Pagkababa Ko sa Airport, Nawawala ang Maleta Ko, Patay ang Cellphone Ko, at ang “Gwaping Kuya” na Nangakong Pakakasalan Ako Noong Bata Pa Kami ang Sumundo sa Akin—Pero Nang Ihagis ng Isang Babae ang Invitation sa Engagement sa Kotse, Nanlamig Ako sa Sinabi Niya…
Pagkababa Ko sa Airport, Nawawala ang Maleta Ko, Patay ang Cellphone Ko, at ang “Gwaping Kuya” na Nangakong Pakakasalan Ako Noong Bata Pa Kami ang Sumundo sa Akin—Pero Nang Ihagis ng Isang Babae ang Invitation sa Engagement sa Kotse, Nanlamig Ako sa Sinabi Niya…
Bahagi 1
Kakalabas ko pa lang mula sa baggage claim nang mapansin kong may ibang taong humihila sa maleta ko.
Hindi iyon simpleng pagkakamali.
Hindi niya aksidenteng napagkamalang kanya ang maleta ko.

Talagang kinukuha niya iyon.
Nakita ko ang isang lalaking naka-gray jacket na mabilis na hinihila ang kulay-pilak kong maleta papunta sa exit.
Agad ko siyang hinabol.
“Kuya! Sa akin po ang maletang iyan!”
Lumingon siya sa akin nang isang beses.
Pagkatapos ay lalo niyang binilisan ang paglakad.
Ilang hakbang pa lang ang naitatakbo ko nang biglang kumirot nang matindi ang bukung-bukong ko.
Tatlong araw bago ang flight ko, napilayan ako habang nagbubuhat ng mga gamit sa bahay.
Akala ko hindi naman malala kaya itinuloy ko pa rin ang pagbiyahe nang mag-isa.
Hindi ko inakalang paglapag ko pa lang sa lungsod na ito, ganito agad ang sasalubong sa akin.
Wala akong nagawa kundi panoorin ang lalaki habang unti-unti siyang nawawala sa gitna ng napakaraming tao.
At para bang hindi pa sapat iyon, biglang nag-flash sa screen ng cellphone ko ang 1% battery.
Mabilis ko itong binuksan para tawagan ang ate ko.
Ngunit kasabay ng pagliwanag ng screen—
namatay ito.
Tuluyan.
Nakatayo ako sa gitna ng mataong airport, backpack na lang ang natitira sa akin, at pakiramdam ko ay biglang nag-empty ang utak ko.
Kasalukuyang nasa biyahe ang mga magulang ko para ipagdiwang ang kanilang twenty-fifth wedding anniversary.
Samantala, ang ate kong si Camille ay nagtatrabaho sa lungsod na ito.
Pagkatapos kong matapos ang college entrance exams at makapagsumite ng mga application, napagdesisyunan nina Mama at Papa na ipadala muna ako rito para tumira kasama ni Ate nang dalawang buwan.
Ang sabi nila, para raw makapag-relax ako bago magsimula ang college.
Pero ang totoo—
natatakot lang silang kapag iniwan nila akong mag-isa sa bahay, baka puro instant noodles ang kainin ko araw-araw.
Bago ako sumakay ng eroplano, nag-message pa si Ate Camille.
“May emergency duty ako. Hindi ako makakasundo sa airport. Tawagan mo itong number paglapag mo. Siya ang susundo sa’yo.”
Pero dahil nagmamadali na ako noon, hindi ko man lang na-save ang numero.
At ngayon—
patay ang cellphone ko.
Nawala ang maleta ko.
Masakit ang paa ko.
Halos sampung minuto akong nakatayo roon bago ako tuluyang sumuko at lumapit sa assistance counter ng airport.
Nang makita ng babaeng staff ang mukha kong halos maiyak na, naawa yata siya sa akin at ipinahiram ang kanyang cellphone.
Buti na lang kabisado ko ang numero ni Ate.
Tinawagan ko siya.
Sa unang tawag, walang sumagot.
Sa pangalawa, agad itong pinatay.
Napapikit ako sa inis.
Sa pangatlong beses, nagngangalit na akong pinindot muli ang call button.
Sa wakas—
may sumagot.
Isang pagod na boses ng babae ang narinig ko.
