“Ang babaeng ’yan ang pekeng manggagamot! Lasinggera, manloloko, at tagaubos ng pera ng may sakit!”

Pumutok ang sigaw sa loob ng maliit kong botika sa Quiapo na parang basag na bote.

Pag-angat ko ng tingin, limampung libong tao na pala ang nanonood habang tinututukan ako ng cellphone sa mukha.

At sa likod ng camera, nakangiti si Mikaela Rivera—ang reyna ng livestream sa Pilipinas.

“Mga besh, tingnan ninyo siya,” sabi niya habang papalapit sa mesa ko. “Ito ang babaeng muntik sumira sa mukha ko. Nagbebenta ng kung anu-anong halamang gamot, tapos kapag may napahamak, biglang tahimik.”

Nakasunod sa kanya ang anim na assistant. May hawak silang ring light, tripod, power bank, at dalawang bodyguard na parang handang magbuhat ng kabaong. Ang lumang botika kong minana ko pa sa lola ko, ang Botika San Jacinto, biglang naging entablado ng kahihiyan.

Sa screen ng cellphone niya, sunod-sunod ang komento.

“Ang bata pa, albularya na?”

“Isara na ’yan!”

“Pekeng doctor! I-report!”

“Pa-trending natin para wala nang maloko!”

Hindi ako sumagot agad.

Nasa harap ko pa ang lumang kuwaderno kung saan ko isinusulat ang reseta ng mga pasyente. Katabi nito ang timbangan, tuyong dahon ng sambong, lagundi, tanglad, at ilang halamang hindi alam ng karamihan pero kabisado ng pamilya ko sa loob ng apat na henerasyon.

Tatlong araw na ang nakalipas, pumunta rito ang assistant ni Mikaela. Bumili siya ng pampaganda ng balat na gawa sa halamang gamot, pang-alis ng init sa katawan at pagod sa puyat. Malinaw ang bilin ko: bawal muna ang alak, bawal ang seafood, bawal ang sobrang anghang.

Pero nang gabing iyon, nag-live si Mikaela sa isang mamahaling hotpot restaurant sa BGC. Hipon, tahong, alimango, maanghang na sabaw, at ilang baso ng whiskey.

Kinabukasan, namaga ang mukha niya.

Para hindi mawala ang beauty endorsement niya, ako ang ginawa niyang salarin.

“Bingi ka ba?” singhal niya. “Hindi ka ba marunong humingi ng sorry? O masyado ka nang sanay manloko?”

Isang assistant niya ang tumawa, saka sinipa ang kahong puno ng tuyong ugat sa tabi ng pinto. Kumalat ang mga halamang gamot sa sahig.

Nanlamig ang tingin ko.

Hindi dahil sa galit.

Kundi dahil nakita ko ang nasa likod niya.

Sa pagitan ng makapal niyang foundation at mamahaling highlighter, may itim na anino sa gitna ng kanyang noo. Hindi iyon ordinaryong pasa. Hindi rin simpleng allergy.

Ang ugat sa ilalim ng balat niya, kulay abo na. Ang hininga niya, putol-putol. At sa balikat niya, may bahid ng madilim na bagay na kumakapit na parang gutom na bibig.

May kumakain sa buhay niya.

“Mikaela Rivera,” mahinahon kong sabi.

Tumigil siya, halatang nasiyahan dahil sa wakas ay nagsalita ako.

“Ayan! Narinig ninyo? Kilala niya ako. Siyempre kilala niya ako. Kaya ngayon, lumuhod ka at humingi ng tawad sa livestream ko.”

Sumandal ako sa upuan at tinitigan siya sa pagitan ng dalawang kilay.

“Hindi ako hihingi ng tawad sa taong malapit nang mamatay.”

Biglang tumahimik ang buong botika.

Maging ang mga assistant niya, napatingin sa akin.

Pagkatapos, sumabog ang comment section.

“Grabe! Sumpa ’yan!”

“Kulong dapat ’yan!”

“Threat ’yan! Screenshot!”

Namula ang mukha ni Mikaela sa galit. “Ano’ng sinabi mo?”

Tumayo ako. Pinagpag ko ang alikabok sa manggas ng puting blusa ko.

“Namamanhid ba ang kamay mo kapag madaling-araw?” tanong ko. “Mainit ba ang talampakan mo kahit malamig ang aircon? Nananaginip ka ba nitong nakaraang linggo ng babaeng nakatalikod na humihingi ng salamin?”

Nakita kong kumurap siya.

