Nawalan ako ng alaala matapos ang aksidente, at saka ko lang nalaman na minsan pala akong umiyak nang desperado matapos akong iwan ng nobyo ko sa mismong araw ng kasal para sa ibang babae; akala ko sapat nang kahiya-hiya ang nakaraan—hanggang sa may ibinulong sa akin ang babaeng iyon sa tabi ng hospital bed na nagpanginig sa buong katawan ko.
Nawalan ako ng alaala matapos ang aksidente, at saka ko lang nalaman na minsan pala akong umiyak nang desperado matapos akong iwan ng nobyo ko sa mismong araw ng kasal para sa ibang babae; akala ko sapat nang kahiya-hiya ang nakaraan—hanggang sa may ibinulong sa akin ang babaeng iyon sa tabi ng hospital bed na nagpanginig sa buong katawan ko.
Bahagi 1
Wala pang dalawang oras mula nang magising ako matapos ang aksidente nang umupo sa tabi ng hospital bed ko ang lalaking ipinakilalang fiancé ko.
Naka-puting polo siya, at ang relong suot niya ay mukhang sapat ang halaga para makabili ng isang maliit na condominium unit.
Gwapo siya.
Pero napakalamig ng mukha niya na parang biglang bumaba nang ilang degree ang temperatura sa silid.
Naglapag siya ng tseke sa mesa.
“₱20 milyon.”
Napakurap ako.
“Para sa akin?”
“Oo.”
“Ano ang kapalit?”
Matagal niya akong tinitigan bago sumagot.
“Putulin natin ang engagement.”
“Pagkatapos, sabihin mo sa dalawang pamilya natin na ikaw ang gustong umatras. Ayokong masira ang pangalan ng ibang tao dahil dito.”
Tiningnan ko ang halaga sa tseke.
Pagkatapos ay tiningnan ko siya.
“Sige.”
Natigilan siya.
Mukhang naghanda pa yata siya ng mahabang paliwanag para kumbinsihin ako.
Hindi niya inaasahang papayag ako agad.
“Ano’ng sinabi mo?”
“Sabi ko, sige. Kailan mo ililipat ang pera?”
Sa unang pagkakataon, nabasag nang bahagya ang malamig niyang ekspresyon.
“Hindi mo man lang tatanungin kung sino ang taong iyon?”
“Bakit ko tatanungin?”
“Hindi mo rin itatanong kung bakit gusto kong kanselahin ang kasal?”
Nagsisimula na akong mainis sa lalaking ito.
“Bibigyan mo ako ng ₱20 milyon para makipaghiwalay sa iyo. Pumayag ako. Malinaw naman ang usapan, ‘di ba?”
Mariin niyang naikuyom ang mga daliri.
“Isabella Reyes, tatlong araw lang ang nakalipas sinabi mong kung hindi ako ang mapapangasawa mo, hindi ka na mag-aasawa kahit kanino.”
Natulala ako.
“…Talaga bang nagsabi ako ng gano’n kakahiya?”
Agad dumilim ang tingin niya.
Hindi niya alam na matapos ang aksidente, ang huling malinaw kong alaala ay noong labingwalong taong gulang pa ako.
Wala akong maalala sa sumunod na sampung taon.
At lalong wala akong maalala tungkol sa lalaking nasa harapan ko.
Sinabi ng doktor na napinsala ang bahagi ng utak ko dahil sa banggaan.
Posibleng unti-unting bumalik ang alaala ko.
Posible ring matagalan bago ako may maalala.
Pero isa lang ang gusto kong malaman.
“Dok, ilang taon na po ako?”
“Dalawampu’t walo.”
Parang gusto kong himatayin ulit.
Sa alaala ko, kahapon lang ay labingwalong taong gulang pa ako at nag-aalala tungkol sa entrance exam sa kolehiyo.
Pagmulat ko ngayon, dalawampu’t walo na ako.
