SA IKA-186 NA PAG-IWAN NIYA SA AKIN SA AKING KAARAWAN, NAGBITIW AKO—KINABUKASAN, ISANG MENSAHE NG INTERN NIYA ANG TULUYANG WUMASAK SA LIMANG TAON NAMIN
Tatlong minuto bago magsimula ang light show sa Manila Bay, nag-text ang nobyo kong limang taon kong hinihintay.
“Sorry, Mara. Hindi talaga ako makakapunta. Sobrang busy.”
Pagkalipas ng ilang segundo, may isa pa siyang mensahe.
“Huwag ka nang maghintay. Lumabas ka na lang kasama ng friends mo. Padadalhan kita ng pera.”
Tinitigan ko ang screen nang matagal.
Pagkatapos, napangiti ako.
Mahina lang.
Pero parang may mapait na bagay na unti-unting kumalat sa dibdib ko.
Dalawampu’t siyam na taong gulang ako noong araw na iyon.
At eksaktong limang taon na rin mula nang lisanin namin ni Adrian Reyes ang probinsiya para subukan ang kapalaran sa Metro Manila.
Pareho kaming nagsimula sa maliit na inuupahang studio sa Pasig.
Isang kutson.
Isang electric fan.
Dalawang laptop.
At napakaraming pangarap.
Noong wala pa kaming pera, nangako siya sa akin na kapag naging maayos na ang buhay namin, dadalhin niya ako sa Manila Bay para panoorin ang mga ilaw sa gabi.
Mula noon, 186 beses ko siyang niyaya.
At 186 beses din akong naghintay nang mag-isa.
May client meeting.
May overtime.
May emergency presentation.
May business dinner.
May training.
May kung anu-anong dahilan.
Palagi kong iniintindi.
Dahil sabi ko sa sarili ko, pareho naman naming ginagawa ito para sa kinabukasan namin.
Pagsapit ng alas-sais, punong-puno na ng tao ang baywalk.
May mga magkasintahang magkayakap.
May mga batang hawak ang kamay ng mga magulang nila.
May mga kaibigang nagtatawanan habang nakataas ang mga cellphone.
Ako lang ang nakatayo roon, hawak ang maliit na paper bag na may cupcake na binili ko para sa sarili ko.
Habang naghihintay, binuksan ko ang Facebook.
Doon ko nakita ang bagong My Day ni Bianca Torres.
Si Bianca ang intern na personal na hina-handle ni Adrian sa Vertex Digital, ang kumpanya naming pareho naming pinagtatrabahuhan sa BGC.
May larawan ng bouquet ng pink roses.
May strawberry cake.
At sa gilid ng frame, may kamay ng isang lalaki na may hawak na cake knife.
Hindi kita ang mukha.
Pero hindi ko kailangang makita.
Kilala ko ang cufflinks.
Ako ang bumili noon para kay Adrian sa birthday niya noong nakaraang taon.
May caption ang post.
“Kapag tama ang taong kasama mo, parang Valentine’s Day araw-araw. 💗”
Hindi ko alam kung ilang segundo akong nakatitig sa litrato.
Ang alam ko lang, biglang humina ang ingay sa paligid.
Parang lumayo ang mga tao.
Parang nawala ang tunog ng mga sasakyan.
Busy raw siya.
Limang taon niya akong pinaghintay.
Isang daan at walumpu’t anim na beses.
Pero sa mismong birthday ko, may oras siyang humawak ng kutsilyo at maghiwa ng cake para sa ibang babae.
At kakaiba—
hindi ako umiyak.
Parang sa sandaling iyon, napuno na ang isang basong matagal nang umaapaw.
Wala nang galit.
Wala nang tanong.
Wala nang pag-asang baka sa susunod, pipiliin din niya ako.
Tinalikuran ko ang Manila Bay bago pa magsimula ang light show.
Pumasok ako sa maliit na café sa MOA complex.
Umorder ako ng isang slice ng chocolate cake.
Ako rin ang nagsindi ng maliit na kandila.
Ako rin ang pumikit.
Pero sa unang pagkakataon sa maraming taon, wala akong hiniling tungkol kay Adrian.
Pagkatapos kong kumain, binuksan ko ang work email ko.
May draft doon na halos apat na buwan ko nang hindi pinapansin.
Resignation Letter.
Binasa ko ulit.
Tapos pinindot ko ang Send.
Alas-una na ng madaling-araw nang bumukas ang pinto ng condo namin sa Mandaluyong.
