Limang Taon Matapos Ang Diborsyo, Hindi Ko Na Siya Kailanman Nakita

Hanggang Sa Araw Na Binuksan Ko Ang Lumang Condo At May Isang Batang Tumawag Sa Akin Ng “Mama”

At Ang Batang Iyon… Limang Taong Naghintay Sa Pagbabalik Ko…

 

Noong araw ng pirmahan ng diborsyo namin, malamig lang niyang inilapag sa mesa ang mga papeles ng isang condo.

“Sa’yo na ’yang unit na ’yan. At huwag ka nang magpapakita pa sa harap ko.”

 

Hindi ko man lang iyon tinignan.

 

Sa sobrang taas ng pride ko noon, naniwala akong hinding-hindi ko hahawakan ang kahit anong bagay na galing sa lalaking iyon.

 

Sa loob ng limang taon—

 

hindi ako tumuntong kahit minsan sa condo na iyon.

 

Nagtrabaho ako mag-isa.

 

Namuhay mag-isa.

 

Nakipagsiksikan sa isang siyudad na punong-puno ng tao at walang tigil na ulan.

 

Hanggang sa isang araw—

 

nalugi ang kumpanyang pinapasukan ko.

 

Tatlong buwan kaming hindi sinuwelduhan.

 

Unti-unting nauubos ang ipon ko dahil sa renta, gastusin, at pagpapagamot ng umampon sa akin.

 

Doon ko lang naalala—

 

may condo nga pala akong nakatengga.

 

Isang condo na dati kong kinamuhian.

 

Nagdesisyon akong ibenta iyon.

 

Wala na rin naman akong mawawala.

 

Malakas ang ulan noong araw na iyon.

 

Nakatayo ako sa harap ng lumang condominium malapit sa baybayin, mahigpit na hawak ang kalawangin nang susi.

 

Hindi ko maintindihan kung bakit sobrang bilis ng tibok ng puso ko.

 

“Click.”

 

Bumukas ang pinto.

 

Natigilan ako.

 

Walang amoy ng alikabok.

 

Walang sapot ng gagamba.

 

Walang bakas ng abandonadong bahay.

 

Sa halip—

 

malinis ang buong unit.

 

May cartoon blanket sa sofa.

 

May mga laruan sa sahig.

 

At may maliit na tsinelas na hugis bibe sa sulok ng sala.

 

Biglang nanlamig ang likod ko.

 

May nakatira rito.

 

At sa mismong sandaling iyon—

 

bumukas ang pintuan ng isang kuwarto.

 

Isang maliit na batang lalaki ang lumabas habang yakap ang teddy bear.

 

Magulo ang buhok niya dahil bagong gising.

 

Malalaki ang mata niyang inaantok pa.

 

Tinitigan niya ako ng ilang segundo.

 

Pagkatapos—

 

biglang lumiwanag ang mukha niya.

 

“Mama?”

 

Parang tumigil ang mundo ko.

 

“Mama… bumalik ka na!”

 

Tumakbo agad siya papunta sa akin gamit ang maiikli niyang paa.

 

Napaatras ako dahil sa gulat.

 

Pero mahigpit niyang niyakap ang binti ko.

 

“Mama… finally bumalik ka na…”

 

Nanginig ang buong katawan ko.

 

“Mama?”

 

Paos kong ulit.

 

“Sino’ng tinatawag mo?”

 

Nagulat ang bata sa tanong ko.

 

“Mama ko po…”

 

“Sabi ni Papa nasa malayo ka lang nagtatrabaho.”

 

“Sabi niya babalik ka rin…”

 

Parang may sumabog sa utak ko.

 

At biglang—

 

isang matandang babae ang nagmamadaling lumabas mula sa kusina.

 

Pagkakita sa akin, namutla siya.

 

“Diyos ko…”

 

Mabilis niyang hinila ang bata palayo sa akin.

 

“Sino ka?! Paano ka nakapasok dito?!”

 

Tinitigan ko siya nang diretso.

 

“Bahay ko ito.”

