Batang Hindi Dapat Tinawag
Bahagi 2: Ang Batang Hindi Dapat Tinawag
“Ikalawang ate…”
Nang marinig ko ang boses na iyon, parang may malamig na kamay na humaplos mula batok pababa sa gulugod ko.
Hindi malakas ang pagkakasabi nito. Hindi rin parang sigaw. Para lang itong bulong ng isang batang nakatayo sa tabi ng kama, naghihintay na pansinin mo siya.
Pero sa gabing iyon, alam kong hindi ako dapat sumagot.
Noong nakaraang buhay ko, iyon ang pagkakamaling paulit-ulit kong pinagsisihan.
Sa unang gabing narinig ko ang bata sa tabi ng unan ko, dahil sa sobrang takot, napasigaw ako. Tinanong ko kung sino siya. Tinawag ko siyang “bata.” Mula noon, parang nabuksan ang pinto sa pagitan namin. Nakapasok siya sa panaginip ko, sa katawan ko, pati sa buhay ng pamilya ko.
Kaya ngayon, kahit nanginginig ang buong katawan ko, kinagat ko ang loob ng pisngi ko hanggang malasahan ko ang dugo.
Hindi ako kikibo.
Hindi ako titingin nang matagal.
Hindi ko siya kikilalanin.
Nasa kabilang kama si Marielle, nakabuka ang bibig ngunit walang boses na lumalabas. Ang maliit na kamay na nakakapit sa bukung-bukong niya ay unti-unting umakyat sa ilalim ng kumot. Kita kong nanginginig ang mga daliri niya habang pilit niyang inaabot ang kuwintas sa leeg niya.
Ang estatuwa sa mesa ay nakatingin pa rin sa akin.
“Ikalawang ate…” ulit nito.
Sa pagkakataong ito, may bahid ng pagkainip ang boses.
Para bang bata itong sanay na sinusunod agad.
Pinikit ko ang mga mata ko at pinilit na gawing pantay ang paghinga. Sa isip ko, inulit ko ang sinabi ng isang matandang babae na minsan kong nakilala sa nakaraang buhay ko, ilang araw bago ako mamatay.
Huwag mong sagutin ang tumatawag kung hindi mo alam kung buhay ba ito o patay.
Huwag mong tanggapin ang tawag ng espiritu, dahil kapag sinagot mo, ibig sabihin, pinayagan mo siyang lumapit.
Biglang lumakas ang kaluskos sa kuwarto.
Narinig ko ang pagkalabog ng isang bagay sa sahig. Sumunod ang pigil na iyak ni Marielle.
“Ayoko na… ayoko na…” garalgal niyang bulong.
Noon ko dahan-dahang iminulat ang mga mata ko.
Nakaluhod na siya sa kama. Ang buhok niya ay magulo, ang mukha niya ay namumutla, at sa leeg niya ay may mga pulang guhit na parang bakas ng maliliit na daliring sumakal.
Nasa paanan niya ang estatuwa.
Hindi ko man nakita kung paano ito nakababa mula sa mesa, pero ngayon ay nakatayo na ito sa sahig, nakaharap sa kanya.
Ang munting mukha nito ay nakangiti pa rin.
Ngunit ang ngiting iyon ay hindi na mukhang nakapinta lamang.
Para itong totoong balat na bahagyang humihila sa magkabilang pisngi.
“Ate…” sabi nito kay Marielle.
Nanlaki ang mga mata ni Marielle.
“Hindi… hindi ako ang ate mo…”
Kumalat ang katahimikan sa kuwarto.
Maging ang bentilador sa kisame ay tuluyang huminto.
Pakiramdam ko, pati hangin ay natakot gumalaw.
Ang estatuwa ay bahagyang yumuko, parang batang nalungkot.
“Hindi mo ba ako tinawag?”
Napaatras si Marielle hanggang dumikit ang likod niya sa pader.
“Tinawag kita para tulungan ako! Para suwertehin ako! Hindi para saktan ako!”
Mahinang tumawa ang bata.
“Maling akala.”
Nang marinig ko iyon, lalo akong nanlamig.
Ibig sabihin, mula pa lang sa simula, hindi kailanman ito naging bagay na nagbibigay ng suwerte. Hindi ito santo. Hindi ito bantay. Hindi ito batang dapat alagaan.
Isa itong gutom na espiritu.
At si Marielle, dahil sa inggit at kasakiman, ang kusang nagbukas ng pinto.
