Ako si Mara, 28, mag-isa sa isang maliit na condo sa Mandaluyong.

Akala ko, ang pinakanakakatakot sa pagiging mag-isa ay katahimikan.

Hanggang sa isang gabi, nakita ko sa Facebook ang almusal ko.

Hindi kahawig.

Hindi inspirasyon.

Akin mismo.

Puting plato na may basag sa gilid. Pandesal na may keso. Itim na kape sa lumang mug na may guhit ng lipstick ko.

Caption ng post:

“Babaeng 28, mag-isang namumuhay, pero ginawang payapa ang sariling mundo.”

Napatigil ako sa loob ng MRT. Nakasandal ako sa pinto, pawis ang palad kahit malamig ang aircon.

Nag-scroll ako pababa.

Ikalawang larawan: ang bintana ng condo ko.

Yung maliit kong sulok na may kurtinang beige, cactus sa gilid, at ilaw mula sa billboard sa tapat na tuwing gabi ay kulay asul ang bagsak sa dingding.

Ikatlong larawan: ang puting polo na binili ko kahapon sa Megamall.

May tag pa.

Hindi ko pa nga naisusuot palabas.

Nakasabit iyon ngayon sa cabinet ko.

Pero nasa litrato siya.

Malinis na malinis. Nakapulupot nang kaunti ang manggas.

At kinilala ko ang tupi.

Kagabi, sinukat ko iyon. Medyo mahaba ang manggas kaya tiniklop ko nang isang beses. Tinamad na akong ayusin, kaya isinabit ko na lang.

Ngayon, may ibang babae nang nagpo-post nito na parang kanya.

Pangalan ng page: “Si Lila, Mag-isa Pero Masaya.”

Profile picture: pusang puti.

Likes: 86,000.

Shares: halos 12,000.

Mga comment:

“Ang peaceful ng buhay mo, sis.”

“Gusto ko rin ng ganitong soft life.”

“Parang gusto kong pumasok sa mundo mo.”

Doon ako kinilabutan.

Pumasok sa mundo mo.

Parang may yelong dumaan sa batok ko.

Binuksan ko ang profile niya.

Tatlong buwan na pala siyang nagpo-post.

Unang post: basong salamin ko na may maliit na bitak.

Ikalawa: tsinelas kong kulay abo.

Ikatlo: paso ng basil ko sa balcony.

Pati lampara ko sa tabi ng kama.

Pati sticky note na isinulat ko isang gabing iyak ako nang iyak matapos akong iwan ni Carlo:

“Pagod na akong patunayan na karapat-dapat akong mahalin.”

Caption niya:

“Minsan, kailangan mo munang piliin ang sarili mo.”

Libo-libo ang pumalakpak sa kanya.

Habang ako, hindi makahinga.

Tatlong buwan.

May taong kumukuha ng buhay ko piraso-piraso, nilalagyan ng filter, at ipinapakita sa mundo na parang siya ang nabubuhay nito.

Bumaba ako sa susunod na station kahit hindi ko pa stop.

Tumakbo ako palabas, sumakay ng taxi, at sinabi sa driver, “Kuya, sa Pioneer, bilisan n’yo po.”

“May emergency ba, ma’am?”

Hindi ako sumagot.

Nag-refresh lang ako nang nag-refresh.

May bagong post.

Ten minutes ago.

Larawan ng puting polo ko.

Caption:

“Ngayong araw, susuotin ko ito para makipagkita sa taong matagal ko nang hinihintay.”

Nanginig ang tuhod ko.

Tinawagan ko si Carlo.

Hindi ko alam kung bakit. Siguro dahil sa lahat ng tao sa buhay ko, siya lang ang may dating kopya ng susi ko. Pero ibinalik niya iyon noong naghiwalay kami.

Hindi niya sinagot.

Tinawagan ko ulit.

Wala.

Pagdating ko sa condo, halos ihagis ko ang bayad sa taxi.

Tumakbo ako paakyat dahil ang bagal ng elevator.

Fifth floor.

Unit 509.

Ipinuslit ko ang susi sa doorknob.

Hindi bumukas.

Naka-lock mula sa loob.

Tumigil ang mundo ko.

Ako lang ang nakatira dito.

Ako lang dapat.

Pero mula sa loob, may narinig akong tubig.

Parang may naghuhugas ng kamay.

Sunod, tunog ng cabinet na bumukas.

Yung cabinet ko.

Hinawakan ko ang cellphone ko at idinial ang emergency number.

Kumatok ako, mahina muna.

Walang sagot.

Kumatok ako nang malakas.

“Sino ’yan? Sino nasa loob?”

Tumigil ang tubig.

Dalawang segundo ng katahimikan.

Tapos may boses babae mula sa loob.

Malambot. Bata. Parang natutuwa.

“Ate… bakit ang aga mong umuwi?”

Nanigas ang buong katawan ko.

Hindi ko kilala ang boses.

“Buksan mo ang pinto,” sabi ko, halos pabulong.

Tumawa siya.

“Sandali lang. Nagbibihis pa ako.”

Sinipa ko ang pinto.

Isang beses.

Dalawang beses.

Bumukas ang pinto ng kapitbahay ko. Si Tita Nelly, nakapambahay, gulat na gulat.

“Mara? Ano nangyayari?”

“May tao sa loob ng unit ko.”

