Pangalan sa Papel
Bahagi 2: Ang Pangalan sa Papel
Hindi ko alam kung ilang segundo akong nakatitig sa larawang iyon.
Ang cellphone sa kamay ko ay parang biglang bumigat. Parang hindi na ito isang simpleng bagay na hawak ko, kundi isang batong nakadagan sa buong pagkatao ko.
Sa resulta ng laboratory test, malinaw ang nakasulat.
Pangalan ng pasyente: Lia Santos.
Pangalan ng ina: Lia Santos.
Pangalan ng sanggol: hindi pa nakarehistro.
Petsa ng pagsusuri: dalawang buwan na ang nakalipas.
Dalawang buwan.
Dalawang buwan na ang nakalipas?
Pero wala akong anak.
Wala akong ipinagbuntis.
Wala akong naalalang pumunta sa kahit anong ospital para sa ganoong klase ng pagsusuri.
Ang tanging naalala ko ay noong dalawang buwan na ang nakaraan, bigla akong nahilo sa trabaho. Si Miguel ang sumundo sa akin. Sinabi niyang dinala niya ako sa isang pribadong klinika dahil bumaba raw ang dugo ko. Pagkagising ko, nasa inuupahan naming dating apartment na ako. Sabi niya, wala raw dapat ipag-alala. Pagod lang daw ako.
Pagod.
Isa na namang salitang ginamit niya para takpan ang katotohanan.
Sa labas ng pinto, muling kumatok si Miguel.
“Lia, buksan mo. Pakiusap.”
Ang boses niya ay hindi na matatag. May halong takot, may halong pagsusumamo.
Dati, kapag naririnig ko ang ganoong boses niya, kahit gaano pa ako kasakit, lalambot agad ang puso ko. Lalapit ako. Magbubukas ako. Papatawarin ko siya bago pa man siya humingi ng tawad.
Pero ngayon, hindi na.
Tinitigan ko ang pinto.
Sa unang pagkakataon sa loob ng sampung taon, hindi ako nagmadaling tumakbo papunta sa kanya.
Sa halip, dahan-dahan kong binuksan ang recorder ng cellphone ko.
Pagkatapos, saka ko hinawakan ang door knob.
Pagkabukas ng pinto, agad kong nakita si Miguel.
Basang-basa ang buhok niya, marahil dahil sa ulan sa labas. Nakasuot pa siya ng damit na nakita ko sa video nila ni Sofia. Ang parehong polo na suot niya sa party. Ang parehong damit na ginamit niya habang kinikilala ng mundo ang babaeng pinili niya.
Nang makita niya ako, parang may kung anong bumagsak sa mukha niya.
“Lia…”
Tiningnan ko siya nang diretso.
“Pumasok ka. Pero magsasalita ka lang kung katotohanan ang sasabihin mo.”
Natigilan siya.
Marahil hindi niya inaasahang ganoon ako kalamig. Hindi ako sumigaw. Hindi ako umiyak. Hindi ako nagmakaawa.
Pumasok siya sa kuwarto, at isinara ko ang pinto sa likuran niya.
Maliit lang ang inuupahan kong kuwarto. Isang kama, isang mesa, isang lumang cabinet, at ilang kahon ng mga bagay na hindi ko pa naaayos mula nang lumipat ako rito. Dati, nahihiya ako kapag nakikita niya ang ganitong kalagayan ko. Ngayon, hindi na.
Siya ang dapat mahiya.
Itinaas ko ang cellphone ko at ipinakita sa kanya ang larawan.
“Ano ito?”
Namutla siya.
Kitang-kita ko kung paano nawala ang kulay sa mukha niya.
“Lia, hindi ganyan ang iniisip mo.”
Napangiti ako nang mapait.
“Kung may piso lang ako sa bawat beses na sinabi mo iyan, baka nabawi ko na lahat ng perang ginastos ko sa’yo.”
Napapikit siya.
“Makinig ka muna sa akin.”
“Hindi.” Humakbang ako palapit. “Sampung taon akong nakinig sa’yo. Sampung taon akong naniwala sa bawat paliwanag mo. Ngayon, ikaw ang makikinig sa tanong ko.”
Nanginginig ang labi niya, pero hindi siya sumagot.
Tinuro ko ang screen.
“Bakit nasa resulta ng laboratory test ang pangalan ko bilang ina ng batang hindi ko kilala?”
Nanatili siyang tahimik.
Sa katahimikang iyon, narinig ko ang sarili kong paghinga. Mabigat. Putol-putol. Parang bawat hinga ay dumadaan sa basag na salamin.
