Isang Araw Bago ang Masteral Ko, Bigla Niya Akong Hiniwalayan—Pero Pagdating Ko sa Dorm, Ang Roommate Ko Pala ang Kapatid ng Lalaking Ayaw Nang Magpaliwanag
Isang araw bago magsimula ang masteral ko sa UP Diliman, bigla akong hiniwalayan ng boyfriend kong dalawang taon kong minahal.
Ang pinakamasakit?
Tatlumpung minuto bago niya sabihin ang, “Tama na tayo,” tinatanong pa niya kung anong oras ako darating sa campus kinabukasan.
At pagdating ko sa dorm, nakilala ko ang bago kong roommate.
Hindi ko alam na isang apelyido lang ang kailangan kong marinig para bumalik lahat ng tanong na iniwan niya.
“Anong oras ka bukas?”
Iyon ang huling normal na mensaheng natanggap ko kay Gabriel Sarmiento.
Nakahiga ako noon sa maliit kong kuwarto sa ibabaw ng tapsihan ng nanay ko sa Calamba.
Nasa sahig ang dalawang maleta ko. Nakakalat sa kama ang mga damit, libro, charger at kung anu-anong gamit na kailangan kong dalhin sa Quezon City.
“Mga nine siguro,” sagot ko.
Nag-seen siya.
Pagkatapos, tahimik.
Akala ko busy lang.
Makalipas ang halos kalahating oras, biglang umilaw ang phone ko.
Gabriel: Lea, hanggang dito na lang tayo.
Ilang segundo kong tinitigan ang screen.
Akala ko nagkamali ako ng basa.
Ano?
Mabilis siyang sumagot.
Makipaghiwalay na tayo.
Napaupo ako nang diretso.
Sa ibaba, narinig ko ang kalansing ng bakal habang ibinababa ni Mama ang rolling door ng tapsihan.
Gusto kong magtanong ng isang daang bagay.
May iba ba?
May nagawa ba ako?
Dahil ba lilipat ako sa Maynila?
May sinabi ba ang pamilya niya?
Nag-type ako.
Binura ko.
Nag-type ulit.
Sa huli, isang salita lang ang naipadala ko.
Bakit?
Lumabas ang “typing…”
Nawala.
Bumalik.
Nawala ulit.
Halos isang minuto akong nakatitig doon.
Pagkatapos, dumating ang sagot.
Huwag mo nang itanong.
Huminga ako nang malalim at nag-type sana ulit.
Pero hindi na na-deliver ang mensahe ko.
Tinanggal na niya ako sa contacts.
Pati social media, hindi ko na makita.
Napatawa ako nang mahina.
Dalawang taon.
Dalawang taon ng late-night calls, birthday surprises, bus rides, pag-review ko habang ka-video call siya, at pangakong sabay naming haharapin ang kahit anong mangyari.
Tapos ganoon lang?
Parang nag-leave lang siya sa group chat.
Binaligtad ko ang phone ko at itinuloy ang pag-iimpake.
Maya-maya, umakyat si Mama.
Nakita niyang halos gusot-gusot na ang sweater na pilit kong isinisiksik sa maleta.
“May problema kayo ni Gabriel?”
“Wala na kami.”
Natigil siya.
“Ikaw ang nakipaghiwalay?”
Umiling ako.
“Siya.”
Tahimik akong tiningnan ni Mama.
Hindi siya nagtanong kung bakit.
Hindi rin niya sinabing tawagan ko ulit.
Kinuha lang niya ang sweater sa kamay ko, maingat na tiniklop, saka inilagay sa loob ng maleta.
“Pumasok ka muna bukas.”
Napatingin ako sa kanya.
“Hindi titigil ang buhay dahil lang may taong umalis.”
Simple lang ang sinabi niya.
Pero iyon ang dahilan kung bakit nakatulog ako kahit papaano nang gabing iyon.
Bayad na ang tuition.
May scholarship ako.
Nakausap ko na ang adviser ko.
