Pinalayas Ako ng Lalaking Minahal Ko Para “Matuto ng Leksyon”; Tatlong Taon Pagbalik Ko, Ikakasal Na Siya—Kaya Isang Mensahe Lang ang Ipinadala Ko sa Ibang Lalaki at Nagbago ang Lahat
Tatlong taon akong ipinadala sa ibang bansa bilang parusa dahil sa kasalanang hindi ko ginawa.
Pagbalik ko sa Maynila, payat ako, tahimik, at may mga peklat na ayaw kong ipaliwanag kahit kanino.
Sa mismong araw ng paglapag ko sa NAIA, nalaman kong ikakasal na ang lalaking minsang ipinaglaban ko nang buong buhay ko.
Pero sa halip na manggulo sa kasal niya, isang mensahe lang ang ipinadala ko.
“Mateo… miss na kita.”
Unang gabi ko sa bahay, narinig kong nag-uusap sina Mama at Papa sa sala.
“Ang laki ng ipinayat ni Mara.”
“Paano kung malaman ni Adrian na tayo mismo ang nagpauwi sa kaniya? Baka isipin niyang babalik na naman siya para guluhin si Celina.”
Tumigil ako sa hagdan.
Tatlong taon na ang nakalipas, kapag narinig kong may babaeng malapit kay Adrian Sarmiento, kaya kong magwala.
Kaya kong tawagan siya nang sampung beses.
Kaya kong pumunta sa opisina niya.
Kaya kong makipagtalo sa kahit sino.
Pero ngayon?
Wala.
“Ma,” tawag ko.
Napatalon si Mama sa gulat.
“M-Mara…”
“Bababa lang ako para kumuha ng tubig.”
Naglakad ako patungo sa kusina, nagsalin ng isang baso, saka ngumiti nang bahagya.
“Magdo-drawing muna ako sa kuwarto. Pakiakyat na lang po ng dinner mamaya.”
Tinitigan ako ni Mama na para bang may hinahanap sa mukha ko.
Galit.
Selos.
Paghihiganti.
Pero wala siyang nakita.
Nang gabing iyon, siya mismo ang nagdala ng pagkain sa kuwarto ko.
“Mara,” maingat niyang sabi, “baka gusto mong sa bahay muna ni Tita Lorna sa Cebu? Kahit ilang linggo lang.”
Umiling ako.
“Hindi na kailangan.”
“Hija…”
“Ma, tapos na.”
Napatingin siya sa akin.
“Si Adrian… alaala na lang siya.”
Hindi naniwala si Mama.
Hindi ko rin siya masisisi.
Dati, naniwala akong si Adrian Sarmiento ang magiging asawa ko.
Siya ang dahilan kung bakit ginawa ko ang bridal collection na tinawag kong Starlight.
Ang sentro ng koleksiyong iyon ay isang wedding gown na ako mismo ang nagdisenyo para sa sarili kong kasal.
Sa kasal na hindi naman nangyari.
Tatlong taon na ang nakalipas, nagbago ang lahat dahil sa isang mango cake.
Ako ang gumawa niyon para sa sarili ko.
Kinuha iyon ni Celina Lim nang hindi nagpapaalam.
May matinding allergy pala siya sa mangga.
Halos hindi siya makahinga.
At sa ospital, ako agad ang sinisi.
“Sinadya mo!” iyak niya noon.
Paulit-ulit kong ipinaliwanag ang totoo.
Hindi ko alam na kukunin niya.
Hindi ko alam na allergic siya.
Pero walang naniwala.
Pinakamasakit, pati si Adrian.
“Dati pinapalampas ko ang mga kalokohan mo dahil bata ka pa,” malamig niyang sabi sa akin noon.
“Pero buhay na ng tao ang pinag-uusapan dito.”
“Humingi ka ng tawad.”
“Wala akong ginawang mali!”
Iyon ang pinakahuling sigaw ko sa kaniya.
Ilang araw pagkatapos noon, ginamit ng pamilya ni Celina ang koneksiyon nila para takutin ang mga magulang ko ng kaso.
Si Adrian ang nagmungkahi na ipadala ako sa Australia.
Para raw “magbago.”
Para raw “matuto.”
Para raw “maging matinong tao.”
Sa Perth ako dinala.
Sa isang pribadong behavioral rehabilitation center na pag-aari ng kaibigan ng pamilya ng mga Lim.