“Hello? Sino ‘to?”
Agad nanikip ang lalamunan ko.
“Ate…”
Tumahimik ang kabilang linya nang dalawang segundo.
Pagkatapos ay natawa siya.
“Oh? Sinong kapatid ‘to?”
Napatitig ako sa kawalan.
“Ang tunay mong kapatid.”
“May kapatid pala ako?”
Sa sobrang inis ko, sandali kong nakalimutan pati ang nawawala kong maleta.
“Pareho tayo ng nanay at tatay! Labingwalong taon tayong magkasama sa iisang bahay! Ako ‘yung pinapakopya mo ng assignments noong high school ka!”
Biglang natahimik ang kabilang linya.
Pagkaraan ng ilang segundo, naging seryoso ang boses niya.
“Sandali. Bakit ibang number gamit mo?”
Ikinuwento ko ang lahat.
Nang marinig niyang may lalaking tumangay sa maleta ko, napamura pa siya.
“Nasaan ka ngayon? Huwag kang aalis diyan.”
“Susunduin mo ba ako?”
“Nasa hospital pa ako. Hindi ako makaalis.”
Agad akong napasimangot.
“So dito na lang ako matutulog sa airport?”
Tumawa siya.
“May susundo na sa’yo.”
“Sino?”
“Kilala mo.”
Hindi pa ako nakakapagtanong nang bigla siyang nagsabi ng isang pangungusap na muntik nang magpabitaw sa akin ng cellphone.
“’Yung lalaking sinabi mong pakakasalan mo paglaki mo.”
Parang nanigas ang buong katawan ko.
Agad na lumitaw sa isip ko ang isang mukha na ilang taon ko nang hindi nakikita.
Dati siyang kapitbahay namin.
Anim na taon ang tanda niya sa akin.
Madalas siyang pumunta sa bahay namin dahil kaibigan siya ni Ate Camille.
Hindi siya palasalita.
Pero sa tuwing dumarating siya, lagi siyang may dalang cake, candy, o maliit na regalo para sa akin.
May isang beses noong bata pa ako na kinuha ng ilang batang kapitbahay ang bago kong manika.
Umiyak ako nang sobra.
Siya ang isa-isang naghanap sa mga batang iyon hanggang sa maibalik niya sa akin ang manika ko.
Mula noon, lagi na akong nakabuntot sa kanya.
Parang maliit na anino.
May isang araw pa ngang mahigpit kong hinawakan ang braso niya at buong seryosong sinabi,
“Paglaki ko, ikaw ang pakakasalan ko.”
Natawa siya.
“Alam mo ba kung ano ang ibig sabihin ng kasal?”
Tumango ako nang buong kumpiyansa.
“Kapag kasal, araw-araw kayong kumakain nang magkasama.”
Ngumiti siya at marahang hinaplos ang ulo ko.
“Kung gano’n, bilisan mong lumaki.”
Ilang taon pagkatapos noon, lumipat ang pamilya nila.
Hindi na kami nagkita.
Ang alam ko lang mula kay Ate, napakagaling niya sa school.
Nag-aral din daw siya sa ibang bansa nang ilang taon bago bumalik at magtrabaho sa isang malaking corporate group.
Mabilis akong nagtanong.
“Siya talaga?”
Tumawa nang makahulugan si Ate.
“Oo.”
“Naalala pa niya ako?”
“Hindi ko alam.”
“Eh bakit siya ang pinakiusapan mong sumundo?”
Sandaling tumahimik si Ate bago sumagot.
“Dahil siya mismo ang nagtanong kung anong oras ang flight mo.”
Napatigil ako.
“Alam niyang darating ako ngayon?”
Hindi pa nakakasagot si Ate nang biglang may boses ng lalaki mula sa likuran ko.
“Excuse me.”
Agad akong lumingon.
May isang matangkad na lalaki na nakatayo ilang hakbang mula sa akin.
Naka-white long-sleeved shirt siya na nakatiklop hanggang siko, dark trousers, at may hawak na car keys sa isang kamay.
Halos isang tingin pa lang—
nakilala ko na siya.
Si Adrian Villanueva.
Pero ibang-iba na siya sa lalaking nasa alaala ko.
Mas matangkad.
Mas matalim ang mga linya ng mukha.