At higit sa lahat, pinaghirapan ko ang pagkakataong iyon nang halos dalawang taon.
Hindi ako puwedeng hindi tumuloy dahil lang iniwan ako ni Gabriel.
Kinabukasan, dalawang maleta ang hinihila ko papasok sa dormitoryo sa Diliman.
Apat kami sa kuwarto, pero dalawa pa lang ang dumarating.
Pagbukas ko ng pinto, may isang babaeng nakatayo sa ibabaw ng upuan habang nagsasabit ng kurtina sa kama.
Pagkarinig niya sa akin, lumingon siya.
“Lea Navarro?”
“Oo.”
Biglang lumiwanag ang mukha niya.
“Ako si Mika!”
Tumalon siya mula sa upuan at agad kinuha ang isa kong maleta.
“Mika Sarmiento. Salamat naman at dumating ka na. Akala ko kakausapin ko buong araw ang electric fan.”
Sarmiento.
Bahagyang kumirot ang dibdib ko.
Pero pinagalitan ko agad ang sarili ko.
Napakaraming Sarmiento sa Pilipinas.
Hindi lahat ng taong may apelyidong Sarmiento ay kamag-anak ni Gabriel.
Napakadaling pakisamahan ni Mika.
Wala pang sampung minuto, alam ko nang graduate siya ng isang university sa Manila, mahilig sa samgyup, ayaw sa 7:00 a.m. classes, at may kuya siyang tatlong taon ang tanda sa kanya.
“Dapat tutulungan ako ni Kuya ngayon,” sabi niya habang binubuksan ang isang kahon.
“Pero biglang tinamad lumabas.”
Ngumiti ako nang pilit habang inaayos ang mga libro ko.
“Sweet naman ng kuya mo.”
“Dati.”
Napairap siya.
“Ngayon, nakakainis.”
“Bakit?”
“Brokenhearted.”
Tumigil ang kamay ko sa ere.
Hindi napansin ni Mika.
“Two days na siyang parang kinain ng problema. Iniwan daw siya ng girlfriend niya.”
Dahan-dahan kong inilagay ang libro sa estante.
Two days.
Dalawang taon.
Napakaraming coincidence.
“Sabi niya… girlfriend niya ang nakipaghiwalay?”
“Oo.”
Tumawa si Mika.
“Pero deserve niya rin.”
Napalingon ako.
“Bakit?”
“May tinatago kasi siya.”
Biglang bumilis ang tibok ng puso ko.
“Ano?”
Umupo si Mika sa sahig.
“Hindi ko alam lahat. Secretive si Kuya pagdating sa lovelife. Never ko nga nakita girlfriend niya.”
Humugot siya ng isa pang gamit sa kahon.
“Pero dalawang taon na raw sila.”
Napalunok ako.
“Dalawang taon?”
“Oo.”
“Baka coincidence lang,” bulong ko sa sarili ko.
“Ano?”
“Wala.”
Nagpatuloy si Mika.
“Dati nga akala ko walang girlfriend si Kuya. Tapos isang gabi, nagising ako nang madaling-araw. Nasa balcony siya, may kausap sa phone.”
Napakapit ako sa gilid ng mesa.
“Ngiting-ngiti habang nagtuturo ng kung anu-anong reviewer.”
Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa likod ko.
Naalala ko iyon.
Board exam review ko.
Hindi ako makatulog dahil sa kaba.
Tinawagan ko si Gabriel bandang alas-dose.
Isang oras niya akong tinulungan mag-review.
Bago kami magpaalam, may narinig akong babae sa likod niya.
“Gabriel! Hatinggabi na! Magpapakagat ka ba sa lamok diyan?”
Natawa lang siya noon.
“Bunso ko,” sabi niya.
Hindi niya sinabi ang pangalan.
Biglang nag-vibrate ang phone ni Mika.
“Oh, siya na nga.”
Ngumiti siya at sinagot ang video call.
“Kuya!”
