Araw na Ako Naman ang Pinili Ko
Bahagi 4: Ang Araw na Ako Naman ang Pinili Ko
Lumipas ang mga buwan na parang mabagal ngunit matatag na paghilom ng sugat.
Hindi biglang naging perpekto ang buhay ko.
May mga gabing nagigising pa rin ako sa takot, akala ko nasa dati pa rin akong kuwarto, naghihintay sa sigaw ni Mama o sa malamig na sermon ni Papa.
May mga araw na kapag may nagtaas lang ng boses sa hallway, bigla akong napapapitlag.
May mga pagkakataong kapag nakakatanggap ako ng mataas na marka, unang pumapasok sa isip ko ay hindi saya, kundi kaba.
Kaba na baka may masaktan.
Kaba na baka may magalit.
Kaba na baka kailangan ko na namang humingi ng tawad dahil nagtagumpay ako.
Pero unti-unti, natutunan kong hindi kasalanan ang maging mahusay.
Hindi kasalanan ang mangarap.
At higit sa lahat, hindi kasalanan ang piliin ang sarili.
Sa tulong ni Tita Elena, Bea, at ng counselor ng unibersidad, natutunan kong pangalanan ang mga bagay na dati kong tinatawag lang na “normal sa pamilya.”
Hindi pala normal ang paboritismo na ginagawang dahilan para tapakan ang isang anak.
Hindi pala normal ang pagpaparamdam sa isang bata na utang niya ang bawat damit, bawat pagkain, bawat pahina ng libro.
Hindi pala pagmamahal ang humingi ng sakripisyo mula sa iisang tao nang paulit-ulit, habang ang iba ay hindi kailanman pinagbabago.
Noong una, masakit tanggapin.
Pero kalaunan, nakagaan.
Dahil kung hindi normal ang nangyari sa akin, ibig sabihin hindi ako ang may sira.
Hindi ako masamang anak.
Hindi ako malamig.
Hindi ako walang utang na loob.
Ako ay batang pinilit magmature nang mas maaga kaysa dapat.
At ngayon, binibigyan ko ang sarili ko ng pagkakataong mabuhay.
Samantala, natapos ang investigation.
Hindi ko hiniling na makulong sila.
Hindi ko rin hiniling na sirain sila.
Pero hindi ko binawi ang statement ko.
Napatunayang si Adrian ang gumamit ng verification code para baguhin ang application ko. Napatunayang may komunikasyon siya sa taong tumulong magproseso ng pagbabago. Napatunayang may sapat na ebidensiya ng planong sinadya nilang itago.
Ang taong tumulong sa application ay tinanggal sa posisyon at hinarap ang kaukulang parusa.
Si Adrian, na noon ay nagyayabang na wala akong magagawa, ay nawalan ng trabaho at isinailalim sa legal proceedings.
Hindi ko ipinagdiwang iyon.
Pero hindi rin ako naawa hanggang sa kalimutan ang sarili ko.
Isang araw, nakatanggap ako ng liham mula kay Papa.
Hindi message.
Hindi tawag.
Liham.
Matagal bago ko binuksan.
Sa loob, hindi marami ang salita.
Anak,
Matagal bago ko naintindihan na hindi disiplina ang ginawa ko sa iyo. Hindi rin iyon pagpapalaki. Katakutan iyon ng isang amang hindi matanggap na mas malakas ang anak niyang babae kaysa sa kanya.
Hindi ko alam kung mapapatawad mo ako. Hindi ko rin alam kung may karapatan pa akong humingi noon.
Pero gusto kong malaman mo na mali ako.
Hindi dahil napahiya tayo.
Kundi dahil sinaktan kita.
Kung isang araw payagan mo akong bumawi, maghihintay ako.
Kung hindi, tatanggapin ko.
Papa
Matagal kong tinitigan ang liham.
Wala akong naramdamang biglang paglambot.
Wala ring galit na sumabog.
May kirot lang.
Tahimik at malalim.
Tinupi ko ang papel at inilagay sa drawer.
Hindi ko pa siya kayang patawarin.
Pero hindi ko na rin kailangang pahirapan ang sarili ko sa galit araw-araw.
Iyon na siguro ang simula.
Si Mama naman, ilang beses nagpadala ng pagkain sa dorm. Noong una, hindi ko tinanggap. Hindi dahil gusto ko siyang saktan, kundi dahil alam kong bawat pagkain noon ay may kasamang tali.
May kasamang “tingnan mo, ina mo pa rin ako.”
May kasamang “utang na loob mo ito.”
Kaya sinabihan ko siya sa isang maikling mensahe:
【Kung gusto ninyo akong kausapin, huwag sa pamamagitan ng pagkain, pera, o awa. Magsimula kayo sa katotohanan.】
Hindi siya agad sumagot.
Pagkaraan ng ilang araw, isang mensahe lang ang natanggap ko.