Isang segundo lang.

Pero sapat iyon.

“Tumahimik ka,” mahinang sabi niya.

“May inilagay sa gamit mo,” dagdag ko. “Hindi sa gamot ko. Hindi sa pagkain mo. Sa isang bagay na lagi mong hinahawakan bago ka humarap sa camera.”

Lumapit siya, pero hindi na kasing tapang kanina.

“Drama,” sabi niya. “Para kang kontrabida sa teleserye.”

“Sa loob ng tatlong araw,” bulong ko, sapat para marinig niya, “gagapang ka pabalik dito. Dito mismo sa sahig na pinadumihan mo. At hihingi ka ng tulong.”

Itinulak niya ang balikat ko. “Mangarap ka! Kahit mamatay ako, hindi ako babalik sa bulok mong botika.”

Lumabas siya kasama ang buong crew. Bago umalis, sinipa pa ng isa niyang bodyguard ang lumang bangkong kahoy sa may pinto.

Bumalik ang katahimikan.

Dinampot ko ang mga halamang gamot sa sahig. Iyong nadumihan na, itinapon ko. Iyong maililigtas pa, inayos ko.

Pagkatapos, kumuha ako ng bagong doormat at inilatag sa mismong entrada.

Para kapag gumapang siya pabalik, hindi niya madumihan ang loob.

Kinagabihan, binaha ng mura ang page ng Botika San Jacinto. May nagsabing susunugin daw ang tindahan. May nagpadala ng picture ng kabaong. May gumawa pa ng fake review: “Dito namamatay ang pasyente.”

Pinayuhan ako ng kaibigan kong si Paolo, isang pulis sa Maynila, na magsara muna.

“Alma,” sabi niya sa telepono, “hindi biro ang fans ng influencer. Baka puntahan ka talaga.”

“Tapos na silang pumunta,” sagot ko.

“At?”

“Tapos na rin silang magkamali.”

Hindi siya natuwa sa sagot ko. Pero kilala niya ako mula pagkabata. Alam niyang kapag sinabi kong may kakaiba, hindi iyon biro.

Nang gabing iyon, nagsindi ako ng insenso sa altar ng lola ko. Ang litrato niya, nakangiti pa rin, nakasuot ng lumang baro’t saya, hawak ang parehong kahoy na baston na nakasandal ngayon sa likod ng pinto.

“Lola,” bulong ko, “may gumalaw na naman ng bawal.”

Ang usok ng insenso ay hindi umakyat nang diretso.

Umikot ito.

Parang may kamay na humila.

Kinabukasan, nagising ako sa tunog ng ulan.

Tahimik ang botika buong umaga. Iyon ang klase ng katahimikang hindi payapa, kundi naghihintay.

Bandang tanghali, tumunog ang telepono.

Unknown number.

Pagkasagot ko, halos sumabog sa takot ang boses ng babae sa kabilang linya.

“Dra… Dra. Alma? Si Trina po ito, assistant ni Miss Mikaela. Maawa po kayo. Tulungan ninyo kami.”

Humigop ako ng tsaa.

“Bakit?”

“Si Miss Mikaela po… nagsuka siya ng dugo sa livestream. Itim po. Mabaho. Tapos iyong mukha niya… may gumagalaw sa ilalim ng balat niya.”

Hindi ako nagsalita.

“Dinala namin siya sa private hospital sa Makati. Normal daw lahat ng test! Sabi ng doctor panic attack lang daw. Pero hindi po panic attack iyon. May bukol sa noo niya. Parang may buhay sa loob.”

“Sabihin mo sa kanya,” mahinahon kong sagot, “kung gusto niyang mabuhay, alam niya ang daan pabalik.”

“Pupunta po kami ngayon!”

“Hindi.”

Natahimik siya.

“Bukas,” sabi ko. “Sa ikatlong araw. Gagapang siya mula kanto hanggang pintuan ng botika. Hihingi siya ng tawad sa harap ng mga taong niloko niya. Saka ko pag-iisipan kung ililigtas ko siya.”

Umiyak si Trina sa kabilang linya. “Mamamatay po siya!”

“Hindi pa,” sabi ko. “Pero may taong gustong mangyari iyon.”

Bago pa siya makasagot, ibinaba ko na ang tawag.

Lumakas ang ulan.

At sa gitna ng hangin, naamoy ko ang amoy ng lumang libingan.

Alam kong malapit na ang ikatlong araw.