Parang huminto ang paghinga ko.
Tumayo si Mika at itinapat ang camera sa mukha niya.
“Nandito na roommate ko. Ang bait nga eh. Gusto mo makita?”
“Mika, hindi—”
Huli na.
Inikot niya ang phone papunta sa akin.
At sa maliit na screen, nakita ko ang mukha ng lalaking wala pang dalawampu’t apat na oras mula nang sabihin sa akin na tapos na kami.
Namuti si Gabriel.
Napatayo ako.
Nawala ang ngiti ni Mika.
At mula sa speaker ng phone, isang pangalan lang ang narinig naming dalawa.
“Lea?”
Napatingin si Mika sa akin.
Pagkatapos kay Gabriel.
Pagkatapos, muli sa akin.
“Sandali…”
Dahan-dahang bumagsak ang kamay niyang may hawak ng phone.
“Kayong dalawa…”
Humigpit ang panga niya.
“At sino sa inyong dalawa ang nagsisinungaling sa akin?”
PARTE2
Hindi agad nakasagot si Gabriel.
Ako rin.
Si Mika lang ang salit-salitang tumitingin sa screen at sa akin na parang may equation siyang pilit inuunawa.
“Kuya,” malamig niyang sabi, “ito ba ang girlfriend mong dalawang taon mo nang itinatago?”
“Mika—”
“At ikaw,” sabay tingin niya sa akin, “ikaw ba ang babaeng sinasabi niyang nang-iwan sa kanya?”
Napatawa ako.
Hindi dahil nakakatawa.
Kundi dahil minsan, kapag sobra na ang sakit at gulo, wala ka nang ibang reaksiyon.
“Ako raw ang nang-iwan?”
Biglang pumikit si Gabriel sa kabilang linya.
Doon ko nakuha ang sagot ko.
“Mika,” sabi ko, “kahapon siya ang nakipaghiwalay sa akin.”
Namilog ang mata niya.
“Ano?”
“Thirty minutes matapos niya akong tanungin kung anong oras ako pupunta rito.”
Itinaas ko ang phone ko.
“Sinabi niyang hanggang doon na lang kami. Tinanong ko kung bakit. Ang sagot niya, huwag ko na raw itanong.”
Napatayo nang tuwid si Mika.
“Kuya?”
Tahimik si Gabriel.
“Sabihin mong hindi totoo.”
“Mika, mamaya na tayo mag-usap.”
“Hindi!”
Halos mapasigaw siya.
“Sinabi mo sa amin na siya ang nakipaghiwalay!”
Huminga nang malalim si Gabriel.
“Pupunta ako diyan.”
Napakunot ang noo ko.
“Huwag.”
Tumingin siya sa akin mula sa screen.
“Lea, kailangan nating mag-usap.”
“Kahapon pa kita tinatanong.”
Nanigas ang ekspresyon niya.
“At kahapon, pinili mong burahin ako.”
Pinatay ko ang tawag.
Napatitig sa akin si Mika.
Sa unang pagkakataon mula nang magkakilala kami, wala siyang masabi.
Makalipas ang ilang segundo, maingat siyang umupo sa gilid ng kama.
“Lea…”
“Okay lang.”
Hindi talaga.
Pero ayokong umiyak sa harap ng babaeng limang minuto ko pa lang nalalamang kapatid ng ex ko.
“Hindi ko alam,” sabi niya.
“Hindi mo naman kasalanan.”
“May mali.”
Napatingin ako sa kanya.
“Ha?”
Kinagat niya ang labi niya.
“Hindi ko ipinagtatanggol si Kuya. Pero kilala ko siya. Sinungaling siya minsan kapag iniisip niyang may pinoprotektahan siya.”
“Hindi iyon magandang katangian.”
“Alam ko.”
Tumango siya.
“At galit din ako sa kanya dahil doon.”
Bago pa kami makapagsalita ulit, tumunog ang phone niya.
Message mula kay Gabriel.
Nasa labas na ako.