Pumasok si Adrian.
May hawak siyang isang tangkay ng pink rose.
Nang makita niya akong gising pa sa sala, ngumiti siya nang bahagya.
“Hindi ka pa natutulog?”
Lumapit siya.
“Katapos ko lang talaga. Nadaanan ko ‘to, kaya binili ko para sa’yo.”
Inabot niya ang rosas.
Parehong-pareho ng mga bulaklak sa litrato ni Bianca.
Tiningnan ko siya.
“Ano bang pinagkaabalahan mo?”
Napakunot ang noo niya.
“Ha?”
“Birthday ba ng ibang babae?”
Nawala agad ang lambing sa mukha niya.
“Mara, pagod na pagod ako. Huwag na tayong magsimula.”
Hindi ako sumagot.
Ipinakita ko ang cellphone ko.
Naka-open ang post ni Bianca.
Sandaling natigilan si Adrian.
Pero mabilis siyang nakabawi.
“Birthday din niya ngayon.”
Tumango siya na parang napakasimple ng paliwanag.
“Company birthday benefit lang ‘yung cake at flowers.”
“Company benefit?”
“Oo.”
“Pati personal mong paghiwa ng cake?”
Huminga siya nang malalim.
“Intern ko siya. Nagkataon lang na nandoon ako.”
“Kakausapin ko siya bukas. Papabura ko ang post.”
Pagkatapos, kinuha niya ang cellphone niya.
Ilang segundo lang, may pumasok na notification sa akin.
Nagpadala siya ng ₱10,000 sa e-wallet ko.
“Sorry kung hindi ako nakapunta.”
“Bilhin mo na lang kung ano’ng gusto mo.”
Hindi ko ginalaw ang pera.
Tatlong taon na rin akong hindi tumatanggap ng kahit anong padala niya kapag nag-aaway kami.
Pero hindi niya yata napapansin.
Pumasok siya sa kuwarto para maligo.
Naghintay ako.
Makalipas ang halos dalawampung minuto, lumabas siyang nagpupunas ng buhok.
Pagkakita sa akin, agad siyang napakunot-noo.
“Akala ko ba tapos na?”
“Adrian.”
“Humingi na ako ng sorry.”
Lumapit siya sa kama.
“Sinabi ko namang babawi ako next year.”
Next year.
Napangiti ako.
Parehong salita.
Parehong pangako.
Limang taon.
“Wala akong alam na birthday benefit para sa interns na wala pang regular contract.”
Tumigil siya.
“Bago lang ‘yung policy.”
“Talaga?”
“Oo.”
“Bawat intern ba, personally mong binibilhan ng bouquet?”
Kitang-kita kong nauubos ang pasensya niya.
“Mara, alas-dos na.”
“Pwede bang huwag tayong gumawa ng malaking problema sa maliit na bagay?”
“Dalawampu’t siyam ka na.”
“Hindi ka na nine years old.”
“Ganoon ba talaga kahalaga ang birthday?”
Mahina akong sumagot.
“Hindi.”
Pinulot niya ang tuwalya at inihagis sa upuan.
“Kung hindi pala mahalaga, ano ba talaga ang gusto mo?”
“Gusto mo bang lumabas ako ngayon?”
“Bumili ng cake?”
“Bumili ng bouquet?”
“Magsuot ng birthday hat at kantahan ka para lang tumigil ka?”
Tahimik akong tumingin sa lalaking minahal ko mula noong wala pa kaming kahit isang disenteng mesa sa bahay.
Pagkatapos ay ngumiti ako.
“Hindi na kailangan.”
Parang bahagya siyang nakahinga.
Pero idinugtong ko—
“Dahil hindi na ako maghihintay sa susunod na birthday.”
Napakunot ang noo niya.
“Ano’ng ibig mong sabihin?”
Tumayo ako.
Kinuha ko ang sobre sa bedside table.
At inilapag ko sa harap niya ang printed copy ng resignation letter ko.
“Ngayong gabi, nag-resign na ako sa Vertex.”
Napatitig siya sa papel.
“Mara—”
“May isa pa.”
Kinuha ko ang susi ng condo sa bulsa ko.
Inilapag ko iyon sa tabi ng resignation letter.
“Bukas, aalis na rin ako rito.”
Sa unang pagkakataon nang gabing iyon, tuluyang nagbago ang mukha ni Adrian.
“Mara, ano’ng kalokohan ‘to?”