May trabaho.
May sariling condo.
May ipon.
At mayroon pang isang gwapong fiancé na mukhang gustong-gusto akong alisin sa buhay niya.
Habang chine-check ko ang cellphone ko, biglang bumukas ang pinto ng silid.
May isang babaeng halos tumakbo papasok.
“ISABELLA!”
Niyakap niya ako habang umiiyak na parang kababalik ko lang mula sa kabilang buhay.
Maingat akong nagtanong.
“Sino ka?”
Nanigas siya.
Pagkalipas ng tatlong segundo, humarap siya sa doktor.
“Doc, may paraan po ba para permanenteng ganito na lang ang pagkawala ng alaala niya?”
Ako: “?”
Ang pangalan niya ay Bianca Cruz.
Matalik ko raw siyang kaibigan mula pa noong kolehiyo.
Nang makumpirma niyang wala talaga akong maalala, umupo siya sa tabi ko.
Ang mukha niyang kanina’y puno ng pag-aalala ay unti-unting naging… parang gumaan.
“Mabuti na rin sigurong wala kang maalala.”
“Kahit papaano, hindi mo na kailangang alalahanin ang lintik na kasal noong isang araw.”
Bigla akong napaupo nang tuwid.
“Kasal?”
“Kasal mo.”
“Doon sa lalaking kakabigay lang sa akin ng ₱20 milyon?”
“Oo.”
Biglang naging mas interesante ang buhay ng twenty-eight-year-old version ko.
Binuksan ni Bianca ang cellphone niya.
“Panoorin mo.”
Ang video ay kuha sa loob ng isang marangyang hotel sa sentro ng lungsod.
May babaeng nakasuot ng wedding gown.
Ilang segundo ang lumipas bago ko napagtantong ako pala iyon.
Hindi ko napigilang sabihin,
“Grabe… ang ganda ko pala.”
Umikot ang mga mata ni Bianca.
“Pwede bang sa nangyayari ka mag-focus?”
Fine.
Nagpatuloy ako sa panonood.
Ang lalaking nakatayo sa tabi ko sa video ay ang malamig na fiancé na kagagaling lang sa hospital room.
Ang pangalan niya ay Gabriel Villanueva.
Ang pamilya niya ay may negosyo sa real estate at hotels.
Halos siyam na taon na raw kaming magkakilala.
At ang araw na iyon sana ang mismong araw ng kasal namin.
Ngunit nang magsisimula na ang pari sa seremonya, biglang sunod-sunod na nag-vibrate ang cellphone ni Gabriel.
May isang livestream na mabilis kumakalat online.
Sa rooftop ng isang gusaling hindi kalayuan sa hotel, may isang babaeng nakasuot ng puti na nakatayo malapit sa gilid.
Namumugto ang mga mata niya sa kakaiyak.
“Gabriel, kapag pinakasalan mo siya ngayon, mawawala na ako sa mundong ito.”
Nagkagulo ang buong wedding hall.
Narinig kong nagbubulungan ang mga bisita.
May nagsabing tawagan agad ang pulis.
May nagsabing huwag na huwag dapat umalis si Gabriel.
Maging ang mga magulang niya ay hinawakan siya para pigilan.
Pero wala pang sampung segundo matapos niyang makita ang livestream, tinanggal na niya ang boutonnière sa dibdib niya.
Sa video, agad kong hinawakan ang braso niya.
“Saan ka pupunta?”
“Ililigtas ko siya.”
“Papunta na ang mga pulis.”
“Hindi siya makikinig sa mga pulis.”
Nanginginig ang boses ko sa video.
“Paano naman ako?”
Kumunot ang noo ni Gabriel.
“Isabella, huwag mo akong pahirapan ngayon.”
Sa tabi ko, narinig kong nagngitngit si Bianca.
“Ang babaeng nasa rooftop ay si Camille Mendoza. Anak siya ng matagal nang business partner ng pamilya ni Gabriel.”
