LIHAM NA HINDI KO NAIPADALA
BAHAGI 4: ANG LIHAM NA HINDI KO NAIPADALA
Dumating ang kalagitnaan ng semestre na parang bagyong walang babala.
Sunod-sunod ang quizzes, practical exams, group reports, at sleepless nights.
Sa bawat araw na lumilipas, natututo akong maging mas matatag.
Pero may isang bagay na hindi ko pa rin kayang harapin.
Si Rafael.
Hindi dahil iniiwasan niya ako.
Kundi dahil masyado siyang maingat.
Minsan, masakit ang pagiging maingat ng isang tao.
Dahil alam mong gusto ka niyang lapitan, pero pinipili niyang manatili sa tamang lugar.
Alam mong may gusto siyang sabihin, pero nilulunok niya iyon dahil iyon ang dapat.
At dahil doon, mas lalo ko siyang minahal.
Isang gabi, pagkatapos ng group study, naiwan akong mag-isa sa covered walkway ng campus.
Malakas ang ulan.
Wala akong payong.
Karaniwan sa Pilipinas, kapag umulan nang ganoon, hindi ka lalabas kung ayaw mong mabasa hanggang kaluluwa.
Tinawagan ko si Papa, pero hindi siya makakasundo agad.
Si Mama naman ay may ginagawa sa bahay.
Habang nag-iisip ako kung tatakbo na lang ba ako hanggang gate, may humintong kotse sa harap ng walkway.
Bumaba ang bintana.
Si Rafael.
“Sumakay ka.”
Agad akong umiling.
“Hindi puwede.”
“Bakit?”
“Baka may makakita.”
Tumingin siya sa paligid.
“Liana, baha na sa labas. Hindi kita hahayaang tumakbo sa ulan.”
“Pero—”
“Sumakay ka. Ihahatid kita sa bahay. Tatawagan ko rin si Papa mo para alam niya.”
Napahinto ako.
Kahit sa ganitong sitwasyon, iniisip pa rin niya ang tama.
Kaya sumakay ako.
Tahimik kami sa unang ilang minuto.
Ang ulan ay malakas na humahampas sa windshield.
Ang ilaw ng mga sasakyan sa kalsada ay kumikislap sa basang daan.
Sa loob ng kotse, may mahinang amoy ng kape at antiseptic, pamilyar at kakaibang nakakagaan ng loob.
“Pagod ka na?” tanong niya.
“Medyo.”
“Kumakain ka ba nang maayos?”
“Opo.”
“Hindi ‘opo.’ Hindi kita professor ngayon.”
Napangiti ako nang mahina.
“Oo.”
Tumango siya.
Sandali kaming natahimik.
Pagkatapos, tinanong ko:
“Rafael, hanggang kailan tayo magiging ganito?”
Hindi siya agad sumagot.
Tumingin siya sa daan.
“Hanggang kaya nating maging patas sa isa’t isa.”
“Paano kung hindi ko na kaya?”
Doon siya natahimik nang mas matagal.
“Liana.”
“Hmm?”
“Hindi ko gustong maging hadlang sa pangarap mo.”
Napatingin ako sa kanya.
“Hindi ka hadlang.”
“Pero puwede akong maging dahilan para magulo ang buhay mo.”
“Hindi mo ako ginugulo.”
“Ngayon, hindi. Pero kapag may nakakita, kapag may nagsalita, kapag may nag-isip ng masama… ikaw ang unang masasaktan.”
Napakagat ako sa labi.
Alam kong tama siya.
Pero ang sakit pa rin.
“Kung ganoon, ano ba tayo?”
Huminto ang kotse sa red light.
Sa liwanag ng traffic signal, nakita kong bahagyang humigpit ang hawak niya sa manibela.
“Dalawang taong nagkamali sa simula,” sabi niya. “At sinusubukang ayusin iyon nang hindi gumagawa ng panibagong mali.”
Hindi ko alam kung bakit, pero mas lalo akong nasaktan sa sagot niya.
Tama siya.
Mature siya.
Responsible siya.
Pero minsan, gusto ko lang marinig na mahal niya pa rin ako.
Pag-uwi ko, nagkulong ako sa kwarto.
Noong gabing iyon, nagsulat ako ng liham.
Hindi email.
Hindi chat.
Isang totoong liham sa notebook ko.