Bago ako nakasagot, biglang umilaw ang cellphone ko.
Isang message request.
Mula kay Bianca.
Binuksan ko.
Isang pangungusap lang ang laman.
“Ate Mara… hindi ko alam na girlfriend ka pa pala ni Sir Adrian.”
At doon—
biglang nanlamig ang buong katawan ko.
PARTE2
Hindi ko agad nagawang magsalita.
Paulit-ulit kong binasa ang mensahe ni Bianca.
Hindi ko alam na girlfriend ka pa pala ni Sir Adrian.
“Anong tinitingnan mo?”
Lumapit si Adrian.
Mabilis kong ibinaba ang cellphone.
Pero huli na.
Nakita niya ang pangalan.
Biglang nag-iba ang mukha niya.
“Mara, huwag mong patulan ‘yan.”
Napatingin ako sa kanya.
“Bakit?”
“Mali lang pagkakaintindi ng bata.”
“Bata?”
“Intern siya.”
“Twenty-four years old siya, Adrian. Hindi siya bata.”
Inabot niya ang cellphone ko.
“Hayaan mo na. Ako na ang kakausap.”
Inilayo ko ang kamay ko.
“Bakit niya iisipin na hindi na tayo?”
Wala siyang sagot.
At sa katahimikang iyon, may kung anong piraso sa loob ko ang tuluyang nahulog sa tamang lugar.
Binuksan ko ulit ang chat.
Nag-type ako.
Bakit mo nasabi ‘yan?
Halos agad sumagot si Bianca.
Sorry talaga. Akala ko ex mo na siya.
Naramdaman kong gumalaw si Adrian sa tabi ko.
“Mara.”
Hindi ko siya pinansin.
Sino’ng nagsabi?
Matagal bago lumitaw ang reply.
Pagkatapos—
Si Sir Adrian.
Hindi ko alam kung mas masakit ba iyon o mas nakakatawa.
Tiningnan ko siya.
“Ako pala ang ex mo?”
“Mara, hindi gano’n.”
“Then explain.”
Humawak siya sa sentido.
“Napag-usapan lang namin minsan ang personal life.”
“At?”
“Sinabi kong complicated.”
“Complicated?”
“Hindi ko sinabi na wala na tayo.”
Muli kong tiningnan ang cellphone.
May bagong mensahe.
Sinabi po niya dati na matagal na raw kayong parang roommates at hinihintay lang niya ang tamang panahon para tuluyang matapos.
Parang may humampas sa dibdib ko.
Roommates.
Limang taon kong hinugasan ang mga damit niya kapag umuuwi siyang pagod.
Ako ang pumila sa ospital noong nagka-dengue siya.
Ako ang nagbenta ng maliit kong online shop para may pambayad kami sa deposit ng condo.
Ako ang tumanggi sa promotion sa Cebu dahil ayaw niyang malayo kami.
At sa kuwento niya sa ibang babae—
roommate lang pala ako.
“Adrian.”
Mahina ang boses ko.
“Talaga bang hinihintay mo lang ang tamang panahon para tapusin tayo?”
“Hindi!”
Mabilis siyang lumapit.
“Hindi ko ibig sabihin na gano’n.”
“Then bakit niya alam?”
“Siguro mali ang pagkakaintindi niya!”
May pumasok na isa pang message.
Ate, gusto ko ring linawin. Hindi kami ni Sir Adrian. Pero ilang beses niya akong hinatid pauwi. Siya rin ang nag-aya sa dinner tonight pagkatapos ng cake. Akala ko… nililigawan niya ako.
Napatigil ako.
Birthday benefit?
Company flowers?
Nagtaas ako ng tingin.
“Saan galing ang cake?”
Hindi siya sumagot.
“Saan galing ang bouquet?”
“Mara—”
“Company benefit ba talaga?”
Tahimik.
Iyon na ang sagot.
Tumawa ako.
Hindi malakas.
Pero malinaw.
“Grabe.”
Limang taon ko siyang ipinagtanggol sa sarili kong isip.
Kapag late siya, busy.
Kapag nakakalimot, stressed.
Kapag hindi siya pumupunta, may responsibilidad.
Hindi ko pala napapansing habang binibigyan ko siya ng dahilan, unti-unti naman niyang tinatanggal ang lugar ko sa buhay niya.
“Hindi kita niloko.”
Bigla niyang sinabi.
“Hindi ko siya hinalikan. Wala kaming nangyari.”
