litratong hindi ko maitago
bahagi 2: ang litratong hindi ko maitago
“Siya ang ex-girlfriend ko.”
Pagkabigkas ni Sir Miguel ng mga salitang iyon, pakiramdam ko tumigil ang buong mundo.
Ang ulan sa labas ay patuloy na bumubuhos, pero sa loob ng opisina, parang walang tunog na makapasok. Kahit ang paghinga ko, pakiramdam ko masyadong malakas. Si Papa naman ay nakatayo sa may pintuan, nanlaki ang mga mata, nakatitig kay Sir Miguel na para bang may narinig siyang hindi galing sa wikang naiintindihan niya.
“Ano?” mabigat niyang tanong.
Napapikit ako.
Tapos na talaga ako.
Gusto kong agawin ang litrato mula sa kamay ni Sir Miguel, gusto kong tumakbo palabas, gusto kong magpanggap na hindi ako si Althea, hindi ako si Alyssa, at hindi ako ang babaeng nang-iwan sa kanya nang walang paliwanag.
Pero hindi na puwedeng tumakbo.
Minsan, kapag paulit-ulit kang tumatakas, may isang araw na haharangin ka rin ng lahat ng kasinungalingang iniwan mo.
“Papa…” mahina kong tawag.
Dahan-dahang pumasok si Papa sa opisina. Isinara niya ang pinto sa likod niya. Ang dating masayahin niyang mukha ay ngayon seryoso na, halos hindi ko makilala.
“Thea,” sabi niya, “sabihin mo sa akin na nagbibiro lang si Sir Miguel.”
Hindi ako nakasagot.
At dahil doon, nakita kong lalo pang tumigas ang mukha ni Papa.
“Labing-walo ka pa lang,” dagdag niya. “Kakapasok mo pa lang sa college. Paano ka nagkaroon ng ex-boyfriend na professor mo?”
“Hindi ko po alam na professor siya,” mabilis kong sabi. “Hindi ko po alam na siya ‘yon.”
“Pero kilala mo siya?”
Bumigat ang lalamunan ko.
Tumango ako.
Saglit na tumingin si Papa kay Sir Miguel. Hindi rin agad nagsalita si Sir Miguel. Hawak pa rin niya ang litrato, ngunit hindi na niya ako tinitingnan nang may panunukso. Tahimik lang siyang nakatayo, parang handang tanggapin kahit anong mangyari.
“I met her online,” mahinahon niyang sabi. “Hindi ko po alam ang totoong edad niya. Ang alam ko, dalawampu’t tatlo siya. Alyssa ang ipinakilala niyang pangalan.”
Napakurap si Papa.
“Alyssa?”
Mas lalo kong ibinaba ang ulo ko.
“Papa, sorry…”
“Tinatanong ko ba kung sorry ka?” biglang taas ng boses ni Papa.
Napahinto ako.
Hindi madalas magalit si Papa. Kapag nagkakamali ako, kadalasan ay sermon lang, buntong-hininga, o kaya tahimik na pagkadismaya. Pero ngayon, ibang-iba ang tono niya. Hindi lang siya galit. Nasaktan siya.
“At ikaw,” baling niya kay Sir Miguel, “bakit mo tinuloy ang pakikipag-usap sa kanya?”
“Papa!” nagulat akong singit.
Pero itinaas ni Sir Miguel ang kamay, pinigilan akong magsalita.
“Tama po kayong magtanong,” sabi niya. “Kung alam ko pong minor o estudyante pa siya noon, hindi ko itutuloy. Pero sa lahat ng panahon na magkausap kami, ang ipinakita niya sa akin ay ibang pagkatao. Ibang edad. Ibang buhay.”
Wala akong maipagtanggol.
Totoo naman.
Ako ang nagsimula ng lahat.
Ako ang naglagay sa kanya sa sitwasyong ito.
Ako ang nagsinungaling.
“Hindi ko po siya sinisi kung natatakot siya,” patuloy ni Sir Miguel. “Pero nasaktan ako sa paraan ng pagkawala niya. At ngayon, mas malinaw po sa akin na pareho kaming kailangang magpaliwanag at maglagay ng hangganan.”
Hangganan.
Biglang sumakit ang dibdib ko sa salitang iyon.
Hangganan ang dapat mayroon kami noon pa.
Hangganan ang sinira ko.
Hangganan ang kailangan naming ibalik ngayon.
Umupo si Papa sa upuang katapat ng desk. Pinisil niya ang pagitan ng kanyang mga kilay, parang pilit pinapakalma ang sarili.
“Thea,” sabi niya matapos ang mahabang katahimikan, “simula ngayon, hindi ka muna makikipag-usap kay Sir Miguel nang kayong dalawa lang.”
Nanikip ang dibdib ko, pero tumango ako.
“Opo.”