Napatingin ako sa oras.
Wala pang apatnapung minuto mula nang matapos ang video call.
Hindi ko alam kung paano siya nakarating nang ganoon kabilis mula Makati.
Marahil hindi ko rin gustong malaman.
“Hindi mo kailangang kausapin siya,” sabi ni Mika.
Tumayo ako.
“Pero gusto kong malaman kung bakit.”
Hindi para makipagbalikan.
Hindi para magmakaawa.
Gusto ko lang mabawi ang karapatang ipinagkait niya sa akin kagabi.
Ang malaman ang totoo.
Naghihintay si Gabriel sa labas ng dorm.
Naka-white shirt lang siya at maong. Hindi maayos ang buhok. May anino sa ilalim ng mga mata.
Ibang-iba sa lalaking palaging organisado at kalmado.
Pagkakita sa akin, parang gusto niyang lumapit.
Pero umatras ako.
“Diyan ka lang.”
Huminto siya.
Sumunod palabas si Mika at tumayo sa tabi ko.
“Explain,” sabi niya.
Tumingin si Gabriel sa kapatid niya.
Pagkatapos, sa akin.
“Hindi ka dapat kasama rito.”
“Roommate ko siya.”
“Mika—”
“Roommate ko ang girlfriend mong hiniwalayan mo tapos sinabi mong siya ang nang-iwan sa iyo. Kasama ako.”
Napabuntong-hininga si Gabriel.
Matagal bago siya nagsalita.
“Three weeks ago, nalaman ni Mama ang tungkol sa amin.”
Parang may kung anong kumabog sa sikmura ko.
“Paano?”
“Nakita niya picture natin sa phone ko.”
Hindi ako sumagot.
Kilalang-kilala ko ang nanay ni Gabriel sa kuwento niya.
Dr. Teresa Sarmiento.
May-ari ng chain ng diagnostic clinics sa Metro Manila.
Hindi ko pa siya nakikilala nang personal.
At ngayon, naintindihan ko kung bakit.
“Tinatanong niya kung sino ka,” patuloy ni Gabriel. “Saan ka galing. Ano trabaho ng parents mo.”
Napangiti ako nang mapait.
“At nang malaman niyang may tapsihan ang nanay ko?”
Napayuko siya.
Iyon na mismo ang sagot.
“Kuya,” mahinang sabi ni Mika.
“Hindi niya gusto si Lea.”
“Dahil?”
Hindi sumagot si Gabriel.
Ako ang sumagot.
“Dahil mahirap kami.”
“Hindi kayo mahirap,” mabilis niyang sabi.
“Pero iyon ang tingin niya.”
Tahimik siya.
“Then what?” tanong ni Mika.
Huminga si Gabriel.
“Sinabi niya na kung ipagpapatuloy ko ang relasyon namin, hihinto siya sa pagbabayad ng tuition mo.”
Nanigas si Mika.
“Ano?”
“At kukunin niya ang condo na ginagamit mo sa Manila pagkatapos ng semester.”
“Hindi ko naman kailangan—”
“Hindi lang iyon.”
Napapikit si Gabriel.
“May balance pa sa ospital si Papa. May utang ang clinic sa dalawang supplier. Sinabi niyang kapag hindi ko ginawa ang hinihingi niya, aalis siya sa lahat ng responsibilidad at iiwan niya sa akin.”
Hindi ko alam kung ano ang mararamdaman.
Galit.
Pagkabigla.
Awa.
Lahat sabay-sabay.
“So you broke up with me,” sabi ko.
Hindi tanong.
Tumango siya.
“Bakit hindi mo sinabi?”
“Dahil kilala kita.”
Napatawa ako nang walang saya.
“Talaga?”
“Alam kong kapag sinabi ko sa iyo, sasabihin mong kaya nating harapin.”
“Oo.”
“At alam kong handa kang umatras sa scholarship mo kung kinakailangan.”
Napatingin ako sa kanya.