Tahimik at kalmado ang mga mata.
At ang dating binatilyong minsang lumuhod para itali ang sintas ng sapatos ko ay ngayo’y may presensyang sapat para mapatingin ang mga tao sa paligid.
Nanigas ako.
Tiningnan niya ako mula ulo hanggang paa.
Pagdating ng tingin niya sa namamagang bukung-bukong ko, agad kumunot ang noo niya.
“Nasaktan ka?”
Bago pa ako makasagot, lumapit siya.
Napaatras ako nang hindi sinasadya.
Huminto siya.
Pagkatapos ay bahagyang ngumiti.
“Hindi mo na ako kilala?”
Mahina akong sumagot.
“Kilala.”
Bahagya niyang itinaas ang isang kilay.
“Kung gano’n, bakit parang estranghero ang tingin mo sa akin?”
Hindi ko alam kung ano ang isasagot.
Saktong nagsalita nang malakas si Ate Camille mula sa cellphone.
“Okay na. Nandiyan ka na pala, Adrian. Pakihatid na lang siya para sa akin.”
Nagulat ako.
“Wait! Hindi pa nahahanap ang maleta ko!”
Agad na tumingin si Adrian sa airport staff.
“Nawawala ang luggage niya?”
Mabilis kong ikinuwento ang nangyari.
Kinuha niya ang cellphone niya at tumawag sa isang tao.
Hindi pa lumilipas ang sampung minuto nang bumalik ang airport security at sabihin nilang naharang nila ang lalaking may dalang maleta ko malapit sa pick-up area.
Napakunot-noo ako sa gulat.
“May kakilala ka rito?”
Kalmado lang ang sagot niya.
“May kaunti lang akong work connections.”
Napakabilis ng lahat kaya hindi pa rin ako makapaniwala nang mabawi ko ang maleta ko.
Pagkatapos, sinundan ko siya papunta sa parking area.
Binuksan niya ang passenger door para sa akin.
Kakasakay ko pa lang sana nang biglang may babaeng naka-designer dress na mabilis na lumapit.
Nang makita niya ako, bigla siyang huminto.
Pagkatapos ay tumingin siya kay Adrian.
“Sabi mo may importanteng kailangan kang gawin tonight kaya hindi ka makakasama sa dinner…”
Mula sa mukha ko, bumaba ang tingin niya sa maleta ko.
Biglang nagbago ang ekspresyon niya.
“…dahil sa kanya?”
Ramdam kong may mali.
Kaya agad akong nagpaliwanag.
“Ate, mukhang may misunderstanding po. Ako lang ay—”
Pinutol niya ako.
“Hindi ikaw ang tinatanong ko.”
Nanigas ako.
Agad lumamig ang mukha ni Adrian.
Pero bago pa siya makapagsalita, lumapit ang babae at kumuha ng cream-colored invitation card mula sa kanyang handbag.
Inihagis niya iyon sa ibabaw ng hood ng kotse.
“Hanggang kailan mo balak itago?”
Hindi ko napigilang tumingin.
Nakasulat roon ang pangalan ni Adrian.
Sa tabi nito—
pangalan ng isang babae.
At sa ibaba, malinaw na nakalimbag:
ENGAGEMENT CEREMONY — END OF THE MONTH.
Parang biglang huminto ang tibok ng puso ko.
Hindi pa ako nakakabawi nang ngumiti nang malamig ang babae.
“Miss, alam mo ba kung sino talaga ang lalaking katabi mo?”
Napahigpit ang hawak ko sa strap ng backpack ko.
Diretso niya akong tiningnan.
“Fiancé siya ng ate ko.”
Agad akong napalingon kay Adrian.
Hindi niya itinanggi.
Tumahimik lamang siya nang ilang segundo.
Pagkatapos ay kinuha niya ang invitation card.
Sa harap mismo ng babae—
pinunit niya iyon sa dalawa.
Kalmado ang boses niya.
“Hindi matutuloy ang engagement.”
Namutla ang babae.
“Adrian, nababaliw ka na ba?!”
Hindi man lang siya nilingon ni Adrian.
Sa halip—
bumaling siya sa akin.
At saka niya sinabi ang isang pangungusap na nagpatahimik sa aming dalawa.