Ang iba naming roommates ay nagsimulang magising. Si Liza, na natutulog sa kama malapit sa bintana, unang bumangon.
“Ano’ng nangyayari?”
Hindi pa siya nakakabangon nang biglang pumutok ang bombilya sa kisame.
Dilim ang lumamon sa buong kuwarto.
Sumigaw si Liza. May isa pang roommate na umiyak. Narinig ko ang tunog ng mga gamit na nahuhulog, ng mga paa na nagmamadaling bumaba sa kama, ng pintong pilit binubuksan.
Pero hindi bumukas ang pinto.
Kahit anong hatak nila, nanatili itong nakakandado.
“Ayoko na! Buksan n’yo!” sigaw ng isa.
Sa madilim na kuwarto, tanging ang dalawang mata ng estatuwa ang tila may sariling liwanag.
Dahan-dahan itong lumingon sa amin.
“Maingay.”
Isang malakas na hampas ang tumama sa dingding. Biglang natahimik ang lahat.
Hindi ko alam kung ano ang humampas, pero narinig ko ang mahinang hikbi ni Liza mula sa sulok.
Pinilit kong bumangon.
Alam kong kapag hinayaan kong magpatuloy ito, hindi lang si Marielle ang mapapahamak. Noong nakaraang buhay ko, tahimik ang ibang roommates ko. Hindi nila ako tinulungan, pero hindi rin sila ang gumawa ng kasamaan. Kung may kasalanan man sila, iyon ay ang takot.
At takot ang pinakamadaling kainin ng mga espiritung ganito.
“Marielle,” mahina kong tawag.
Agad siyang tumingin sa akin, parang nakita niya ang tanging taong maaaring magligtas sa kanya.
“Tulungan mo ako, Ana! Pakiusap!”
Oo. Sa buhay na ito, ang pangalan ko ay Ana.
Noong una, gusto kong tumawa. Noong ako ang unti-unting namamatay, ni minsan hindi niya ako tinulungan. Noong kinuha niya ang buhok ko, kuko ko, at dugo ko, hindi niya ako kinaawaan. Noong ginamit niya ang abo ko para palakasin ang espiritu, hindi niya naisip na tao rin ako.
Pero ngayon, nakaluhod siya sa harap ng bagay na siya mismo ang nag-uwi.
Humihingi siya ng awa.
Huminga ako nang malalim.
“Sabihin mo sa kanya ang totoo.”
Napatigil si Marielle.
“A-ano?”
“Tinanong ka niya kung tinawag mo siya. Sagutin mo nang totoo.”
Umiling siya nang mabilis.
“Hindi ko alam! Hindi ko alam na ganito!”
“Pero alam mong hindi ito ordinaryong bagay,” sabi ko. “Alam mong may kapalit.”
Tumulo ang luha niya.
“Sinabi lang ng nagbenta… kapag may taong humahadlang sa kapalaran ko, puwede ko raw ibigay ang pangalan niya. Puwede raw nitong alisin sa daan…”
Nang marinig iyon, nanigas ang buong katawan ko.
Kaya pala.
Hindi lang siya basta nagdala ng espiritu para manakot. Mula pa lang sa simula, may balak na siyang gamitin ito laban sa akin.
Dahil sa scholarship.
Dahil sa inggit.
Dahil hindi niya matanggap na may bagay akong pinaghirapan na gusto niyang makuha nang hindi nagsisikap.
“Kanino mong pangalan ibinigay?” tanong ko.
Hindi siya makasagot.
Pero hindi na kailangan.
Ang estatuwa ay muling humagikgik.
“Ana,” sabi nito.
Narinig kong napasinghap ang iba.
Marielle yumuko, nanginginig. “Patawarin mo ako… hindi ko akalaing mamamatay ka…”
Hindi ko akalaing mamamatay ka.
Hindi iyon paghingi ng tawad.
Iyon ay panghihinayang na nahuli siya.
Sumakit ang dibdib ko, pero hindi na ako ang dating Ana na natatakot at umiiyak lang sa sulok.
Binigyan ako ng pagkakataong bumalik.
Hindi para ulitin ang kamatayan ko.
Kundi para tapusin ang sumpa.
Lumapit ako sa mesa kung saan naroon pa ang kahong kahoy at ang kalahating sunog na larawan. Kahit nanginginig ang kamay ko, kinuha ko ang larawan.
Sa likod nito, bukod sa linyang nakasulat sa dugo, may maliliit pang guhit sa gilid. Noong una, akala ko gasgas lang. Pero nang ilapit ko sa liwanag ng buwan, napansin kong mga titik pala iyon.
