawakan ang kamay ko sa kumpanya.
Ngayon, ginagawa niya iyon sa harap ng lahat.
Unti-unting natahimik ang buong opisina.
Namumutla si Camille sa tabi ko.
Pero sa mismong sandaling iyon—
Ding.
Bumukas ang elevator sa dulo ng corridor.
Isang matangkad na lalaking naka-dark suit ang lumabas kasama ang dalawang assistant.
Nang makita niya ako, agad siyang ngumiti.
“Mara.”
Humakbang siya papalapit.
“Sa wakas, pumayag ka ring lumipat sa kumpanya ko.”
Mas humigpit ang hawak ni Adrian sa pulsuhan ko.
“Sino ka?”
Bumaba ang tingin ng lalaki sa kamay ni Adrian na nakahawak sa akin.
Unti-unting nawala ang ngiti niya.
Pagkatapos ay kalmado niyang sinabi ang mga salitang nagpatahimik sa buong opisina.
“Ako?”
Lumapit siya ng isa pang hakbang.
“Ako si Gabriel Villanueva—ang lalaking pipirma sa bagong kontrata ni Mara.”
Huminto siya sandali.
At ang sumunod niyang sinabi ang tuluyang nagpawala ng kulay sa mukha ni Adrian.
“At ako rin ang bagong may-ari ng pinakamalaking hotel na kakabili lang namin mula sa kumpanya mo.”
Bahagi 2
Parang biglang nawala ang lahat ng tunog sa paligid.
Nakatitig lamang si Adrian kay Gabriel.
“Anong ibig mong sabihin na kayo ang bumili ng hotel namin?”
Hindi man lang nagbago ang ekspresyon ni Gabriel.
“Hindi buong kumpanya. Isang property lang. Iyong coastal hotel na ilang buwan ninyong sinusubukang ibenta.”
Napansin kong bahagyang nanigas ang panga ni Adrian.
Alam kong mahalaga ang hotel na iyon sa kumpanya nila. Ilang buwan na silang naghahanap ng buyer dahil nalulugi ito, ngunit palaging bumabagsak ang negosasyon.
Ngayon, ang taong nakatayo sa harap niya ang bagong may-ari.
Binitiwan ko ang kamay ni Adrian.
“Pwede na ba akong umalis?”
“Mara.”
Sa unang pagkakataon, may bahid ng takot sa boses niya.
Hindi ako lumingon.
Lumapit si Gabriel at kinuha ang maleta ko.
“May sasakyan sa baba.”
Habang papunta kami sa elevator, biglang nagsalita si Camille.
“Sir Adrian, hindi ko naman alam na girlfriend mo pala siya…”
Huminto ako.
Bago magsara ang elevator, nakita kong tumingin si Adrian kay Camille.
At pagkatapos ay sa buong opisina.
Sa loob lamang ng ilang segundo, naintindihan niyang ang relasyon na pitong taon niyang itinago para “protektahan ang reputasyon ko” ay siya ring dahilan kung bakit ako naging katatawanan ng lahat.
Pero huli na.
Pagdating namin sa lobby, napansin ni Gabriel na nanginginig ang kamay ko.
“Mara, okay ka lang?”
“Okay lang.”
Ngunit pagkasabi ko noon, biglang dumilim ang paningin ko.
Ang huling naramdaman ko ay ang mabilis niyang pagsalo sa akin.
Pagmulat ko, nasa clinic na ako ng hotel.
“Gastritis, pagod, at kulang sa pagkain,” sabi ng doktor. “Kailangan mong magpahinga.”
Tahimik na nakaupo si Gabriel sa kabilang bahagi ng silid.
May mangkok ng mainit na arroz caldo sa mesa.
Napatingin ako rito.
Ngumiti siya.
“Hindi maanghang. Tinanong ko muna ang doktor.”
Hindi ko alam kung bakit, pero sa simpleng pangungusap na iyon, biglang namuo ang luha sa mga mata ko.