“Gusto niya si Gabriel?”
“Gustong-gusto. Halos mabaliw na.”
“At si Gabriel?”
Mapait na natawa si Bianca.
“Lagi niyang sinasabi na parang nakababatang kapatid lang ang tingin niya kay Camille.”
Naintindihan ko agad.
Ah.
Iyong klase ng “nakababatang kapatid” na kapag tumawag ng alas-dos ng madaling-araw, pupuntahan agad.
Iyong “kapatid” na bawal pagselosan ng girlfriend.
Classic.
Nagpatuloy ang video.
Nakatayo ako sa harap ng pinto ng wedding hall, hinaharangan si Gabriel.
“Gabriel, araw ng kasal natin ngayon.”
Tumingin siya sa akin.
“Alam ko.”
“Kapag lumabas ka sa pintong ito para puntahan siya, tapos na tayo.”
Biglang tumahimik ang buong bulwagan.
Siguro lahat ng tao roon ay inakalang mananatili siya.
Halos siyam na taon kaming magkasama.
At nakatayo pa sa harap niya ang babaeng pakakasalan niya.
Pero ilang segundo lang nanahimik si Gabriel.
Pagkatapos ay sinabi niya,
“Isabella, matanda ka na.”
“Hindi katulad mo si Camille.”
“Talagang kaya niyang saktan ang sarili niya.”
Habang pinapanood ko iyon, may kakaibang pakiramdam na umakyat sa dibdib ko.
Hindi sakit.
Hindi galit.
Naawa lang ako sa babaeng nasa video.
Sa sarili ko.
Minahal niya ang isang lalaki nang sobrang tagal…
hanggang sa nakalimutan niyang mahalin ang sarili niya.
Nilampasan ako ni Gabriel.
Bago siya tuluyang lumabas, may iniwan pa siyang isang pangungusap.
“Puwedeng ulitin ang kasal.”
“Ang buhay ng tao, hindi.”
Sumara ang pinto.
Matagal na nakatayo roon ang ako sa video.
Pagkatapos ay dahan-dahan kong hinubad ang wedding ring ko.
Akala ko iyon na ang pinakamasamang bahagi.
Pero biglang inagaw ni Bianca ang cellphone mula sa kamay ko.
“Huwag mo nang panoorin.”
Tumingin ako sa kanya.
“Bakit?”
Nagbago ang mukha niya.
“Yung kasunod… nakakagalit.”
“Wala nga akong alaala. Ano’ng ikagagalit ko?”
Kinuha ko ulit ang cellphone.
Lumipat ang video sa ibang kuha.
Mahigit isang oras ang lumipas.
Bumalik si Gabriel sa hotel.
Pero may karga siyang babae.
Si Camille.
Wala itong anumang sugat.
Gising na gising pa nga siya habang nakayakap sa leeg ni Gabriel.
Nakatayo ako sa labas ng hotel.
Suot ko pa rin ang wedding gown.
Pagkakita sa akin ni Gabriel, agad niyang sinabi,
“Kalimutan na lang natin ang nangyari ngayon.”
“Pumili tayo ng ibang araw para sa kasal.”
Tinanong ko siya,
“Paano siya?”
Parang normal lang ang sagot niya.
“Kahit pagkatapos nating ikasal, aalagaan ko pa rin si Camille.”
“Hindi niya kayang mawala ako sa buhay niya.”
Napatawa ako.
“Paano naman ako?”
“Kayang-kaya kong mawala ka?”
Nanahimik si Gabriel.
At sa mismong sandaling iyon, ang babaeng nasa mga bisig niya ay biglang dumilat.
Mula sa ibabaw ng balikat ni Gabriel, diretsong tumingin sa akin si Camille.
Wala na ang takot sa mukha niya.
Wala na rin ang luha.
Ngumiti siya.