“At ikaw, Sir Miguel,” dagdag niya, “kahit anong nangyari dati, professor ka niya ngayon. May responsibilidad ka.”
Tumango si Sir Miguel.
“Alam ko po.”
“Kung may dapat sabihin tungkol sa school, dapat pormal. Email, office hours, may ibang tao kung kinakailangan.”
“Opo.”
Nang marinig ko ang sagot niya, hindi ko alam kung dapat ba akong gumaan ang loob o mas masaktan.
Dahil tama si Papa.
Tama silang lahat.
Hindi ito tulad ng online chat noon na puwedeng magpuyat, magbiro, magtampo, maglambingan. Ngayon, may mundo na sa pagitan namin. May pangalan, edad, posisyon, at responsibilidad.
At lahat ng iyon, hindi basta-basta mabubura ng isang tingin.
Pag-uwi namin nang araw na iyon, hindi ako kinausap ni Papa sa sasakyan.
Mas masakit pala iyon kaysa sermon.
Ang tahimik niyang pagmamaneho, ang hindi niya pagtingin sa akin, ang mga kamay niyang mahigpit sa manibela—lahat iyon parang paulit-ulit na nagsasabing: “Nabigo mo ako.”
Pagdating sa bahay, dumiretso ako sa kwarto.
Hindi pa ako nakakaupo sa kama nang pumasok si Mama.
“Alam ko na,” sabi niya.
Napahikbi ako kaagad.
“Mama…”
Lumapit siya at umupo sa tabi ko. Hindi niya ako niyakap agad. Hinintay muna niya akong magsalita.
Kaya sinabi ko ang lahat.
Kung paano kami nagkakilala. Kung paano ako nagsinungaling. Kung paano niya ako tinulungan noong review. Kung paano ako natakot. Kung paano ko siya binlock. Kung paano ko siya nakita ulit sa university.
Habang nagsasalita ako, paulit-ulit akong umiiyak.
Nang matapos ako, tahimik si Mama nang ilang sandali.
Pagkatapos, marahan niyang hinaplos ang buhok ko.
“Mali ang ginawa mo,” sabi niya.
Mas lalo akong naiyak.
“Alam ko po.”
“Pero hindi ibig sabihin noon, masamang tao ka na habang buhay.”
Napatingin ako sa kanya.
“Bata ka pa. Natakot ka. Pero Thea, hindi puwedeng kapag natatakot tayo, nananakit tayo ng ibang tao para lang makatakas.”
Tumango ako habang pinupunasan ang luha ko.
“Kailangan mong humingi ng tawad nang maayos,” dagdag niya. “Hindi para bumalik kayo. Hindi para patawarin ka agad. Kundi dahil iyon ang tama.”
Kinabukasan, halos hindi ako nakatulog.
Pagpasok ko sa university, pakiramdam ko lahat ng tao alam ang sikreto ko. Kahit ang guard sa gate, kahit ang nagtitinda ng banana cue sa kanto, kahit ang mga estudyanteng tumatawa sa hallway.
Sa buong araw, iniwasan ko ang building ng department.
Pero hindi ko maiiwasan habang buhay.
Noong hapon, nakatanggap ako ng email.
Mula kay Sir Miguel.
Pormal ang subject.
“Academic advising schedule.”
Nanginginig ang kamay ko nang buksan ko.
Maikli lang ang laman.
“Ms. Althea Santos,
Please see attached schedule for freshmen advising. For any concern, kindly communicate through university email.
Regards,
Miguel Reyes”
Walang Alyssa.
Walang Thea.
Walang emosyon.
Dapat matuwa ako.
Dapat gumaan ang loob ko dahil malinaw na sumusunod siya sa hangganan.
Pero bakit parang may kung anong nawala sa dibdib ko?
Noong gabing iyon, gumawa ako ng email.
Binura ko.
Gumawa ulit.
Binura ulit.
Hanggang sa madaling-araw, iisa lang ang naiwan sa screen.
“Sir Miguel,
I am sorry. Hindi dahil nahuli ako. Hindi dahil nalaman ni Papa. Sorry dahil nagsinungaling ako, ginamit ko ang kabaitan ninyo, at nawala ako nang hindi iniisip kung gaano iyon kasakit. Hindi ko hinihinging patawarin ninyo ako agad. Gusto ko lang sabihin na mali ako.
—Althea”
Matagal kong tinitigan ang send button.
Pagkatapos, pinindot ko.
Akala ko hindi siya sasagot.
Pero kinabukasan ng umaga, may reply siya.
“Received. Thank you for acknowledging it. Focus on your studies first, Ms. Santos.”
Ms. Santos.
Napangiti ako nang mapait.
Siguro iyon ang parusa ko.
Minsan, ang pinakamalungkot na distansya ay hindi iyong hindi ka na kinakausap.
Kundi iyong kinakausap ka pa rin niya…
Pero hindi na tulad ng dati.