Sanggol na Halos Nawala
Bahagi 2: Ang Sanggol na Halos Nawala
Nabasag ang baso sa sahig.
Ang tunog noon ay matinis, malamig, at tila hinati ang buong bulwagan sa dalawang mundo.
Sa isang panig, naroon ang marangyang hapag na puno ng pagkain, alak, at mga taong bihis na bihis na parang walang kasalanan.
Sa kabilang panig, naroon ang katotohanang biglang bumagsak sa gitna namin.
Buntis si Marisol.
Walong linggo.
At nasa delikadong kalagayan.
Ilang segundo ring walang nagsalita.
Si Adrian, ang kapatid kong lalaki na ilang minuto lang ang nakalipas ay kayang humawak sa kamay ni Angelica sa harap ng buong pamilya, ngayon ay nakatayo na parang tinanggalan ng kaluluwa.
“Ano po?” paos niyang tanong sa telepono.
Hindi ko marinig nang buo ang sinabi ng doktor, pero sapat na ang nakita ko sa mukha ni Adrian.
Takot.
Pagsisisi.
Pagkataranta.
Lahat ng emosyong hindi niya ipinakita noong nakatayo sa labas ang asawa niya sa ulan, ngayon ay sabay-sabay na gumuhit sa mukha niya.
Bigla siyang tumalikod at halos patakbong lumabas ng silid.
“Ate Isabel!” sigaw niya. “Nasaan siya? Saan mo siya dinala?”
Dahan-dahan akong tumayo.
“Sa ospital,” malamig kong sagot. “Saan mo ba akala pupunta ang babaeng halos himatayin sa labas ng bahay mo?”
Namula ang mga mata niya.
“Bakit hindi mo agad sinabi sa akin?”
Napatawa ako.
Hindi malakas.
Pero sapat para lalong manahimik ang lahat.
“Sinabi? Kanino? Sa lalaking nag-utos sa kasambahay na huwag papasukin ang asawa niya? O sa lalaking abala sa pagpapakain ng hapunan sa assistant niya habang nilalamig ang buntis niyang asawa sa labas?”
Namumutla si Angelica sa tabi ng mesa.
“Ate Isabel, hindi ko po alam na buntis si Ma’am Marisol…”
Tiningnan ko siya.
“Hindi mo alam? Pero alam mong asawa siya ni Adrian.”
Natahimik siya.
Ang mga luha niya, na kanina ay mabilis niyang ginagamit na parang sandata, ngayon ay tila hindi na makalabas.
Si Adrian ay hindi na tumingin sa kanya.
Kinuha niya ang susi ng kotse mula sa mesa at nagmamadaling lumabas.
Sumunod ang ama ko, habang ang lolo ko naman ay tumayo nang mabagal ngunit mabigat ang galaw.
“Isabel,” tawag niya sa akin.
Huminto ako.
“Sumama ka.”
Tumingin ako sa kanya.
Sa lahat ng tao sa pamilyang ito, si Lolo ang pinakamahirap basahin. Siya ang tunay na puno ng pamilya, ang taong kayang magpabagsak o magtaas ng sinuman sa isang salita lang.
Ngunit ngayong gabi, sa unang pagkakataon, nakita ko ang manipis na bitak sa kanyang mukha.
Hindi iyon awa.
Hindi rin pagsisisi.
Takot iyon.
Takot na baka mawala ang unang apo sa tuhod na matagal na niyang hinihintay.
“Sumama ako?” ulit ko.
“Pupunta tayo sa ospital,” sabi niya.
Tumango ako.
Bago ako lumabas, lumingon ako kay Angelica.
Nakatayo siya roon, mag-isa na ngayon, hawak ang palda ng damit niya, tila isang batang iniwan sa gitna ng bagyo.
Ngunit wala akong kaunting awa para sa kanya.
Dahil ang isang taong tunay na inosente ay hindi papayag na umupo sa lugar ng asawa ng ibang tao.
Lalo na sa hapag ng pamilya nito.
Pagdating namin sa ospital, malamig at maliwanag ang paligid.