 

Biglang natahimik ang buong sala.

 

Nalaglag ang hawak niyang plastic bag.

 

Dahan-dahan kong inilabas ang photocopy ng titulo mula sa bag ko.

 

“Kung ayaw mong maniwala… tingnan mo.”

 

Nanginginig ang labi niya habang nakatitig sa pangalan ko.

 

Samantala, sumilip naman ang bata mula sa likod niya.

 

Namumula na ang mga mata nito.

 

“Mama… galit ka ba sa akin?”

 

“Behave naman ako…”

 

Parang may dumurog sa puso ko.

 

Lumuhod ako sa harap niya.

 

“Makinig ka ha…”

 

“Hindi ako ang mama mo.”

 

Biglang namuo ang luha sa mga mata niya.

 

“Hindi po!”

 

“Pinakita ni Papa picture mo!”

 

“Ikaw si Mama!”

 

Parang umingay ang buong utak ko.

 

Picture ko?

 

Pinakita ni Marco sa bata ang litrato ko?

 

Ano bang kalokohan ito?

 

Tumingin ako sa matandang babae.

 

“Tawagan mo siya.”

 

“Sabihin mong pumunta siya rito ngayon din.”

 

Halos mabitawan niya ang cellphone sa sobrang kaba.

 

Nanginginig siyang lumabas sa balcony para tumawag.

 

Naririnig ko ang putol-putol niyang boses sa gitna ng malakas na ulan.

 

“Sir…”

 

“Nandito na po siya…”

 

“Ano pong gagawin natin…”

 

Hindi ko alam ang sinabi sa kabilang linya.

 

Pero maya-maya—

 

biglang namutla nang tuluyan ang mukha niya.

 

“Opo…”

 

“Naiintindihan ko po…”

 

Makalipas ang halos tatlumpung minuto—

 

may tumunog na doorbell.

 

Napalingon ako.

 

At nakita ko siya.

 

Limang taon.

 

Pero halos wala siyang pinagbago.

 

Madilim na polo.

 

Malapad na balikat.

 

At mga matang malamig pa rin gaya ng dati.

 

Pero nang makita niya ako—

 

bahagyang kumunot ang noo niya.

 

“Papa!”

 

Masayang tumakbo ang bata papunta sa kanya.

 

Agad niya itong binuhat.

 

Pagkatapos—

 

napunta sa akin ang tingin niya.

 

Parang naging sobrang bigat ng hangin sa buong sala.

 

Mahigpit kong hawak ang mga papeles.

 

“Explain.”

 

“Bakit ako tinatawag na mama ng anak mo?”

 

Matagal siyang natahimik.

 

Pagkatapos ay mahina siyang nagsalita.

 

“Dahil ikaw lang…”

 

“ang tinanggap niyang maging mama.”

 

Napatawa ako nang malamig.

 

“Sa tingin mo nakakatawa ’to?”

 

“Limang taon na tayong hiwalay.”

 

“Tapos ginagamit mo picture ko para lokohin anak mo?”

 

“Baliw ka ba?”

 

Hindi siya sumagot.

 

Sa halip, ibinaba niya ang bata.

 

“Anak, pumasok ka muna sa room.”

 

Nag-aalalang tumingin sa akin ang bata.

 

Pero sumunod pa rin siya.

 

Pagkasara ng pinto—

 

biglang hinila ni Marco ang necktie niya na parang sobrang pagod na pagod na siya.

 

“Wala akong choice.”

 

“Nilagnat siya nang tatlong araw kakatanong kung nasaan ang mama niya.”

 

“Sinabi kong patay na…”

 

“Pero inuntog niya ulo niya sa pader hanggang dumugo.”

 

Paos ang boses niya.

 

“Simula noon…”

 

“ikaw lang ang kinilala niya.”

 

Natigilan ako.

 

Bahagyang natunaw ang galit ko.

 

Pero agad ding bumalik ang katinuan ko.

 

“Ayoko marinig ’yan.”