Tatlong taon akong naroon.
Tatlong taon bago tuluyang naintindihan ng pamilya ko na hindi iyon simpleng school o retreat na ipinangako sa kanila.
Kaya noong makauwi ako, ayoko nang lumaban.
Pagod na ako.
Akala ko tapos na ang lahat.
Nagkamali ako.
Kinabukasan, dumating si Adrian sa bahay.
Mas matangkad pa rin siya kaysa sa karamihan.
Mas malamig ang mukha.
Mas kontrolado ang bawat galaw.
Pero nang makita niya ako, sandali siyang natigilan.
“Mara.”
“Mr. Sarmiento.”
Bahagyang kumunot ang noo niya.
Dati, “Adrian” lang ang tawag ko sa kaniya.
Minsan, “Yan.”
Ngayon, para siyang estranghero.
“Nabanggit ni Celina ang Starlight gown mo.”
Tumango ako.
“Gusto niyang bilhin.”
“Magkano?”
“Eight million pesos.”
Napatingin siya sa akin.
Inakala siguro niyang tatanggi ako.
Dahil alam niyang para sa sarili kong kasal ang damit na iyon.
Pero kinuha ko ang kontratang matagal ko nang inihanda.
“Kapag nabayaran, puwede ninyong kunin sa atelier.”
Tahimik siyang pumirma.
Dumating ang bank notification sa cellphone ko.
₱8,000,000.
Tapos na.
“Hindi ka ba… may gustong sabihin?” tanong niya.
“Wala.”
May kung anong kakaiba sa tingin niya bago siya tumalikod.
Hindi ko na pinansin.
Makalipas ang dalawang araw, niyaya ako ng pinakamatalik kong kaibigang si Bea Santos na kumain sa isang restaurant sa BGC.
Pagkakita niya sa akin, agad niya akong niyakap.
“Grabe ka. Tatlong taon kang parang multo.”
“Sorry.”
“Kalilimutan mo na si Adrian.”
Ngumiti ako.
“Matagal na.”
Pero parang may masamang biro ang tadhana.
Dahil ilang minuto lang, pumasok si Celina kasama ang grupo ng mga kaibigan niya.
Agad silang nagbulungan.
“Si Mara de Leon ba ’yan?”
“Bumalik talaga?”
“Siguro hindi matanggap na ikakasal na si Adrian.”
Hindi ako lumingon.
Hinila ko si Bea.
“Alis na tayo.”
“Mara!”
Boses ni Celina.
Huminto ako.
Lumapit siya na nakangiting parang matagal kaming magkaibigan.
“Thank you pala sa Starlight.”
Hinaplos niya ang engagement ring niya.
“Isang beses ko lang nabanggit kay Adrian na gusto ko, binili agad niya.”
“Maganda iyon,” sagot ko. “Eight million din ang kinita ko.”
Saglit na nawala ang ngiti niya.
“Tara, sabay na tayong kumain.”
“May lakad kami.”
Biglang namula ang mga mata niya.
“Galit ka pa rin ba sa akin, Mara?”
Napabuntong-hininga si Bea.
“Grabe, hindi lang gustong kumain kasama mo, galit agad?”
Napatingin siya sa mga kasama ni Celina.
“Tigilan mo nga ang drama.”
Eksaktong sandaling iyon, may malamig na boses sa likuran namin.
“Anong sabi mo?”
Si Adrian.
Lumapit siya at agad pumuwesto sa tabi ni Celina.
“Bea Santos, tama?”
Namutla si Bea.
“Kung kaibigan mo si Mara, turuan mo siyang huwag nang gumawa ng gulo.”
Napatawa ako sa sobrang absurd.
“Wala kaming ginawa.”
Hindi man lang niya ako tiningnan.
Kinuha niya ang cellphone niya.
Tinawagan niya ang ama ni Bea.
“Mr. Santos, bantayan n’yo ang anak ninyo.”
Pagkatapos ng tawag, agad tumunog ang cellphone ni Bea.
Sunod-sunod.
Isang tawag.
Dalawa.
Tatlong mensahe.
Namutla siya.
Ang negosyo ng pamilya nila ay supplier sa ilang kompanyang kontrolado ng Sarmiento Group.
Isang utos lang ni Adrian, puwedeng mawala ang pinakamalaking kontrata nila.
“Adrian!” sigaw ni Bea. “Wala ka bang alam sa tama at mali?”