Hindi Filipino. Hindi rin wikang alam ko.
Pero may isang simbolong pamilyar.
Isang bilog na may tatlong guhit sa loob.
Nakita ko na iyon noon.
Sa panaginip ko bago ako namatay.
Sa ilalim ng kama sa ospital.
Sa noo ng batang espiritung gumapang palapit sa akin.
“Hindi ito unang beses na may namatay dahil sa kanya,” bulong ko.
Biglang tumigil ang hagikgik ng bata.
Ang estatuwa ay humarap sa akin.
“Ano’ng ginagawa mo, ikalawang ate?”
Hindi ako sumagot sa kanya.
Sa halip, tiningnan ko si Marielle.
“Saan mo binili?”
“Mula sa… sa isang matandang babae sa palengke. Hindi ko alam ang pangalan niya. Basta sinabi niya, huwag daw bubuksan ang ilalim ng kahon.”
Napatitig ako sa kahong kahoy.
Sa ilalim nito, may maliit na takip na halos hindi halata dahil natakpan ng itim na mantsa.
Kinuha ko ang gunting sa mesa.
“Ana, huwag!” sigaw ni Marielle.
Pero hindi ako tumigil.
Isinaksak ko ang dulo ng gunting sa siwang at marahas na binuksan ang nakatagong bahagi.
May nahulog sa sahig.
Isang maliit na supot na yari sa itim na tela.
At mula sa loob nito, kumalat ang amoy ng lupa, abo, at dugo.
Dahan-dahan kong binuksan ang supot.
Nasa loob ang ilang hibla ng buhok.
Mga piraso ng kuko.
Isang papel na may nakasulat na pangalan ko.
At sa pinakailalim, isang maliit na buto.
Buto ng daliri ng bata.
Napaatras ang lahat.
Ang estatuwa ay hindi na nakangiti.
Sa unang pagkakataon, nakita ko ang galit sa mukha nito.
“Ibalik mo.”
Bumigat ang hangin.
Ramdam kong may kung anong humihila sa kamay ko, pinipilit akong bitawan ang supot. Pero lalo ko itong hinigpitan.
Hindi ko alam kung paano tapusin ang ritwal.
Pero alam ko ang isang bagay.
Kung ang bagay na ito ang nag-uugnay sa akin sa espiritu, kailangan ko itong sirain.
Lumapit ako sa kandilang nakasindi pa rin sa altar.
“Ana!” sigaw ni Marielle.
Sa sandaling iyon, gumalaw ang estatuwa.
Hindi na ito basta tumagilid o lumingon.
Tumakbo ito.
Maliit ang katawan nito, pero napakabilis. Parang aninong pumunit sa dilim, diretso sa akin.
Bago pa ito makarating, may biglang humarang sa pagitan namin.
Si Liza.
Nanginginig siya, hawak ang rosaryong nakasabit sa leeg niya.
“Takbo, Ana!”
Hindi ko na sinayang ang pagkakataon.
Itinaas ko ang supot sa apoy ng kandila.
Pero bago pa tuluyang lamunin ng apoy ang tela, naramdaman kong may maliit na kamay na kumapit sa pulso ko.
Malamig.
Matigas.
At napakalakas.
Dahan-dahan kong ibinaba ang tingin.
Nakatayo sa harap ko ang batang nasa loob ng estatuwa.
Hindi na ito mukhang kahoy.
Mukha na itong totoong bata.
Maputla ang balat. Basa ang buhok. Itim ang mga mata. At sa noo nito, naroon ang bilog na may tatlong guhit.
Ngumiti siya.
“Kapag sinunog mo iyan, hindi lang ako ang masasaktan.”
Sumikip ang dibdib ko.
“Pati ikaw, ikalawang ate.”
Tapos, sa likod ng bata, nakita ko ang anino ng isang babae.
Mahaba ang buhok.
Sunog ang kalahati ng mukha.
At hawak niya ang parehong estatuwa sa lumang larawan.
Dahan-dahan niyang itinaas ang kamay, itinuro ang supot, at bumuka ang duguang labi.
“Hanapin mo ang unang ate.”
Pagkasabi niya noon, biglang namatay ang apoy ng kandila.
At mula sa loob ng kahong kahoy, may kumatok.
Tatlong beses.
Tok.
Tok.
Tok.
Pagkatapos, isang boses ng babae ang bumulong mula sa ilalim ng sahig:
“Ako ang unang namatay.”