Amoy disinfectant ang hangin.
Nakita ko si Adrian sa labas ng emergency room, pabalik-balik na naglalakad na parang baliw.
Nang makita niya ako, agad siyang lumapit.
“Ate, anong sinabi ng doktor? Kumusta si Marisol?”
“Hindi ako doktor,” sagot ko.
Napahawak siya sa buhok niya.
“Ako ang may kasalanan…”
Wala akong sinabi.
Dahil totoo iyon.
Siya ang may kasalanan.
Ngunit hindi iyon sapat.
May mga kasalanang hindi nabubura ng salitang “sorry”.
Ilang sandali pa, lumabas ang doktor.
Agad na sumugod si Adrian.
“Dok, kumusta ang asawa ko?”
Tinanggal ng doktor ang mask niya.
“Stable na siya sa ngayon. Pero kailangan siyang obserbahan. Malaki ang stress sa katawan niya. Nabasa siya ng ulan, nalantad sa lamig, at may senyales ng pagdurugo. Buti na lang nadala siya agad.”
Napapikit ako sandali.
Buti na lang.
Dalawang salitang napakagaan pakinggan, pero kung nahuli ako ng ilang minuto, baka ibang balita na ang maririnig namin.
“Pwede ko po ba siyang makita?” tanong ni Adrian.
Tumingin ang doktor sa kanya.
“Gising na siya. Pero ayaw muna niyang may makitang kahit sino.”
Tumigas ang mukha ni Adrian.
“Ako ang asawa niya.”
“Alam niya po,” sabi ng doktor. “At malinaw po ang sinabi niya. Ayaw niya kayong makita.”
Parang sinampal si Adrian sa harap naming lahat.
Lumapit si Lolo.
“Doktor, ako ang lolo ng asawa niya. Kailangan naming malaman ang lagay ng bata.”
Nanlamig ang tingin ko.
Ang lagay ng bata.
Hindi ang lagay ni Marisol.
Kahit sa oras na ito, ang iniisip pa rin niya ay ang dugo ng pamilya.
Sumagot ang doktor nang propesyonal:
“Parehong kailangan bantayan ang ina at ang sanggol. Pero sa ngayon, mas mahalaga ang emosyonal at pisikal na pahinga ng pasyente. Iwas muna sa stress.”
Tumingin ang doktor kay Adrian, pagkatapos ay sa aming lahat.
“Minsan, ang pinakamalaking panganib sa pasyente ay hindi sakit. Tao.”
Walang nagsalita.
Lumipas ang gabi sa corridor ng ospital.
Nakaupo ako sa mahabang upuang bakal, habang si Adrian ay nakatayo pa rin sa labas ng pinto ni Marisol.
Ilang beses siyang nagtangkang pumasok, ngunit pinigilan siya ng nurse.
Hanggang madaling-araw, wala siyang nagawa kundi tumingin sa saradong pinto.
Bandang alas kuwatro ng umaga, lumabas ang nurse.
“Tulog na po si Ma’am Marisol. May iniwan siyang bilin.”
Agad na tumayo si Adrian.
“Ano raw?”
Tumingin muna ang nurse sa akin, saka kay Adrian.
“Ang sabi niya, ayaw niya munang makita ang asawa niya. At kung pipilitin siyang pauwiin sa bahay ng pamilya, maghahain siya ng reklamo.”
Nag-iba ang mukha ng ama ko.
“Reklamo? Laban kanino?”
Malamig ang sagot ng nurse:
“Laban sa sinumang nagtulak sa kanya sa panganib ngayong gabi.”
Napahawak si Adrian sa pader.
Ang lalaking sanay na lahat ng pintuan ay nagbubukas para sa kanya, ngayon ay unang beses tinanggihan ng babaeng minsan niyang ipinaglaban sa buong mundo.
Tahimik akong tumayo.
“Uuwi na ako.”
“Ate,” tawag ni Adrian.
Lumingon ako.
Basag ang mukha niya.
“Tulungan mo akong kausapin siya.”
Tumingin ako sa kanya nang matagal.
“Bakit?”
Napatigil siya.