Tahimik siyang tumingin sa kaniya.
“Humingi ka ng tawad kay Celina.”
“Bakit ako hihingi ng tawad?”
“Dahil kaya kong ipasara ang kalahati ng negosyo ng pamilya mo bago matapos ang araw.”
Napakagat si Bea sa labi.
Namula ang mga mata niya.
Lumapit ako.
“Sa akin ka may problema.”
Pero ngumisi lang si Adrian.
“Hindi ba ganito ka naman palagi, Mara? Iba ang pinapaharap mo para ikaw ang mukhang inosente.”
Sumakit ang dibdib ko.
Tatlong taon.
At ganoon pa rin ang tingin niya sa akin.
Nakita kong dahan-dahang yumuko si Bea.
“Sorry.”
Hindi sumagot si Adrian.
Tumingin siya sa kaibigan ko.
“Hindi sapat.”
Pagkatapos, malamig niyang sinabi—
“Lumuhod ka.”
Nanigas si Bea.
At bago pa ako makapagsalita, isang pamilyar na boses ang umalingawngaw mula sa entrance ng restaurant.
Mababa.
Kalmado.
Pero sapat para mapalingon ang buong silid.
“Subukan mong ulitin ’yan, Sarmiento.”
PARTE2
Mabagal akong napalingon.
May lalaking nakatayo sa entrance ng restaurant, nakasuot ng charcoal-gray suit, isang kamay nasa bulsa, habang dalawang lalaki ang tahimik na nakasunod sa kaniya.
Parang tumigil ang paghinga ko.
Mateo Villareal.
Ang lalaking huli kong nakita sa Perth mahigit dalawang buwan na ang nakalipas.
Ang lalaking tinext ko noong unang gabi kong bumalik sa Pilipinas.
Mateo, miss na kita.
Hindi ko inakalang pupunta siya agad.
“Mara.”
Iyon lang ang sinabi niya.
Pero sa unang pagkakataon mula nang bumalik ako, parang may kung anong bumigay sa loob ko.
Lumapit siya.
Hindi kay Adrian.
Hindi kay Celina.
Diretso sa akin.
“Hindi mo sinabi na ganito ang welcome party mo.”
“Hindi rin kita sinabihang pumunta.”
“Alam ko.”
Bahagya siyang ngumiti.
“Kaya nga mas mabilis akong dumating.”
Kumunot ang noo ni Adrian.
“Kilala mo siya?”
Hindi ko agad sinagot.
Si Mateo ang sumagot para sa akin.
“Tatlong taon.”
Napatingin sa kaniya ang lahat.
“Tatlong taon ko siyang kilala.”
Nanigas si Adrian.
Si Celina naman ay tila hindi makapaniwala.
“Tatlong taon?” ulit niya.
Tumango si Mateo.
“At kung may gusto kang paluhurin, subukan mong ako.”
Natahimik ang buong restaurant.
Kilala ang Villareal family sa Pilipinas.
Shipping.
Real estate.
Hotels.
Private aviation.
Kung malaki ang Sarmiento Group sa Metro Manila, ang Villareal Holdings ay may negosyo mula Luzon hanggang Visayas at Singapore.
Hindi sanay si Adrian na may direktang humaharap sa kaniya.
“Family matter ito,” sabi niya.
Napangiti si Mateo, pero walang init.
“Hindi pamilya ang tawag sa paggamit ng negosyo para piliting lumuhod ang isang babae.”
Pagkatapos, tumingin siya kay Bea.
“Miss Santos, huwag kang luluhod.”
Biglang may tumunog na cellphone.
Kay Adrian.
Tiningnan niya ang screen at sumagot.
“Hello?”
Hindi namin marinig ang kabilang linya, pero unti-unting nag-iba ang mukha niya.
“Ano?”
Tumahimik siya.
“Anong ibig mong sabihin na hindi na nire-renew?”
Ibinaba niya ang tawag at matalim na tumingin kay Mateo.
“Ano’ng ginawa mo?”
“Kinuha ng Villareal Hotels ang Santos Food Distribution bilang nationwide supplier ngayong umaga.”
Nanlaki ang mata ni Bea.
Pati ako, nagulat.
“Kaya kahit putulin mo ang kontrata ng pamilya nila,” dagdag ni Mateo, “hindi sila babagsak.”
Bahagyang ngumiti siya.
“Actually, mas kikita sila.”
