Minahal ko ang isang lalaki sa loob ng halos sampung taon ng kabataan ko.

Hanggang sa gabing niyakap niya ang kanyang “unang pag-ibig” habang hinahayaan akong lamunin ng nagliliyab na fireworks sa harap ng buong kampo militar.

At hindi niya alam… ang babaeng sinira niya mismo ang nag-iisang doktor na kayang magligtas sa buhay ng sarili niyang ama.

Sampung taon ang nakalipas, sa isang gabing bumubuhos ang malakas na ulan sa housing area ng matataas na opisyal ng militar sa timog na rehiyon, nahuli kong magkayakap sa sofa ng duty lounge ang lalaking pinakamamahal ko at ang tinatawag niyang “adopted sister.”

Sa sandaling iyon, tuluyang nadurog ang buong kabataan ko.

Hindi ako umiyak.

Hindi rin ako nag-eskandalo.

Kinagabihan ding iyon, kusa akong nag-request na mailipat sa ibang bansa sa ilalim ng espesyal na military medical training program, at tuluyang pinutol ang lahat ng koneksyon sa kampong minsang sumira sa akin hanggang kaluluwa.

Pagkalipas ng sampung taon.

Isa na akong kilalang neurosurgeon sa military medical system.

May asawang buong pusong nagmamahal sa akin.

May apat na taong gulang na anak na lalaki na sobrang clingy sa kanyang mommy.

Tahimik at maayos ang buhay ko hanggang sa akala ko’y hindi ko na muling maririnig ang pangalang Marco Villanueva habambuhay.

Hanggang sa dumating ang isang emergency deployment order mula sa headquarters.

Isang retiradong heneral ng militar ang biglang inatake ng matinding cerebral hemorrhage.

Napakataas ng risk ng operasyon.

Walang resident doctor ang gustong tumanggap.

At mismong pamilya ng pasyente ang humiling na ako ang magsagawa ng operasyon.

Nang huminto ang military vehicle sa harap ng opisyal na residence area, ang inaasahan ko lang ay makakita ng ilang pamilyar na mukha.

Pero ang mismong nagbukas ng pinto ay si Marco.

Naka-dark combat uniform siya.

Mas mataas na ang ranggo.

Mas malamig din ang mga mata niya kaysa dati.

Nagkatinginan kami nang ilang segundo.

At agad nagyelo ang buong paligid.

Siya ang unang nagsalita.

“Ikaw ba si Dra. Sofia Reyes?”

Kalmado akong tumango.

“Oo.”

Hindi pa siya nakakadagdag ng salita nang tumunog ang military phone niya.

Kasunod noon ay ang malambing na boses ni Angela.

“Nasaan ka na? Handa na ang fireworks dito sa likod.”

“Sigurado akong magiging successful ang operasyon ni Tito.”

Mas lalo kong hinigpitan ang hawak ko sa medical case.

Namuti ang mga daliri ko.

Sampung taon na ang nakalipas…

Ang parehong boses ding iyon ang nagpumilit kay Marco na mamili.

“Ako ba o si Sofia?”

At ang sagot niya noon ay sobrang lamig.

“Siya lang ang pamalit.”

“Simula’t sapul, ikaw lang ang gusto kong pakasalan.”

Umalis ako noon sa kampo habang pinagtatawanan ng lahat.

Walang pumigil sa akin.

Walang nagpaliwanag.

At lalong walang naniwalang minahal ko si Marco nang buong puso.

…

“Bakit ka nakatayo diyan? Pumasok ka na.”

Boses ng ina ni Marco ang nagpabalik sa akin sa realidad.

Magalang akong yumuko bago pumasok sa sala.

Doon ko lang nalaman na ang pasyenteng ooperahan ko ay ang mismong ama ni Marco.

Masaya at maingay ang dinner.

Pero halos hindi ako nakisali sa usapan.

Abala lang ako sa pagrereply sa messages.

“Mommy, uwi ka agad ha.”

Napangiti ako nang marinig ang voice message ng anak ko.

Ilang segundo lang, nagpadala rin ng mensahe ang asawa ko.