“Dahil ang taong hinihintay ko mula pa noon…”
Huminto ang tingin niya sa akin.
“…kakababa lang ng eroplano.”
Bahagi 2
“…kakababa lang ng eroplano.”
Parang biglang nawala ang lahat ng ingay sa parking area.
Nakatitig lang ako kay Adrian.
Hindi ko alam kung tama ba ang narinig ko.
Samantalang ang babaeng nasa harap namin ay namutla sa galit.
“Adrian, alam mo ba ang sinasabi mo?”
Mahigpit niyang hinawakan ang strap ng bag niya.
“Tatlong linggo na lang bago ang engagement ninyo ni Patricia. Naipadala na ang invitations. Nakapag-book na ang dalawang pamilya ng hotel. At ngayon, dahil lang dumating ang babaeng ito, sasabihin mong hindi na matutuloy?”
Napaatras ako.
Patricia.
Iyon pala ang pangalan ng babaeng nasa invitation.
Agad kong tiningnan si Adrian.
“Hindi ko alam na may engagement ka.”
Mahina ang boses ko, pero ramdam kong nanginginig iyon.
Hindi ko maintindihan kung bakit nasasaktan ako.
Ilang taon ko siyang hindi nakita.
Ni hindi nga kami nag-uusap.
Wala akong karapatang magalit.
Pero ang pangungusap niyang ang taong hinihintay ko ay parang biglang nagbukas ng isang pinto sa puso ko—
at agad ding may taong sumara nito.
Lumapit si Adrian.
“Hindi iyon engagement na pinili ko.”
Napatawa nang mapait ang babae.
“Talaga? Pero bakit nakalagay ang pangalan mo sa invitation?”
Hindi sumagot si Adrian agad.
Sa halip, kinuha niya ang dalawang piraso ng napunit na card.
“Dahil ipinagawa ito ng mga magulang namin nang hindi ako pumapayag.”
Tumigil ang babae.
“Ate mo mismo ang nakakaalam niyan, Bianca.”
Kaya pala.
Kapatid siya ni Patricia.
Si Bianca.
Nawala sandali ang tapang sa mukha niya.
Pero mabilis din siyang bumawi.
“Kahit ayaw mo, hindi mo puwedeng ipahiya ang kapatid ko nang ganito!”
“At puwede ninyo akong ipakasal nang hindi ako nagtatanong?”
Malamig ang sagot ni Adrian.
“Tapos na ang usapang iyon.”
Napalingon sa akin si Bianca.
“Akala mo nanalo ka?”
Napatigil ako.
“Hindi ko nga alam kung ano ang pinag-uusapan ninyo.”
Lumapit siya nang isang hakbang.
“Kung iniisip mong dahil may childhood story kayo ay ikaw na ang pipiliin niya, huwag kang masyadong umasa.”
“Ate—”
“Alam mo ba kung bakit siya bumalik sa Pilipinas dalawang taon na ang nakaraan?”
Hindi ako nakasagot.
Ngumiti siya nang matalim.
“Dahil may babaeng iniwan siya sa ibang bansa.”
Nanlamig ang mga daliri ko.
Pero bago pa siya makapagsalita ulit, humarang si Adrian sa pagitan namin.
“Enough.”
Sa unang pagkakataon, matalim ang boses niya.
“Umalis ka na.”
“Adrian—”
“Ngayon.”
Tinitigan siya ni Bianca nang ilang segundo bago tumalikod.
Pero bago siya tuluyang umalis, huminto siya at tumingin sa akin.
“Kung gusto mong malaman kung sino talaga ang hinihintay niya, tanungin mo kung ano ang laman ng drawer sa lumang bahay nila.”
Pagkatapos ay umalis siya.
Hindi ko agad naintindihan ang sinabi niya.
Pero kitang-kita ko—
sa unang pagkakataon mula nang makita ko si Adrian—
nagbago ang ekspresyon niya.
Para siyang nahuli sa isang bagay na matagal niyang itinatago.
“Anong drawer?”
Tanong ko.
Hindi siya sumagot.
Binuksan niya lang ang passenger door.
“Nasaktan ang paa mo. Uwi muna tayo.”
“Adrian.”
Napabuntong-hininga siya.
“Hindi dito.”
Ilang segundo akong nakatitig sa kanya.
