Bahagi 3: Kinabukasan, pumasok ako sa opisina na parang walang nangyari. May meeting ako ng alas-diyes, supplier call ng alas-onse, at isang buong araw na kailangan kong magmukhang
Kinabukasan, pumasok ako sa opisina na parang walang nangyari. May meeting ako ng alas-diyes, supplier call ng alas-onse, at isang buong araw na kailangan kong magmukhang propesyonal kahit nasa dibdib ko ang isang sirang altar.
Hindi ako makapag-focus. Sa bawat tunog ng phone, akala ko si Marco. Sa bawat babaeng tumatawa sa pantry, naririnig ko si Celine. Naisip ko ang dami naming pinagsamahan: thesis nights, unang sweldo, unang heartbreak niya sa ex, unang beses kong ipinakilala si Marco sa barkada. Kung may taong dapat alam kung gaano ko kamahal ang lalaking iyon, siya iyon.
Kaya mas lalo akong nagtanong: kailan niya piniling maging lugar niya ang lugar ko?
Tanghali, dumating ang email mula sa bridal shop. Attached ang payment summary. Tatlong beses pala nag-reschedule si Marco ng suit fitting. Sa unang dalawang petsa, may note: “Groom absent; friend Ms. Celine collected swatches.” Friend.
Hindi ko alam na may authority na pala siyang pumili ng tela para sa lalaking papakasalan ko.
Tinawagan ko ang shop. Maingat ako. Hindi ako nanghingi ng chismis. Tinanong ko lang ang sarili kong account bilang bride.
“Ma’am Lia,” sabi ng staff, halatang naiilang, “akala po namin kasama talaga si Ma’am Celine sa entourage decisions. Siya po kasi madalas kausap ni Sir Marco.”
“Anong decisions?”
“Color ng inner lining, cufflink style, pocket square. May sinabi pa po si Sir na mas alam daw ni Ma’am Celine kung ano bagay sa kanya.”
Napahawak ako sa mesa.
Ako ang nagbayad ng reservation. Ako ang pumili ng wedding date. Ako ang nakipag-usap sa church, sa caterer, sa coordinator. Pero ang maliliit na detalye ng groom, ibinigay niya sa ibang babae. May mga pagtataksil palang hindi kailangan hubarin ang damit. Sapat nang ilipat ang karapatan mong magdesisyon.
Pagkatapos ng trabaho, dumiretso ako sa clinic para ipa-check ulit ang pulso ko. Sumakit kasi matapos mahila ni Marco kahapon. Sa waiting area, tinignan ko ang call logs. Noong gabi ng aksidente ko sa office, dalawang oras akong nasa ER. Tinawagan ko si Marco nang anim na beses. Ang sagot niya noon: “Sorry, nasa client dinner ako.”
Ngayon, dahil sa phone evidence, nagduda ako.
Binuksan ko ang old chat ni Celine. Noong gabing iyon, nag-send siya sa group chat ng picture ng milk tea at nakasulat: “Best spontaneous dinner.” Sa gilid ng table, may relo. Relo ni Marco.
Hindi ko na kailangang mag-imbestiga ng ilegal. Lahat ng kailangan kong makita, kusa nilang iniwan sa harap ko.
Paglabas ko ng clinic, umuulan. Parang eksena kahapon, pero ngayon hindi ko tinawagan si Marco. Nag-book ako ng sarili kong ride. Habang naghihintay, nag-message siya.
“Can we talk? Celine is crying. She feels accused.”
Binasa ko iyon nang dalawang beses. Hindi “kamusta pulso mo.” Hindi “nakauwi ka ba kahapon.” Hindi “sorry pinaghintay kita.”
Celine is crying.
Ganoon pala kapag hindi ikaw ang emergency contact ng puso niya.
Sumagot ako: “Tomorrow, 10 a.m. Sa condo. Dalhin mo lahat ng wedding contracts na hawak mo.”
Agad siyang tumawag. Hindi ko sinagot.
