Operasyong Hindi Na Puwedeng Mabigo
Bahagi 2: Ang Operasyong Hindi Na Puwedeng Mabigo
“Ang tanging tao na puwede pang mag-opera at magligtas sa kanya… ay si Doktora Mariel.”
Ang boses mula sa cellphone ay patuloy na umalingawngaw sa malamig na investigation room.
Parang may kamay na biglang sumakal sa leeg ni Gabriel. Nakatingin siya sa akin, ngunit ang mga mata niya ay wala nang dating lamig. Ang dating matigas, sigurado, at walang pag-aalinlangang lalaki ay tila gumuho sa isang iglap.
“Mariel…”
Mahina niyang binanggit ang pangalan ko.
Hindi ako sumagot.
Sa sahig, nakahandusay ang cellphone niya. Mula sa kabilang linya, naririnig pa rin ang nagmamadaling tinig ng doktor mula sa ICU.
“Sir Gabriel? Naririnig ninyo ba ako? Kailangan na namin ng desisyon. Hindi na namin kayang patagalin pa. Kung hindi agad maooperahan ang pasyente, babagsak ang brain function niya.”
Ang batang investigator na may hawak ng dokumento ay namumutla. Ang isa naman ay hindi na makatingin sa akin nang diretso. Si Camille, na kanina ay marahang umaarte na nag-aalala, ngayon ay nanigas sa kinatatayuan niya.
Ako lang ang tahimik.
Hindi dahil kalmado ako.
Kundi dahil kung bibitawan ko ang galit na kumukulo sa dibdib ko, baka hindi ko na magawang bumalik bilang doktor.
Lumapit si Gabriel ng kalahating hakbang.
“Pakiusap,” nanginginig niyang sabi. “Iligtas mo si Mama.”
Tinitigan ko ang mukha niya.
Ilang minuto lang ang nakalipas, siya mismo ang nagsabi na wala akong karapatang humawak ng pasyente. Siya ang humablot sa ID ko. Siya ang nagpahila sa akin palabas ng operating room na parang kriminal.
Ngayon, ang pasyenteng iyon ay ang kanyang ina.
Ang ina niyang tatlong taon akong tinawag na anak.
Ang ina niyang palaging naghihintay sa akin sa hapag-kainan kahit alas-dose na ng gabi.
Ang ina niyang minsang nagsabi sa akin, “Mariel, hindi mo kailangang maging perpekto para mahalin ka namin.”
Napakagat ako sa labi.
“Akala ko ba kailangan kong hintayin ang resulta ng imbestigasyon?” tanong ko.
Napapikit si Gabriel.
“Mariel, mali ako.”
“Mali?” Napatawa ako nang walang saya. “Gabriel, hindi ito simpleng pagkakamali. May taong naghihingalo sa loob ng ospital na ito habang pilit mo akong pinaupo rito para pirmahan ang mga papel na hindi mo man lang inaral nang maayos.”
Napalunok siya.
“Alam ko.”
“Hindi. Hindi mo alam.” Tumingin ako sa mga investigator. “Isang screenshot. Isang screenshot lang, sapat na para kaladkarin ninyo ako palabas ng operating room.”
Walang sumagot.
Lumapit ang batang investigator at yumuko.
“Doktora Mariel, pasensya na po. Dapat po nagsalita pa ako kanina.”
Hindi ko siya sinisi. Hindi ngayon.
Itinuwid ko ang likod ko at inilabas ang kamay.
“Ibalik ninyo ang ID ko.”
Nagmadaling kinuha ng isang investigator ang evidence bag. Nanginginig pa ang kamay niya nang ibalik ang aking hospital ID.
Isinabit ko iyon sa dibdib ko. Sumakit ang maliit na sugat sa leeg ko nang dumikit ang tali, ngunit wala na akong oras para pansinin iyon.
“Gumawa kayo ng written record,” sabi ko. “Ilagay ninyo na ang pasyente ay nasa life-threatening condition at pinahintulutan akong bumalik sa emergency surgery habang nagpapatuloy ang verification.”
Tumingin ako kay Gabriel.
“At ikaw ang pipirma.”
Hindi siya nag-atubili.
Kinuha niya ang ballpen at halos punitin ang papel sa bilis ng pagpirma.
Si Camille ay biglang nagsalita, mahina ngunit malinaw ang kaba sa boses.
“Gabriel, siguraduhin muna natin. Baka naman—”
“Tumahimik ka.”
Dalawang salita lang.
Pero sapat na para umurong ang kulay sa mukha ni Camille.
Ito ang unang beses na narinig kong ginamit ni Gabriel ang ganoong tono sa kanya.
Hindi ko na sila pinansin.
Lumabas ako ng investigation room at halos tumakbo pabalik sa surgical area. Sa hallway, kusang nagsitabi ang mga tao. Kanina, tumitingin sila sa akin na may duda. Ngayon, may halong hiya at takot ang mga mata nila.
Pagdating ko sa ICU entrance, sinalubong ako ng head nurse.
“Doktora Mariel!”
“Vital signs.”
“Blood pressure unstable. Pupils unequal. May signs ng rapid neurological deterioration. Ready na ang transfer sa OR pero naghihintay kami ng go signal ninyo.”
“Ilipat agad. Tawagin ang anesthesia team. Ihanda ang emergency craniotomy set. Kailangan ko ng dalawang senior scrub nurse, isang neurosurgery assistant, at blood products on standby.”
