pagbalik sa hapag-kainan
Bahagi 5. Ang pagbalik sa hapag-kainan
Lumipas ang tatlong buwan.
Sa loob ng tatlong buwang iyon, maraming bagay ang nagbago.
Una, hindi natuloy ang scholarship transfer ni Marco.
Hindi dahil umatras siya.
Kundi dahil nakakuha siya ng mas magandang offer na hindi na kailangan lumipat agad. May training sa ibang lugar tuwing bakasyon, pero maaari pa rin siyang manatili sa school hanggang matapos ang taon.
Nang sinabi niya iyon kay Bianca, hindi agad siya pinatawad ni Bianca.
Pinaghintay niya ito ng dalawang linggo.
Dalawang linggong araw-araw siyang pinadalhan ni Marco ng reviewer notes, healthy snacks, at voice message na puro “kaya mo ’yan” pero walang “I miss you,” dahil sabi ni Bianca bawal muna siyang maging sweet.
Sa pangatlong linggo, nahuli ko silang magkatabi sa library.
Si Bianca ay nag-aaral.
Si Marco ay tahimik na nagbabasa sa kabilang upuan.
Walang holding hands.
Walang bulungan.
Pero sa ilalim ng mesa, magkadikit ang mga sapatos nila.
Nang makita ako ni Bianca, namula siya at mabilis na sinipa si Marco.
Ako naman ay ngumiti lang.
Karma, bestie.
Ikalawa, pumasa si Bianca sa exam niya.
Hindi lang pumasa.
Mataas ang nakuha niya.
Noong lumabas ang resulta, unang tumawag siya sa akin.
Pagkasagot ko pa lang, sigaw agad ang bumungad:
“Althea! Hindi na ako bobo sa math!”
“Hindi ka naman bobo.”
“Hayaan mo akong maging dramatic!”
Pagkatapos noon, narinig ko siyang umiyak.
Hindi dahil malungkot.
Kundi dahil sa wakas, napatunayan niya sa sarili niyang kaya niya.
Si Rafael naman, kahit nasa ibang bansa, nagpadala ng malaking bouquet ng bulaklak.
May kasamang card:
Proud ako sa’yo. Pero hindi ibig sabihin puwede ka nang mag-date araw-araw.
Mahal kita,
Kuya
Sinabi ni Bianca na ang sweet daw.
Pagkatapos ay pinunit niya ang huling linya at itinago ang bulaklak sa kwarto niya.
Ikatlo, si Rafael at ako.
Hindi naging madali.
Noong una, awkward ang mga tawag namin.
May mga gabing pareho kaming tahimik, nakatingin lang sa screen. Hindi namin alam kung paano magsisimula.
Sanay kasi kaming magmahal sa pagitan ng mga hindi sinasabi.
Ngayon, kailangan naming matutong magsalita.
Minsan, tinanong niya ako:
“Kumain ka na?”
At sa halip na simpleng oo, sinabi ko:
“Hindi pa. Pero ayokong pagsabihan mo ako na parang bata.”
Natigilan siya.
Pagkatapos ay sumagot:
“Gusto kitang alalahanin, hindi kontrolin.”
Doon ko natutunan na minsan, kailangan ko ring sabihin kung saan ako nasasaktan, hindi lang maghintay na hulaan niya.
Minsan naman, sinabi niya:
“May meeting ako bukas hanggang gabi. Baka hindi ako makatawag.”
Dati, hindi niya iyon sasabihin.
Dati, mawawala na lang siya at babalik kapag tapos na.
Kaya noong sinabi niya iyon, nagulat ako.
At natuwa.
“Sige,” sabi ko. “Salamat sa pagsabi.”
Tahimik siya sandali.
Pagkatapos ay mahina niyang sinabi:
“Natuto ako.”
Sa loob ng tatlong buwan, hindi kami opisyal na naging magkasintahan.
Hindi dahil ayaw namin.
Kundi dahil parehong alam namin na kailangan muna naming gawing matibay ang tiwala bago lagyan ng pangalan ang nararamdaman.
Pero may mga bagay na hindi kailangan ng label para maramdaman.
Tuwing gabi, may message siya.
Tuwing exam ko, may kape na dumarating sa library.
Tuwing napapagod ako, may boses sa kabilang linya na nagsasabing:
“Pahinga ka muna. Nandito lang ako.”
At tuwing tinitingnan ko ang bracelet sa pulso ko, hindi na ito mabigat na sikreto.
Isa na itong paalala.