Kinagabihan, dumating si Mama sa condo. May dala siyang lugaw at tahimik na yakap. Hindi niya tinanong kung anong ginawa ko para mangyari iyon. Hindi niya sinabi na baka misunderstanding. Ang una niyang sinabi ay, “Anak, hindi mo kailangang magpakasal para lang hindi masayang ang gastos.”
Doon ako umiyak.
Hindi ko pala kinatatakutan ang mawala si Marco. Ang kinatatakutan ko ay aminin sa lahat na mali ang pinili ko. Na sa dami ng taong nag-congratulate, sa dami ng invitation na naipadala, sa dami ng kamag-anak na naghihintay ng kasal, kailangan kong sabihin: hindi natuloy dahil mas maaga siyang naging partner ng iba kaysa asawa ko.
Hinawakan ni Mama ang kamay ko. “Mas nakakahiya ang ituloy ang mali dahil nahihiya kang itama.”
Kinabukasan, dumating si Marco. Hindi siya nag-iisa. Kasama niya si Celine.
Pagbukas ko ng pinto, parang may humila sa huling hibla ng pasensya ko.
“Bakit siya nandito?”
“Kasi siya ang issue,” sabi ni Marco, pilit kalmado. “Ayusin natin nang tatlo.”
Si Celine ay namumugto ang mata. Hawak niya ang maliit na pouch na regalo ko noong birthday niya. Nang makita ko iyon, halos matawa ako. Ang dami pala niyang kayang hawakan mula sa akin: regalo, tiwala, lugar, lalaki.
Pinapasok ko sila. Hindi dahil gusto ko silang pakinggan, kundi dahil kailangan kong marinig kung hanggang saan ang kaya nilang sabihin nang harapan.
Inilatag ko sa mesa ang printed call logs, screenshots ng Stories, bridal-shop email, hospital slip, at payment summary. Lahat blanked out ang sensitive numbers. Hindi ko kailangan ipahiya ang sarili ko para patunayan ang katotohanan.
“Explain,” sabi ko.
Si Marco ang unang nagsalita. “Lia, emotionally close lang kami. Wala kaming ginawa.”
“Emotionally close?” tanong ko. “Kaya siya ang emergency contact mo?”
“Nagkataon lang.”
“Kaya birthday ng aso niya ang PIN mo?”
“Dare nga.”
“Kaya siya ang pumili ng lining ng suit mo?”
Hindi siya sumagot.
Si Celine ang umiyak. “Lia, hindi ko sinasadya. Naging comfortable lang kami. Ikaw lagi kang busy sa wedding, lagi kang stressed. Si Marco, kailangan niya ng kausap.”
Napatingin ako sa kanya. “Ako ang busy sa wedding namin. Siya ang groom. Bakit ako ang naging absent?”
Walang sagot.
At doon ko naramdaman ang kakaibang linaw. Hindi ko na kailangang malaman kung may halik, kung may yakap na sobra, kung may gabing hindi ko alam. Sapat na ang nakita ko: sa buhay na dapat naming binubuo, ako ang gumagawa ng bahay habang sila ang naglalagay ng pangalan nila sa pinto.
Kinuha ko ang engagement ring at inilapag sa gitna ng mesa.
“Cancel ang kasal.”
Napaatras si Marco. “Lia, huwag. Galit ka lang.”
“Hindi,” sabi ko. “Ngayon lang ako hindi galit. Ngayon ko lang malinaw na nakikita.”
Lumapit siya, pero umatras ako.
“Five years tayo,” bulong niya.
“Five years,” sagot ko, “pero sa phone mo, hindi ako ang unang tatawagan.”
Si Celine ay humikbi. “Paano friendship natin?”
Doon ko siya tiningnan nang matagal. “Friendship natin? Namatay iyon noong mas nauna mong sagutin ang nawawalang phone niya kaysa sabihin sa akin ang totoo.”
Pag-alis nila, hindi ako bumagsak. Tinawagan ko ang coordinator. Tinawagan ko ang church office. Tinawagan ko ang caterer. Isa-isa kong kinansela ang araw na akala ko magiging simula ng buhay ko.
Sa bawat cancellation, may sumasakit.
Pero sa bawat confirmation email, may nababalik.
Hindi dignity agad. Hindi happiness agad.
Kundi control.