Sunod-sunod kong ibinigay ang utos.
Walang panahon para magalit.
Walang panahon para masaktan.
Walang panahon para umiyak.
Sa sandaling iyon, isang bagay lang ang nasa isip ko.
Kailangan kong iligtas siya.
Nang ipasok namin ang ina ni Gabriel sa operating room, halos hindi ko na siya makilala. Maputla ang mukha niya. Ang dating mga kamay na palaging mainit kapag hinahawakan ang akin, ngayon ay malamig at walang lakas.
Lumapit ako sa tabi niya.
“Ma,” mahina kong sabi, kahit alam kong hindi niya ako maririnig. “Narito ako. Hindi kita iiwan.”
Sumikip ang dibdib ko, pero agad kong pinigilan ang sarili ko.
“Start.”
Ang operating room ay biglang napuno ng mabilis ngunit disiplinadong kilos.
“Scalpel.”
Iniabot ng nurse ang gamit sa akin.
Sa unang hiwa, parang sabay kong hiniwa ang lahat ng natitirang pag-aalinlangan sa puso ko.
Sa labas ng operating room, hindi ako sigurado kung ano ang nangyayari. Ngunit alam kong naroon si Gabriel. Alam kong nakaupo siya sa waiting area, dala ang bigat ng ginawa niya.
Pero hindi ko na iyon inisip.
Sa loob ng apat na oras, ang buong mundo ko ay lumiit sa liwanag ng surgical lamp, sa tunog ng monitor, sa galaw ng dugo, sa bawat maliit na pagbabago ng pressure sa utak ng pasyente.
May isang sandali na biglang bumagsak ang blood pressure niya.
“Doktora, pressure dropping!”
“Increase support. Prepare suction. Huwag ninyong bibitawan.”
Ramdam ko ang pawis sa likod ko. Ramdam ko ang pagod sa mga daliri ko. Ngunit hindi ko pinayagan ang sarili kong manginig.
Hindi siya puwedeng mawala.
Hindi sa mesa ko.
Hindi ngayong gabi.
Hindi matapos ang lahat.
Makalipas ang ilang sandali, unti-unting bumalik ang rhythm.
“Pressure improving,” sabi ng anesthesiologist.
Narinig ko ang mahinang buntong-hininga ng nurse sa tabi ko.
Pero hindi pa kami tapos.
Dahan-dahan kong tinanggal ang namuong dugo. Milimetro bawat milimetro. Bawat galaw ay kailangang eksakto. Isang maling anggulo, isang maling pwersa, puwedeng magbago ang lahat.
Naisip ko ang unang beses na dinala ako ng ina ni Gabriel sa palengke. Tinawag niya akong anak sa harap ng tindera, at noong nagulat ako, natawa siya.
“Bakit ka nagugulat? Asawa ka ng anak ko. Anak na rin kita.”
Naisip ko ang gabing nag-away kami ni Gabriel at ako ay tahimik na umiyak sa kusina. Siya ang lumapit sa akin, naglagay ng mainit na tsaa sa harap ko, at nagsabing:
“Hindi mo kailangang laging ikaw ang umintindi.”
Ngayon, siya naman ang kailangan kong intindihin.
Hindi bilang biyenan.
Kundi bilang pasyente.
Bilang taong minsang nagligtas sa akin mula sa kalungkutan ng isang tahanang hindi ko maramdaman na akin.
“Bleeding controlled,” sabi ng assistant surgeon.
Huminga ako nang malalim.
“Continue irrigation. Check pressure again.”
Isa-isa naming siniguro ang lahat.
Nang matapos ang operasyon, halos hindi ko na maramdaman ang mga paa ko.
Tinanggal ko ang gloves ko. May bakas ng dugo sa surgical gown ko, ngunit ang monitor sa tabi ng pasyente ay mas maayos na ang tunog.
“Stable,” sabi ng anesthesiologist. “Critical pa rin, pero stable.”
Pumikit ako sandali.
Sa loob ng ilang segundo, gusto kong umiyak.
Pero nang bumukas ang pinto ng operating room, alam kong kailangan ko pa ring tumayo nang tuwid.
Sa labas, agad na tumayo si Gabriel.
Mukha siyang sampung taon ang itinanda. Namumula ang mga mata niya, at nang makita niya ako, para siyang gustong lumapit ngunit hindi nangahas.
“Mariel…”
Tinanggal ko ang mask ko.
“Natanggal ang malaking bahagi ng namuong dugo. Stable na siya pansamantala, pero kailangan pa rin ng mahigpit na obserbasyon sa ICU sa susunod na apatnapu’t walong oras.”
Napaupo siya bigla, parang nawala ang lakas ng mga tuhod niya.
“Salamat,” pabulong niyang sabi. “Salamat…”
Hindi ako tumugon.
Dumaan ako sa tabi niya.
Ngunit bago ako makalayo, narinig ko siyang muling magsalita.
“Mariel, patawarin mo ako.”
Huminto ako.
Hindi ako lumingon.
“Gabriel, ang nailigtas ko ay ang nanay mo. Hindi ang pagsasama natin.”
Pagkatapos noon, naglakad ako palayo.
Sa likod ko, wala siyang sinabi.
At sa unang pagkakataon mula nang ikinasal kami, hindi niya ako sinundan.