 

“Pumunta ako rito para ibenta ang condo.”

 

“Palayasin mo na ang sarili mo rito.”

 

Tumingin siya diretso sa akin.

 

“Hindi pwede.”

 

“Bakit hindi?”

 

“Dahil hindi kayang umalis dito ng bata.”

 

“Wala akong pakialam!”

 

Halos mapasigaw ako.

 

“Anong karapatan mong hilahin ulit ako pabalik sa buhay mo?!”

 

Matagal niya akong tinitigan.

 

Napakatagal.

 

Hanggang sa halos hindi na ako makahinga.

 

Pagkatapos—

 

dahan-dahan siyang kumuha ng isang lumang litrato mula sa wallet niya.

 

At inilapag iyon sa harap ko.

 

Nang makita ko ang litrato—

 

parang tumigil ang tibok ng puso ko.

 

Ako iyon.

 

Ako… limang taon na ang nakaraan.

 

Pero hindi iyon ang dahilan kung bakit ako nanginig.

 

Kundi dahil—

 

sa litrato…

 

hawak-hawak ko ang tiyan kong buntis.

…
Nanlaki ang mga mata ko habang nakatitig sa litrato.

Parang biglang nawalan ng hangin ang buong paligid.

“Ano ’to…?”

Paos ang boses ko.

Mahigpit kong hawak ang lumang litrato habang nanginginig ang mga daliri ko.

Hindi puwedeng magkamali.

Ako talaga iyon.

Suot ko pa ang puting dress na matagal ko nang itinapon matapos ang diborsyo namin.

At ang tiyan ko…

malinaw na buntis ako noon.

Dahan-dahan akong napatingin kay Marco.

“Anong ibig sabihin nito?”

Tahimik lang siya.

Pero sa unang pagkakataon matapos ang limang taon—

nakita kong may pagod at sakit sa mga mata niya.

“Hindi ka ba talaga nakakaalala?”

Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa buong katawan ko.

“Ano’ng dapat kong maalala?”

Matagal siyang nakatitig sa akin bago marahang magsalita.

“Noong gabing umalis ka…”

“Buntis ka.”

Umugong ang tenga ko.

Imposible.

“Hindi totoo ’yan.”

Napaatras ako.

“Imposibleng hindi ko alam na buntis ako!”

“Dahil hindi mo na hinintay ang resulta.”

Mabigat ang bawat salita niya.

“At hindi mo rin ako pinakinggan.”

Biglang sumikip ang dibdib ko.

Parang may unti-unting bumabalik na alaala sa isip ko.

Limang taon na ang nakaraan…

ang walang tigil naming away.

Ang gabing umalis ako habang umiiyak.

Ang sobre ng hospital results na iniwan ko sa mesa nang hindi binubuksan.

Dahil akala ko noon…

wala na akong pakialam.

Mahigpit kong kinuyom ang litrato.

“Huwag mo akong lokohin.”

“Kung buntis ako noon…”

“nasaan ang bata?”

Tahimik ang buong sala.

Pagkatapos—

dahan-dahang tumingin si Marco sa pinto ng kuwarto.

Doon ko naramdaman ang malamig na panginginig sa buong katawan ko.

Hindi.

Hindi puwede.

“Hindi…”

Halos hindi ko mailabas ang boses ko.

“Hindi siya…”

Walang emosyon ang mukha niya.

Pero bahagyang namula ang mga mata nito.

“Si Ethan ang anak natin.”

Parang tuluyang gumuho ang mundo ko.

Napahawak ako agad sa gilid ng mesa para hindi bumagsak.

“H-hindi…”

“Hindi puwede…”

“Namiss mo ang lahat.”

Paos ang boses niya.

“Noong umalis ka, akala mo niloloko kita.”

“Hindi mo na hinayaang magpaliwanag ako.”

“Pagkatapos mong umalis…”

“naaksidente ka.”

Tuluyan akong natigilan.

At saka—

may isang alaala ang biglang sumabog sa isip ko.

Malakas na ulan.

Madilim na kalsada.