“Sumagot ka, Miguel.”
Huminga siya nang malalim.
“Dalawang buwan na ang nakaraan, hinimatay ka. Dinala kita sa klinika.”
“Alam ko iyan. Ang sabi mo pagod lang ako.”
“Hindi lang pagod.”
Tumaas ang tibok ng puso ko.
“Ano?”
Hindi niya ako kayang tingnan.
“Buntis ka noon.”
Parang tumigil ang mundo.
Nakatayo ako, pero pakiramdam ko ay biglang nawala ang sahig sa ilalim ng paa ko.
“Hindi,” bulong ko. “Imposible.”
“Lia…”
“Imposible!” Napalakas ang boses ko. “Kung buntis ako, bakit hindi ko alam? Bakit walang nagsabi sa akin?”
Napalunok siya.
“Dahil… nawalan ka ng malay. At noong makita ng doktor ang kondisyon mo, sinabi niyang delikado ang pagbubuntis. Mahina ang katawan mo. Sobrang stressed ka. Kailangan mong magdesisyon agad.”
Tinitigan ko siya.
“Anong desisyon?”
Walang kulay ang mukha niya.
“Kung itutuloy mo o hindi.”
Unti-unting nanlamig ang mga kamay ko.
“Hindi ako nagdesisyon.”
Tahimik siya.
“Hindi ako nagdesisyon, Miguel.”
Nang hindi siya sumagot, doon ko naramdaman ang unang buhos ng takot.
Hindi galit.
Takot.
Isang uri ng takot na gumapang mula likod ko hanggang batok.
“Anong ginawa mo?”
“Lia, akala ko iyon ang pinakamabuti para sa’yo.”
Lumapit ako at sinampal siya.
Malakas.
Umalingawngaw ang tunog sa maliit na kuwarto.
Hindi siya gumanti. Hindi rin siya gumalaw.
“Anong ginawa mo?” sigaw ko.
Namumula ang pisngi niya, pero mas matindi ang pamumutla sa mata niya.
“Pumirma ako.”
Hindi ko naintindihan agad.
“Pumirma ka saan?”
“Sa consent.”
Pakiramdam ko, may sumabog sa loob ng ulo ko.
“Hindi,” paulit-ulit kong sabi. “Hindi. Hindi puwede. Hindi ka puwedeng pumirma para sa akin.”
“Sinabi ko sa kanila na fiancé mo ako. Sinabi kong matagal na tayong magkasama. Sinabi kong wala kang pamilya sa tabi mo.”
“Wala kang karapatan!”
Napaurong siya.
“Ginawa ko iyon dahil hindi ko alam ang gagawin! Natakot ako! Kung magka-anak tayo, paano na si Sofia? Paano ang plano ko? Paano ang buhay ko?”
Napatigil ako.
Doon ko narinig ang pinaka-totoong sagot.
Hindi niya ginawa iyon para sa akin.
Ginawa niya iyon para sa sarili niya.
Hindi niya inalis ang isang desisyon dahil delikado ako.
Inalis niya iyon dahil hadlang ako sa buhay na gusto niya.
Humawak ako sa gilid ng mesa para hindi bumagsak.
“Nasaan ang bata?”
Natigilan siya.
“Lia…”
“Sinabi mong pumirma ka sa consent. Pero ang resulta ng test ni Sofia, may nakalagay na bata. Kung nawala ang pagbubuntis ko, bakit may bata?”
Hindi siya sumagot.
Sa sandaling iyon, muling nag-vibrate ang cellphone ko.
Message mula kay Sofia.
“Buksan mo ang pinto? Nasa ibaba ako ng building. Hindi ako pupunta para makipag-away. Kailangan mong malaman ang buong katotohanan.”
Tumingin ako kay Miguel.
Kitang-kita ko ang takot sa mga mata niya.
“Lia, huwag.”
Iyon lang ang kailangan kong marinig.
Agad akong lumabas ng kuwarto.
Sumunod siya sa likod ko, pero hindi ko siya pinansin. Bumaba ako sa hagdan dahil sira na naman ang elevator ng building. Bawat hakbang ko, parang may apoy sa talampakan. Sa isip ko, iisa lang ang tanong.
Nasaan ang bata?
Pagdating ko sa ibaba, nakita ko si Sofia sa labas ng gate.
Wala na ang puting damit. Wala na ang ngiti sa video. Nakasuot siya ng simpleng jacket, basa ang buhok sa ambon, at namumugto ang mga mata.
