Pagpiling Hindi Na Takasan
Part 4: Ang Pagpiling Hindi Na Takasan
Hindi ko alam kung bakit biglang bumigat ang hangin sa sala.
Ang lalaking naka-blind date ko ay nakatayo sa gitna, may hawak na bulaklak, maayos ang bihis, at mukhang pinaghandaan talaga ang pagpunta.
Si Mama ay nakatingin sa kanya, halatang nagulat.
Ang ama ni Gabriel ay tahimik, parang sinusukat ang sitwasyon.
At si Gabriel…
Si Gabriel ay nakatayo sa may pintuan.
Walang ekspresyon ang mukha niya, pero kilala ko siya.
Kapag masyado siyang kalmado, ibig sabihin delikado ang loob niya.
“Sofia,” sabi ng lalaki. “Alam kong isang beses pa lang tayo nagkita. Pero maganda ang naging impression ko sa’yo. Gusto kong subukan, kung papayag ka.”
Hindi ako agad nakapagsalita.
Hindi dahil nagdadalawang-isip ako.
Kundi dahil alam kong kahit ano ang sabihin ko ngayon, may masasaktan.
Huminga ako nang malalim.
“Pasensya na.”
Bahagyang nagbago ang mukha niya.
“May iba ka na ba?”
Ramdam kong napatingin sa akin ang lahat.
Dati, sa ganitong pagkakataon, iiwas ako. Magsisinungaling. Sasabihin kong hindi pa ako handa, na gusto ko munang mag-focus sa trabaho, na mabait siya pero hindi kami bagay.
Pero hindi na ako puwedeng tumakbo.
Tumingin ako kay Gabriel.
Tahimik siyang nakatingin sa akin.
Naghihintay.
Tumingin ako pabalik sa lalaki.
“Oo. May mahal na akong iba.”
Natahimik ang sala.
Dahan-dahang bumaba ang tingin ng lalaki sa bulaklak na hawak niya. Napangiti siya nang pilit.
“Siya ba?”
Hindi ko na kailangan pang itanong kung sino ang tinutukoy niya.
“Oo.”
Hindi ko alam kung anong reaksyon ang aasahan ko. Galit? Panghuhusga? Pandidiri?
Pero tumango lang siya nang mabagal.
“Naunawaan ko.”
Lumingon siya kay Mama.
“Pasensya na po kung biglaan ang pagpunta ko.”
Tumayo si Mama.
“Hindi, hijo. Kami ang dapat humingi ng pasensya.”
Umiling siya.
“Wala po kayong kasalanan.”
Bago siya umalis, tumingin siya sa akin.
“Maswerte siya kung ikaw ang mahal mo.”
Pagkatapos, tumingin siya kay Gabriel.
“Huwag mo siyang paiyakin.”
Hindi sumagot si Gabriel.
Pero yumuko siya nang bahagya, seryoso.
Pagkaalis ng lalaki, parang saka lang nakahinga ang lahat.
Napaupo ako sa sofa.
Si Mama ay umupo sa tabi ko. Ang ama ni Gabriel naman ay nanatiling tahimik.
Maya-maya, nagsalita siya.
“Sofia.”
“Opo?”
“Sigurado ka?”
Hindi siya galit.
Pero mabigat ang tanong niya.
Tumingin ako kay Gabriel, pagkatapos ay kay Mama.
“Opo. Natakot ako noon. Pero hindi ibig sabihin na hindi ko siya mahal. Ngayon, mas natatakot akong pagsisihan na naman ang hindi ko pagpili.”
Tumango ang ama niya, pero hindi pa rin ngumiti.
“Gabriel.”
“Opo.”
“Kung sisimulan ninyo ito, hindi ito laro. Hindi puwedeng dahil lang sa selos, dahil lang sa nakaraan, o dahil lang sa ayaw mong maagaw siya.”
Tumuwid si Gabriel.
“Hindi po iyon ang dahilan.”
“Kung gayon, ano?”
Tumingin si Gabriel sa akin.
Sa harap ng buong pamilya, malinaw niyang sinabi:
“Mahal ko siya. Minahal ko siya noong hindi pa kami magkapamilya sa pangalan. Minahal ko siya noong iniwan niya ako. Minahal ko siya kahit kailangan kong magpanggap na wala akong pakialam. At kung papayag siya, mamahalin ko siya nang hindi na kailangang itago.”
Biglang uminit ang mga mata ko.
Si Mama ay napayuko, pinupunasan ang gilid ng mata.
Ang ama niya ay tumahimik nang matagal.
Pagkatapos, bumuntong-hininga siya.