“Dear Rafael,
Hindi ko alam kung kailan nagsimula. Siguro noong unang gabi na sinamahan mo akong hindi matulog. Siguro noong sinabi mong hindi ko kailangang maging pinakamahusay. Siguro noong nakita kita sa opisina at akala ko katapusan na ng mundo.
Pasensya na dahil nagsinungaling ako.
Pasensya na dahil tumakbo ako.
Pero mas pasensya na dahil kahit alam kong mahirap, gusto pa rin kitang piliin.”
Doon ako tumigil.
Hindi ko na kayang ituloy.
Tinupi ko ang papel at isiniksik sa pagitan ng libro.
Akala ko mananatili iyon doon.
Hanggang isang linggo ang lumipas.
May practical exam kami sa anatomy lab.
Sa sobrang pagmamadali, naipahiram ko kay Bea ang libro ko.
Hindi ko naalala ang liham.
Tanghali, takbo si Bea papunta sa akin sa hallway.
“Liana!”
Kinabahan ako.
“Bakit?”
Hawak niya ang libro ko.
At sa pagitan ng mga pahina, wala na ang liham.
“May nahulog na papel kanina,” sabi niya. “Akala ko notes, kaya kinuha ko. Pero bago ko mabigay sa’yo, tinawag ako ni Dr. Santos para ibalik itong libro kasi naiwan mo raw sa lab table.”
Nanlamig ako.
“Anong ibig sabihin?”
Dahan-dahan siyang ngumiti nang alanganin.
“Ibig sabihin… baka nabasa niya.”
Gusto kong sumigaw.
Buong araw akong hindi mapakali.
Hindi nagmessage si Rafael.
Hindi rin siya nagpakita.
Kinagabihan, habang nasa kwarto ako, may dumating na message.
“Bukas. Chapel garden. 5 PM.”
Walang paliwanag.
Pero alam ko.
Nabasa niya.
Kinabukasan, halos hindi ako nakapag-isip sa klase.
Pagdating ng alas-singko, pumunta ako sa maliit na garden sa likod ng chapel ng campus.
Tahimik doon.
May mga puno, ilang bench, at amoy ng basang lupa dahil umulan noong tanghali.
Nandoon si Rafael.
Nakatayo sa ilalim ng malaking puno.
Hawak niya ang liham ko.
Namula agad ang mukha ko.
“Hindi mo dapat binasa iyan.”
“Hindi ko alam na liham iyon para sa akin hanggang nabasa ko ang pangalan ko.”
“Dapat tumigil ka na pagkatapos ng pangalan mo.”
“Dapat.”
“Pero hindi ka tumigil?”
“Hindi.”
Napayuko ako.
“Ang kapal ng mukha mo.”
“Alam ko.”
Tahimik.
Pagkatapos, lumapit siya nang kaunti.
“Liana, totoo ba?”
Hindi ako nagkunwaring hindi ko alam.
“Totoo.”
“Piliin mo muna ang sarili mo.”
Napatingin ako sa kanya, nasaktan.
“Iyan ba ang sagot mo?”
“Hindi.”
Huminga siya nang malalim.
“Ang sagot ko ay… hihintayin kita.”
Napatigil ako.
“Hihintayin?”
“Hanggang hindi na kita estudyante. Hanggang malinaw na walang posisyong puwedeng makaapekto sa’yo. Hanggang kaya na nating tumayo sa harap ng kahit sino nang hindi nagtatago.”
Nangingilid ang luha ko.
“Paano kung matagal?”
“Marunong akong maghintay.”
“Paano kung magbago isip ko?”
Ngumiti siya nang bahagya, pero may lungkot sa mata niya.
“Masasaktan ako. Pero tatanggapin ko.”
Doon tuluyang bumagsak ang luha ko.
Hindi niya ako niyakap.
Kahit alam kong gusto niya.
Kahit alam kong gusto ko rin.
Sa halip, iniabot niya ang liham ko pabalik.
“Nasa’yo dapat ito. Hindi sa akin.”
Tinanggap ko iyon.
“Rafael.”
“Hmm?”
“Kapag dumating ang araw na puwede na…”
Hindi ko natapos ang pangungusap.
Pero naintindihan niya.
Tumango siya.
“Kapag dumating ang araw na iyon, ako naman ang hindi tatakbo.”
Sa ilalim ng punong basang-basa pa ang dahon sa ulan, unang beses naming piniling maghintay.
Hindi dahil mahina kami.
Kundi dahil gusto naming kapag dumating ang tamang oras, wala nang kasinungalingan, takot, o anino sa pagitan naming dalawa.