Namula ang mukha ni Adrian.
“Pinaplano mo ito?”
“Hindi.”
Tumingin sa akin si Mateo.
“Pero nang mag-message si Mara, sinigurado kong wala nang taong makakagamit ng pera para saktan ang mga taong mahalaga sa kaniya.”
Hindi ako nakapagsalita.
Iyon ang kaibahan nila ni Adrian.
Kay Adrian, kailangan kong laging ipaliwanag ang sarili ko.
Kay Mateo, minsan isang pangungusap lang sapat na.
Hinawakan ni Celina ang braso ni Adrian.
“Hayaan na natin sila. Hindi naman kailangang palakihin.”
Napatingin ako sa kaniya.
Pareho pa rin.
Kapag kontrolado niya ang sitwasyon, matapang siya.
Kapag hindi na, siya ang unang humihingi ng katahimikan.
“Mara,” mahina niyang sabi, “kung nasaktan ka sa nangyari noon, sorry. Pero hindi rin naman kita pinilit pumunta sa Australia.”
Natigilan ako.
Napatingin si Mateo sa kaniya.
“Talaga?”
May kakaiba sa tono niya.
Nanlamig ang mukha ni Celina.
“Anong ibig mong sabihin?”
Kumuha si Mateo ng manipis na envelope mula sa lalaking nasa likuran niya.
“Dapat sana ibibigay namin ito sa abogado bukas.”
Tumingin siya sa akin.
“Pero mukhang magandang oras na ngayon.”
Inabot niya sa akin ang envelope.
Nanginginig ang kamay ko nang buksan iyon.
May printed emails.
Medical records.
At lumang statements mula sa behavioral center sa Perth.
Hindi ko maintindihan.
“Mateo…”
“Two months ago,” sabi niya, “nahanap ng legal team namin ang dating nurse na nagtrabaho sa center.”
Napatingin ako sa kaniya.
Tatlong taon sa lugar na iyon.
Alam ko pa rin ang tunog ng bakal na pinto.
Alam ko pa rin ang pakiramdam ng mawalan ng telepono nang ilang buwan.
Alam ko pa rin kung paano ako pinaparusahan kapag tumatangging umamin na sinadya kong lasunin si Celina.
Dahil iyon ang kondisyon para raw “gumaling” ako.
Umamin sa bagay na hindi ko ginawa.
“May records sila,” patuloy ni Mateo, “na hindi kailanman ipinadala sa pamilya mo.”
Tumingin siya kay Adrian.
“Kasama ang referral letter.”
Tumigas ang panga ni Adrian.
“Ano’ng referral letter?”
Kinuha ko ang unang papel.
At nakita ko ang pangalan.
Celina Lim.
Parang umikot ang paligid ko.
Hindi si Adrian ang direktang nag-enroll sa akin.
Hindi rin ang mga magulang ko.
Ang pamilya ni Celina ang nagrekomenda sa center.
At ayon sa email, si Celina mismo ang nakikipag-ugnayan sa administrator.
Patient has obsessive tendencies toward my fiancé.
She must understand that her attachment is unhealthy.
Please limit external communication until she accepts responsibility.
Napalunok ako.
“Hindi…”
Napaatras si Celina.
“Fake ’yan.”
Pero hindi pa tapos si Mateo.
“May isa pa.”
Inilabas niya ang medical report mula sa gabing naospital si Celina dahil sa allergic reaction.
“Original ER notes.”
Kinuha iyon ni Adrian.
Habang binabasa niya, unti-unting nawalan ng kulay ang mukha niya.
Dahil malinaw ang nakasulat.
Patient disclosed known severe mango allergy.
At sa ibaba:
Patient admitted she consumed pastry despite noticing mango label on container.
Nanigas ako.
Alam niya.
Alam ni Celina na may mangga ang cake.
At kinain pa rin niya.
“Celina?”
Halos pabulong ang boses ni Adrian.
“Ano ito?”
Nagsimulang umiyak si Celina.
“Adrian, hindi ganyan—”
“Alam mong may mangga?”
“Hindi ko akalaing ganoon kalala…”
“Sinabi mong hindi mo alam!”
Napatingin ang mga tao sa restaurant.
Wala nang gustong magsalita.
“Sinabi mong nilason ka ni Mara!”
“Galit ako noon!”
“Tatlong taon!”
Sa unang pagkakataon, sumigaw si Adrian.