Tumango ako.
“Congratulations.”
“Ano?”
“Congratulations dahil sa standards mo, kailangan palang may halikan muna bago maging pagtataksil.”
Napakuyom ang kamao niya.
“Hindi fair ‘yan.”
“Fair?”
Tumingin ako diretso sa kanya.
“Adrian, ilang birthday ko ang hindi mo pinuntahan?”
Hindi siya sumagot.
“Limang taon.”
“Ilang beses kitang niyayang pumunta sa Manila Bay?”
“Mara—”
“One hundred eighty-six.”
“Naalala ko lahat.”
“Alam mo kung bakit?”
“Dahil sa bawat pagkakataong hindi ka dumating, ako ang gumagawa ng excuse para sa’yo.”
Napaupo siya sa gilid ng kama.
“I’m sorry.”
Sa unang pagkakataon, hindi galit ang boses niya.
Pero huli na.
“Hindi na sapat.”
Kinabukasan, maaga akong dumating sa Vertex Digital.
Pagpasok ko sa opisina, ramdam kong may kakaiba.
Tinawag agad ako ng HR director.
“Mara, can we talk?”
Sa conference room, naroon ang country manager at head ng strategy department.
Nasa mesa ang resignation letter ko.
“Gusto naming malaman kung final na ba talaga.”
Tumango ako.
“Final.”
“Mara, ikaw ang may hawak ng three biggest accounts natin.”
“Alam ko.”
“Pwede naming i-review ang compensation package mo.”
“Hindi pera ang dahilan.”
Tahimik silang dalawa.
Sa loob ng limang taon, halos kalahati ng proposals na ipinagmamalaki ng team namin ay dumaan sa kamay ko.
Pero dahil mas mahusay magsalita sa boardroom si Adrian, siya ang madalas nasa harap.
Hindi ko iyon dinamdam noon.
Magkasama naman kami, sabi ko.
Kung umangat siya, parang umangat na rin ako.
Ngayon ko lang naintindihan kung gaano karaming bahagi ng sarili ko ang kusang ibinigay ko para may puwang siya.
Paglabas ko ng conference room, nakita ko si Bianca sa hallway.
Maputla ang mukha niya.
“Ate Mara…”
“Okay lang.”
“Nag-delete na po ako ng post.”
“Hindi mo kailangang humingi ng tawad sa bagay na hindi mo alam.”
Namula ang mga mata niya.
“Akala ko talaga single siya.”
Nanahimik ako.
Pagkatapos, may sinabi siyang hindi ko inaasahan.
“May isa pa po akong gustong ipakita.”
Binuksan niya ang phone niya.
Chat nila ni Adrian.
Wala namang malalaswang salita.
Walang direktang pag-amin.
Pero doon ko nakita ang totoong problema.
Adrian: Kumain ka na?
Adrian: Huwag ka nang mag-Grab mag-isa, ihahatid kita.
Adrian: Favorite mo strawberry, ‘di ba?
Adrian: Huwag kang mag-overtime masyado. Ako na bahala.
Mga simpleng pangungusap.
Mga bagay na dati niyang ginagawa para sa akin.
Hanggang sa isang araw, tumigil lang siya.
Hindi pala nawala ang pagiging maalaga niya.
Inilipat lang niya sa ibang tao.
Pinakamabigat ang huling mensahe.
Isang linggo bago ang birthday ko.
Bianca: Sir, baka magalit girlfriend niyo.
Adrian: Hindi na gano’n ang relationship namin. Sanay na siyang wala ako.
Napapikit ako.
Sanay na siyang wala ako.
Oo.
Sanay na nga ako.
At marahil iyon ang pinakamalaking pagkakamali ko.
Akala niya dahil tiniis ko nang matagal, kaya kong tiisin habambuhay.
Pagbalik ko sa desk ko, nandoon si Adrian.
“Mara, mag-usap tayo.”
“Wala na tayong pag-uusapan.”
“Hindi mo pwedeng basta sirain ang limang taon dahil dito.”
Napatingin sa amin ang ilang officemates.
Nilapitan niya ako.
“Mali ako.”
“Fine.”
“Pero hindi sapat na dahilan ‘to para bitawan mo lahat.”
Napangiti ako.
“Ano’ng lahat?”
“Tayo.”
“Trabaho natin.”
“Buhay natin dito.”
Doon ko siya tuluyang naintindihan.
Hindi siya takot mawala ako dahil nasaktan niya ako.