“Dahil mahal ko siya.”
Ngumiti ako nang walang saya.
“Hindi, Adrian. Mahal mo ang pakiramdam na may babaeng minsang pinili ka laban sa buong mundo. Mahal mo ang alaala ng sakripisyo mo para sa kanya. Pero kung tunay mo siyang mahal, hindi mo siya hahayaang tumayo sa labas habang umuulan.”
“Ate…”
“Hindi ako ang kailangan mong kausapin,” putol ko. “At lalong hindi ako ang kailangan mong kumbinsihin.”
Pag-uwi ko sa bahay, hindi ako natulog.
Umupo ako sa study room ko at binuksan ang laptop.
Sunod-sunod na dumating ang mga report mula sa assistant ko.
Mga resibo.
Mga transfer.
Mga reimbursement na may maling detalye.
Mga hotel booking.
Mga personal purchase na ipinasok bilang corporate expense.
At sa gitna ng lahat, paulit-ulit na lumilitaw ang pangalan ni Angelica.
Ngunit habang binabasa ko ang mga dokumento, unti-unti kong napansin na may mas malaki pa sa simpleng paglustay ng pera.
May mga pirma na hindi dapat naroon.
May mga approval na dumaan sa account ni Adrian.
May mga dokumentong tila sinadyang ipasa sa araw na wala si Marisol sa opisina.
Hindi lang basta “munting assistant” si Angelica.
May nagtuturo sa kanya.
May nagbukas ng pinto.
At maaaring ang kapatid ko mismo, sa kagustuhan niyang protektahan siya, ang naging daan para makapasok ang isang ahas sa loob ng kumpanya.
Kinabukasan, ipinatawag kami ni Lolo sa lumang bahay ng pamilya.
Nandoon si Papa, ang madrasta ko, ilang tiyahin at tiyuhin, si Adrian, at syempre, si Angelica.
Nakaupo si Angelica sa gilid, namumugto ang mata, nakayuko na parang api.
Sa ibang araw, baka may naniwala sa kanya.
Pero hindi ngayon.
Hindi matapos kumalat sa loob ng pamilya ang balitang buntis si Marisol.
Hindi matapos makita ni Lolo ang posibilidad na mawala ang unang apo sa tuhod.
Pumasok ako sa silid dala ang isang makapal na folder.
Bumaling sa akin si Adrian.
“Ate, hindi ba pwedeng mamaya na ito? Nasa ospital pa si Marisol.”
“Mas mabuti ngang ngayon,” sagot ko. “Habang malinaw pa sa lahat kung ano ang naging kapalit ng kahinaan mo.”
Napalunok siya.
Inilapag ko ang folder sa mesa.
“Angelica Santos,” sabi ko, “sa loob ng apat na buwan, nakapag-reimburse ka ng halagang sapat para bumili ng isang maliit na condominium unit. Mga hotel room, designer bag, private dinner, spa treatment, at kahit plane ticket. Lahat nakapangalan sa kumpanya.”
Agad umiyak si Angelica.
“Hindi po totoo! Sir Adrian, sabihin n’yo po sa kanila! Hindi ko po alam na mali iyon. Akala ko po bahagi iyon ng work expense!”
Tumingin si Adrian sa kanya.
Ngunit sa unang pagkakataon, wala akong nakitang proteksiyon sa mga mata niya.
Pagod lang.
Pagkabigla.
At unti-unting pagkamuhi sa sarili.
“Pinirmahan mo ba ito?” tanong ko kay Adrian, sabay abot ng ilang papeles.
Kinuha niya.
Habang binabasa, lalo siyang namutla.
“Hindi ko… hindi ko maalala ang iba rito.”
“Dahil hindi ikaw ang pumirma sa ilan,” sabi ko.
Tumahimik ang lahat.
Tinapik ko ang huling pahina.
“May forged signature dito. At hindi lang isa.”
Napahinto sa pag-iyak si Angelica.
Sa isang segundo, nakita ko ang tunay niyang mukha.
Hindi inosente.
Hindi mahina.
Kundi takot na nahuling mali ang kalkulasyon.
