Taong Nagsinungaling sa Buong Pamilya
Bahagi 2: Ang Taong Nagsinungaling sa Buong Pamilya
“At ang sabi niya… hindi ikaw ang sumaksak sa kanya.”
Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa ulo ko.
Napatingin ako sa pulis na katabi ko. Gusto kong magsalita, pero walang lumabas na boses. Ang dibdib ko ay parang sinasakal ng dalawang kamay na hindi ko makita.
Hindi ako ang sumaksak?
Pero hawak ko ang kutsilyo.
Ako ang tumayo.
Ako ang lumapit.
Ako ang sumigaw.
Ako ang nakita ng lahat.
“Hindi… hindi posible,” pabulong kong sinabi. “Ako ang may hawak ng kutsilyo.”
Hindi sumagot agad ang pulis. Pinagmasdan niya ako nang ilang segundo, para bang sinusukat kung nagsisinungaling ba ako o talagang wala akong alam.
“Hindi ko alam ang buong detalye,” sabi niya. “Pero malinaw ang sinabi ng sugatan. Bago siya mawalan ulit ng malay, sinabi niyang hindi ikaw ang tumusok sa kanya.”
Tumigil sa pag-ikot ang mundo ko.
Sa labas ng bintana ng sasakyan, dumaraan ang madidilim na kalsada. Ang ilaw ng mga poste ay paulit-ulit na tumatama sa mukha ko, parang kumikislap na tanong na walang sagot.
Kung hindi ako…
Sino?
Dinala ako sa presinto. Hindi malamig ang gabi, pero nang ipasok nila ako sa maliit na silid para sa pagtatanong, nanginig ako. Hindi dahil sa takot lang. Kundi dahil sa bigat ng mga bagay na hindi ko maintindihan.
May mesa sa gitna. Dalawang upuan. Isang ilaw na sobrang puti.
Umupo ako sa harap ng isang babaeng pulis. Tahimik siya, maayos ang buhok, matalim ang tingin, pero hindi malupit ang mukha.
“Pangalan?” tanong niya.
“Isabella,” sagot ko.
“Buong pangalan.”
“Isabella Reyes.”
Isinulat niya iyon.
“Ilang taon?”
“Dalawampu.”
Tumingin siya sa akin.
“Isabella, kailangan mong sabihin ang lahat mula simula. Huwag kang magdagdag. Huwag kang magbawas. Naiintindihan mo?”
Tumango ako.
At ikinuwento ko ang lahat.
Ang handaan. Ang pang-iinsulto ni Tito Ernesto. Ang mga sampal ni Mang Roberto. Ang dugo sa labi ni Nanay. Ang kutsilyo. Ang sigaw. Ang paglapit niya. Ang pagkislap ng talim. Ang pagbagsak niya.
Habang nagsasalita ako, para akong muling ibinabalik sa bakuran. Naririnig ko ulit ang pagbagsak ng kaserola. Naaamoy ko ulit ang usok ng inihaw. Nakikita ko ulit si Nanay na nakaluhod, nanginginig, humahawak sa damit ko.
“Sinaksak mo ba siya?” tanong ng babaeng pulis.
Napapikit ako.
Hindi ako makasagot agad.
Sa alaala ko, gumalaw ang kamay ko. Pero masyadong magulo. Masyadong mabilis. Parang nabura ang ilang segundo sa pagitan ng pagsugod niya at pagbagsak niya.
“Akala ko…” huminga ako nang malalim. “Akala ko ako.”
“Hindi iyon ang tanong ko.”
Binuksan ko ang mga mata ko.
“Hindi ko alam.”
Iyon ang pinakatotoong sagot na meron ako.
Sumandal siya sa upuan, pinagmasdan ako.
“May camera ba sa bahay?”
“Wala po sa loob ng bakuran. Pero may maliit na tindahan sa tapat. May CCTV sila sa labas.”
Tumayo agad ang isa pang pulis sa likod niya at lumabas ng silid.
Hindi ko alam kung ilang oras ang lumipas. Sa loob ng presinto, parang walang umaga, walang gabi. Puro ilaw, papel, yabag ng sapatos, tunog ng telepono.
Maya-maya, bumukas ang pinto.
Pumasok si Nanay.
May benda ang kamay niya. Namamaga ang pisngi. Pula pa rin ang gilid ng labi. Pero ang pinakamasakit tingnan ay ang mga mata niya — pagod, takot, at puno ng pagsisisi.
“Anak…”
Tumayo ako, pero hinawakan ng pulis ang balikat ko.
“Sandali lang,” sabi niya.
Hindi nila ako pinayagang lapitan si Nanay. Umupo siya sa kabilang silya, nanginginig ang mga kamay.
“Nanay…” halos pumutok ang boses ko. “Patawad…”
Umiling siya nang mabilis, sunod-sunod.
“Hindi ikaw ang dapat humingi ng tawad. Ako. Ako ang dapat humingi ng tawad sa’yo. Matagal kitang pinatahimik. Matagal kitang pinapanood na magtiis kasama ko.”
“Hindi mo kasalanan.”
“Kasalanan ko dahil hinayaan kong lumaki ka sa takot.”
Napaiyak ako. Pero walang luhang lumabas. Parang naubos na lahat sa loob ko.
Tinanong ng pulis si Nanay tungkol sa nangyari. Paulit-ulit niyang sinabi na nakita niya akong hawak ang kutsilyo, pero hindi niya nakita ang mismong pagtusok.
“Bakit?” tanong ng pulis.
“Dahil…” napayuko si Nanay. “May humila sa akin. May tumakip sa paningin ko. Nagkagulo. Narinig ko lang ang sigaw.”