【Tama ka. Hindi ko alam kung paano maging ina sa iyo. Pero susubukan kong matuto, kahit huli na.】
Hindi ko rin sinagot.
Pero hindi ko binura.
Si Mikaela, matagal na nawala sa social media.
Nalaman ko mula sa isang dating kapitbahay na hindi na siya nakapagtago sa likod ng luha niya gaya ng dati. Nang lumabas ang totoo, marami ang nagtanong. Marami ang umiwas. Marami ang hindi na naniwala sa inosenteng mukha niya.
Isang gabi, nagpadala siya ng voice message.
Hindi ko agad pinakinggan.
Kinabukasan, binuksan ko.
Umiiyak siya.
Pero sa pagkakataong iyon, wala nang arte sa boses niya.
“Ate… hindi ko alam kung pakikinggan mo ito. Alam kong wala akong karapatang humingi ng tawad. Naiinggit ako sa iyo. Simula noon. Hindi dahil may ginawa kang masama. Kundi dahil hindi ko matanggap na kahit hindi ka nila pinapansin, kaya mo pa ring lumiwanag. Gusto kong kunin iyon sa iyo. Akala ko kapag bumagsak ka, gagaan ang pakiramdam ko. Pero hindi pala. Mas lalo ko lang nakita kung gaano ako kaliit.”
Mahabang katahimikan.
“Tama ka. Alam ko ang tungkol sa application. Alam ko ring may ilalagay sila sa gatas mo. Hindi ako pumigil. Iyon ang kasalanan ko. Hindi ko hihilinging patawarin mo ako. Gusto ko lang sabihin na hindi ikaw ang may kasalanan kung bakit hindi ako naging masaya.”
Pinatay ko ang recording.
Matagal akong nakaupo sa kama.
Pagkatapos, huminga ako nang malalim.
Hindi ko pa rin siya pinatawad.
Pero sa unang pagkakataon, hindi ko na naramdaman ang pangangailangang patunayan na mas mabuti ako kaysa sa kanya.
Hindi ko na kailangang manalo laban kay Mikaela.
Kailangan ko lang mabuhay para sa sarili ko.
Si Gabriel ang pinakahuling nagpakita.
Isang hapon, habang papalabas ako ng library kasama si Bea, nakita ko siyang nakatayo sa ilalim ng puno sa labas ng gate.
Mas payat siya. Wala na ang dating kumpiyansa sa mukha niya.
Huminto ako.
Si Bea ay bumulong, “Gusto mo bang itaboy ko?”
Napangiti ako.
“Hindi na kailangan.”
Lumapit si Gabriel nang dahan-dahan.
“Althea.”
“Gabriel.”
Parang nasaktan siya sa lamig ng boses ko, pero hindi na ako nag-adjust para pagaanin ang pakiramdam niya.
“Paalis na ako,” sabi niya. “May trabaho akong nakuha sa ibang lugar. Baka matagal bago ako makabalik.”
Tumango ako.
“Good luck.”
Napangiti siya nang mapait.
“Ganoon na lang?”
“Ano pa ang inaasahan mo?”
Napayuko siya.
“Hindi ko alam. Siguro… dati kasi, kahit gaano ako katagal mawala, nandiyan ka pa rin.”
“Dati iyon.”
Tumango siya. Namumula ang mata niya.
“Alam ko. At alam kong kasalanan ko. Pinaniwala kita na kakampi mo ako, pero noong kailangan mo ako, pinili kong maging komportable. Pinili kong huwag kalabanin ang pamilya mo. Pinili kong isipin na kaya mo naman, dahil mas madali iyon kaysa aminin na duwag ako.”
Hindi ako nagsalita.
“Minahal kita,” sabi niya. “Pero hindi sa paraang karapat-dapat ka.”
Sa wakas, may sinabi siyang totoo.
Kaya sumagot ako nang tapat.
“Minahal din kita. Pero minahal kita noong hindi ko pa alam kung paano mahalin ang sarili ko.”
Tumulo ang luha niya.
“May pagkakataon pa ba?”
Tumingin ako sa malawak na campus sa likod niya.
Sa mga estudyanteng naglalakad.
Sa mga puno.
Sa gusaling minsan ay pangarap ko lang.
Sa buhay na muntik nang agawin sa akin.
Pagkatapos, tumingin ako pabalik sa kanya.
“Wala na, Gabriel.”
Pumikit siya, parang tinanggap ang hatol.
“Pero sana maging mabuti ang buhay mo,” dagdag ko.
Nang buksan niya ang mata niya, may lungkot doon, pero may kaunting ginhawa rin.
“Ikaw rin, Althea. Sana maging masaya ka.”
Tumango ako.
At sa pagkakataong iyon, noong tumalikod siya at lumayo, hindi na masakit.
May mga taong mahal natin na hindi dapat manatili.
May mga alaala na maganda noon, pero hindi kailangang gawing kinabukasan.