Busina.

Sigaw.

At matinding sakit.

Napahawak ako sa ulo ko.

Napapikit.

“Hindi…”

“Hindi…”

Mabilis na lumapit si Marco pero agad akong umatras.

“Huwag mo akong hawakan!”

Nanginginig ang buong katawan ko.

“Totoo ba ’to…?”

“Bakit wala akong maalala?”

“Dahil nawalan ka ng alaala.”

Mahina niyang sagot.

“Tatlong buwan kang nasa ospital.”

“Tapos pagmulat mo…”

“ako ang unang itinaboy mo.”

Unti-unting bumabalik ang mga pira-pirasong alaala.

Naalala ko ang ospital.

Ang pag-iyak ko.

Ang galit ko.

At ang paulit-ulit kong paniniwala noon—

na ipinagpalit ako ni Marco sa ibang babae.

“Kaya hinayaan mo na lang akong umalis?”

Biglang namula ang mga mata ko.

“Hindi mo man lang sinabi sa akin na may anak tayo?!”

Biglang natahimik si Marco.

At sa unang pagkakataon—

nakita kong parang tuluyang napagod ang isang taong dati kong akalaing hindi kailanman matitinag.

“Sinabi ko.”

Mahina siyang tumawa.

Pero puno iyon ng pait.

“Araw-araw kitang hinanap noon.”

“Araw-araw kitang kinausap.”

“Pero bawat beses…”

“iisa lang ang sinasabi mo.”

Dahan-dahan siyang tumingin sa akin.

“Ayaw mo na sa akin.”

“Tapos sinabi mo…”

“mas gugustuhin mong mamatay kaysa bumalik sa buhay ko.”

Biglang tumulo ang luha ko.

Dahil—

naaalala ko na.

Naalala ko kung gaano ko siya kinasuklaman noon.

Dahil sa isang litrato.

Isang litrato ng babaeng yakap niya sa hotel.

Isang litrato na ipinadala anonymously sa cellphone ko.

Hindi ko man lang siya pinakinggan.

At pagkatapos ng aksidente—

lalo akong naniwalang niloko niya ako.

“Yung babae…”

Nanginginig ang boses ko.

“Sino siya?”

Tahimik siyang napapikit sandali.

“Kapatid ng business partner ko.”

“Lasing siya noon.”

“Hinila niya ako habang bumabagsak.”

“Tapos may kumuha ng litrato.”

Parang may matalim na bagay na tumarak sa dibdib ko.

Iyon lang pala.

Iyon lang ang dahilan kung bakit nasira ang buong buhay namin.

Napaupo ako sa sofa habang umiiyak.

At sa mismong sandaling iyon—

dahan-dahang bumukas ang pinto ng kuwarto.

Nakatayo roon si Ethan.

Mahigpit niyang yakap ang teddy bear niya habang takot na takot na nakatingin sa akin.

“Mama…”

Agad niyang pinunasan ang luha ko gamit ang maliit niyang kamay.

“Huwag ka na pong umiyak…”

“Mabait naman po ako…”

Tuluyan akong napahagulhol.

Hindi ko namalayang nayakap ko siya nang mahigpit.

At sa unang pagkakataon—

niyakap din ako ng anak ko.

“Mama…”

Masaya siyang umiiyak sa balikat ko.

“Bumalik ka na…”

“Hindi ka na aalis?”

Parang may dumurog sa puso ko.

Hindi ko alam kung ilang minuto akong umiiyak habang yakap ang batang limang taon kong hindi nakilala.

Limang taon.

Limang taon siyang lumaki nang wala ako.

At limang taon din pala akong hinintay ng anak ko.

Kinagabihan—

hindi ako umalis.

Tahimik akong nakaupo sa dining table habang pinapanood si Ethan na masayang kumakain.

Paminsan-minsan ay palihim niya akong tinitingnan.

Parang natatakot siyang mawala ulit ako.

“Mama…”

mahina niyang tawag.

“Pwede bang dito ka na lang matulog?”