Pagkatapos ay sumakay ako.
Habang umaandar ang sasakyan, walang nagsasalita.
Hanggang sa biglang tumunog ang cellphone niya.
Pangalan ni Ate Camille ang lumitaw sa screen.
Sinagot niya gamit ang speaker.
“Nasundo mo na siya?”
“Oo.”
“Good. Pakainin mo muna. Hindi pa kumakain ‘yan kapag kinakabahan.”
Napakunot-noo ako.
“Ate!”
Tumawa si Camille.
Pero bago niya ibaba ang tawag, bigla siyang nagsabi:
“Adrian, sabihin mo na sa kanya.”
Nanigas ang kamay ni Adrian sa manibela.
“Camille.”
“Labing-isang taon mo nang tinatago. Sapat na yata iyon.”
Parang may humigpit sa dibdib ko.
“Ano ang labing-isang taon?”
Tahimik.
Maging si Ate ay hindi agad sumagot.
Pagkatapos ay marahan niyang sinabi:
“Pagdating ninyo sa condo ni Adrian, tingnan mo ang maliit na kahong kahoy sa pinakailalim ng bookshelf.”
“Camille.”
Babala ang tono ni Adrian.
Pero natawa lang ang ate ko.
“Late ka na. Sinabi ko na.”
At pinatay niya ang tawag.
Tumingin ako kay Adrian.
Hindi na siya makaiwas ngayon.
“Ano’ng nasa kahon?”
Matagal bago siya sumagot.
Pagkatapos ay mahina niyang sinabi:
“Mga bagay na hindi ko kailanman nagawang itapon.”
At sa unang pagkakataon—
mas kinabahan ako sa kahong iyon kaysa sa engagement invitation na pinunit niya.
Bahagi 3
Pagdating namin sa condo ni Adrian, hindi na ako nagtanong.
Diretso akong naupo sa sofa habang kumuha siya ng first-aid kit.
Lumuhod siya sa harap ko at maingat na tiningnan ang bukung-bukong ko.
“Hindi naman mukhang bali.”
Nilagyan niya iyon ng cold compress.
Ilang segundo akong tahimik na nakatingin sa kanya.
Ang weird.
Noong bata ako, siya ang nagtatali ng sintas ng sapatos ko.
Ngayon, matapos ang mahigit isang dekada, nakaluhod ulit siya sa harap ko habang inaasikaso ang parehong paa.
“Adrian.”
“Hm?”
“Ang kahon.”
Huminto ang kamay niya.
Saka siya tumayo.
“Hindi ka talaga nakakalimot.”
“Hindi.”
Napabuntong-hininga siya at nagtungo sa bookshelf.
Sa pinakailalim ay may maliit na wooden box.
Luma na iyon.
May gasgas sa gilid.
Inilapag niya sa coffee table sa harap ko.
“Buksan mo.”
Dahan-dahan kong itinaas ang takip.
At tuluyan akong natigilan.
Ang unang nakita ko ay isang pink na plastic ring.
Murang laruan.
May maliit na pusong kupas na.
Pero nakilala ko agad.
“Hindi puwede…”
Kinuha ko iyon.
Regalo ko kay Adrian noong pitong taong gulang ako.
Binili ko gamit ang perang naipon ko mula sa baon ko.
Sinabi ko noon:
“Engagement ring natin ‘to.”
At pinilit ko siyang isuot iyon buong hapon.
Akala ko matagal na niyang itinapon.
Pero nandito pa rin.
Sa ilalim nito ay isang maliit na drawing.
Dalawang stick figures.
Isang malaking bahay.
At nakasulat sa tabinging letra:
ADRIAN + LIA
Napakagat ako sa labi.
“Tinago mo lahat ng ito?”
“Hindi lahat.”
Kalmado niyang sagot.
“Marami kang binigay na kendi. Kinain ko iyon.”
Napatawa ako kahit naiiyak na.
Sa ilalim ng drawing ay may mga lumang pictures.
Birthday ko.
Christmas party.
School recognition.
At halos lahat—
nandun siya sa likuran.
Sa isa, hawak niya ang birthday cake ko.
Sa isa, natutulog ako sa sofa habang may jacket niyang nakatakip sa akin.
Sa isa naman, nakangiti ako habang hawak ang kamay niya.