Tumigil ang kamay ng pulis sa pagsusulat.
“Sino ang humila sa inyo?”
Nanlaki ang mata ni Nanay, parang ngayon lang niya naalala.
“Si Ernesto.”
Kumalat ang katahimikan sa silid.
Si Tito Ernesto.
Ang lalaking unang nanlait kay Nanay.
Ang lalaking ngumisi habang sinasampal siya ni Mang Roberto.
Ang lalaking tumuro sa akin at sumigaw na ako ang pumatay.
Maya-maya, bumalik ang pulis na kumuha ng CCTV. May hawak siyang maliit na USB at isang laptop. Inilapag niya iyon sa mesa at binuksan ang video.
Hindi malinaw ang kuha. Mula iyon sa tindahan sa tapat, nakatutok sa bahagi ng gate at kalahati ng bakuran. Maraming katawan ang nakaharang. Pero may isang sandali na sapat na malinaw para makita ang lahat.
Nakita ko ang sarili ko.
Nakatayo ako, hawak ang kutsilyo.
Nakita ko si Mang Roberto na sumugod.
Nakita ko si Nanay na pilit gumagapang palapit.
At nakita ko si Tito Ernesto.
Nasa likod siya ni Mang Roberto.
Sa gitna ng kaguluhan, nang lahat ay nakatuon sa akin, lumapit siya mula sa gilid. May hawak siyang maliit na bagay na kumislap sa ilaw.
Hindi ang kutsilyong hawak ko.
Ibang talim.
Mabilis ang galaw niya. Isang iglap lang. Itinulak niya si Mang Roberto pasulong habang tumama ang talim sa katawan nito.
Kasabay noon, napakampay ang kamay ko.
Mula sa malayo, mukha ngang ako ang gumawa.
Pero hindi.
Hindi ako.
Si Tito Ernesto.
Nanlamig ang buong katawan ko.
“Diyos ko…” bulong ni Nanay, tinakpan ang bibig.
Ang babaeng pulis ay tumayo agad.
“Hanapin si Ernesto. Ngayon din.”
Doon ko unang naramdaman ang kakaibang bigat ng katotohanan.
Hindi ako mamamatay-tao.
Pero ang taong gumawa nito ay nasa loob mismo ng pamilya.
At mas nakakatakot iyon.
Dahil kung kaya niyang saksakin ang sarili niyang kapatid at ipasa ang kasalanan sa akin, ano pa ang hindi niya kayang gawin?
Lumipas ang madaling-araw bago nila siya makita. Hindi raw siya umuwi. Hindi rin siya pumunta sa ospital. Ang sabi ng isang kamag-anak, umalis siya sakay ng motorsiklo ilang minuto matapos umalis ang ambulansya.
Tumakas.
Iyon ang salitang paulit-ulit na tumunog sa isip ko.
Tumakas siya dahil alam niyang mahuhuli siya.
Pero bago pa sumikat ang araw, may isa pang balitang dumating.
Nagising si Mang Roberto sa ospital.
At sa pagkakataong iyon, mas malinaw na ang sinabi niya.
“Si Ernesto… si Ernesto ang sumaksak sa akin.”
Tahimik si Nanay nang marinig iyon. Hindi siya ngumiti. Hindi rin siya umiyak. Para bang may pader sa loob niya na matagal nang bitak-bitak, at ngayon lang tuluyang gumuho.
“Bakit niya gagawin iyon?” tanong ko.
Walang sumagot.
Pero kinagabihan, lumabas ang dahilan.
May utang si Tito Ernesto. Malaking utang. Matagal na niyang hinihingi kay Mang Roberto ang bahagi niya sa lupang minana nila mula sa magulang nila. Pero tumanggi si Mang Roberto. Ayon sa ilang mensahe sa cellphone ni Tito Ernesto, plano niyang takutin ang kapatid niya at pagkatapos ay sisihin ako — dahil ako ang perpektong sangkalan.
Galit ako.
Hawak ko ang kutsilyo.
Maraming saksi.
Sa mata ng lahat, ako ang pinakamadaling paniwalaang may sala.
Nang sabihin iyon ng pulis, hindi ko alam kung matatawa ba ako o iiyak.
Buong buhay ko, itinuring kami ni Nanay na pabigat ng pamilyang iyon.
At sa huli, pati kasalanang hindi ko ginawa, sa akin pa rin nila gustong ipasan.
Kinaumagahan, inalis nila ang posas ko.
Ang bakal na kumapit sa pulso ko buong gabi ay nag-iwan ng mapulang marka. Tinitigan ko iyon nang matagal.
Parang tanda ng isang buhay na muntik nang matapos bago pa man ako magkaroon ng pagkakataong magsimula.
Paglabas ko ng presinto, nandoon si Nanay.
Nakasuot siya ng simpleng damit. May pasa pa rin sa mukha, benda sa kamay, pero tuwid na siya nakatayo.
Hindi nakayuko.
Hindi tulad ng dati.
Lumapit siya sa akin at mahigpit akong niyakap.
Sa unang pagkakataon pagkatapos ng maraming taon, hindi siya nanginginig.
“Uuwi tayo?” tanong ko.
Naramdaman kong huminga siya nang malalim.
“Hindi,” sabi niya.
Napatingin ako sa kanya.
May luha sa mga mata niya, pero matatag ang boses.
“Hindi na tayo babalik sa bahay na iyon.”
Sa likod namin, nagsisimula nang sumikat ang araw.
At sa unang pagkakataon, hindi ko naramdaman na ang liwanag ay para sa ibang tao lang.
Para rin pala sa amin.