Na may mga bagay na puwedeng magsimula sa takot, pero hindi kailangang doon magtapos.
Bumalik si Rafael sa ikatlong buwan, isang Sabado ng gabi.
Hindi niya sinabi sa akin.
Si Bianca ang may pakana.
Inimbitahan niya akong maghapunan sa bahay nila, sinabing celebration daw dahil tapos na ang exam season.
Pagpasok ko sa dining room, halos pareho ang eksena noong gabing nabuking kami.
Mahabang mesa.
Puting mantel.
Mainit na pagkain.
Si Bianca sa tabi ko, sobrang lapad ng ngiti.
Si Marco sa kabilang dulo, mukhang kabado pa rin kahit ilang beses na siyang nakapunta roon.
At ang bakanteng upuan sa tapat ko.
Naramdaman kong bumilis ang tibok ng puso ko.
“Bianca,” bulong ko.
“Ano?”
“May alam ka.”
“Marami akong alam. Scholar ka, dapat specific ka.”
Bago pa ako makasagot, may narinig akong hakbang mula sa likod.
Tumigil ang paghinga ko.
Dahan-dahan akong lumingon.
Nandoon siya.
Si Rafael.
Nakasuot ng dark blue polo, nakatupi ang manggas, hawak ang coat sa isang braso. Medyo pumayat siya, halatang pagod sa biyahe, pero ang mga mata niya ay diretso lang sa akin.
Hindi sa mesa.
Hindi kay Bianca.
Hindi sa ibang tao.
Sa akin.
“Hi,” sabi niya.
Isang simpleng salita.
Pero tatlong buwan ko iyong hinintay.
Tumayo ako nang hindi namamalayan.
“Bumalik ka.”
Bahagya siyang ngumiti.
“Sinabi ko naman.”
Gusto kong tumakbo papalapit.
Pero nasa dining room kami.
May tao.
May best friend akong handang mang-asar habang buhay.
Kaya pinili kong manatiling kalmado.
Sa kasamaang-palad, hindi ako ganoon kagaling umarte.
Dahil bago pa ako makagalaw, si Bianca na ang sumigaw:
“Kuya, yakapin mo na. Kanina pa nanginginig ’yan.”
“Bianca!”
“Ano? Supportive ako!”
Si Marco ay napayuko para itago ang tawa.
Rafael walked toward me.
Huminto siya isang hakbang sa harap ko.
Hindi niya ako hinawakan agad.
Gaya noong airport, naghintay siya.
Kaya ako ang humakbang.
At sa pagkakataong iyon, niyakap ko siya nang walang pag-aalinlangan.
Narinig ko ang mahinang pagbuntong-hininga niya, parang sa wakas ay nakauwi rin siya sa lugar na matagal niyang hinahanap.
“Na-miss kita,” bulong niya.
Pumikit ako.
“Ako rin.”
Sa likod namin, suminghot si Bianca.
“Ang cute. Naiinis ako.”
“Bianca,” sabay naming sabi ni Rafael.
Tumawa siya.
Nang maupo kami sa mesa, kakaiba ang pakiramdam.
Hindi na tulad noong unang gabing puno ng lihim at kaba.
Ngayon, may awkwardness pa rin, oo.
Si Marco ay nakaupo nang tuwid na tuwid sa harap ni Rafael.
Si Bianca ay halatang pinipigil ang sarili na hindi magkwento ng kung anu-ano.
Ako naman ay hindi alam kung saan ilalagay ang kamay ko.
Pero sa ilalim ng mesa, may bahagyang dumampi sa paa ko.
Napatingin ako kay Rafael.
Walang emosyon ang mukha niya habang kumukuha ng ulam.
Pero alam ko.
Sinadya niya iyon.
Namula ako.
Dahan-dahan kong inurong ang paa ko.
Sumunod ang paa niya.
Tumingin ako sa kanya nang nagbabala.
Bahagya siyang ngumiti.
Hindi kita iiwasan.
Parang iyon ang sinasabi ng mga mata niya.
Sa kabilang banda, biglang nagsalita si Bianca.
“Kuya, may announcement kami.”
Natigilan si Marco.
“Bianca.”
“Huwag kang kabahan. Hindi ito proposal.”
Nabilaukan si Marco sa tubig.
Si Rafael ay dahan-dahang nagbaba ng kubyertos.
“Anong announcement?”
Huminga nang malalim si Bianca.
“Pumayag na akong suportahan si Marco sa training niya next summer.”
Tahimik si Rafael.