Pagkatapos ay nakita ko ang isang maliit na sobre.
Sa harap nito, sulat-kamay ko.
Para kay Kuya Adrian. Buksan kapag malaki na ako.
Napatitig ako.
“Hindi ko na maalala ito.”
“Ten years old ka nang ibigay mo sa akin.”
“Binuksan mo?”
“Six years ago.”
“Bakit six years ago lang?”
Tahimik siya.
Pagkatapos ay umupo siya sa tapat ko.
“Dahil iyon ang taon na nag-eighteen ka.”
Parang may bumagsak sa puso ko.
Binuksan ko ang sobre.
Ang sulat sa loob ay pambata.
Maraming maling spelling.
May mga drawing ng puso.
Pero sa pinakailalim, may isang pangungusap.
Kapag eighteen na ako at wala ka pang girlfriend, puwede mo na akong seryosohin.
Napahawak ako sa noo.
“Diyos ko.”
Gusto kong lamunin ng lupa.
“Bakit mo pa tinago ito?”
Bahagyang ngumiti si Adrian.
“Dahil nakakatawa.”
Sinamaan ko siya ng tingin.
“Sinungaling.”
Nawala ang ngiti niya.
Tahimik siya nang matagal.
Pagkatapos ay umamin.
“Dahil gusto kong paniwalaan na balang araw, baka maalala mo rin ang sinabi mo.”
Hindi ako nakapagsalita.
“So… hindi totoong may babaeng iniwan mo sa ibang bansa?”
Tanong ko.
“May babae.”
Bumagsak ang puso ko.
Pero agad siyang nagpatuloy.
“Business partner ko.”
Napakurap ako.
“She got married last year.”
“Then bakit sinabi ni Bianca—”
“Because she wanted you to misunderstand.”
Tumayo siya at kumuha ng isang folder mula sa drawer.
Inilapag niya sa harap ko.
“Patricia’s family has been trying to arrange that engagement for almost a year.”
“Bakit?”
“Business.”
Diretso niyang sinabi.
“May malaking partnership ang kumpanya ng pamilya namin at kumpanya nila. Para sa mga magulang namin, convenient kung magiging mag-asawa kami.”
“Pero pumayag ka?”
“Never.”
“Bakit may invitation?”
“Ginawa nila iyon para pilitin akong pumayag.”
Natahimik ako.
Biglang mas luminaw ang galit ni Adrian kanina.
“Then bakit hindi mo sinabi sa lahat?”
“Sinabi ko.”
Napabuntong-hininga siya.
“Maraming beses.”
“Hindi sila nakinig?”
“Hanggang kaninang umaga, iniisip nilang magbabago ang isip ko.”
“Bakit kaninang umaga?”
Tumitig siya sa akin.
“Dahil nalaman nilang darating ka.”
Parang huminto ang mundo.
“Ako?”
Tumango siya.
“Camille mentioned it two weeks ago.”
“Then ikaw ang nagtanong sa flight ko?”
“Oo.”
“Bakit?”
Matagal niya akong tiningnan.
Wala nang biro sa mukha niya.
Wala ring pagtatago.
“Dahil labing-isang taon akong naghihintay ng pagkakataong makita ka ulit.”
Hindi ako makahinga nang maayos.
“Pero bakit hindi mo ako kinontak?”
“Dahil bata ka pa.”
Simple ang sagot niya.
“Noong eighteen ka, nasa ibang bansa ako. Nang bumalik ako, graduating ka na at may sarili kang buhay.”
“Pwede ka namang mag-message.”
“Pwede.”
“Then bakit hindi?”
Napangiti siya nang mapait.
“Because the last thing I wanted was for you to feel obligated because of something you said when you were seven.”
Doon ako tuluyang natahimik.
Hindi pala siya naghihintay dahil gusto niyang singilin ako sa childish promise ko.
Naghintay siya dahil gusto niyang ako mismo ang pumili.
“Kung hindi ako dumating ngayon…”
Tanong ko.
“Ano ang gagawin mo sa engagement?”
“Cancel it.”
“Even without me?”
“Yes.”
Walang pag-aalinlangan.
“Patricia deserves someone who wants her. At ako rin.”
Napababa ako ng tingin.