Tumingin si Lolo sa kanya.
“Peke ang pirma?”
Hindi ako sumagot agad.
Sa halip, inilabas ko ang flash drive.
“Narito ang CCTV footage mula sa finance records room. Akala siguro ni Angelica walang camera sa loob dahil bagong lipat ang system. Pero may backup camera na naka-install bago pa man dumating ang mga bagong empleyado.”
Biglang tumayo si Angelica.
“Hindi po! Hindi n’yo pwedeng gawin ito sa akin!”
Ngumiti ako.
“Bakit? Hindi pa nga nagsisimula.”
Sa sandaling iyon, bumukas ang pinto.
Pumasok ang abogado ng kumpanya, kasama ang dalawang tauhan mula sa internal audit.
At sa likod nila, nakatayo si Marisol.
Maputla pa rin siya.
Nakasuot ng simpleng puting cardigan, nakahawak sa braso ng nurse na kasama niya.
Pero ang mga mata niya ay malinaw.
Malamig.
Matatag.
Biglang tumayo si Adrian.
“Marisol…”
Hindi siya tumingin sa kanya.
Ang tingin niya ay diretso kay Angelica.
“Akala mo ba,” mahina ngunit malinaw niyang sabi, “kapag napalayas mo ako sa bahay, mawawala rin ang mga ebidensiyang hawak ko?”
Nanginig ang labi ni Angelica.
“Ma’am, hindi ko po—”
Itinaas ni Marisol ang kamay.
“Tumigil ka.”
Tahimik ang buong silid.
Kahit si Lolo, hindi nakapagsalita.
Dahan-dahang lumapit si Marisol sa mesa at inilapag ang isa pang folder.
“Hindi lang siya nagnakaw sa kumpanya,” sabi niya. “May koneksiyon siya sa karibal nating grupo. Ipinapasa niya ang confidential bidding documents bago ang mga project meeting.”
Sa pagkakataong iyon, pati ako ay natigilan.
Iyon ang hindi ko pa alam.
Tumingin ako kay Marisol.
Tumitig siya sa akin sandali, saka bahagyang tumango.
Para bang sinasabi niya: ngayon, pareho na tayong nasa iisang panig.
Biglang nanghina ang tuhod ni Angelica.
“Hindi… hindi totoo…”
Ngunit wala nang naniwala sa kanya.
Si Adrian ay nakatayo sa gitna ng silid, parang binagsakan ng buong gusali.
Ang babaeng pinrotektahan niya ay hindi lang pala nang-agaw ng atensiyon.
Isa pala siyang kutsilyong ipinasok niya mismo sa puso ng pamilya.
At ang asawang itinulak niya palabas ng bahay ang matagal nang tahimik na nagbabantay sa likod ng lahat.
Lumapit si Marisol kay Lolo.
“Gusto kong mag-leave sa kumpanya hanggang gumaling ako.”
Tumango si Lolo agad.
“Natural. Kailangan mong magpahinga. Ang bata—”
“Hindi lang dahil sa bata,” putol ni Marisol.
Natigilan si Lolo.
Tumingin si Marisol kay Adrian.
“Gusto ko ring pag-isipan kung itutuloy ko pa ang kasal na ito.”
Nawala ang kulay sa mukha ni Adrian.
“Marisol, pakiusap…”
Sa pagkakataong iyon, hinawakan ni Marisol ang tiyan niya.
Mahina ang boses niya, pero bawat salita ay parang kutsilyo.
“Hindi mo ako pwedeng lokohin, ipahiya, saktan, at pagkatapos ay umasa na dahil buntis ako, babalik ako sa tabi mo na parang walang nangyari.”
Bumagsak ang luha ni Adrian.
Ngunit huli na ang luha niya.
Dahil sa harap ng buong pamilya, sa harap ng babaeng muntik niyang mapahamak, wala siyang maipakitang depensa.
At ako, sa unang pagkakataon, nakita ko si Marisol hindi bilang kalaban.
Kundi bilang babaeng sa wakas ay tumigil sa pakikipaglaban nang mag-isa.