“Na-miss ka ng anak mo. Pero mas miss ka ng asawa mo.”

Mahina akong natawa.

At mabilis na nagreply.

“Pagkatapos ng operation, uuwi agad ako.”

Sa mismong sandaling iyon, naramdaman kong nakatingin si Marco sa akin.

Malalim.

Mabigat.

Pero wala na akong pakialam.

Pagkatapos kumain, sinabi ng mama niya kay Marco na ihatid ako sa guest house sa likod ng training grounds.

Gusto ko sanang tumanggi.

Pero ayokong magduda ang matatanda kaya sumakay na lang ako sa sasakyan niya.

Tahimik kaming dalawa buong biyahe.

Hanggang sa bigla siyang nagsalita.

“Balita ko may asawa ka na.”

“Akala ko hindi mo kayang kalimutan ang nakaraan.”

Nakatingin lang ako sa labas ng bintana.

Kalmado ang boses ko.

“Lahat naman ng tao natututong mag-move on.”

Napangiti siya nang mapait.

“Talaga?”

“Kahit minsan… hindi ka nagsisi?”

“Na iniwan mo ako noon?”

Diretso ko siyang tiningnan.

“Hindi.”

“Ang pinaka-pinagpapasalamat ko nga…”

“Eh ang nakaalis ako nang maaga.”

Biglang dumilim ang mukha niya.

Sakto namang huminto ang sasakyan sa isang villa sa likod ng training field.

Pagpasok pa lang namin, agad kong narinig ang malalakas na tawanan.

Grupo ng mga batang opisyal ang nag-iinuman.

Pagkakita sa akin, sabay-sabay silang tumahimik.

Pagkatapos ay nagsimula ang mga mapanlait na tingin.

“O, hindi ba’t ito ‘yung ex ni General Marco?”

“Akala ko namatay na sa abroad.”

“Sabi nila hindi raw nagtagumpay kaya bumalik.”

“Hindi naman pala kagandahan. Bakit baliw na baliw noon si Marco dito?”

Nagtawanan ang lahat.

Sakto namang bumaba si Angela mula sa second floor.

Nakaputing dress siya.

At pareho pa rin ang ngiti niyang parang siya ang panalo.

“Huwag naman kayong ganyan.”

“Kahit paano, naging kaibigan naman natin si Sofia.”

Pagkatapos noon ay tumingin siya sa akin na parang naaawa.

“Hindi raw mataas sweldo ng military doctors.”

“Kung gusto mo, pwede kitang ipasok sa private hospital ng pamilya namin.”

“Kahit paano hindi ka na maghihirap sa overnight duties.”

Hindi pa ako nakakasagot nang may lalaking lumapit habang may hawak na alak.

“Inom ka naman sa amin, Dra. Sofia.”

“Malay mo… tulungan ka ulit ni General Marco makabalik sa military circle.”

Umiwas ako nang malamig.

Pero bigla niyang hinawakan ang pulsuhan ko.

“Huwag ka nang magpanggap.”

“Noon nga parang aso kang sunod nang sunod kay Marco.”

Lalong lumakas ang tawanan sa paligid.

At sa mismong sandaling iyon—

“Bitawan mo siya.”

Napakalamig ng boses ni Marco.

Biglang natahimik ang buong villa.

Hindi pa nakaka-react ang lalaki nang sipain siya ni Marco diretso sa sahig.

Nanlalamig ang mga mata niya.

“Uulitin ko lang minsan.”

“Sinumang gagalaw sa kanya…”

“Ako ang haharapin.”

Natigilan ang lahat.

Pati si Angela namutla.

Pero mabilis din siyang ngumiti ulit.

“Tara na.”

“Magpaputok na tayo ng fireworks.”

“Para sa successful operation ni Tito.”

Sumunod agad ang lahat.

Ayoko nang sumama.

Pero bago ako makaalis, biglang tumunog ang phone ko.

Video call mula sa anak ko.

Pag-open ko ng camera, agad siyang ngumiti.

“Mommy!”

“Tapos ka na ba?”