“Then bakit mo sinabi sa airport na ako ang hinihintay mo?”
Umupo siya sa tabi ko.
Hindi masyadong malapit.
Sapat lang para maramdaman kong binibigyan niya pa rin ako ng espasyo.
“Because I got tired of pretending.”
Mahina niyang sabi.
“Pero Lia…”
Tumingin ako sa kanya.
“Hindi ibig sabihin na kailangan mong sagutin ako ngayon.”
Huminto siya.
“Hindi rin ibig sabihin na dahil gusto kita, kailangan mo akong gustuhin.”
May kung anong mainit na kumalat sa dibdib ko.
“Two months kang nandito.”
Ngumiti siya.
“Magpakilala tayo ulit.”
Napatawa ako.
“Parang first date?”
“Hindi.”
“Bakit?”
“First date agad ang nasa isip mo?”
Namula ako.
Siniko ko siya.
“Ang kapal ng mukha mo!”
Tumawa siya.
At sa unang pagkakataon mula nang bumaba ako ng eroplano—
nawala ang kaba ko.
Kinabukasan, personal na pumunta si Adrian sa bahay ng pamilya ni Patricia.
Hindi niya ako isinama.
Pero nang gabing iyon, ipinakita niya sa akin ang official statement na ipinadala sa parehong pamilya.
Walang engagement.
Walang wedding arrangement.
At higit sa lahat—
walang business agreement na nakasalalay sa personal niyang buhay.
Hindi naging madali.
Galit ang ama niya.
Nagbanta ang pamilya ni Patricia na umatras sa isang malaking proyekto.
Pero hindi umatras si Adrian.
At nakakagulat—
si Patricia mismo ang unang tumigil sa gulo.
Tinawagan niya ako makalipas ang tatlong araw.
Akala ko makikipag-away siya.
Pero ang una niyang sinabi ay:
“Sorry.”
Nagulat ako.
“Hindi ko gusto ang engagement na iyon.”
Sabi niya.
“Pero matagal akong pinalaking naniniwalang kapag mabuting anak ka, sumusunod ka sa plano ng pamilya.”
Tahimik akong nakinig.
“Mas galit ako kay Adrian noon dahil nagawa niyang tumanggi.”
Mapait siyang natawa.
“Samantalang ako, hindi.”
Doon ko naintindihan.
Hindi siya kontrabida.
Isa rin siyang taong halos ipakasal sa isang buhay na hindi niya pinili.
Makalipas ang isang buwan, nalaman naming tinanggap niya ang scholarship sa Singapore na matagal niyang ipinagpaliban.
Si Bianca naman ay personal na humingi ng tawad sa akin.
Hindi kami naging magkaibigan.
Pero sapat na ang malinaw na hangganan.
Samantala—
ang dalawang buwang bakasyon ko ay naging pinakakakaibang summer ng buhay ko.
Tuwing walang trabaho si Ate Camille, lumalabas kaming tatlo.
Kapag may duty siya, si Adrian ang nagiging tour guide ko.
Dinala niya ako sa lumang district.
Sa museum.
Sa night market.
Sa maliit na café kung saan daw unang nag-business meeting ang kumpanya niya.
Pero ang paborito ko ay ang simpleng convenience store malapit sa condo niya.
Isang gabi, umuulan nang malakas.
Pareho kaming nakaupo sa labas, kumakain ng instant noodles.
Bigla akong natawa.
“Ano?”
Tanong niya.
“Naalala mo sinabi ko noong bata ako?”
“Marami kang sinabi.”
“Na ang kasal ay araw-araw kayong kumakain nang magkasama.”
Tumigil siya.
Tumingin sa cup noodles.
Pagkatapos ay sa akin.
“So technically…”
Napangiti siya.
“Practice na ba ito?”
Binato ko siya ng tissue.
“Hoy!”
Tumawa siya nang malakas.
Pero ilang segundo pagkatapos—
seryoso siyang tumingin sa akin.
“Lia.”
“Hm?”
“May gusto akong tanungin.”
Biglang bumilis ang tibok ng puso ko.
Pero wala siyang inilabas na singsing.
Walang dramatic music.
Walang kandila.
Tanging ulan lang sa paligid.
“Pwede ba kitang ligawan?”
Napakurap ako.
“After everything, nagtatanong ka pa?”