“Hindi ko masasabi na masaya ako agad. Pero mas ayokong makita ang anak ko na nabubuhay na parang laging may kulang.”
Napatingin si Gabriel sa kanya.
“Papa…”
“Tandaan mo lang,” putol niya. “Ang pagmamahal ay hindi lang pagpili sa isang tao. Araw-araw itong paninindigan.”
Tumango si Gabriel.
“Opo.”
Lumipas ang mga sumunod na araw nang mabagal ngunit mas magaan.
Hindi ibig sabihin ay biglang naging perpekto ang lahat.
May mga kamag-anak pa ring nagtatanong. May mga kapitbahay pa ring nakatingin nang kakaiba. May mga tawag pa rin kay Mama na puno ng pagpapanggap na malasakit.
Pero hindi na ako nag-iisa.
Kapag may tumatawag na mapanghusga, si Mama mismo ang sumasagot.
Kapag may nagpaparinig sa ama ni Gabriel, tahimik niya itong tinitingnan hanggang hindi na makapagsalita.
At si Gabriel, araw-araw niyang pinapatunayan sa maliit na paraan na hindi siya basta nagsalita lang.
Hindi niya ako minamadali.
Hindi niya ako pinipilit.
Kapag nag-aalala ako, nakikinig siya.
Kapag natatakot ako, hindi niya sinasabing “huwag kang matakot.” Sa halip, sinasabi niya, “nandito ako.”
Dumating ang huling araw ng bakasyon ko.
Kailangan ko nang bumalik sa lungsod kung saan ako nagtatrabaho.
Habang nag-aayos ako ng maleta, pumasok si Mama sa kuwarto.
May hawak siyang maliit na kahon.
“Para sa’yo.”
Binuksan ko iyon.
Sa loob ay isang simpleng bracelet na matagal ko nang nakita sa lumang gamit niya.
“Mama, ito iyong bracelet mo noon.”
Tumango siya.
“Ibinigay iyan sa akin ng lola mo noong nagdesisyon akong ipaglaban ang buhay ko. Noong panahong walang naniniwala sa akin.”
Hinawakan niya ang kamay ko at isinuot ang bracelet sa pulso ko.
“Ngayon, ibinibigay ko sa’yo. Hindi para sabihin kong tama ang lahat ng pinili mo. Kundi para ipaalala na kapag pumili ka, panindigan mo nang may tapang at kabutihan.”
Napaiyak ako at niyakap siya.
“Salamat, Mama.”
Hinaplos niya ang likod ko.
“Basta huwag mo na akong pagtataguan.”
“Opo.”
Pagbaba ko sa salas, naroon si Gabriel.
May hawak siyang susi ng kotse.
“Ihahatid kita sa airport.”
Napatingin ako kay Mama.
Nagkunwari siyang walang pakialam.
“Bakit mo ako tinitingnan? Malaki ka na. Basta bumalik ka sa Pasko.”
Napangiti ako.
Sa biyahe papuntang airport, tahimik kaming dalawa.
Hindi iyon awkward na katahimikan.
Iyon ang klase ng katahimikang puno ng mga bagay na hindi kailangang sabihin agad.
Pagdating sa departure area, kinuha ni Gabriel ang maleta ko mula sa trunk.
“Pagdating mo, tumawag ka.”
Tumango ako.
“At huwag mong kalimutang kumain.”
Tumango ulit ako.
“At kapag may nanligaw sa’yo roon—”
Napatingin ako sa kanya.
“Gabriel.”
Tumigil siya.
Pero seryoso pa rin ang mukha.
“Sabihin mo agad sa akin.”
Hindi ko napigilang matawa.
“Seloso ka pa rin.”
“Hindi ko itinatanggi.”
Lumapit siya sa akin.
Maraming tao sa paligid. May mga pasaherong nagmamadali, may mga pamilyang nagpapaalam, may mga batang umiiyak.
Noon, baka umatras ako.
Baka matakot akong may makakita.
Pero ngayon, hindi na.
Ako ang unang humawak sa kamay niya.
Naramdaman kong natigilan siya.
Pagkatapos, ngumiti siya.
Maliit lang.
Pero sapat para bumilis ang tibok ng puso ko.
“Gabriel,” sabi ko.
“Hmm?”
“Hindi na ako tatakbo.”
Matagal niya akong tiningnan.
Pagkatapos, marahan niyang hinawakan ang mukha ko at hinalikan ako sa noo.
“Then I’ll wait for you properly this time.”
Nakangiti akong pumasok sa airport.
Pagdating ko sa lungsod, bumalik ako sa trabaho. Hindi madali ang long-distance. May mga gabing pagod ako, may mga araw na abala siya, may mga panahong bumabalik ang takot ko.