“Tatlong taon siyang nawala dahil doon!”
Napatawa ako.
Hindi dahil nakakatawa.
Dahil parang napakalayo na ng lahat.
Tatlong taon kong hinintay na may maniwala.
Ngayon na dumating na ang katotohanan, wala na akong nararamdaman para sa lalaking gusto kong maniwala sa akin noon.
Lumapit si Adrian.
“Mara.”
Umatras ako.
Tumigil siya.
“Mara, hindi ko alam.”
“Alam mong hindi mo alam.”
Hindi siya nakaimik.
“Hindi ka nagtanong.”
“Mara…”
“Hindi mo tiningnan ang label ng cake. Hindi mo tinanong ang staff. Hindi mo hinintay ang investigation.”
Napatingin ako sa kaniya.
“Mas madali para sa iyong maniwalang masama ako.”
Namula ang mga mata niya.
“Akala ko tinuturuan lang kita ng leksiyon.”
“Ako rin.”
Napatingin ako sa mga kamay ko.
May manipis na peklat sa may pulso ko, labi ng isang gabing sinubukan kong pilitin ang lumang bintana sa center dahil desperado akong makatawag kay Mama.
“Akala ko school lang.”
Natahimik siya.
“Pero noong nalaman kong hindi ako makakaalis hangga’t hindi ko inaamin ang bagay na hindi ko ginawa…”
Huminga ako nang malalim.
“…doon ko naintindihan kung gaano kadaling sirain ang isang tao kapag walang kahit isang taong naniniwala sa kaniya.”
Lumapit si Mateo sa tabi ko.
Hindi niya ako hinawakan.
Hindi niya kailangang gawin iyon.
Nandoon lang siya.
At sapat na iyon.
“Mara.”
Muling lumapit si Adrian.
“Give me a chance to fix this.”
Umiling ako.
“Hindi lahat naaayos.”
“I’ll cancel the wedding.”
Napaangat ang ulo ni Celina.
“Adrian!”
Pero hindi ko man lang siya tiningnan.
“Kung kakanselahin mo ang kasal, desisyon mo iyon.”
“Hindi ba iyon ang gusto mo dati?”
“Dati.”
Isang salita.
Pero parang iyon ang pinakamasakit na sagot na narinig niya.
“Dati gusto kitang pakasalan.”
Tumingin ako sa kaniya nang diretso.
“Dati ginawa ko ang Starlight para sa araw na magiging asawa mo ako.”
Napatingin siya sa akin.
“Pero binenta ko na sa iyo.”
“Hindi dahil kailangan ko ng pera.”
“Binenta ko iyon dahil wala na akong gustong itira mula sa pangarap na iyon.”
Hindi siya nakasagot.
Sa tabi namin, biglang napaupo si Celina.
Alam niyang tapos na.
Hindi lang ang kasal.
Pati ang imaheng pinrotektahan niya sa loob ng tatlong taon.
Makalipas ang dalawang linggo, opisyal na kinansela ang kasal nina Adrian at Celina.
Naglabas ng legal demand ang pamilya ko laban sa behavioral center sa Perth at sa mga taong nagbigay ng maling impormasyon tungkol sa akin.
Naglabas rin ng formal apology ang Sarmiento family.
Hindi ko iyon ipinost.
Hindi ko rin ipinagmalaki.
May mga bagay na hindi na kailangang ipagsigawan kapag alam mo na ang katotohanan.
Si Celina naman ay tuluyang nawala sa social circle na dati niyang pinaghaharian.
Hindi dahil gumanti ako.
Kundi dahil lumabas ang sarili niyang mga mensahe.
Sarili niyang kasinungalingan.
Sarili niyang desisyon.
Isang hapon, dumating si Adrian sa atelier ko.
Mag-isa.
May hawak siyang malaking garment box.
Starlight.
“Hindi niya isusuot,” sabi niya.
“Sa iyo ito.”
Hindi ko tinanggap.
“Binili mo.”
“Mara…”
“Hindi ko na kailangan.”
“Pero ginawa mo ito para sa sarili mo.”
Ngumiti ako nang mahina.
“Para sa dating ako.”
Tahimik siyang tumingin sa akin.
“May chance pa ba tayo?”
Hindi ko siya sinagot agad.
Sa loob ng maraming taon, iyon ang tanong na pinangarap kong marinig.
Pero nang dumating, hindi pala masaya.
Malungkot lang.