Namuti ang mukha niya.

Tinawag niya ang asawa niya. Si Mang Joel, may dalang martilyo.

Habang naghihintay kami sa guard at pulis, may narinig kaming yabag sa loob.

Dahan-dahan.

Parang hindi natatakot.

Parang siya pa ang may-ari.

Lumapit siya sa pinto.

At sa ilalim ng siwang, may itinulak siyang papel.

Nakadikit ang pangalan ko.

Binuklat ko iyon nang nanginginig.

Larawan ko.

Kuha sa loob ng MRT kanina.

Nakaupo ako, nakatingin sa cellphone.

Sa likod ng larawan, may sulat:

“Ate, kanina pa kita hinihintay. Akala ko sabay tayong uuwi.”

part2

Hindi na ako nakasigaw.

Nawala ang tunog ng hallway, pati ang boses ni Tita Nelly. Ang naririnig ko na lang ay tibok ng puso ko at ang marahang paghinga ng babaeng nasa likod ng pinto.

“Mara,” bulong ni Mang Joel, “umalis ka muna rito.”

Pero hindi ako makagalaw.

Dahil sa loob ng unit ko, may isang estrangherang alam ang oras ng uwi ko, alam ang laman ng cabinet ko, alam ang mga sulat na ako lang dapat ang nakabasa.

Dumating ang guard, kasunod ang dalawang pulis.

“Ma’am, umatras po kayo.”

Hindi ako umatras agad.

Sa halip, napatingin ako sa doorknob.

Dahan-dahan itong gumalaw mula sa loob.

Click.

Bumukas ang pinto.

At nandoon siya.

Payat. Maputla. Mahaba ang buhok.

Suot niya ang puting polo ko.

Nakaayos ang manggas sa parehong tupi.

Sa leeg niya, nakasabit ang kwintas ko na nawawala dalawang linggo na ang nakaraan.

Ngumiti siya sa akin.

“Ate Mara,” sabi niya. “Ang tagal kitang hinintay.”

Hinawakan siya agad ng pulis, pero hindi siya pumalag.

Tumingin lang siya sa akin na parang ako pa ang nang-iwan.

Sa loob ng condo ko, halos hindi ko nakilala ang sariling bahay.

May kandila sa mesa.

May makeup ko sa banyo.

May pagkain sa kalan.

At sa kama ko, nakalatag ang damit na balak kong isuot bukas.

Sa sulok, nakita ko ang isang maliit na bag.

Nandoon ang ilang litrato ko.

Kuha sa lobby.

Sa grocery.

Sa simbahan sa Greenfield kung saan minsan akong umiiyak mag-isa.

May notebook din.

Puno ng sulat.

“Gusto ni Ate ng kape na walang asukal.”

“Umiiyak siya kapag Linggo.”

“Ayaw niya ng maingay na tao.”

“Kapag naging mabuti akong Mara, baka hindi na ako mag-isa.”

Napaupo ako sa sahig.

Hindi magnanakaw lang ang pumasok sa bahay ko.

May taong gustong maging ako.

Kinabukasan, nalaman ko ang pangalan niya.

Hindi Lila.

Rhea.

Dating kasambahay sa kabilang tower.

Tatlong buwan na raw siyang nakatira palipat-lipat sa storage room at fire exit. Minsan, kapag umaalis ako, nagtatago siya malapit sa hagdan. Nakita raw niya minsan na hindi ko naisara nang maayos ang balcony sliding door.

Doon nagsimula.

Pumasok siya.

Kumuha ng litrato.

Lumabas.

Bumalik.

Hanggang sa natutunan niya ang routine ko.

Ang mas masakit, hindi niya raw ako kinaiinggitan dahil maganda ang buhay ko.

Kinaiinggitan niya ako dahil kahit mag-isa ako, may bahay akong babalikan.

Siya, wala.

Tiningnan ko siya sa presinto.

Wala na ang ngiti niya.

Para siyang batang nawalan ng laruan.

“Ate,” sabi niya, “hindi ko naman gustong saktan ka. Gusto ko lang maramdaman kahit sandali na may buhay din akong tahimik.”

Hindi ako nakasagot.

Galit ako.

Takot ako.

Pero may parte sa akin na nasaktan sa sinabi niya.

Hindi iyon dahilan para pasukin niya ang buhay ko.

Hindi iyon dahilan para nakawin niya ang katahimikan ko.

Lumipat ako ng condo pagkatapos noon.

Binura ko ang lahat ng dating post.

Pinalitan ko ang locks.

Naglagay ako ng camera.

At sa unang gabi sa bago kong unit, hindi ako nakatulog.

Pero sa tabi ng kama, nagsulat ako ng bagong sticky note.

Hindi para sa social media.

Hindi para sa ibang tao.

Para sa akin lang.

“Ang buhay mo ay hindi kailangang maging maganda sa mata ng iba para maging mahalaga.”

Minsan, sa sobrang pagnanais nating magkaroon ng buhay na hinahangaan, nakakalimutan nating ang tunay na kapayapaan ay hindi nakikita sa litrato.

Nasa lugar ito kung saan ligtas kang maging totoo.

Kaya ingatan mo ang sarili mong mundo.

At huwag mong hayaang may ibang magsabi kung gaano ito kahalaga bago mo ito paniwalaan.