Pitong taon akong humihingi ng maliliit na bagay mula kay Adrian.
At palagi akong pinaparamdam na napakahirap kong mahalin.
Samantalang may taong hindi ko naman hinihingan ng kahit ano, pero naisip munang itanong kung ano ang ligtas kong kainin.
“Mara?”
“Wala.”
Pinunasan ko agad ang mga mata ko.
“Salamat.”
Hindi na nagtanong si Gabriel.
Kinabukasan, habang naghahanda akong umalis sa apartment na dati naming tinitirhan ni Adrian, sunod-sunod ang tawag niya.
Hindi ko sinagot.
Hanggang sa dumating ang isang mensahe.
“Nasa ibaba ako. Hindi ako aalis hangga’t hindi tayo nag-uusap.”
Pagtingin ko sa bintana, naroon nga ang kotse niya.
Bumaba ako.
Basang-basa si Adrian sa ambon.
“Mara, hindi ko alam na ganoon na pala kasama ang tingin nila sa’yo sa opisina.”
Napangiti ako nang mapait.
“Dahil hindi mo kailanman gustong malaman.”
“Akala ko pinoprotektahan kita.”
“Hindi.”
Tinitigan ko siya.
“Pinoprotektahan mo ang sarili mong imahe.”
Natahimik siya.
Pagkaraan ng ilang sandali, mahina niyang sinabi:
“Walang nangyari sa amin ni Camille.”
“Hindi na mahalaga.”
“Mahalaga sa akin.”
“Pero hindi na sa akin.”
Parang may tumama sa kanya.
“Mara…”
“Adrian, hindi ako nakipaghiwalay dahil may ibang babae.”
Huminga ako nang malalim.
“Nakipaghiwalay ako dahil sa loob ng pitong taon, tinuruan mo akong maniwala na ang pagmamahal ko ay isang bagay na dapat itago.”
Hindi siya nakasagot.
Iniwan ko siya roon.
Makalipas ang isang linggo, nagsimula ako sa bagong kumpanya.
Hindi ako binigyan ni Gabriel ng espesyal na posisyon.
Kabaligtaran.
Pinadaan niya ako sa parehong interview, assessment, at probation na pinagdadaanan ng lahat.
At iyon mismo ang gusto ko.
Tatlong buwan ang lumipas.
Ang coastal hotel na dating nalulugi ay inilagay sa ilalim ng project team ko.
Ako ang gumawa ng bagong guest-service system.
Ako rin ang nagdisenyo ng training program para sa staff.
Sa loob lamang ng isang quarter, tumaas ang occupancy at bumuti ang reviews.
Isang umaga, tinawag ako ni Gabriel sa conference room.
May isang folder sa mesa.
“Ano ito?”
Binuksan ko.
Promotion letter.
Operations Manager.
Napatingin ako sa kanya.
“Sigurado ka?”
Tumawa siya.
“Kung ayaw mo, may sampung tao sa labas na gustong kumuha niyan.”
Napatawa rin ako.
Pero bago ko mapirmahan ang papel, bumukas ang pinto.
Pumasok ang assistant niya, halatang kinakabahan.
“Sir Gabriel… may bisita po.”
“Sino?”
Saglit itong nag-alangan.
“Si Mr. Adrian Reyes.”
Nawala ang ngiti ko.
At nang muling bumukas ang pinto, nakita kong nakatayo roon si Adrian.
Pero hindi na siya ang lalaking iniwan ko tatlong buwan na ang nakalipas.
Pagod ang mukha niya.
At sa kamay niya ay may hawak na isang manipis na envelope.
Inilapag niya iyon sa mesa sa harap ko.
“Mara…”
Napatingin ako sa dokumentong nasa loob.
At sa unang linya pa lamang, nanlamig ang buong katawan ko.
Internal Investigation Report.
Sa ibaba nito, malinaw na nakasulat ang isang pangalan.
Camille de Leon.