“Hindi mo alam kung gagawin ko iyon.”
“Lea—”
“Hindi mo alam.”
Lumakas ang boses ko.
“Dahil hindi mo ako tinanong.”
Tahimik siya.
“Desisyon ko ang buhay ko, Gabriel.”
Nagsimulang mamasa ang mga mata ko.
“Hindi mo puwedeng sabihin na ginawa mo iyon para sa akin kung hindi mo man lang ako binigyan ng pagkakataong pumili.”
“Mali ako.”
“Oo.”
Diretso kong sinabi.
“Mali ka.”
Sa gilid ko, namumula na rin ang mata ni Mika.
Bigla siyang kumuha ng phone.
“Mika?”
“Tatawagan ko si Mama.”
“Huwag.”
Pero tumalikod siya at nag-dial.
Hindi nagtagal, may sumagot.
“Mika?”
Malinaw ang boses ng isang babae.
“Mama, totoo bang pinagbantaan mo si Kuya na hindi mo babayaran tuition ko kapag hindi niya hiniwalayan girlfriend niya?”
Mahabang katahimikan.
“Mika, hindi mo naiintindihan—”
“Simple ang tanong.”
“Mabuti lang ang gusto ko para sa inyong dalawa.”
Natawa si Mika.
“So yes.”
“Hindi bagay sa pamilya natin ang babaeng iyon.”
Tumigas ang panga ko.
Napatitig si Gabriel sa lupa.
At doon ako tuluyang nawalan ng kahit katiting na pagnanais na maging magalang.
Lumapit ako sa phone ni Mika.
“Dr. Sarmiento?”
“Who is this?”
“Lea Navarro.”
Tahimik.
Ako ang nagpatuloy.
“Hindi na po ninyo kailangang mag-alala.”
Napatingin si Gabriel sa akin.
“Hindi ko hahabulin ang anak ninyo.”
“Lea—”
Itinaas ko ang kamay ko para patahimikin siya.
“Pero gusto ko lang pong sabihin ito. Ang nanay ko, alas-kuwatro ng umaga gumigising para magluto ng tapsilog para mapag-aral ako. Hindi siya doktor. Wala siyang clinic. Wala kaming condo sa Makati.”
Huminga ako nang malalim.
“Pero hindi niya kailanman tinuruan akong sukatin ang halaga ng tao base sa trabaho ng magulang nila.”
Pinatay ni Mika ang tawag.
Tahimik kaming tatlo.
Pagkatapos, bigla siyang natawa.
“By the way, Kuya.”
Napatingin si Gabriel.
“Hindi na binabayaran ni Mama tuition ko.”
Napatigil siya.
“Ano?”
“Scholarship ako.”
“Anong scholarship?”
“Full scholarship.”
Namilog ang mata niya.
“Since last month pa.”
“Bakit hindi mo sinabi?”
“Balak ko sanang i-surprise kayo.”
Napahawak siya sa noo.
“Yung condo?”
“Sa pangalan ni Lola.”
Natahimik siya.
“Iniwan niya sa akin bago siya namatay.”
Para bang may malaking pader na bumagsak sa pagitan naming lahat.
Ibig sabihin, malaking bahagi ng pananakot ng nanay nila ay walang laman.
Naniwala si Gabriel nang hindi nagtatanong.
At gumawa siya ng desisyong sumira sa amin dahil doon.
Tumingin siya sa akin.
“Lea…”
Umiling ako.
“Hindi.”
“Please.”
“Hindi ibig sabihin na dahil nagsinungaling ang nanay mo, mawawala ang ginawa mo.”
Napahinto siya.
“Mahal kita.”
Mas masakit pala marinig iyon ngayon kaysa kagabi.
“Hindi sapat iyon.”
Tumulo ang luha ko.
“Mahal mo ako pero hindi mo ako pinagkatiwalaan.”
Wala siyang naisagot.
“Kung sinabi mo sa akin ang totoo, baka nag-away tayo. Baka nahirapan tayo. Baka hindi natin nalutas.”