Pagkatapos, tahimik niyang binigkas gamit lamang ang labi niya ang tatlong salitang malinaw kong nabasa.
“Talo ka na.”
Biglang nanlamig ang mga kamay ko.
Pinatay ni Bianca ang screen.
Bumaba ang boses niya.
“Pagkatapos no’n, tumakbo ka palabas.”
“At nabangga ka ng sasakyan.”
Hindi pa ako nakakapagsalita nang biglang bumukas ang pinto ng hospital room.
Bumalik si Gabriel.
Pero sa pagkakataong ito, may kasama siyang babae.
Nakasuot ito ng puting damit.
Agad kong nakilala ang mukha niya.
Camille.
Ilang segundo niya akong tinitigan bago biglang kumapit sa braso ni Gabriel.
Namumula ang mga mata niya.
“Ate Isabella…”
“Balita ko nawalan ka raw ng alaala, kaya pumunta ako para humingi ng tawad.”
Pagkatapos ay yumuko siya palapit sa akin.
Sapat lang ang hina ng boses niya para ako lamang ang makarinig.
“Pero siguro naaalala mo pa rin…”
Huminto siya.
Pagkatapos ay ngumiti nang bahagya.
“Kung paano eksaktong dumating ang sasakyang bumangga sa iyo noong araw na iyon.”
Napalingon ako sa kanya.
Mabilis.
Nanigas ang buong katawan ko.
Pero umurong na si Camille na parang wala siyang sinabi.
At sa harap ni Gabriel…
ngumiti siya sa akin nang napakaamo.
Bahagi 2
Sa sandaling iyon, may isang bagay na malinaw sa isip ko.
Hindi maaaring malaman ni Camille na natakot ako.
Kaya kahit nanlamig ang likod ko sa ibinulong niya, ngumiti lang ako.
“Pasensya na,” sabi ko. “Hindi ko talaga maalala.”
Bahagyang nagbago ang mukha niya.
Isang segundo lang.
Pero nakita ko.
Pagkatapos ay agad siyang bumalik sa maamong ekspresyon.
“Mabuti naman. Huwag mo nang piliting alalahanin. Baka ma-stress ka.”
Tumango si Gabriel.
“Tama siya. Ang sabi ng doktor, kailangan mong magpahinga.”
Napatingin ako sa kanya.
Nakakatawa.
Ang babaeng maaaring may alam kung bakit ako nabangga ay nasa tabi niya, pero ako pa ang pinagsasabihang magpahinga.
Biglang nagsalita si Bianca.
“Visiting hours are over.”
Diretso ang tingin niya kay Camille.
“Lumabas na kayo.”
Mukhang may gustong sabihin si Gabriel, pero pinigilan siya ni Camille.
“Hayaan na natin si Ate Isabella.”
Bago lumabas, tumingin siya ulit sa akin.
Ngumiti.
Pero ngayon, alam ko nang hindi inosente ang ngiting iyon.
Pagkasara ng pinto, agad kong hinawakan ang braso ni Bianca.
“May sinabi siya.”
“Ano?”
Inulit ko ang eksaktong mga salita ni Camille.
Nawala ang kulay sa mukha ni Bianca.
“Isabella, noong aksidente mo, hindi ordinaryong banggaan ang nangyari.”
Napakunot ang noo ko.
“Ano’ng ibig mong sabihin?”
“May nakakita sa sasakyang bumangga sa iyo.”
Lumapit siya at ibinaba ang boses.
“Hindi raw iyon basta dumaan.”
“Kanina pa raw iyon paikot-ikot sa tapat ng hotel.”
Nanigas ako.
“Sinabi mo ba ito sa pulis?”
“Oo. Pero malabo ang CCTV sa labas ng hotel. Hindi makita ang plate number.”
“Paano yung driver?”
“Tumakas.”
Napahawak ako sa kumot.
Doon ko biglang naalala ang tsekeng ₱20 milyon na iniwan ni Gabriel.