Sa likod niya, may nakaparadang kotse.
At sa loob ng kotse, may isang matandang babae na may hawak na kumot na kulay dilaw.
Lumapit si Sofia sa akin.
“Ate Lia…”
“Huwag mo akong tawaging ate.”
Napatigil siya, pero tumango.
“Tama ka. Wala akong karapatan.”
Bumaba si Miguel sa likod ko.
“Sofia, umalis ka na.”
Hindi siya tumingin kay Miguel.
Sa akin lang siya nakatingin.
“Hindi ko alam na may relasyon pa kayo noong una kaming nagkakilala. Ang sabi niya, matagal na kayong tapos. Ang sabi niya, ikaw ang ayaw bumitaw.”
Napangiti ako nang mapait.
“Siyempre iyon ang sinabi niya.”
Tumulo ang luha ni Sofia.
“Pero may nalaman ako dalawang linggo na ang nakaraan. May account siya na ginagamit para magbayad sa isang pribadong maternity home. Doon ko nakita ang records. Doon ko nakita ang pangalan mo.”
Nanigas ako.
“Maternity home?”
Tumango siya.
“May isang sanggol doon. Isang batang babae. Ipinanganak nang maaga. Hindi pa siya legal na nairehistro dahil may pinipilit ayusin si Miguel.”
Hindi ako makahinga.
“Anong pinipilit niyang ayusin?”
Tumingin si Sofia kay Miguel.
“Gusto niya akong iparehistro bilang ina.”
Parang may kumulog sa loob ng dibdib ko.
Nilingon ko si Miguel.
“Sinubukan mong ibigay sa kanya ang anak ko?”
“Lia, pakinggan mo ako—”
“Anak ko ba siya?”
Natahimik ang buong paligid.
Kahit ulan, parang tumigil.
Si Sofia ang sumagot.
“Oo.”
Biglang lumambot ang tuhod ko.
Napakapit ako sa bakal na gate.
Anak ko.
May anak ako.
May batang nabuhay mula sa katawan ko, at hindi ko man lang alam.
May sanggol na huminga, umiyak, naghintay, habang ako ay umiiyak para sa lalaking nagnakaw sa akin ng lahat.
Lumapit ang matandang babae mula sa kotse. Maingat niyang binuksan ang pinto sa likod.
At doon ko siya nakita.
Isang maliit na sanggol na nakabalot sa dilaw na kumot.
Payapa siyang natutulog.
Maliit ang mukha.
Mapupula ang pisngi.
At sa gilid ng kaliwang kilay niya, may maliit na nunal.
Pareho ng sa akin.
Hindi ko namalayan na lumapit na pala ako.
Nang yumuko ako, biglang gumalaw ang sanggol. Bahagyang nagmulat ang mga mata niya.
Madilim.
Malalim.
Parang mga matang hinahanap ako kahit ngayon lang niya ako nakita.
Nanginginig ang kamay kong humipo sa kumot.
“Anong pangalan niya?”
Sumagot ang matandang babae.
“Tinatawag namin siyang Amara.”
Amara.
Ang pangalang minsan kong sinabi kay Miguel noong nangangarap pa ako ng pamilya.
Kung babae ang anak natin, Amara ang gusto kong pangalan.
Dahil ibig sabihin, biyaya.
Napatakip ako sa bibig.
Luha na ang bumaha sa mukha ko.
Sa likod ko, narinig ko ang boses ni Miguel.
“Lia, puwede pa nating ayusin ito. Mag-usap tayo. Anak natin siya. Puwede tayong magsimula ulit.”
Dahan-dahan akong lumingon sa kanya.
Sa mga mata niya, nakita ko ang hindi pagmamahal.
Takot iyon.
Takot na mabunyag.
Takot na mawala ang kontrol niya.
Takot na ang babaeng minsan niyang ginawang tanga ay hindi na niya kayang paikutan.
Hinawakan ko nang mas mahigpit ang kumot ni Amara.
“Hindi, Miguel.”
Lumapit siya ng isang hakbang.
“Lia—”
“Hindi na tayo magsisimula ulit.”
Tumayo ako nang tuwid, habang ang anak kong ninakaw sa akin ay nasa harap ko.
“Sa pagkakataong ito, ako ang magtatapos.”
At bago pa siya makapagsalita, itinaas ko ang cellphone ko.
Bukas pa rin ang recorder.
Lahat ng inamin niya sa kuwarto…
Naka-record.