Pero hindi ko alam na sa pagdating ni Mikaela, hindi lang siya ang gagapang pabalik sa akin.

Kasama niya ang taong matagal nang nag-alay ng pangalan niya sa dilim.

Kinabukasan, habang madilim pa ang kalangitan at binabayo ng ulan ang bubong ng Quiapo, isang itim na van ang huminto sa tapat ng Botika San Jacinto.

Bumukas ang pinto.

Lumabas si Mikaela Rivera.

Walang makeup. Walang filter. Walang ring light.

Nakayapak siya sa baha.

At sa noo niya, ang itim na bukol ay bumuka na parang mata.

Pagkatapos, bumagsak siya sa kalsada at nagsimulang gumapang papunta sa akin.

PARTE2

Gumapang si Mikaela sa baha na parang hindi niya naaalala kung paano tumayo.

Ang babaeng kahapon lang ay kayang wasakin ang reputasyon ng isang tao sa isang pindot ng cellphone, ngayon ay nakadapa sa putik ng Quiapo, nanginginig ang mga kamay, humahalo ang luha sa ulan.

Nakatayo ako sa pintuan ng Botika San Jacinto.

Sa likod ko, nakasindi ang dilaw na ilaw ng lumang tindahan. Sa harap ko, unti-unting nagtitipon ang mga tao. Mga tindera ng kandila, tricycle driver, batang nagtitinda ng sampaguita, mga debotong galing simbahan. Lahat sila, nanonood.

Hindi na kailangan ng livestream.

Ang karma, kapag dumating, hindi nangangailangan ng camera.

“Alma…” garalgal ang boses ni Mikaela habang hinihila niya ang sarili sa basang semento. “Tulungan mo ako…”

Tumigil siya sa harap ng doormat na inilatag ko kahapon.

Hindi siya nakapasok.

Tumingala siya sa akin.

Doon ko nakita ang buong pinsala.

Ang mukha niya ay parang kandilang natunaw sa init. May mga bahaging nangingitim, may mga bahaging namamaga. Sa gitna ng kanyang noo, ang bukol ay bumuka na nga. Hindi iyon mata, pero kahawig nito—isang bilog na sugat, may pulang laman sa paligid, at sa loob ay may maitim na hiblang kumikibot.

Napaatras ang ilang tao.

Si Trina, ang assistant niya, lumuhod sa likuran. Basang-basa ang damit, namumugto ang mata.

“Dra. Alma, ginawa po niya ang sinabi ninyo,” sabi ni Trina. “Gumapang po siya mula kanto. Pakiusap, tulungan ninyo na siya.”

Tumingin ako kay Mikaela.

“Humingi ka ng tawad.”

Napangiwi siya sa sakit. “Sorry…”

“Hindi sa akin lang.”

Kinagat niya ang labi hanggang dumugo.

Pagkatapos, unti-unti niyang inangat ang ulo sa harap ng mga taong nagtitipon.

“Humihingi ako ng tawad,” umiiyak niyang sabi. “Sa Botika San Jacinto. Sa mga manggagamot na siniraan ko. Sa mga taong naniwala sa akin. Nagsinungaling ako.”

Bumilis ang bulungan ng mga tao.

May naglabas ng cellphone. May nagsimulang mag-record. Pero sa pagkakataong ito, wala akong pinigilan.

“Hindi ako nasira dahil sa gamot niya,” patuloy ni Mikaela. “Uminom ako ng alak. Kumain ako ng bawal. Natakot akong mawalan ng kontrata, kaya siya ang sinisi ko.”

Napapikit si Trina, parang matagal na niyang gustong marinig ang mga salitang iyon.

“Mas malakas,” sabi ko.

Napahagulgol si Mikaela. “Nagsinungaling ako!”

Doon ko siya pinapasok.

Dinala siya nina Trina sa loob. Pinaupo ko siya sa kahoy na upuan sa gitna ng botika. Inilabas ko ang pulang sinulid, pitong pilak na karayom, isang maliit na mangkok ng tubig na may asin, at ang kahong gawa sa narra na hindi ko binubuksan maliban kung may kasong hindi na kayang gamutin ng ordinaryong halamang gamot.

“Walang lalabas,” sabi ko.

Isinara ni Paolo ang pinto mula sa loob.

Oo, naroon siya. Tinawagan ko siya bago sumikat ang araw. Hindi para protektahan ako kay Mikaela, kundi para protektahan si Mikaela sa taong susunod sa kanya.

“Dra. Alma,” nanginginig na tanong ni Trina, “ano po ba talaga ang nasa kanya?”