“Pero,” mabilis niyang dagdag, “may kondisyon. Mag-aaral pa rin ako. Hindi ako susunod sa kanya kung hindi kailangan. At kapag may importanteng decision siya, dapat sabihin niya sa akin bago pa malaman ng ibang tao.”
Tumingin siya kay Marco.
“Kasama ako sa buhay mo, pero hindi ako dekorasyon.”
Tumango si Marco, seryoso ang mukha.
“Alam ko. At sorry ulit.”
Mukhang gusto ni Bianca magpaka-cool, pero halatang kinikilig siya.
Rafael ay tumingin kay Marco.
“Kung saktan mo siya—”
“Kuya,” singit ni Bianca.
“Hindi pa ako tapos.”
“Alam na niya.”
“Dapat malinaw.”
Marco straightened.
“Opo, sir. Hindi ko po siya sasaktan nang sinasadya. At kung may pagkukulang ako, aaminin ko po agad.”
Rafael stared at him.
Pagkatapos ay tumango.
“Good.”
Napanganga si Bianca.
“Wait. Iyon na iyon?”
“Ano pa ang gusto mo?”
“Akala ko may speech ka na sampung minuto.”
“May bisita tayo.”
Tumingin siya sa akin.
Namula na naman ako.
Si Bianca ay agad na ngumisi.
“Ah, kaya pala behave ka ngayon.”
“Bianca.”
“Okay, tahimik na ako.”
Hindi siya tumahimik.
Pero masaya ang hapunan.
Sa gitna ng pagkain, tawanan, at paminsan-minsang pananakot ni Rafael kay Marco, naramdaman kong parang may sugat na unti-unting naghihilom.
Hindi perpekto ang lahat.
Pero totoo.
Pagkatapos ng hapunan, lumabas ako sa garden para magpahangin.
Ilang minuto lang ang lumipas nang marinig ko ang hakbang sa likod ko.
Hindi ko kailangang lumingon para malaman kung sino.
“Hindi ka pa pagod?” tanong ko.
“Pagod.”
“Bakit ka lumabas?”
“Dahil nandito ka.”
Napangiti ako.
Tumayo siya sa tabi ko.
Tahimik kaming tumingin sa mga ilaw na nakasabit sa puno. Pareho pa rin ang garden, pero iba na ang gabi.
Dito umiyak si Bianca.
Dito umalis si Marco.
Dito ko nalaman na aalis si Rafael.
At ngayon, dito siya bumalik.
“Althea,” sabi niya.
Napatingin ako sa kanya.
May kinuha siya mula sa bulsa niya.
Isang maliit na kahon.
Nanlaki ang mata ko.
“Rafael…”
“Hindi singsing,” mabilis niyang sabi.
Nakahinga ako nang maluwag, pero bahagya ring natawa.
Binuksan niya ang kahon.
Sa loob ay isang simpleng pendant.
Maliit na araw, katulad ng nasa bracelet namin.
“Hindi ito kapalit ng bracelet,” sabi niya. “Paalala lang.”
“Paalala saan?”
“Na hindi na kita itatago.”
Sumikip ang dibdib ko.
“Rafael…”
Humarap siya sa akin.
“Hindi ko alam kung kailan eksaktong nagsimula. Siguro noong una mo akong pinagsabihan na masamang gawing hapunan ang kape. Siguro noong inabot mo sa akin ang payong kahit ikaw ang mas basang-basa. Siguro noong nakita kitang tumawa kasama si Bianca at naisip kong gusto kong marinig iyon araw-araw.”
Bahagya siyang huminga.
“Pero alam ko kung kailan ko naintindihan na mahal kita.”
Napatigil ako.
“Sa airport. Noong dumating ka, kahit may karapatan kang hindi pumunta.”
Uminit ang mata ko.
“Hindi ako perpekto,” sabi niya. “Marami pa akong kailangang matutunan. Minsan magiging tahimik ako kapag dapat magsalita. Minsan magiging overprotective ako kapag dapat magtiwala. Pero gusto kong matuto kasama ka.”
Hinawakan niya ang kamay ko.
“Althea, puwede ba kitang ligawan nang maayos?”
Napakurap ako.
Sa lahat ng inaasahan kong sasabihin niya, hindi iyon.
“Ligawan?”
“Oo.”
“Rafael, tatlong buwan na tayong nag-uusap araw-araw.”
“Hindi pa rin sapat.”
“Hinahatiran mo ako ng kape.”
“Hindi pa rin sapat.”
“Sinabi mo na mahal mo ako.”