Sa sandaling marinig ko ang boses ng anak ko, kusang lumambot ang tingin ko.

Napangiti rin ako nang hindi namamalayan.

At sa di kalayuan, biglang napakuyom si Marco.

Mas lalong dumilim ang mga mata niya habang nakatingin sa akin.

Hindi niya maintindihan kung bakit…

Pero bigla siyang nakaramdam ng matinding sakit sa dibdib.

At bago pa niya maunawaan ang nararamdaman niya—

Isang malakas na pagsabog ang biglang umalingawngaw.

Nawalan ng kontrol ang fireworks launcher sa likod ng garden.

Sunod-sunod na nagliyab na apoy ang diretsong lumipad papunta sa akin.

“Sofia!”

Biglang nagbago ang mukha ni Marco.

Tumakbo siya palapit sa akin.

Pero sa mismong sandaling iyon—

Biglang napasigaw si Angela.

“Marco! Save me!”

Walang malinaw na nakakita sa sumunod na nangyari.

Ang tanging nakita lang ng lahat—

Ay ang biglang pagtalikod ni Marco para yakapin at protektahan si Angela.

Habang ang lahat ng nawawalang kontrol na fireworks…

Diretsong tumama sa akin.

Isang nakakabinging pagsabog ang sumabog malapit sa mukha ko.

At sa susunod na segundo—

Parang sinunog nang buhay ang kaliwa kong mata.

Nabitawan ko ang cellphone ko.

Bumagsak iyon sa lupa.

At sa basag na screen, naririnig ko pa rin ang umiiyak kong anak.

“Mommy?”

“Mommy, answer me…”

At pagkatapos noon—

Tuluyan nang nilamon ng dilim ang lahat.
…

Nang muli akong magkamalay, puro puting kisame ang bumungad sa akin.

Amoy antiseptic.

Mahinang tunog ng heart monitor.

At isang nakakabinging katahimikan.

Pilitan kong iminulat ang mata ko.

Pero sa kaliwang bahagi…

Wala akong makita.

Nanigas ang buong katawan ko.

Dahan-dahan kong tinaas ang nanginginig kong kamay at hinawakan ang kaliwang mata ko na makapal ang benda.

“Doc…”

Halos mawalan ako ng boses.

“Nasaan po ang mata ko…?”

Biglang bumukas ang pinto ng ICU.

Sunod-sunod na pumasok ang mga doktor.

Kasama si Marco.

Pagkakita ko pa lang sa kanya, agad kong naramdaman ang matinding galit na matagal ko nang ibinaon sa loob ng sampung taon.

Namumula ang mga mata niya.

Magulo ang uniporme.

May paso rin ang braso niya.

Pero wala na akong pakialam.

Hindi na ako iyong babaeng umiiyak noon dahil sa kanya.

“Lumabas ka.”

Malamig kong sabi.

Agad siyang natigilan.

“Sofia…”

“Please.”

Ngayon ko lang muling narinig ang boses niyang ganoon kahina.

Pero sa pagkakataong ito, wala na itong epekto sa akin.

“Lumabas ka.”

“Hindi kita gustong makita.”

Mahigpit niyang ikinuyom ang kamao.

At ilang segundong tumitig lang siya sa akin bago tuluyang lumabas ng ICU.

Pagkasara ng pinto, saka ako tuluyang napahagulgol.

Hindi dahil kay Marco.

Kundi dahil sa takot.

Takot na hindi na ako muling makapag-opera.

Takot na matapos na ang buong karera ko.

Takot na maging inutil.

“Doc…”

Mahinang tawag ko sa attending physician.

“Sabihin n’yo po ang totoo.”

“Makakakita pa ba ako?”

Tahimik ang buong kwarto.

Hanggang sa dahan-dahang nagsalita ang senior ophthalmologist.

“Malaki ang damage sa kaliwang mata.”

“Pero…”

“Hindi imposible.”

Parang biglang bumalik ang paghinga ko.

“May chance pa?”

Tumango siya.

“Pero kailangan ng corneal reconstruction.”

“At may posibilidad na hindi na bumalik nang buo ang vision.”