“Yes.”
“Bakit?”
“Because I want to hear you say yes as an adult.”
Doon ako napangiti.
Hindi ang pitong taong gulang na batang may plastic ring.
Hindi ang batang nangakong pakakasalan siya dahil araw-araw silang kakain nang magkasama.
Kundi ako.
Ngayon.
“Nag-iisip pa ako.”
Sabi ko.
Tumango siya.
“Okay.”
“Mga…”
Kunwari’y nag-isip ako.
“Five seconds.”
Napatawa siya.
Isa.
Dalawa.
Tatlo.
Bago pa umabot ng lima—
iniabot ko ang kamay ko sa kanya.
“Pwede.”
Hinawakan niya iyon.
Mahigpit.
Pero maingat.
Parang isang bagay na matagal niyang hinintay pero ayaw niyang masira.
Makalipas ang apat na taon, bumalik kami sa parehong airport.
This time—
walang nawawalang maleta.
Fully charged ang cellphone ko.
At maayos na ang paa ko.
Pero may isang bagay na pareho.
Nandoon si Adrian.
Naghihintay.
Paglabas ko ng arrival area, nakita ko siyang nakatayo sa parehong lugar kung saan ko siya unang nakita matapos ang maraming taon.
May hawak siyang maliit na wooden box.
Napatawa ako.
“Bakit dala mo ‘yan?”
Binuksan niya iyon.
Nandoon pa rin ang pink plastic ring.
Pero sa tabi nito—
may isa nang totoong singsing.
Nanlaki ang mata ko.
“Adrian…”
Hindi siya lumuhod agad.
Sa halip, kinuha muna niya ang lumang plastic ring.
“Labing-apat na taon na ang nakaraan, isang makulit na batang babae ang nagbigay nito sa akin at sinabing engagement ring daw namin.”
Napagtakpan ko ang mukha ko.
“Huwag mo nang ikuwento!”
Tumawa ang mga taong nakapaligid sa amin.
Nandoon sina Mama.
Papa.
Ate Camille.
Pati si Patricia, na ngayo’y may sarili nang fiancé at kakauwi lang mula Singapore.
Hinawakan ni Adrian ang kamay ko.
“Pero hindi ako pumunta rito para singilin ang pangako ng batang iyon.”
Unti-unting nawala ang ingay sa paligid.
“Pumunta ako rito para tanungin ang babaeng pinili kong mahalin.”
Lumuhod siya.
At doon ko naalala ang unang araw ko sa lungsod na ito.
Ang nawawalang maleta.
Patay na cellphone.
Masakit na paa.
Napunit na engagement invitation.
At ang lalaking nagsabing ang taong hinihintay niya ay kakababa lang ng eroplano.
Binuksan niya ang maliit na kahon.
“Lia Santos…”
Ngumiti siya.
“Gusto mo bang araw-araw tayong kumain nang magkasama habang buhay?”
Natawa ako habang umiiyak.
“Ang corny mo.”
“Is that a no?”
Umiling ako.
Pagkatapos ay iniabot ko ang kamay ko.
“Yes.”
Palakpakan ang buong paligid.
Isinuot niya sa daliri ko ang singsing.
Pagkatapos ay tumayo siya at bumulong:
“Finally.”
Ngumiti ako.
“Ang tagal mong naghintay.”
“Worth it.”
At doon ko naintindihan—
minsan, ang pangako natin noong bata tayo ay hindi kailangang tuparin dahil sinabi natin iyon noon.
Mas maganda kapag, pagdating ng panahon—
malaya natin itong pinipili ulit.
Hindi dahil sa nostalgia.
Hindi dahil sa pamilya.
Hindi dahil sa obligasyon.
Kundi dahil pagkatapos ng lahat ng taon, lahat ng distansya at lahat ng maling timing—
pareho pa rin kayong gustong umuwi sa iisang tao.
At gaya ng sinabi ko noong pitong taong gulang ako—
ang kasal pala ay hindi lang tungkol sa araw-araw na pagkain nang magkasama.
Ito ay ang pagpili sa parehong tao sa bawat araw na darating.
At sa pagkakataong iyon—
hindi na ako batang nanghihingi ng pangako.
Ako na mismo ang nagsabi:
“Oo.”