“Adrian,” sabi ko, “may mga taong mahal natin dahil hindi pa natin alam kung ano ang pakiramdam ng mahalin nang tama.”
Nanigas siya.
“Minahal kita.”
“Alam ko.”
Umiling ako.
“Pero hindi mo ako pinaniwalaan noong kailangan kita.”
Tumingin ako sa pintuan.
“Paalam.”
Hindi na siya nakiusap.
Marahil ngayon lang niya naintindihan na may mga pintuang nagsasara hindi dahil galit ang tao.
Kundi dahil gumaling na siya.
Nang gabing iyon, nasa rooftop restaurant ako sa Makati.
Nakaharap sa city lights.
Umupo si Mateo sa tapat ko.
“So,” sabi niya, “tapos na?”
“Oo.”
“Sure?”
“Oo.”
Tumango siya na parang satisfied sa business transaction.
Napatawa ako.
“Iyan lang?”
“Ano gusto mo? Speech?”
“Oo.”
Nag-isip siya.
Pagkatapos ay tumingin sa akin nang seryoso.
“Noong una kitang nakita sa Perth, hindi mo ako pinansin.”
Napangiti ako.
“Nakakairita ka kasi.”
“Second meeting natin, tinapon mo sa akin ang kape.”
“Accident.”
“Third meeting, sinabihan mong huwag kitang sundan.”
“Sinusundan mo naman talaga ako.”
“Fourth meeting, finally pumayag kang samahan kita sa hospital.”
Tumahimik ako.
Iyon ang araw na nahimatay ako sa train station matapos akong makatakas pansamantala sa center.
Si Mateo ang tumawag ng ambulance.
Si Mateo rin ang unang taong nagtanong sa akin:
“Ano ba talaga ang nangyari?”
At nang ikuwento ko sa kaniya ang tungkol sa mango cake, hindi niya sinabi na sinungaling ako.
Ang sabi lang niya:
“Okay. Naniniwala ako sa ’yo.”
Iyon pala ang apat na salitang kailangan kong marinig sa loob ng napakahabang panahon.
“Mateo.”
“Hm?”
“Bakit ka bumalik agad noong nag-message ako?”
Bahagya siyang natawa.
“Mara, tatlong taon akong naghihintay na ikaw mismo ang magsabing nami-miss mo ako.”
“Akala ko friendly message lang.”
“Sinumang lumipad mula Perth papuntang Manila dahil sa friendly message ay dapat magpatingin sa doktor.”
Napatawa ako nang malakas.
Totoong tawa.
Hindi pilit.
Hindi pagod.
Hindi takot.
Tumingin siya sa akin.
“So?”
“Ano?”
“May chance ba ako?”
Napatingin ako sa city lights.
Pagkatapos sa lalaking hindi ako pinilit.
Hindi ako kinontrol.
Hindi ako tinuruan kung paano dapat maging “karapat-dapat.”
Hinintay niya lang akong maging handang mabuhay ulit.
Iniabot ko ang kamay ko sa ibabaw ng mesa.
“Isang date muna.”
Hinawakan niya iyon.
“Deal.”
“At Mateo?”
“Yes?”
“Kapag nagdala ka ng mango cake…”
Napangiti siya.
“Lalagyan ko ng napakalaking label.”
Napatawa ako ulit.
At sa unang pagkakataon matapos ang tatlong taon, hindi na ako natakot sa bukas.
Hindi dahil may lalaking dumating para iligtas ako.
Kundi dahil sa wakas, natutunan kong hindi ko kailangang manatili sa lugar kung saan paulit-ulit akong pinagdududahan para lang patunayan na karapat-dapat akong mahalin.
Mensahe sa mga mambabasa
Minsan, ang pinakamahirap bitawan ay hindi ang taong minahal natin, kundi ang pangarap na minsan nating binuo kasama siya. Pero kapag ang isang relasyon ay hinihingi na mawala ang boses, dignidad, at tiwala mo sa sarili para lamang manatili, hindi iyon pag-ibig na dapat mong habulin.
May mga paghingi ng tawad na dumarating nang huli. May mga katotohanang lumalabas kapag wala ka nang hinihintay na hustisya mula sa maling tao.
At minsan, ang pinakamagandang paghihiganti ay hindi ang makita silang magsisi.
Kundi ang dumating sa puntong hindi mo na kailangan ang pagsisisi nila para maging malaya.