“Hindi pa rin sapat kung hindi kita tatanungin nang tama.”
Hindi ko alam kung tatawa ako o iiyak.
Kaya pareho kong ginawa.
Tumawa ako habang tumutulo ang luha.
“Ang formal mo talaga.”
“Gusto kong seryosohin ka.”
Doon na tuluyang bumigay ang puso ko.
Maraming tao ang nagsasabi ng matatamis na salita.
Pero si Rafael, sa kanyang mabagal, seryoso, at minsang nakakainis na paraan, ay ipinapakita sa akin na ang pagmamahal ay hindi kailangang madaliin para maging totoo.
Tumango ako.
“Sige.”
Nagliwanag ang mga mata niya.
“Sige?”
“Puwede mo akong ligawan.”
“Hindi mo pagsisisihan.”
“Dapat lang.”
Ngumiti siya.
Pagkatapos ay maingat niyang isinuot sa akin ang pendant.
Nang dumampi ang malamig na palawit sa dibdib ko, naramdaman kong parang may bagong pahina na bumukas.
Hindi na ito lihim.
Hindi na ito takot.
Simula na ito.
Mula sa loob ng bahay, biglang bumukas ang pinto.
“OH MY GOSH!” sigaw ni Bianca. “Marco, nanalo ako! Sabi ko liligawan muna niya, hindi proposal!”
“Bianca!” sigaw ko.
Tumawa si Marco sa likod niya.
Si Rafael ay napapikit na parang humihingi ng pasensya sa langit.
“Bakit ba may kapatid ako?”
Lumapit si Bianca, hawak ang phone.
“Wait lang, picture muna. First official ligaw moment.”
“Hindi,” sabay naming sabi.
Pero kumuha pa rin siya ng picture.
Malabo.
Kalahati ng mukha ni Rafael ay nakasimangot.
Ako naman ay namumula habang tumatawa.
Sa likod namin, kita ang ilaw ng garden.
At sa kamay namin, kita ang magkadikit na bracelets.
Pagkalipas ng ilang taon, iyon ang magiging paborito kong larawan.
Hindi dahil maganda ang kuha.
Kundi dahil iyon ang unang gabing hindi na kami nagtago.
Noong gabing iyon, bumalik kami sa hapag-kainan.
Si Bianca ay nakasandal kay Marco habang nagpapanggap na hindi siya kinikilig.
Si Marco ay maingat pa ring tumitingin kay Rafael bago hahawak ng kamay ni Bianca.
Si Rafael ay tahimik na naglagay ng ulam sa plato ko.
At ako, sa unang pagkakataon, hindi ko na naramdaman na isa akong bisita sa mundong hindi para sa akin.
Dahil may mga pamilyang ipinanganak sa dugo.
At may mga pamilyang nabubuo sa tiwala, pagpapatawad, at mga lihim na sa wakas ay piniling sabihin.
Pagkatapos ng hapunan, hinatid ako ni Rafael sa gate.
Tulad noong gabing nasaktan ako.
Pero ngayon, hindi na mabigat ang hakbang ko.
“Good night,” sabi niya.
“Good night.”
Hindi siya agad bumitaw sa kamay ko.
“Aalis ka ba agad?”
“Dorm lang ako pupunta.”
“Alam ko.”
“Then?”
Bahagya siyang yumuko, sapat para magkalapit ang mga mata namin.
“Gusto ko lang sabihin bago ka umalis.”
“Ano?”
Ngumiti siya.
“Hindi na kita hahayaang hulaan.”
Tumahimik ako.
Pagkatapos ay ngumiti rin.
“Sige. Simulan mo ngayon.”
Hinawakan niya ang kamay ko nang mas mahigpit.
“Mahal kita, Althea.”
Hindi na ako umiwas.
Hindi na ako natakot.
Hindi ko na rin itinago ang ngiti ko.
“Mahal din kita, Rafael.”
Sa loob ng bahay, may biglang sumigaw:
“Rinig namin!”
Napatawa ako nang malakas.
Si Rafael naman ay napailing, pero nakangiti rin.
At sa ilalim ng maliwanag na gabi, hawak ang kamay ng lalaking minsan kong kinatakutan mahalin, naintindihan ko ang isang bagay.
Minsan, ang pinakagulong simula ang nagdadala sa pinakatapat na wakas.
At ang gabing nagsimula sa isang kasinungalingan sa ilalim ng mesa…
ay nagtapos sa isang pagmamahal na hindi na kailangang itago.