Kinuha ko iyon mula sa drawer.
“Bianca.”
“Hmm?”
“Gusto kong malaman kung ano talaga ang nangyari sa akin.”
“Tapos?”
“Tulungan mo akong magkunwaring wala pa rin akong maalala.”
Nanlaki ang mga mata niya.
“Ano’ng gagawin mo?”
Ngumiti ako.
“Kung may tinatago si Camille, mas magiging kampante siya kapag iniisip niyang burado na ang alaala ko.”
Kinabukasan, kumalat ang balitang nawalan ako ng sampung taon ng memorya.
Hindi ko alam kung kanino nagsimula.
Pero hindi ko pinigilan.
Sa harap ni Gabriel, sinabi kong wala akong interes sa nakaraan namin.
Pumirma rin ako ng dokumentong nagkakansela sa engagement.
Pero hindi ko ginalaw ang ₱20 milyon.
“Hindi mo kukunin?” tanong niya.
“Hindi.”
“Tanggapin mo na.”
Tiningnan ko siya.
“Gabriel, hindi kita maalala.”
“Pero ayokong dumating ang araw na maalala kita at malaman kong binayaran mo ako para akuin ang kasalanan sa ginawa mo.”
Natigilan siya.
Sa unang pagkakataon, hindi siya nakasagot.
Tatlong araw matapos akong ma-discharge, may natagpuan si Bianca.
Isang video mula sa dashcam ng sasakyang nakaparada sa kabilang kalsada noong araw ng aksidente.
Malayo.
Medyo malabo.
Pero sapat para makita ang isang itim na sedan na dalawang beses dumaan sa tapat ng hotel bago ako lumabas.
At bago ako tumawid…
bigla itong bumilis.
Nanginginig ang kamay ni Bianca habang itinitigil ang video.
“May isa pa.”
Pinalaki niya ang kuha bago nangyari ang banggaan.
May babaeng nakatayo sa kabilang gilid ng kalsada.
Nakasuot ng puting damit.
Hindi makita nang malinaw ang mukha.
Pero nakita ang bag.
Isang mamahaling limited-edition handbag na may pulang scarf na nakatali sa handle.
Napatingin ako kay Bianca.
Pareho kaming natahimik.
Dahil dalawang araw lang ang nakalipas…
iyon mismo ang bag na dala ni Camille nang pumunta siya sa hospital room ko.
At nang gabing iyon, biglang may pumasok na mensahe sa cellphone ko mula sa unknown number.
Isang litrato.
Ako, habang natutulog sa hospital bed.
At sa ibaba nito ay limang salita:
“Huwag mong piliting maalala ang lahat.”
Bahagi 3
Hindi ako natulog nang gabing iyon.
Hindi dahil natatakot ako.
Kundi dahil sa unang pagkakataon mula nang magising ako, nagsisimula nang magkaroon ng hugis ang nangyari.
Hindi ako basta nabangga.
May naghihintay sa labas ng hotel.
At kung si Camille nga ang babaeng nasa video, alam niyang lalabas ako roon.
Ang tanong ay—
paano?
Kinabukasan, dinala namin ni Bianca ang dashcam footage sa pulis.
Hindi sapat ang bag para patunayang si Camille ang babae.
Pero malinaw na may kahina-hinalang kilos ang sasakyan.
Sinubukan nilang i-enhance ang video at natukoy ang dalawang numero sa plate.
Doon nagsimula ang totoong paghahanap.
Makalipas ang apat na araw, natunton nila ang sasakyan.
Hindi iyon pag-aari ni Camille.
Pag-aari iyon ng isang lalaking dating driver ng pamilya Mendoza.
Ang pangalan niya ay Ramon.
Matagal na raw siyang natanggal sa trabaho.
Noong una, itinanggi niya ang lahat.
Sinabi niyang ninakaw ang sasakyan.