“Hindi sakit,” sagot ko. “Hindi rin simpleng kulam.”

Tumingin ako sa noo ni Mikaela.

“Ito ay panata.”

Napasinghap siya. “Panata?”

“May taong nag-alay ng pangalan mo kapalit ng suwerte. Kaya sa bawat livestream mo, sa bawat palakpak, sa bawat perang pumapasok, may kinukuha rin mula sa iyo.”

Umiling siya. “Hindi… wala akong ginawang ganyan.”

“Hindi ikaw ang gumawa.”

Itinaas ko ang isang maliit na salamin sa harap niya. Lumitaw sa repleksiyon ang anino sa kanyang balikat—hindi malinaw sa mata ng iba, pero sa salamin ng lola ko, kitang-kita.

Isang hugis babaeng may mahabang buhok. Nakayakap sa leeg ni Mikaela.

At nakangiti.

Napaatras si Trina at napasigaw.

“Diyos ko…”

Nanlaki ang mata ni Mikaela. “Sino ’yan?”

“Ang tanong,” sabi ko, “kanino galing ang bagay na lagi mong hinahawakan bago ka mag-live?”

Napatigil siya.

Napatingin siya sa bag ni Trina.

“Phone charm,” bulong niya.

Kinuha ni Trina ang cellphone ni Mikaela. Sa gilid nito, nakasabit ang maliit na palamuting hugis salamin, may pulang bato sa gitna at gintong sinulid sa paligid. Mukhang mamahalin. Mukhang inosente.

Pero paglapit nito sa mangkok ng tubig na may asin, kumulo ang tubig na parang nilagyan ng apoy.

Si Mikaela ay biglang napasigaw. Ang sugat sa noo niya ay gumalaw na parang gustong tumakas.

“Sino ang nagbigay nito?” tanong ko.

Hindi siya agad sumagot.

Bumagsak ang mga luha sa pisngi niya.

“Si Celina,” mahina niyang sabi.

Kilala ko ang pangalang iyon. Kahit ako, nakapanood na ng ilang video tungkol sa kanya.

Celina Monteverde. Best friend ni Mikaela. Manager niya. Babaeng laging nasa likod ng camera, tahimik, maayos, at laging nakangiti kapag nagtatagumpay si Mikaela.

“Binigay niya iyon noong pumirma ako ng malaking beauty contract,” sabi ni Mikaela. “Sabi niya pampasuwerte raw. Galing daw sa isang antique shop sa Binondo.”

Tumingin ako kay Paolo.

Tumango siya at lumapit sa pinto.

“May tao sa labas,” mahinang sabi niya.

Hindi pa man kami nakakagalaw, may kumatok.

Tatlong beses.

Mabagal.

Tumpak.

Bumigat ang hangin sa loob ng botika. Namatay ang isang bombilya sa kisame. Ang mga garapon ng halamang gamot sa estante ay nagsimulang manginig.

Si Mikaela ay napahawak sa dibdib.

“Siya…” bulong niya. “Nararamdaman ko siya.”

Binuksan ni Paolo ang pinto, isang pulgada lang.

Nasa labas si Celina Monteverde.

Nakasuot siya ng puting blazer, hawak ang itim na payong, at nakangiti na parang hindi siya nababasa ng ulan.

“Alma San Jacinto,” sabi niya. “Hindi ka dapat nakikialam sa bagay na hindi mo naiintindihan.”

Hindi ako gumalaw.

Pumasok siya nang hindi hinihintay ang paanyaya. May dalawang lalaking kasama sa likod, pero pinigilan sila ni Paolo.

“Police,” sabi niya, ipinakita ang ID. “Dito lang kayo.”

Hindi natinag si Celina. Diretso ang tingin niya kay Mikaela.

“Naku, Mika. Anong ginawa mo sa sarili mo?”

Napatayo si Mikaela sa takot, pero bumigay agad ang tuhod niya. “Ikaw… ikaw ang gumawa nito?”

Umiling si Celina, pero ang ngiti niya ay hindi na pangkaibigan.

“Ginawa ko ang dapat gawin. Kung hindi dahil sa akin, walang Mikaela Rivera. Ako ang pumili ng brand mo. Ako ang nag-ayos ng deals mo. Ako ang naglinis ng scandals mo. Pero ikaw ang sumikat. Ikaw ang minahal. Ikaw ang yumaman.”

“Kaibigan kita,” iyak ni Mikaela.