Wala akong pakialam.

Kahit konting pag-asa lang.

Kahit kaunti.

Basta hindi tuluyang mawala.

…

Tatlong araw akong nasa ICU.

At sa loob ng tatlong araw na iyon, hindi umalis si Marco sa labas ng kwarto ko.

Naririnig ko ang mga nurse na nagbubulungan.

“Tatlong gabi nang hindi natutulog si General.”

“Hindi rin siya umaalis kahit pilitin ng pamilya niya.”

“Kanina nga muntik na niyang masakal si Angela.”

Napatigil ako.

“Muntik masakal?”

Tahimik sandali ang nurse bago muling nagsalita.

“Lumabas kasi sa CCTV.”

“Si Angela pala ang sumigaw para ilihis si General Marco.”

“At siya rin ang may pakana kung bakit nawalan ng kontrol ang fireworks.”

Nanlamig ang buong katawan ko.

Biglang bumukas ang pinto.

At kasunod noon ay ang mahinang boses ni Marco.

“Totoo.”

Tahimik ang buong ICU.

Dahan-dahan siyang lumapit sa higaan ko.

Sa unang pagkakataon sa loob ng sampung taon…

Mukha siyang pagod na pagod.

Parang isang iglap lang ay tumanda siya nang sobra.

“Naaresto na si Angela.”

Paos ang boses niya.

“Pati iyong mga kasabwat niya.”

Hindi ako nagsalita.

At marahil iyon ang mas lalong nagpabaliw sa kanya.

Bigla siyang lumuhod sa harap ng kama ko.

Tuluyang natulala ang mga nurse sa paligid.

Dahil walang sinuman sa buong military district ang nakakita kailanman sa isang mataas na opisyal na lumuluhod.

Pero si Marco…

Nakayuko ngayon sa harap ko.

Namumula ang mga mata.

Nanginginig ang mga kamay.

“Sofia…”

“Patawarin mo ako.”

Tahimik akong nakatingin sa kanya.

At sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon…

Wala na akong naramdamang sakit.

Wala na ring pagmamahal.

Parang isa na lang siyang estranghero.

“Anong gusto mong patawarin ko?”

Mahina kong tanong.

“Na ginawa mo akong kapalit noon?”

“O na pinili mo ulit siyang iligtas habang ako ang nasusunog?”

Parang sinaksak ang puso niya sa bawat salita ko.

Bigla siyang napaluha.

At doon ko lang nalaman…

Na kaya pala hindi niya ako hinabol noon…

Ay dahil nagsinungaling si Angela.

Pinaniwala siyang ginagamit ko lang daw siya para makapasok sa military medical system.

Na may ibang lalaki raw ako.

At ang pinakamasakit—

Si Angela mismo ang nag-edit ng video at messages na ipinakita kay Marco noon.

At naniwala siya.

Dahil mahal na mahal niya si Angela.

Napapikit ako.

Nakakatawa.

Sampung taon ng buhay ko…

Sinira lang dahil sa isang kasinungalingan.

“Too late na, Marco.”

Mahina kong sabi.

“Tapos na.”

At sa pagkakataong iyon…

Tuluyan ko nang nakita ang pagkawala ng pag-asa sa mga mata niya.

…

Pagkaraan ng isang linggo, isinagawa ang operasyon sa mata ko.

At ako mismo ang tumangging si Marco ang magbayad ng lahat ng gastusin.

Dahil sa mismong araw ding iyon—

Dumating ang asawa ko.

Pagpasok pa lang niya sa hospital room, agad niya akong niyakap nang mahigpit.

Halos mawalan ng hininga.

“Sofia…”

“Akala ko mawawala ka na sa amin.”

Doon lang ako muling umiyak.

Dahil sa wakas…

May taong pinili ako nang walang pag-aalinlangan.

Hindi tulad noon.

Mahigpit akong niyakap ni Daniel habang umiiyak sa gilid ng kama ang anak naming si Lucas.

“Mommy…”

“Hindi na po ba sasakit?”

Ngumiti ako kahit nanginginig ang labi ko.

