Nakuha ng CCTV sa NICU ang Higanteng Rider na Yumakap sa Sanggol na Walang Dumadalaw—Ngunit Nang Makita ng Head Nurse ang Pangalan sa Kanyang Pulso, Bumalik ang Lihim na Inilibing Nila Dalawampu’t Anim na Taon Na ang Nakalipas
Bahagi 2: Ang Pangalan sa Pulso ng Isang Ama
Hindi agad nakapagsalita si Liza.
Tumingin siya sa tattoo. Pagkatapos, sa mukha ni Ramon. Pagkatapos, sa batang natutulog sa dibdib nito.
Maya.
Ilang taon niyang pilit binaon ang pangalang iyon sa pinakatahimik na sulok ng alaala niya.
Labing-isang taon pa lang siya sa NICU ngayon, pero nagsimula siyang magtrabaho sa parehong ospital bilang nursing aide noong bata pa siya. Hindi pa siya lisensiyado noon. Tagabuhat ng supplies, tagalinis ng gamit, taga-abot ng charts.
At noong gabing iyon, dalawampu’t anim na taon na ang nakalipas, nandoon siya.
Naaalala niya ang ulan.
Naaalala niya ang brownout na tumagal nang ilang segundo bago gumana ang generator.
Naaalala niya ang gulat ng mga tao.
Naaalala niya ang isang binatang lalaki sa hallway, duguan ang kamay dahil sinuntok ang pader, umiiyak habang sumisigaw:
“Anak ko iyon! Ibalik ninyo ang anak ko!”
Hindi siya pinapasok.
Masyado raw siyang magulo.
Masyado raw siyang bata.
Masyado raw siyang mukhang siga.
Masyado raw siyang walang alam.
Ang sanggol na babae noon ay nakalista bilang Baby Villarama.
May pangalan dapat siya.
Maya.
Hindi alam ni Liza kung bakit biglang bumilis ang tibok ng puso niya.
“Kuya Ramon,” maingat niyang sabi. “Yung tattoo n’yo…”
Dahan-dahang hinila ni Ramon pababa ang manggas niya.
Parang sanay siyang itago iyon.
“Matagal na po iyan.”
“Kilala ko ang pangalang iyan,” sabi ni Liza.
Doon siya napatingin.
Hindi galit.
Hindi takot.
Mas masakit pa.
Umaasang hindi dapat umasa.
“Paano?”
Lumunok si Liza. Tumingin siya sa paligid. Abala ang ibang nurse. Ang doktor ay nasa kabilang bay.
“May Baby Villarama po dati dito,” bulong niya.
Parang tumigil huminga si Ramon.
Ang sanggol sa dibdib niya ay bahagyang gumalaw, kaya agad niyang binagalan ang sarili. Kahit ang pagkagulat niya, pinigilan niya para hindi magising ang bata.
“Saan mo narinig iyan?” tanong niya.
“Dito. Sa ospital.”
Matagal siyang hindi sumagot.
Pagkatapos, ngumiti siya nang walang saya.
“Sinabi nila sa akin patay na siya.”
Natigilan si Liza.
“Maya?”
Tumango si Ramon.
“Premature siya. Isang kilo lang. Sabi nila mahina. Sabi nila nagka-complication. Sabi nila hindi na kinaya.”
“May death certificate?”
“May papel.” Napapikit siya. “Pero hindi ko siya nakita. Hindi nila pinakita ang katawan. Hindi raw pwede. Infection protocol daw. Hindi ako marunong makipagtalo noon sa doktor. Twenty-six lang ako. Delivery rider ako. Mukha akong walang kwenta. Ang asawa ko noon, si Teresa…”
Naputol ang boses niya.
“Namatay siya dalawang linggo pagkatapos. Hindi sa katawan. Sa lungkot.”
Nanlamig ang mga kamay ni Liza.
Kahit ilang taon na siyang nurse, may mga kuwentong hindi kayang takpan ng professional composure.
“Ano pong nangyari?”
Tumingin si Ramon sa incubator number 6.
“Hindi ko alam. Iyon ang pumapatay sa akin araw-araw.”
Kinabukasan, kumalat sa loob ng ospital ang usap-usapan tungkol kay Ramon.
Hindi sa social media.
Hindi sa publiko.
Sa mga pantry. Sa hallway. Sa station.
“Siya yung biker na hindi bumitiw.”
“Labindalawang oras daw.”
“Umiiyak daw siya habang kinakantahan yung baby.”
“May tattoo siya ng pangalan ng anak niya.”
May mga taong natuwa.
May mga taong naantig.
Pero may isang taong hindi natuwa.
Si Dr. Emilio Salazar, deputy medical director ng ospital, ay nagpunta mismo sa NICU kinahapunan. Malinis ang puting coat niya. Maayos ang buhok. Tahimik magsalita. Pero kilala siya ng staff bilang taong ayaw ng anumang bagay na maaaring maging problema sa reputasyon ng ospital.
“Ms. Manansala,” sabi niya kay Liza. “Sino ang nag-approve sa volunteer na iyon?”