Pero iba na ngayon.
Kapag natatakot ako, sinasabi ko.
Kapag nami-miss ko siya, tinatawagan ko.
Kapag may problema kami, pinag-uusapan namin.
Lumipas ang anim na buwan.
Noong Pasko, umuwi ako.
Pagbukas ko ng pinto ng bahay, sinalubong ako ng amoy ng nilulutong pagkain, ingay ng TV, at boses ni Mama mula sa kusina.
“Dumating na ba si Sofia?”
“Dumating na po,” sagot ni Gabriel mula sa likod ko.
Nagulat ako at napalingon.
Hindi ko alam na nasa likod ko na pala siya.
Nakasuot siya ng simpleng polo, may hawak na maliit na kahon, at sa likod niya ay nakatayo sina Mama at Papa.
Biglang kinabahan ako.
“Ano ito?”
Ngumiti si Mama, pero namumula ang mata.
“Akala mo ikaw lang ang marunong magtago?”
Tumawa nang mahina si Papa.
Si Gabriel ay lumapit sa akin.
“Sofia.”
Nanigas ako nang lumuhod siya sa harap ko.
Tinakpan ko ang bibig ko.
“Gabriel…”
Binuksan niya ang kahon.
Isang singsing ang nasa loob. Simple, elegante, at kumikislap sa ilalim ng ilaw ng sala.
“Hindi kita minamadali,” sabi niya. “Kung hindi ka pa handa, hihintayin pa rin kita. Pero gusto kong itanong ito sa harap ng pamilyang minsan nating kinatakutan.”
Huminga siya nang malalim.
“Maaari ba kitang mahalin habang-buhay, nang walang pagtatago?”
Hindi ko na napigilan ang luha ko.
Tumingin ako kay Mama.
Umiiyak siya, pero nakangiti.
Tumingin ako kay Papa.
Tahimik siyang tumango.
At nang ibalik ko ang tingin kay Gabriel, nakita ko ang lalaking minsan kong iniwan, minsan kong kinatakutan, pero hindi ko kailanman natutunang kalimutan.
Ngumiti ako habang umiiyak.
“Oo.”
Nang isuot niya ang singsing sa daliri ko, nagpalakpakan si Mama na parang bata. Si Papa naman ay napailing, pero may ngiti sa labi.
Tumayo si Gabriel at niyakap ako nang mahigpit.
Sa unang pagkakataon, hindi kami nagtatago.
Hindi kami natatakot sa mesa, sa hallway, sa ilalim ng tingin ng pamilya.
Sa unang pagkakataon, ang pagmamahalan namin ay hindi lihim.
Ito ay tahanan.
Makalipas ang isang taon, ikinasal kami nang simple.
Walang engrandeng palabas.
Walang marangyang ballroom.
Isang maliit na seremonya lang, malapit sa dagat, kasama ang mga taong tunay na nagmamahal sa amin.
Si Mama ang pinakamaraming umiyak.
Habang inaayos niya ang belo ko, bumulong siya:
“Noon, akala ko mawawala ang anak ko kapag pinili mo siya.”
Hinawakan ko ang kamay niya.
“At ngayon po?”
Ngumiti siya.
“Ngayon, parang nagkaroon lang ako ng isa pang anak na mas matigas ang ulo kaysa sa’yo.”
Natawa ako habang umiiyak.
Sa dulo ng aisle, naghihintay si Gabriel.
Nang makita niya ako, namula ang mga mata niya.
Dahan-dahan akong naglakad papunta sa kanya.
Bawat hakbang ay parang pag-alis sa lahat ng takot noon.
Sa harap ng dagat, sa ilalim ng mainit na araw, sa gitna ng hangin na may dalang amoy asin at alaala ng aming pinagmulan, hinawakan niya ang kamay ko.
“Hindi ka na tumakbo,” bulong niya.
Ngumiti ako.
“Hindi na.”
“At ako?”
“Tama na ang paghihintay mo.”
Tumawa siya nang mahina.
Pagkatapos, sa harap ng pamilya namin, sa harap ng langit at dagat, sinabi namin ang pangakong dati naming hindi kayang sabihin kahit sa dilim.
Mula noon, hindi naging perpekto ang buhay namin.
May tampuhan, may pagod, may araw na mahirap.
Pero tuwing babalik ang takot, naaalala ko ang gabing una kong piniling huwag tumakas.
At tuwing titingnan ko si Gabriel, alam kong may mga pag-ibig na hindi madali, pero kapag pinili nang may tapang, katapatan, at pagpapatawad, nagiging tahanan din sa huli.