Lumipas ang isang taon.
Sa pagtatapos ng unang taon ko sa unibersidad, ako ang napiling magsalita sa scholarship recognition ceremony.
Nakatayo ako sa entablado, suot ang simpleng damit na binili ko mula sa stipend ko. Nasa harap ko ang mga guro, estudyante, donors, at ilang pamilyang nanonood.
Sa ikatlong hanay, nakita ko si Tita Elena na tahimik na pumapalakpak.
Sa tabi niya, si Bea, halos tumayo na sa sobrang sigaw.
At sa pinakadulo ng hall, nakita ko sina Papa at Mama.
Hindi sila lumapit.
Hindi sila gumawa ng eksena.
Tahimik lang silang nakaupo.
Sa unang pagkakataon, wala si Mikaela sa gitna nila.
Nang magtagpo ang mata namin ni Mama, tumulo ang luha niya.
Hindi ako ngumiti.
Pero hindi rin ako umiwas.
Humawak ako sa mikropono.
“Noong una,” simula ko, “akala ko ang pangarap ay isang bagay na kailangang ipaglaban laban sa mundo. Hindi ko alam na minsan, ang pinakamahirap palang labanan ay ang paniniwala mong hindi ka karapat-dapat.”
Tumahimik ang hall.
“May mga taong tuturuan tayong lumiit para hindi sila masaktan sa liwanag natin. May mga taong tatawaging sakripisyo ang pananakit. May mga taong sasabihing pamilya ang dahilan kaya dapat tayong manahimik.”
Huminga ako nang malalim.
“Pero natutunan ko na ang tunay na pagmamahal ay hindi humihiling na sirain mo ang sarili mo. Ang tunay na pamilya, kadugo man o hindi, ay hindi ka hahatakin pababa para lang may ibang manatiling komportable.”
Nakita kong pinunasan ni Papa ang mata niya.
Hindi ko alam kung iyon ay pagsisisi.
Hindi ko na kailangang alamin.
“Nakatayo ako rito ngayon hindi dahil wala akong sugat,” sabi ko. “Nakatayo ako rito dahil natutunan kong hindi ako ang sugat. Ako ang taong gumaling mula rito.”
Malakas ang palakpakan pagkatapos.
Si Bea ang pinakamalakas.
Natawa ako.
At sa gitna ng liwanag, sa gitna ng tunog ng palakpak, sa gitna ng lahat ng taong minsang hindi ko inakalang makikita ako, naramdaman kong buo ako.
Hindi perpekto.
Hindi walang sakit.
Pero buo.
Pagkatapos ng ceremony, lumapit sina Mama at Papa. Huminto sila sa tamang distansiya, parang natutunan na nilang hindi lahat ng pinto ay puwedeng basta buksan.
“Althea,” sabi ni Mama, “congratulations.”
“Salamat po.”
Napaiyak siya sa simpleng sagot ko, pero pinilit niyang ngumiti.
Si Papa naman ay nag-abot ng maliit na kahon.
“Hindi ito kapalit ng kahit ano. Hindi rin ito para bilhin ang patawad mo. Regalo lang. Kung tatanggapin mo.”
Binuksan ko ang kahon.
Nasa loob ang lumang fountain pen na matagal ko nang gusto noong high school, pero ibinigay noon kay Mikaela dahil umiyak siya.
Matagal kong tiningnan iyon.
Pagkatapos, kinuha ko.
“Salamat.”
Nakita kong nanginginig ang labi ni Papa.
Hindi iyon pagpapatawad.
Hindi pa.
Pero isa iyong pinto na bahagyang nakabukas.
At ngayong ako na ang may hawak ng susi, ako na ang magpapasya kung kailan, paano, at kung sino ang papapasukin.
Nang gabing iyon, bumalik ako sa dorm habang bitbit ang pen, ang certificate, at ang buhay na ako mismo ang pumili.
Sa labas, maliwanag ang buwan.
Tinawagan ako ni Bea mula sa kabilang dulo ng hallway.
“Althea! Bilisan mo! May cake tayo!”
Napatawa ako.
Sa unang pagkakataon, ang handaan para sa tagumpay ko ay hindi ako iniwang mag-isa.
Sa maliit na common room, naghihintay sina Bea, Tita Elena, ilang kaklase, at mga taong hindi ko kadugo pero naging tahanan.
May simpleng cake sa mesa.
Nakasulat sa ibabaw:
“Para kay Althea, na hindi kailanman dapat lumiit.”
Huminga ako nang malalim.
At habang pinapatay ko ang kandila, isa lang ang hiniling ko.
Hindi na sana bumalik ang dating ako na laging humihingi ng tawad sa pag-iral.
Dahil mula ngayon, hindi ko na kailangang maging anino sa kuwento ng iba.
Ako na ang pangunahing tauhan ng sarili kong buhay.
At sa wakas, masaya ang pagtatapos ko.