“Dumaan po siya sa tamang proseso.”
“Hindi iyon ang tanong ko.”
Napatingin si Liza sa glass window kung saan nakaupo si Ramon, muling hawak si Baby Reyes.
“May issue po ba?”
May maikling ngiti si Dr. Salazar.
“Ang issue ay hindi tayo dapat nagpapapasok ng kahit sinong tao na maaaring maging emotional liability.”
“Sir, nakakatulong siya sa bata.”
“Maraming pwedeng tumulong sa bata.”
“Wala pong dumadalaw sa bata.”
“Then assign staff.”
“Understaffed po tayo.”
Tumigas ang panga ni Dr. Salazar.
“Starting tomorrow, suspend his volunteer access.”
Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa dibdib ni Liza.
“Sir?”
“Temporary lang.”
“On what basis?”
“Safety review.”
“May ginawa po ba siyang mali?”
“Ms. Manansala,” mas mababa na ang boses niya, “huwag mong gawing komplikado ang simple.”
Pero komplikado na iyon.
Nang gabi ring iyon, hindi mapakali si Liza. Pumasok siya sa records room sa lumang wing ng ospital, kung saan nakaimbak ang archived charts bago pa nadigitalize ang lahat.
Hindi dapat siya nandoon nang mag-isa.
Alam niya iyon.
Pero hindi niya rin makalimutan ang sinabi ni Ramon.
Hindi nila pinakita ang katawan.
Hinanap niya ang lumang logbook ng NICU mula dalawampu’t anim na taon na ang nakalipas. Maalikabok ang kahon. Halos mabura na ang labels. Ilang pahina ang nanilaw.
At doon niya nakita.
Baby Girl Villarama — Maya Teresa Villarama.
Date of birth.
Weight.
Condition.
Incubator assigned.
At sa dulo, may note:
Transferred.
Hindi “expired.”
Hindi “deceased.”
Transferred.
Pero ang kasunod na page ay punit.
Hindi maayos na natanggal.
Punit na punit, parang sinadya.
Naramdaman ni Liza na may tumayo sa likod niya.
Mabagal siyang lumingon.
Si Dr. Salazar ang nasa pinto.
Walang ngiti.
“Hindi mo dapat hinahalungkat ang mga bagay na hindi mo naiintindihan,” sabi niya.
Hawak ni Liza ang logbook, nanginginig ang mga daliri.
“Sir… bakit po nakasulat transferred?”
Lumapit siya nang isang hakbang.
“Isara mo iyan.”
“Nasaan po napunta ang bata?”
“Liza.”
Unang beses niyang tinawag si Liza sa pangalan.
At mas nakakatakot iyon kaysa sigaw.
“May mga pamilyang nasisira kapag binubuhay ang lumang pagkakamali.”
“Pagkakamali po ba iyon?”
Naningkit ang mata ni Dr. Salazar.
“Bukas, hindi na papasok si Ramon Villarama sa NICU. At kung matalino ka, makakalimutan mo ang nakita mo.”
Pagkasabi niya noon, umalis siya.
Naiwan si Liza sa records room, hawak ang piraso ng katotohanang hindi pa buo.
Kinabukasan, maaga pa lang ay nasa lobby na si Ramon. Bitbit niya ang maliit na paper bag. Sa loob, may bagong preemie blanket na kulay dilaw, binili niya raw sa Divisoria dahil naisip niyang masyadong puti ang mundo ni Baby Reyes.
Pero hindi siya pinapasok ng guard.
“Sir, suspended daw po muna ang volunteer pass ninyo.”
Hindi siya sumigaw.
Hindi siya nagbanta.
Hindi niya ginamit ang laki ng katawan niya.
Tumayo lang siya roon, hawak ang paper bag, habang sa itaas ng gusali, sa NICU, muling nagsimulang umiyak si Baby Reyes.
Narinig iyon ni Liza nang pumasok siya sa unit.
Matinis.
Galit.
Takot.
Parang alam ng bata na nawala ang isang dibdib na natutunan niyang pagkatiwalaan.
Tinakbo ni Liza ang hallway. Bumaba siya sa lobby. Inabot niya si Ramon bago ito tuluyang lumabas sa ulan.
“Kuya Ramon!”
Huminto siya.
“May nakita ako,” hingal niyang sabi. “Tungkol kay Maya.”
Parang nabasag ang mukha niya.
“Ano?”
Hindi pa siya nakakasagot nang may dumating na matandang babae mula sa entrance.
Naka-rosaryo sa pulso. Naka-itim na bestida. Maputla ang labi. Nanginginig ang kamay.
Tumingin siya kay Ramon na parang multo itong bumalik mula sa hukay.
Pagkatapos, bumulong siya:
“Anak… ikaw ba si Ramon Villarama?”
Hindi nakagalaw si Ramon.
“Sino kayo?”
Umiyak ang matanda.
“Ako ang midwife na nagdala sa anak mo palabas ng ospital noong gabing sinabi nilang patay na siya.”