Pero nang ipakita sa kanya ang CCTV footage mula sa isang gasolinahan na kuha isang oras bago ang aksidente, nanahimik siya.
Siya mismo ang nagmamaneho.
Hindi ako pinayagang makialam sa imbestigasyon.
Pero kinagabihan, tumawag sa akin ang pulis.
“Ms. Reyes, may gusto nang sabihin ang driver.”
Hindi ko alam kung handa akong marinig iyon.
Pero pumunta pa rin ako.
Nang makita ako ni Ramon, hindi niya magawang tumingin nang diretso.
“Hindi ko intensyong patayin kayo, ma’am.”
Iyon ang unang sinabi niya.
Nanlamig ang mga daliri ko.
“Kung gano’n, ano ang intensyon mo?”
Tahimik siya nang matagal.
“Takutin lang kayo.”
“Kanino galing ang utos?”
Hindi siya agad sumagot.
Pagkatapos ay inilabas ng imbestigador ang ilang bank records.
Dalawang araw bago ang kasal, nakatanggap si Ramon ng ₱150,000.
Galing sa isang account na nakapangalan sa isang maliit na events company.
At ang may-ari ng kompanyang iyon?
Pinsan ni Camille.
Napapikit ako.
Parang may bahagi sa loob ko na gusto pa ring maniwalang baka nagkataon lamang ang lahat.
Pero nagpatuloy si Ramon.
“Sinabi sa akin na pagkatapos umalis niyo sa hotel, sundan ko kayo.”
“Kapag tumawid kayo, mabilis akong lumapit para matakot kayo.”
“Bakit?”
“Hindi ko alam.”
Tumingin siya sa akin.
“Pero may nagsabi sa akin sa cellphone na kailangan kayong mapahiya at matakot nang sapat para hindi na bumalik sa kasal.”
“Babae?”
Tumango siya.
“May pangalan?”
Hindi siya sumagot.
Sa halip, inilabas niya ang lumang cellphone na matagal na raw niyang itinago.
Hindi niya dinelete ang voice messages.
At nang pinatugtog ng pulis ang isa…
nakilala ko agad ang boses.
“Kapag lumabas na siya, sundan mo.”
Boses ni Camille.
“Hindi mo siya sasagasaan. Takutin mo lang.”
“Gusto kong pagkatapos ng araw na iyon, mawalan na siya ng lakas para habulin si Gabriel.”
Sumunod ang boses ni Ramon.
“Paano kung may mangyari?”
At pagkatapos…
tawa ni Camille.
“Hindi naman siya mamamatay sa simpleng takot.”
Hindi ko namalayang nanginginig na pala ang kamay ko.
Ayon kay Ramon, nang tumakbo ako palabas ng hotel, bigla akong lumiko sa kalsada habang umiiyak.
Dapat sana siyang magpreno.
Pero huli na.
Natamaan niya ako.
Sa takot, tumakas siya.
At si Camille?
Nakita raw niyang nakatayo ito sa kabilang bangketa.
Hindi tumakbo papunta sa akin.
Hindi humingi ng tulong.
Tumalikod lang at umalis.
Doon ko naalala ang sinabi niya sa hospital room.
“Kung paano eksaktong dumating ang sasakyang bumangga sa iyo noong araw na iyon.”
Hindi iyon pananakot ng taong naghihinala lang.
Alam niya.
Dahil siya ang nagplano nito.
Hindi niya balak na mamatay ako.
Pero handa siyang ilagay ako sa panganib para lang manalo.
At iyon ang pinakanakakatakot.
Dalawang araw matapos umamin ni Ramon, inaresto si Camille para sa imbestigasyon.
Hindi na niya nagawang ngumiti nang maamo nang dumating ang mga pulis sa bahay nila.
Sa halip, ang una niyang ginawa ay tawagan si Gabriel.
At si Gabriel…
dumiretso sa bahay ko.