“Hindi.” Lumamig ang boses ni Celina. “Ginawa kitang produkto.”

Sa sandaling iyon, naintindihan ng lahat.

Hindi galit si Celina dahil nasaktan siya.

Galit siya dahil may ari-arian siyang natutong huminga mag-isa.

Nilapag ko ang phone charm sa mesa at binalot ng pulang sinulid.

“Ang ginamit mo ay salamin ng salo,” sabi ko. “Kinakain nito ang mukha at sigla ng taong pinag-aalayan, tapos ibinabalik ang suwerte sa may hawak ng tunay na pangalan.”

Bahagyang kumurap si Celina.

Doon ko nalamang tama ako.

“Nasaan ang papel?” tanong ko.

Hindi siya sumagot.

Kaya lumapit ako kay Mikaela. “Noong pumirma ka ng unang kontrata sa kanya, may pinapirmahan ba siyang hiwalay na papel? Iyong hindi mo binasa?”

Namula ang mata ni Mikaela. “Marami akong pinirmahan…”

“May dugo ba?”

Napatakip siya sa bibig.

“Paper cut,” bulong niya. “Sabi niya aksidente lang. Pinahid niya sa tissue.”

Tumawa si Celina.

Mahina muna.

Pagkatapos, mas malakas.

“Ang galing ng pamilya San Jacinto,” sabi niya. “Sayang, Alma. Kung mas maaga kitang nakilala, baka ikaw na lang ang inalay ko.”

Hindi na siya nagkunwari.

Hinubad niya ang kuwintas sa leeg niya. Nakasabit doon ang maliit na kapsula na gawa sa pilak. Sa loob nito, alam kong nandoon ang papel na may tunay na pangalan ni Mikaela at patak ng dugo niya.

Biglang umihip ang malamig na hangin sa loob ng botika. Bumukas ang mga drawer. Nalaglag ang ilang bote. Si Mikaela ay napasigaw habang ang sugat sa noo niya ay bumuka pa lalo.

“Paolo!” sigaw ko.

Hinablot ni Paolo ang braso ni Celina, pero napaatras siya nang parang nakuryente. May itim na marka sa pulso ni Celina, kumikislap na parang baga.

“Hindi ako mahahawakan ng batas ninyo,” sabi ni Celina.

“Hindi nga,” sagot ko. “Pero mahahawakan ka ng utang mo.”

Kinuha ko ang baston ng lola ko sa likod ng pinto at ibinagsak ang dulo nito sa sahig.

Isang malakas na tunog ang umalingawngaw sa buong botika.

Tumigil ang hangin.

Ang mga anino sa dingding ay biglang humaba.

Nagbago ang mukha ni Celina. Sa unang pagkakataon, nakita ko ang takot sa kanyang mata.

“Hindi mo alam ang ginagawa mo,” sabi niya.

“Alam ko,” sagot ko. “Apat na henerasyon kaming nagbabantay ng ganitong utang.”

Binuksan ko ang kahong narra. Sa loob nito ay may lumang pulbos na kulay abo, gawa sa sinunog na dahon ng makabuhay, asin mula sa dagat ng Pangasinan, at abo ng pulang papel na may dasal ng lola ko.

Ibinuhos ko iyon sa phone charm.

Sumingaw ang maitim na usok.

Napahiyaw si Celina.

Kasabay nito, napahawak si Mikaela sa noo niya. Ang maitim na hibla mula sa sugat ay lumabas nang dahan-dahan, parang bulate na gawa sa usok. Kumakawala ito mula sa balat niya, pero ayaw nitong bumitaw.

“Huminga ka,” sabi ko kay Mikaela. “Huwag kang lalaban. Bitawan mo ang takot mo.”

“Hindi ko kaya…”

“Kaya mo. Sa dami ng beses mong humarap sa camera para magpanggap, ngayon humarap ka sa sarili mo nang totoo.”

Umiyak siya nang umiyak.

“Ako ang may kasalanan,” sabi niya. “Nabulag ako sa pera. Sa likes. Sa papuri. Akala ko kapag trending ako, ibig sabihin mahalaga ako.”

Lumuwag ang itim na hibla.

“Tinapakan ko ang taong walang laban dahil takot akong mawala ang lahat.”

Lalong lumabas ang anino.

“Patawad,” hikbi niya. “Ayoko nang mabuhay sa kasinungalingan.”

Sa huling salita niya, bumitaw ang itim na bagay mula sa noo niya at bumagsak sa mangkok ng tubig na may asin.