Tumigil ako.
“Pero problema sana nating dalawa.”
Tumingin ako diretso sa mga mata niya.
“Ginawa mong problema mo lang. Tapos ginawa mo akong biktima ng desisyong hindi ko naman pinili.”
Hindi siya lumapit.
Hindi niya ako hinawakan.
Sa unang pagkakataon, parang naintindihan niyang wala siyang karapatang gawin iyon.
“Sorry.”
Iyon lang ang sinabi niya.
At sa wakas, iyon din ang unang bagay na sinabi niyang tama.
Hindi kami nagkabalikan noong araw na iyon.
Hindi rin kinabukasan.
Nag-focus ako sa masteral.
Naging pinakamalapit kong kaibigan si Mika—na hanggang ngayon ay sinasabing pinakamasamang paraan sa mundo ang pagkakaroon niya ng bagong roommate.
Si Gabriel naman, umalis sa negosyo ng pamilya makalipas ang dalawang buwan.
Nagtrabaho siya sa isang architectural firm sa Ortigas at tumulong sa pagbabayad ng utang ng ama niya nang hindi na ginagamit ang relasyon namin bilang dahilan o panangga.
Hindi niya ako ginulo.
Pero buwan-buwan, may isang mensahe.
Hindi “balikan mo ako.”
Hindi “miss na kita.”
Kundi simpleng:
Kumusta ka? Sana okay ang klase mo. Hindi mo kailangang sumagot.
Sa loob ng anim na buwan, hindi ako sumagot.
Sa ikapitong buwan, ipinasa ko ang unang major research proposal ko.
Gabing iyon, nakita ko siyang naghihintay sa labas ng maliit na café malapit sa campus.
Hindi siya lumapit.
Ako ang lumakad papunta sa kanya.
“Coffee?” tanong ko.
Kitang-kita ang gulat sa mukha niya.
“Sure.”
Umupo kami.
At sa unang pagkakataon matapos ang lahat, nag-usap kami nang walang lihim.
Hindi kami bumalik sa dati.
Dahil ayoko na sa dati.
Ang dati, puno ng pagmamahal pero kulang sa tiwala.
Nagsimula kami ulit.
Mas mabagal.
Mas malinaw.
Mas maraming mahihirap na tanong.
At isang taon pagkatapos ng araw na bigla niya akong hiniwalayan, sinamahan niya akong umuwi sa Calamba.
Pagdating namin sa tapsihan, nakataas ang kilay ni Mama habang pinagmamasdan siya.
“Bakit nandito ka?”
Huminga nang malalim si Gabriel.
“Manliligaw po ulit.”
Napatingin sa akin si Mama.
“Pinayagan mo?”
Ngumiti ako.
“Nanliligaw pa lang.”
Tumango si Mama.
Pagkatapos, itinuro niya ang isang mesa sa sulok.
“Kung ganoon, kumuha ka muna ng order sa table four.”
Natawa ako.
Si Gabriel naman, walang reklamo na kinuha ang order pad.
At sa unang pagkakataon, nakita kong pumasok siya sa mundo ko nang hindi sinusubukang baguhin, itago, o ikahiya ito.
Doon ko naintindihan na minsan, hindi ang unang “mahal kita” ang pinakamahalagang bahagi ng isang relasyon.
Mas mahalaga ang araw na matutunan ninyong magsabi ng totoo kahit nakakatakot.
Dahil ang tunay na pagmamahal ay hindi pagdedesisyon para sa taong mahal mo.
Ito ay pagtitiwala na kaya niyang humarap sa katotohanan kasama mo.
Mensahe sa mga mambabasa: Huwag hayaang ang takot, pride, o opinyon ng ibang tao ang magsalita para sa iyo. Ang pagmamahal na walang tiwala ay madaling masira, pero ang dalawang taong handang umamin sa pagkakamali, makinig, at magbago ay maaari pa ring bumuo ng mas matibay na simula.