Biglang natahimik ang buong mesa.

Napatingin si Marco sa akin.

At sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon—

wala na iyong lamig at yabang sa mga mata niya.

Takot na lang.

Takot na baka piliin ko na naman umalis.

Mahigpit kong hinawakan ang kutsara.

Hindi ko alam ang isasagot.

Pero si Ethan—

dahan-dahang lumapit sa akin at niyakap ang braso ko.

“Please…”

“Minsan lang…”

Tuluyan akong natalo.

“Okay.”

Halos pabulong kong sagot.

At biglang lumiwanag ang buong mukha ng bata.

Noong gabing iyon—

hindi ako nakatulog.

Tahimik akong nakaupo sa balcony habang pinapanood ang ulan.

Makalipas ang ilang minuto, may marahang yabag na lumapit.

Si Marco.

Tahimik siyang tumayo sa tabi ko.

Pareho kaming walang imik.

Hanggang sa siya ang unang nagsalita.

“Galit ka pa rin ba?”

Napatawa ako nang mahina.

“Hindi ko alam.”

“At ikaw?”

Matagal siyang natahimik.

Pagkatapos ay tumingin siya diretso sa akin.

“Hindi ako nagalit.”

“Nasaktan lang.”

Unti-unting sumikip ang dibdib ko.

“Bakit hindi ka na nag-asawa ulit?”

Mahina siyang tumawa.

“Sino’ng may sabing hindi kita minahal?”

Parang may kumurot sa puso ko.

“Akala ko…”

“pinagsawaan mo na ako.”

“Kung pinagsawaan kita…”

mahina niyang sagot,

“hindi ko itatago lahat ng litrato mo sa buong bahay.”

Napahinto ako.

Bigla kong naalala—

ang drawing ni Ethan.

Ang mga larawan ko.

Ang paraan ng pagtawag niya sa akin bilang mama kahit hindi pa kami nagkikita.

Biglang namula ang mga mata ko.

“Marco…”

Bahagya siyang lumingon.

“At paano kung… ayaw ko nang mawala ulit?”

Sa unang pagkakataon matapos ang limang taon—

ngumiti siya.

Hindi iyong malamig na ngiti niya noon.

Kundi iyong ngiting minsan kong minahal nang sobra.

“Hindi na kita pakakawalan.”

Tuluyan na akong umiyak.

At sa loob ng bahay—

isang maliit na batang limang taon naghintay sa mama niya ang mahimbing nang natutulog habang yakap ang teddy bear.

Pagkaraan ng tatlong buwan—

opisyal nang bumalik ako sa condo.

Pero sa pagkakataong ito—

hindi bilang estranghero.

Kundi bilang ina ni Ethan.

At bilang babae ng lalaking hindi kailanman tumigil sa paghihintay sa akin.

Isang gabi habang naghahapunan kami, biglang masayang tumayo si Ethan sa sofa.

“Mama!”

“Papa!”

“Pwede bang magpakasal ulit kayo?”

Bigla akong nabulunan.

Samantalang si Marco naman ay napatawa nang mahina.

“Mukhang may nagmamadali.”

“Pero gusto ko kompleto tayo forever!”

malungkot na sabi ni Ethan.

Tahimik kaming dalawa.

Pagkatapos—

dahan-dahang hinawakan ni Marco ang kamay ko sa ilalim ng mesa.

Mainit.

Pamilyar.

At hindi na tulad noon—

hindi ko na ito binitiwan.

Pagdating ng tag-ulan sa sumunod na taon—

muli kaming ikinasal.

Maliit lang ang seremonya.

Kasama lang ang ilang malalapit na tao.

Pero habang naglalakad ako papunta sa altar—

nakita kong umiiyak si Ethan habang hawak ang maliit na basket ng bulaklak.

“Mama…”

masaya niyang sigaw.

“Hindi ka na aalis ulit ’di ba?”

Habang tumutulo ang luha ko—

mahigpit kong niyakap ang anak ko.

“At hindi na rin kita paghihintayin pa.”