Kumulo ang tubig.

Tapos naging malinaw.

Si Mikaela ay nawalan ng malay.

Pero humihinga siya.

Si Celina naman ay napasigaw habang ang kapsula sa kuwintas niya ay nagliyab. Tinangka niyang tumakbo, pero hinarang siya ni Paolo. Sa pagkakataong ito, kaya na siyang hawakan.

“Celina Monteverde,” sabi ni Paolo, “sasama ka sa amin para magpaliwanag.”

“Wala kayong ebidensya!” sigaw niya.

Tahimik kong itinuro ang cellphone ni Trina.

Naka-live pala ito.

Hindi sa account ni Mikaela.

Sa official page ng Botika San Jacinto.

Hindi ko iyon inutos. Si Trina ang gumawa.

Nanginginig ang kamay niya, pero matatag ang mata.

“Para malaman ng lahat ang totoo,” sabi niya.

Sa loob ng ilang minuto, kumalat ang video. Hindi na ako ang trending na pekeng manggagamot.

Si Celina na ang babaeng manager na umamin sa inggit, panlilinlang, at paggamit ng bawal na ritwal para kontrolin ang kaibigan niyang pinagkakitaan niya.

Dinala siya ng pulis.

Dinala naman namin si Mikaela sa likod ng botika. Tatlong oras ko siyang ginamot. Hindi madali. Kailangang linisin ang natirang lason sa dugo, palamigin ang apoy sa talampakan, at hilahin pabalik ang lakas na halos maubos.

Nang magising siya, gabi na.

Mahina ang ilaw. Tahimik ang ulan. Wala na ang bukol sa noo niya, pero may mananatiling peklat—maliit, manipis, nasa pagitan ng kilay.

Paalala.

“Bakit mo ako iniligtas?” tanong niya, boses basag.

“Ayoko sa ’yo,” sagot ko.

Napakurap siya.

“Pero hindi ko kailangang gusto ang tao para iligtas ang buhay niya.”

Tumulo ang luha niya.

“Sinira kita.”

“Sinubukan mo,” sabi ko. “Pero hindi mo ako kilala.”

Ilang araw matapos iyon, nag-post si Mikaela ng video. Walang filter. Walang glam team. Walang scripted na tawa.

Umupo siya sa harap ng camera at inamin ang lahat—ang kasinungalingan, ang paninira, ang takot niyang mawalan ng pera, at ang maling pananampalataya niya sa imahe.

Hindi lahat naniwala.

Hindi lahat nagpatawad.

Pero sa unang pagkakataon, hindi niya pinilit ang mundo na mahalin siya.

Pagkalipas ng isang buwan, bumalik siya sa Botika San Jacinto. Hindi bilang kliyente. Hindi bilang influencer.

Bilang volunteer.

Tahimik siyang tumutulong mag-ayos ng halamang gamot. Nagdadala siya ng pagkain sa matatandang pasyente. Kapag may pumapasok at kinikilala siya, yumuyuko siya at sinasabing, “Nagkamali ako noon. Dito ako natutong magsimula ulit.”

Isang hapon, nakita ko siyang naglilinis ng parehong doormat kung saan siya gumapang.

“Pwede ko bang palitan ’to?” tanong niya.

“Bakit?”

Ngumiti siya nang mahina. “Para hindi ko makalimutan na minsan, dito ako bumalik sa pagiging tao.”

Hindi ko siya pinigilan.

Mula noon, nanatili ang peklat sa noo ni Mikaela. Hindi na niya ito tinakpan. Sa halip, tuwing may nagtatanong, sinasabi niya:

“Hindi lahat ng sugat ay kahihiyan. Minsan, ito ang resibo na binigyan ka pa ng buhay ng pagkakataong magbago.”

At ako?

Nagpatuloy ako sa pagtitimpla ng tsaa, pagsusulat sa lumang kuwaderno, at pagbabantay sa maliit na botikang iniwan ng lola ko.

Dahil sa mundong masyadong mabilis maniwala sa ingay, kailangan pa rin ng mga taong marunong makinig sa katahimikan.

Mensahe:
Huwag gamitin ang kapangyarihan, kasikatan, o pera para tapakan ang kapwa. Ang katotohanan ay maaaring mabagal dumating, pero kapag dumating ito, wala nang filter, wala nang palusot, at wala nang maitatago. Mas mabuting yumuko sa kabutihan ngayon kaysa gumapang pabalik sa huli para humingi ng tawad.