Pagbukas ko ng pinto, para siyang ilang gabi nang hindi natutulog.
“Isabella.”
“Ano?”
“Totoo ba?”
“Ano ang alin?”
“Si Camille. Yung aksidente.”
Hindi ko siya pinapasok.
“May recording. May bank transaction. At umamin ang driver.”
Bigla siyang napahawak sa pader.
“Hindi ko alam.”
Tumawa ako nang mahina.
“Alam kong hindi mo alam.”
“Kung alam mo, mas malala ka pa sa iniisip ko.”
Parang sinampal siya ng sinabi ko.
“Isabella, gusto kong humingi ng tawad.”
Tahimik akong tumingin sa kanya.
“Para saan?”
“Sa lahat.”
“Sa pag-alis ko sa kasal.”
“Sa hindi ko pakikinig sa iyo.”
“Sa palagi kong pagprotekta kay Camille kahit ikaw ang nasasaktan.”
Napayuko siya.
“Akala ko kailangan niya ako.”
“Pero ikaw…”
Huminto siya.
“Akala ko kaya mo palagi.”
Doon ako napangiti.
Hindi dahil masaya ako.
Kundi dahil sa wakas, naintindihan ko kung bakit siguro tiniis siya ng dating ako nang halos siyam na taon.
Dahil palagi akong “malakas.”
At kapag malakas ka, iniisip ng ibang tao na puwede kang saktan nang paulit-ulit.
Na kaya mong maghintay.
Kaya mong umunawa.
Kaya mong magpatawad.
Hanggang sa wala nang natira sa iyo.
“Gabriel,” sabi ko, “may natutunan ako kahit wala pa rin akong alaala.”
Tumingin siya sa akin.
“Hindi dahilan ang pagiging malakas para gawing pangalawang pagpipilian.”
Namula ang mga mata niya.
“Kung bumalik ang alaala mo…”
“Hindi mababago iyon.”
“Paano kung maalala mong mahal mo ako?”
Napaisip ako.
Pagkatapos ay ngumiti ako.
“Kung bumalik ang dating Isabella at mahal ka pa rin niya, kakausapin ko siya.”
Napatitig siya sa akin.
“Sasabihin kong salamat dahil minahal niya nang buong puso ang isang tao.”
“Pero sasabihin ko rin sa kanya na tama na.”
Hindi na nagsalita si Gabriel.
Bago siya umalis, inilabas niya ang tseke.
Yung ₱20 milyon.
Pinunit niya iyon sa harap ko.
“Hindi ka dapat binayaran para umalis.”
Sabi niya.
“Ako ang dapat nagbayad sa mga pagkakamali ko.”
Pagkatapos ay tuluyan siyang umalis.
Hindi ko siya pinigilan.
Sa unang pagkakataon, walang humahabol kanino man.
Makalipas ang ilang buwan, unti-unting bumalik ang ilang alaala ko.
Hindi sabay-sabay.
Minsan sa pamamagitan ng amoy.
Minsan sa isang kanta.
Minsan sa isang lugar.
Naalala ko ang unang date namin ni Gabriel.
Naalala ko kung paano niya ako hinatid pauwi noong umuulan.
Naalala ko kung bakit ko siya minahal.
Pero naalala ko rin ang ibang bagay.
Ang mga birthday na iniwan niya ako dahil tumawag si Camille.
Ang mga hapunang lumamig habang naghihintay ako.
Ang mga pagkakataong sinabihan niya akong “maging understanding.”
At isang gabi, bumalik ang pinakamalinaw na alaala.
Ako, nakasuot ng wedding gown.
Nakatayo sa pintuan.
Nakikiusap sa lalaking mahal ko na huwag akong iwan.
Umiyak ako nang matagal nang gabing iyon.
Pero kinaumagahan, pagtingin ko sa salamin, wala akong naramdamang pagsisisi.