Takot siyang magbago ang komportableng buhay na binuo ko kasama siya.
“Adrian.”
“Kailan ang last birthday ko na naaalala mong ikaw ang bumili ng cake?”
Hindi siya sumagot.
“Anong favorite flavor ko?”
Tahimik.
“Anong kumpanya ang nag-offer sa akin ng promotion noong nakaraang taon?”
Nanigas siya.
“Anong dahilan kung bakit ko tinanggihan?”
Wala pa rin.
“Pero alam mo na strawberry ang favorite ni Bianca.”
Namutla siya.
Hindi ako sumigaw.
Hindi ko kailangan.
“Hindi isang cake ang sumira sa atin.”
“Hindi isang bouquet.”
“Hindi rin isang intern.”
“Ang sumira sa atin ay limang taon mong pag-aakalang mananatili ako kahit ilang beses mo akong ilagay sa huli.”
Napalunok siya.
“Bigyan mo ako ng chance.”
Umiling ako.
“Binigyan kita ng 186.”
Tahimik ang buong paligid.
Sa hapon ding iyon, nag-file ako ng terminal leave.
Isang linggo matapos iyon, lumipat ako sa Makati sa maliit na condo na ako lang ang pumili.
Makalipas ang dalawang buwan, tinanggap ko ang dating alok ng isang regional firm na mag-lead ng bagong strategy team nila sa Cebu.
Mas maliit ang office.
Mas tahimik ang buhay.
Pero sa unang pagkakataon sa napakatagal na panahon, hindi ko kailangang tumingin sa orasan at maghintay kung darating ba ang isang tao.
Ilang beses akong tinawagan ni Adrian.
Nagpadala siya ng bulaklak.
Cake.
Mahahabang email.
Minsan, nagpunta pa siya sa Cebu.
Hindi ko siya pinapasok sa condo.
“Hindi na ako nagkikita ng walang appointment,” biro ko.
Hindi siya natawa.
“Mara, nagbago na ako.”
Tiningnan ko siya sa lobby.
Payat siya.
Pagod.
At sa unang pagkakataon, siya naman ang mukhang naghihintay.
“Naniniwala akong kaya mong magbago.”
Umasa ang mga mata niya.
Pero idinugtong ko—
“Hindi ibig sabihin na kailangan kong bumalik para patunayan mo iyon.”
Napayuko siya.
“May mahal ka na bang iba?”
Umiling ako.
“Wala.”
“Then bakit hindi natin subukan ulit?”
Ngumiti ako.
“Dahil ngayon, may mahal na akong hindi ko kayang pabayaan ulit.”
Tumingin siya sa akin.
“Sino?”
Hinawakan ko ang strap ng bag ko.
“Ako.”
Pagkatapos noon, hindi ko na siya muling nakita.
Isang taon ang lumipas.
Sa ika-tatlumpung birthday ko, nag-book ang team ko ng simpleng dinner malapit sa dagat sa Mactan.
Walang engrandeng venue.
Walang mamahaling bouquet.
May maliit na chocolate cake lang.
Nang patayin nila ang ilaw at kantahan ako, napatawa ako nang totoo.
“Make a wish, Ma’am Mara!”
Pumikit ako.
Naalala ko ang babaeng nakatayo nang mag-isa sa Manila Bay isang taon bago noon.
Ang babaeng 186 beses naghintay.
Ang babaeng naniwalang kapag sapat siyang umunawa, darating din ang araw na siya naman ang pipiliin.
Huminga ako nang malalim.
At pinatay ang kandila.
Wala akong hiniling na bumalik ang kahit sino.
Dahil sa wakas, mayroon na akong buhay na hindi nakasalalay sa pagdating ng isang taong palaging huli.
MENSAHE
Minsan, hindi malaking pagtataksil ang tuluyang pumapatay sa isang relasyon.
Minsan, daan-daang maliliit na pagkadismaya iyon—mga pangakong laging “sa susunod,” mga araw na hindi ka inuuna, at mga pagkakataong paulit-ulit mong tinuturuan ang sarili mong masanay sa kakulangan.
Ang pagmamahal ay hindi dapat sinusukat sa kung gaano karami ang kaya mong tiisin.
At ang pag-alis ay hindi palaging pagkatalo.
May mga pagkakataong ang pinakamagandang regalong maibibigay mo sa sarili mo ay ang tumigil sa paghihintay sa taong paulit-ulit na pinipiling huwag dumating.