“Hindi na, baby.”

At sa likod ng bahagyang nakabukas na pinto…

Tahimik na nakatayo si Marco.

Pinapanood kaming tatlo.

Parang saka lang niya tunay na naintindihan—

Na matagal na niya akong nawala.

Habambuhay.

…

Naging matagumpay ang operasyon sa mata ko.

Hindi man ganap ang pagbabalik ng vision ko sa kaliwa, sapat pa rin iyon para makapag-opera ulit ako.

At nang mabalitaan iyon ng buong military medical board—

Literal na nagbunyi ang buong ospital.

Dahil ako ang pinakamahalagang surgeon nila.

Samantalang si Marco…

Tuluyang bumagsak ang buong mundo niya.

Lumabas ang buong imbestigasyon sa fireworks incident.

Kasama ang CCTV footage.

Kasama ang testimonya ng lahat.

At higit sa lahat—

Kasama ang katotohanang pinabayaan niyang masaktan ako habang inililigtas si Angela.

Hindi siya nakulong.

Pero permanenteng nasira ang reputasyon niya sa loob ng military circle.

Ang dating pinakamagaling at pinakabatang general…

Naging sentro ng kahihiyan ng buong distrito.

Samantalang si Angela—

Nakulong dahil sa attempted murder at sabotage.

At nang minsang dalawin siya ni Marco sa detention center…

Tumawa lang ito habang nakaposas.

“Hindi mo rin naman pinili si Sofia noon.”

“Bakit ngayon biglang nagsisisi ka?”

Walang naisagot si Marco.

Dahil alam niyang tama si Angela.

Hindi niya ako pinili noon.

At hindi niya rin ako pinili sa araw na muntik na akong mamatay.

…

Tatlong buwan matapos ang lahat, matagumpay kong naisagawa ang pinakamahirap na brain surgery sa ama ni Marco.

Labing-apat na oras iyon.

At nang lumabas ako ng operating room—

Buong pamilya Villanueva ang naghihintay sa labas.

Pagod na pagod akong tinanggal ang gloves ko.

At sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon…

Lumapit sa akin ang ina ni Marco habang umiiyak.

“Salamat…”

“Pagkatapos ng lahat ng ginawa sa’yo ng anak ko…”

“Iniligtas mo pa rin ang asawa ko.”

Mahina akong ngumiti.

“Doktor po ako.”

“Iyon lang ang trabaho ko.”

Pagkasabi ko noon, tumingin ako kay Marco.

Tahimik lang siyang nakatayo sa dulo ng hallway.

Namumula ang mga mata.

Pero hindi na siya lumapit.

Marahil alam niyang wala na siyang karapatan.

At tama siya.

Dahil sa susunod na sandali—

Lumapit ang asawa ko.

At natural akong niyakap nito sa bewang.

“Ready na ba umuwi?”

Ngumiti ako habang tumatango.

At bago ako tuluyang lumayo…

Narinig ko ang paos na boses ni Marco sa likod ko.

“Sofia…”

Huminto ako.

Tahimik ang buong hallway.

Halos lahat nakatingin sa amin.

At pagkatapos ng mahabang katahimikan…

Mahina niyang sinabi:

“Kung mabibigyan ako ng isa pang pagkakataon…”

“Pipiliin na kita.”

Dahan-dahan akong napangiti.

Pero hindi na dahil kinilig ako.

Kundi dahil sa wakas…

Wala na talagang natira.

Hindi galit.

Hindi sakit.

At lalong hindi pagmamahal.

Kaya mahinahon akong lumingon sa kanya.

At sinabi ang huling salitang tuluyang dumurog sa kanya.

“Pero ako…”

“Hindi na kita pipiliin kahit kailan.”

Pagkatapos noon, mahigpit kong hinawakan ang kamay ng asawa ko.

At sabay naming nilisan ang ospital.

Habang si Marco naman ay naiwang mag-isa sa mahabang hallway ng military hospital—

Pinapanood ang babaeng minsang minahal siya nang higit sa sarili…

Na tuluyan nang hindi na babalik pa kailanman.