Parang sa pagbabalik ng alaala, hindi pagmamahal ang bumalik.
Kundi closure.
Ang kaso laban kay Camille ay nagpatuloy batay sa ebidensiya at testimonya ni Ramon.
Hindi ko na sinundan ang bawat detalye.
Hindi ko kailangan.
Ayokong ang natitirang bahagi ng buhay ko ay umiikot pa rin sa kanya.
Samantala, bumalik ako sa trabaho.
Naglakbay ako kasama si Bianca.
Binili ko ang painting na matagal ko palang gustong bilhin pero ayaw ni Gabriel dahil “hindi bagay sa bahay natin.”
At ginawa kong kulay dilaw ang sala ko kahit dati raw ayaw niya ng matingkad na kulay.
Isang araw, habang umiinom kami ni Bianca ng kape sa tabi ng dagat, tinanong niya ako:
“Kung hindi ka naaksidente, sa tingin mo, pakakasalan mo pa rin siya?”
Matagal akong tumingin sa tubig.
“Siguro.”
“Then malas yung aksidente?”
Umiling ako.
“Masama ang aksidente.”
“Pero hindi lahat ng nangyari pagkatapos ay masama.”
Ngumiti si Bianca.
“Tama.”
Makalipas ang isang taon, bumalik ako sa hotel kung saan dapat sana ginanap ang kasal ko.
Hindi para balikan ang nakaraan.
May conference lang ang kompanya namin doon.
Habang palabas ako ng ballroom, may lalaking nabangga sa akin at muntik matapon ang kape niya.
“Sorry!”
Mabilis niyang inilayo ang tasa.
“Okay ka lang?”
“Okay lang.”
Inabot niya sa akin ang nahulog kong folder.
Hindi dramatic.
Walang slow motion.
Walang music.
Walang love at first sight.
Pero bago siya umalis, napansin niyang nakatingin ako sa kape niyang halos wala nang laman.
Natawa siya.
“Utang mo sa akin ang kalahating tasa.”
Napataas ang kilay ko.
“Kasalanan mo kaya tayo nagbanggaan.”
“Fine. Half-half tayo sa kasalanan.”
“Half-half din sa bayad?”
“Deal.”
Napangiti ako.
Sa malayo, nakita kong nakatayo si Bianca.
Nakangisi.
Sinisenyasan akong kunin ang number niya.
Umirap ako.
Pero nang tanungin ng lalaki,
“Coffee ulit? Yung hindi natin matatapon?”
Hindi ko alam kung bakit…
pero sinabi kong,
“Sige.”
At sa unang pagkakataon matapos ang napakahabang panahon, hindi ko naisip kung sino ang iniwan ko sa likod.
Hindi ko naisip si Gabriel.
Hindi ko naisip si Camille.
Hindi ko naisip ang babaeng nakasuot ng wedding gown na minsang nakikiusap na piliin siya.
Ang naisip ko lang ay ang sarili ko.
Ang babaeng halos mawalan ng buhay dahil takot siyang mawalan ng isang lalaki.
At ang babaeng nakatayo ngayon sa ilalim ng araw, buo pa rin kahit wala na ang lahat ng inakala niyang hindi niya kayang mawala.
Doon ko naintindihan—
hindi pala ang pagkawala ng alaala ang nagbigay sa akin ng panibagong buhay.
Kundi ang araw na tumigil akong habulin ang isang taong paulit-ulit na pinipiling lumayo.
At kung may isang bagay man akong nais sabihin sa dating Isabella, iyon ay ito:
Hindi ka natalo noong iniwan ka niya sa altar.
Hindi ka natalo noong pinili niya ang ibang babae.
At lalong hindi ka natalo noong bumitaw ka.
Dahil minsan, ang pinakamasayang katapusan ay hindi ang makuha ang taong matagal mong minahal.
Kundi ang araw na sa wakas…
pinili mo naman ang sarili mo.
